1
Ankara’da belediye’nin açtığı bir çukura düşerek rahatsızlanan, ardından yanlış teşhis ve tedayiyle hayatını kaybeden Orhan Veli Kanık, 1914 yılında İstanbul’da başlayan hayat hikayesini şöyle anlatıyor:
“1914 yılında doğdum. 1 yaşında kurbağadan korktum. 9 yaşında okumaya, 10 yaşında yazmaya merak saldım. 13’te Oktay Rıfat’ı, 16’da Melih Cevdet’i tanıdım. 17 yaşında bara gittim. 18’de rakıya başladım. 19’dan sonra avarelik devrim başlar. 20 yaşından sonra da para kazanmasını ve sefalet çekmesini öğrendim. 25’imde başımdan bir otomobil kazası geçti. Çok aşık oldum. Hiç evlenmedim.” İşte Orhan Veli’nin hayatına dair önemli noktalar…
Orhan Veli Kanık, 1914 yılında İstanbul’un Beykoz semtinde Fatma Nigar Hanım ve Mehmet Veli Bey’in çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.
Sokaktaki insanların dilini şiire taşımış olan Orhan Veli Kanık, eğitim hayatına Akaretler İlkokulu’nda başlamıştır. Üniversite eğitimini yarım bırakmış ve 1937 yılında Ankara’da PTT Umum Müdürlüğü Telgraf İşleri Reisliği Muamelât‘ta memur olarak çalışmaya başlamıştır. İçkiye düşkün olan şair hayatı boyunca düzenli bir çalışma hayatının içerisine girememiştir.
Orhan Veli Kanık, şiire getirdiği yenilikler nedeniyle başlarda büyük ölçüde yadırganmış ve çok sert eleştirilere maruz kalmış bir şairdir. Alışılmışın dışındaki eserleri ile önce yadırganmış sonra da eğlenme ve aşağılamaya maruz kalmıştır. Yaşadığı dönemde büyük bir üne sahip olan nadir şairlerden Orhan Veli Kanık, tüm olumsuz tepkilerin yanı sıra büyük bir sevgi ve hayranlıkla da karşılaşmıştır.
Orhan Veli Kanık, 1940 yılında Abidin Dino, Alaeddin Hakgüder ile birlikte sadece bir sayı yayımlanabilen “Küllük” isimli bir dergi çıkarmıştır. Bu dergi bir sayı çıksa da Orhan Veli Kanık’ın ilk sayıda yayımladığı “Tahattur” şiiri 1968 yapımı “Vesikalı Yarim” filmine ilham kaynağı olmuştur. Orhan Veli Kanık’ın yayımlanmış bir romanı olmasa da yazmaya başladığı bir roman olduğu bilinmektedir. Kitabın adı “Dünyalarının Dışında“dır fakat şair vefatına kadar kitabı tamamlayamamıştır. Şair Orhan Veli Kanık, 14 Kasım 1950 tarihinde ise İstanbul’da vefat etmiştir.
Yaşamı boyunca düzene ve alışagelmişliğe savaş açan ünlü şair, bu tutumunu aşk hayatında da göstermiştir. Hayatını boyunca hiç evlenmeyen Orhan Veli’nin en ünlü şiirlerinden biri hatta öldüğünde cebinde bulunan son şiiri, ”Aşk Resmi Geçidi” şairin aşk hayatını özetler niteliktedir. Hayatına giren tüm kadınlara dair duygularını bu şiirde kaleme alan ünlü şairin bu eserini bir vapurda tanıştığı öğretmen Nahid Hanım‘a ithaf edildiği iddia ediliyor.
Orhan Veli, 1950 yılı 10 Kasım‘da bir haftalığına geldiği Ankara‘da belediyenin kazdığı bir çukura düştü ve başından hafifçe yaralandı. İki gün sonra İstanbul’a döndü. 14 Kasım günü bir arkadaşının evinde öğle yemeği yerken fenalık geçiren şair hastaneye kaldırıldı. Beyinde damar çatlaması yüzünden başlayan rahatsızlığın sebebi doktor tarafından anlaşılamadı ve Kanık’a alkol zehirlenmesi teşhisiyle tedavi uygulandı ancak beyin kanaması geçirdiği sonradan anlaşıldı. Aynı akşam sekizde komaya giren şair gece 23.20’de komadan çıkamayarak Cerrahpaşa Hastanesi‘nde hayata veda etti.
Lisedeki edebiyat hocası Ahmet Hamdi Tanpınar, Kanık’ı hastanede ziyaret etme fırsatı buldu ve bu olayı şöyle anlattı:
”Daha orta mektebin birinci sınıfında talebem olan Orhan’ı Cerrahpaşa Hastanesi’nde son defa oksijen çadırının altında yarı çıplak, güçlükle nefes alır ve o kadar güzel hayallerin yakaladığı dünyamızı yalnız akı görünen gözlerinden boşanırken gördüğüm günü hiçbir zaman unutamam. Şiirimize tatlı anlaşmazlığı ve lezzeti getiren zeka, kendisi olmaktan çıkmıştı.”
Sarıyer’deki Aşiyan Mezarlığı’na defnedilen Kanık’ın mezarının yapımı için ünlü şair Sabahattin Eyüboğlu öncülüğünde bir kampanya başlatıldı. Sanatçıların, okurların destek verdiği kampanyayla mezar için para toplandı. Destek verenlerin listesi Varlık Dergisi’nde yayımlanıyor, okullarda bunun için para toplanıyordu. Sonrasında Abidin Dino mezarı tasarladı. Yapı, pembe granitten, Nevzat Kemal tarafından inşa edildi. Kitabeye Orhan Veli’nin adını ise usta kalem Emin Barın yazdı. Ünlü şairin mezarı 2020 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından restore edildi.
İşte ünlü şairin rahatsızlandığı sırada üstünde bulunan ceketin cebinden ‘bir diş fırçasının sarılı olduğu kâğıda‘ yazılmış halde bulunan Aşk Resmi Geçidi şiiri:
Aşk Resmi Geçidi
Birincisi o incecik, o dal gibi kız,
Şimdi galiba bir tüccar karısı.
Ne kadar şişmanlamıştır kim bilir.
Ama yine de görmeyi çok isterim,
Kolay mı? İlk göz ağrısı
İkincisi Münevver Abla, benden büyük
Yazıp yazıp bahçesine attığım mektupları
Gülmekten katılırdı, okudukça.
Bense bugünmüş gibi utanırım
O mektupları hatırladıkça.
………….. çıkar
………….. dururduk mahallede
……………………. halde
………… yan yana yazılırdı duvarlara
………………. yangın yerlerinde.
Dördüncüsü azgın bir kadın,
Açık saçık şeyler anlatırdı bana.
Bir gün de önümde soyunuverdi
Yıllar geçti aradan, unutamadım,
Kaç defa rüyama girdi.
Beşinciyi geçip altıncıya geldim.
Onun adı da Nurinnisa.
Ah güzelim
Ah esmerim
Ah
Canımın içi Nurinnisa.
Yedincisi, Aliye, kibar bir kadın.
Ama ben pek varamadım tadına.
Bütün kibar kadınlar gibi
Küpe fiyatına, kürk fiyatına.
Sekizinci de o bokun soyu.
Elin karısında namus ara,
Kendinde arandı mı küplere bin.
Üstelik …….
Yalanın düzenin bini bir para.
Ayten\’di dokuzuncunun adı.
İş başında şunun bunun esiri,
Ama bardan çıktı mı,
Kiminle isterse onunla yatar.
Onuncusu akıllı çıktı
Bıraktı gitti beni.
Ama haksız da değildi hani.
Sevişmek zenginlerin harcıymış
İşsizlerin harcıymış.
İki gönül bir olunca
Samanlik seyranmış ama,
İki çıplak da, olsa olsa,
Bir hamama yakışırmış.
İşine bağlı bir kadındı on birinci,
Hoş, olmasın da ne yapsın,
Bir zalimin yanında gündelikçi.
………leksandra
Geceleri odama gelir,
Sabahlara kadar kalır.
Konyak içer sarhoş olur,
Sabahı da işbaşı yapardı şafakla.
Gelelim sonuncuya.
Hiçbirine bağlanmadım
Ona bağlandığım kadar.
Sade kadın değil, insan.
Ne kibarlık budalası,
Ne malda mülkte gözü var.
Hür olsak der,
Eşit olsak der.
İnsanları sevmesini bilir
Yaşamayı sevdiği kadar.
Gün, kendine güvenin en yüksek olduğu anlardan biri olacak. Yeni projelere başlamak, cesur adımlar atmak için harika bir zaman. İçindeki lider ruhunu serbest bırak ve çevrendekilere ilham ver. Ancak, ani çıkışlar yapmaktan kaçınmalısın; düşünmeden hareket etme ihtimalin var. Duygusal ilişkilerde açık iletişim, sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Sosyal çevrende dikkat çekici bir aura yayacaksın, bu durum yeni tanışmalara veya flirtlere kapı aralayabilir. Sağlık konularına özen göster, enerjin yüksek ama dikkat gerektiren bir döneme giriyorsun. Kendini dinlendir, zindelik senin en büyük silahın olmalı. Unutma, cesaretinle tüm hedeflerine ulaşabilirsin.
Finansal konulara odaklanma zamanı. Bugün yatırımların üzerinde düşünmek, bütçeni gözden geçirmek için en uygun zaman. Kendine dair büyük fikirler geliştirirken, aynı zamanda gerçekçiliği elden bırakmamalısın. Sabırlı ve kararlı yapın, kararsızlık hissini geride bırakmana yardımcı olacak. İlişkilerde ise güven arayışın ön planda; sevdiğin kişilerin yanında olmak, hissettiklerini açıkça ifade etmek önem kazanıyor. Duygusal istikrar arayışında, kendinle barışık olmak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Gelen yeniliklere açık ol ve akışına bırak, hayatın sundukları seni şaşırtabilir. Kendine olan güvenini artırmak, harika fırsatlar doğuracak.
Bugün iletişim yeteneklerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrendeki insanlarla yapacağın konuşmalar, yeni fikirlere ve farklı bakış açılarına açık olmanı sağlıyor. Enerjin yüksek ve çevrendeki insanlar seni çekici bulacak. Belki de beklenmedik bir tanışma veya ilginç bir sohbet gündeme gelebilir. Duygusal olarak atılımlar yapma isteğin artarken, içsel düşüncelerini de gözden geçirme fırsatın olacak. Genel olarak meraklı ruhunun getirdiği şansı değerlendirmek için ani kararlar yerine düşünerek hareket etmek daha doğru bir yaklaşım olabilir. Karşılaşabileceğin zorluklara sabırlı ve esnek bir tavırla yaklaşmak faydan olacaktır. Yaşanacak fırsatları iyi değerlendirdiğin sürece gün boyunca tatmin edici bir deneyim yaşayabilirsin.
Duyguların yoğunlaşacağı bir gün. İçsel huzurunu sağlamak için kendine daha fazla zaman ayırmalısın. Sevdiklerinle geçireceğin anlar, ruhsal açıdan sana iyi gelecek. Empati yeteneğin artarken, başkalarının hislerine duyarlı olman, ilişkilerde derin bağlar kurmanı sağlayabilir. Ancak, aşırı duygusal olmaktan kaçınmalısın; olaylara daha mantıklı bir bakış açısıyla yaklaşmak, daha az hayal kırıklığı yaşamanı sağlar.Kariyer konusunda ise, kendi bakış açını net bir şekilde ifade etmenin tam zamanı. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme; bu, iş ortamında seni ön plana çıkarabilir. Yeni fırsatlarla karşılaşma olasılığın yüksek. Kendine güvenerek hareket etmen, başarıyı beraberinde getirebilir. Sağlık açısından, bedenine dikkat etmeyi unutma. Dinlenmek ve stres atmak, mental sağlığını koruman için hayati önem taşıyor. Doğayla iç içe olmak, ruhunu yenileyebilir. Bugünü kendin için bir hediye olarak gör; yaratıcı yönlerini keşfetmek için mükemmel bir fırsat.
Bugün, kararlılığın ve özgüvenin etrafında yoğun bir enerji var. İniş çıkışlar arasında kendini ifade etme isteği seni yönlendiriyor. Doğru kelimelerle dikkat çekebilirsin; bu da bir grup içinde liderlik pozisyonuna gelmeni sağlayabilir. Sosyal ilişkilerinde samimiyete ve içtenliğe önem verme zamanı. Bir arkadaşından ya da tanıdıktan alacağın ilham, sana yeni bir bakış açısı kazandırabilir. Risk almaktan çekinme, kararlılığının yanında eğlenceli bir serüven seni bekliyor. Yaratıcılığını kullanarak sanatsal ya da eğlenceli bir aktiviteye yönelebilirsin, bu sana enerji katacak ve ruh halini yükseltecek. Kalbindeki sıcaklığı başkalarıyla paylaşarak, ilişkilerini derinleştirme fırsatını yakalayabilirsin. Unutma, senin doğal enerjin ve çekiciliğin etrafındaki insanları etkileri, senin bildiğin en iyi yöntemlerdir.
Dikkatli ve analitik doğan, bugün detaylara odaklanma arzun ön planda. İlişkilerinde, iletişim becerilerin sayesinde uyum ve anlayış sağlamak için güzel fırsatlar bulabilirsin. Çevrendekilerin ihtiyaçlarına duyarlı olman, başkalarıyla olan bağını güçlendirecek. İş yerinde, projelerine dair yenilikçi fikirler geliştirebilir, takım çalışmasında ön plana çıkabilirsin. Ancak mükemmeliyetçilik tutkun seni zaman zaman zorlayabilir. Kendine biraz huzur tanı, doğanın güzelliklerinden faydalanmak ruhuna iyi gelecek. Günün sonunda, yeni bir şey öğrenmiş olmanın verdiği tatmin ile keyif dolu bir ruh hali yakalayabilirsin. Unutma ki, küçük detayların bile büyük değişimlere kapı aralayabileceğini bilmelisin.
Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön plana çıkacak. İnsanlarla olan etkileşimlerinde uyum sağlama konusunda yetkin olabilirsin. Sosyal çevrende daha fazla yer almak ve ortak projelere katılmak için harika bir zaman dilimindesin. Duygusal yanların, sanatsal ve estetik alanlarda kendini ifade etmek isteyecek. Bu durum, (minik) estetik dokunuşlar veya bir sanat projesi açısından seni cesaretlendirebilir.Aynı zamanda, bazı kararlar almak zorunda kalabilirsin. İkisinin de getirdiği fayda ve riskleri tartman gerekebilir. Bu, özellikle kariyer veya kişisel hedeflerin açısından önem taşıyacak. Kendini daha açık ifade etme isteğini göz ardı etmemelisin, zira şu sıralar başkaları ile olan diyaloğun, yeni olanakların kapılarını aralayabilir. İçsel sesini dinle ve duygularının kılavuzluğunda hareket et. Bugün hissettiğin yoğun hisler ve sezgiler, geleceğe dair bazı önemli ipuçları sunabilir.
Derin hislerin ve tutkuların ön planda olduğu bir gün. İçsel sezgilerin güçleniyor ve bu sayede hayatındaki bazı gizli kalmış durumları aydınlatabilirsin. İnsanların beklentileri seni zorlayabilir, ancak bu süreçte kendi sınırlarını belirlemek önem taşıyor. Kendine güvenerek ilerlemeli, hislerine kulak vermelisin. İlişkilerinde duygusal derinlik arayışın, karşındakileri etkileyebilir. Ancak, tüm bu derin bağlar ve etkileşimler sırasında dikkatli olmalı, samimiyetle yüzleşmelisin. Ayrıca, bugünkü enerjilerle birlikte, geçmişte çözülmemiş konular yeniden gündeme gelebilir; zarif bir şekilde ele alarak uzlaşı sağlayabilirsin. Bu aykırı durumları değerlendirirken sahip olduğun sezgiyi kullanmak, sana yol gösterecek. Kendini ifade ederken cesur ol, içindeki gücü serbest bırak, ama kontrollü bir yaklaşım sergilemek de önemli. Bu sayede hem içsel huzuru bulacak hem de başkalarının kalplerine dokunacaksın.
Yeni başlangıçlar için harika bir dönemdesin. Sıkı bir kararlılıkla yola çıktığın hedeflere doğru adımlarını atabilirsin. İçsel motivasyonunun yüksek olduğu bu günlerde, sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçlü bir şekilde gelişecek. Başka bakış açıları ve deneyimler edinerek ufkunu genişletebilirsin. Yaratıcılığın ve özgürlüğüne olan düşkünlüğün seni yeni keşiflere yönlendirecek. Doğa ile olan bağlantını güçlendirmen, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. İçinde bir yolculuk yaparak, duygusal derinliklere inme isteği duyabilirsin. Farklı kültürlerle ilgili merakın artabilir; seyahat planları yapma isteğin de bu nedenle gündeme gelebilir. Sezginin yüksek olduğu bu süreçte, iç sesine kulak vermek, senin için büyük kazançlar sağlayacak. Kendine güven ve cesaretle ilerlediğinde, karşına çıkan zorlukları aşmanın yollarını kolayca bulabilirsin. Sosyal etkinliklere katılmak ve yeni insanlarla tanışmak için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme biçiminle, çevrendekileri etkileyebilirsin.
Güne hedeflerinle başlıyorsun, kararlılığın bu süreçte sana büyük bir güç katıyor. İş hayatında beklenmedik fırsatlar ile karşılaşabilirsin; bunları değerlendirmek için hazırlıklı ol. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, düşüncelerini açıkça ifade etmekten çekinme. Kişisel ilişkilerde ise daha samimi bir yaklaşım benimsemek, arandaki bağları kuvvetlendirebilir. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin, vücudunu dinlemeyi unutmamalısın. Yine de, zihnini dinlendirmek için kısa molalar vermek faydalı olacaktır. Gelecek için plan yapma isteğin artabilir, ancak adım atarken acele etmemekte fayda var. İçsel huzurunu bulmak için doğayla temas etmek iyi bir seçenek olabilir; yürüyüşe çıkabilirsin. Bugün, her şeyin senin elinde olduğunu kabullenmeli ve bunu lehine çevirmelisin.
Bugün, zihinsel olarak oldukça aktifsiniz. Yaratıcılığınızın sınırlarını zorlamak ve yeni fikirler geliştirmek için mükemmel bir dönemdesiniz. Sosyal ortamda ilginç insanlarla karşılaşabilir, farklı bakış açıları kazanabilirsiniz. İçsel huzurunuzu bulmak için kendi alanınıza ihtiyaç duyabilirsiniz; yalnız kalmak, düşüncelerinizi netleştirmenizde yardımcı olacaktır. İlginç bir projeye başlayabilir veya mevcut bir işinizi gözden geçirerek yeni yönler katma fırsatı bulabilirsiniz. Yeni teknolojiler veya sosyal yeniliklerle ilgili fırsatlarla karşılaşmanız olası. Duygusal ilişkilerde samimiyete önem vermelisiniz; anlayış ve iletişim, olası çatışmaları önleyecektir. İlerleyen saatlerde bazı sürpriz gelişmeler dikkatinizi çekebilir, bu konuda esnek olmaya özen gösterin. Enerjinizi doğru projelere yönlendirmek, büyük faydalar sağlayacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir gün. İçsel sancılar, seni düşündürten, geçmişten getirdiğin anılara odaklanmana sebep olacak. İlişkilerinde iletişimde netlik arayışında olabilirsin; ikili diyaloglar, duygusal bağlarını güçlendirmek için önemli bir zemin sağlayacak. Yaratıcılığın ve sezgilerin oldukça yoğun, sanatsal faaliyetler veya yazma girişimlerinde kendini ifade etmek için ideal bir zaman.Kendine zaman ayırmak, meditasyon veya doğayla iç içe olmak, ruhsal dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Arkadaş çevrende birine destek olma ihtiyacı hissedebilirsin; compassion ve empati, senin güçlü yanların. Bu destek, dostluğunuzu derinleştirebilir. Fakat unutmamalısın; kendi sınırlarını belirlemek de önemlidir.Finans konusunda planlar yapmak için elverişli bir dönemdesin, ancak ani harcamalar yapmamaya özen göstermelisin. İçsel huzurunu sağlamak açısından küçük, kişisel hedefler belirlemek iyi gelebilir. Bağışlama ve unutma üzerine düşünmek, duygusal yüklerini hafifletmek için faydalı olacaktır.
