1
Ankara’da belediye’nin açtığı bir çukura düşerek rahatsızlanan, ardından yanlış teşhis ve tedayiyle hayatını kaybeden Orhan Veli Kanık, 1914 yılında İstanbul’da başlayan hayat hikayesini şöyle anlatıyor:
“1914 yılında doğdum. 1 yaşında kurbağadan korktum. 9 yaşında okumaya, 10 yaşında yazmaya merak saldım. 13’te Oktay Rıfat’ı, 16’da Melih Cevdet’i tanıdım. 17 yaşında bara gittim. 18’de rakıya başladım. 19’dan sonra avarelik devrim başlar. 20 yaşından sonra da para kazanmasını ve sefalet çekmesini öğrendim. 25’imde başımdan bir otomobil kazası geçti. Çok aşık oldum. Hiç evlenmedim.” İşte Orhan Veli’nin hayatına dair önemli noktalar…
Orhan Veli Kanık, 1914 yılında İstanbul’un Beykoz semtinde Fatma Nigar Hanım ve Mehmet Veli Bey’in çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.
Sokaktaki insanların dilini şiire taşımış olan Orhan Veli Kanık, eğitim hayatına Akaretler İlkokulu’nda başlamıştır. Üniversite eğitimini yarım bırakmış ve 1937 yılında Ankara’da PTT Umum Müdürlüğü Telgraf İşleri Reisliği Muamelât‘ta memur olarak çalışmaya başlamıştır. İçkiye düşkün olan şair hayatı boyunca düzenli bir çalışma hayatının içerisine girememiştir.
Orhan Veli Kanık, şiire getirdiği yenilikler nedeniyle başlarda büyük ölçüde yadırganmış ve çok sert eleştirilere maruz kalmış bir şairdir. Alışılmışın dışındaki eserleri ile önce yadırganmış sonra da eğlenme ve aşağılamaya maruz kalmıştır. Yaşadığı dönemde büyük bir üne sahip olan nadir şairlerden Orhan Veli Kanık, tüm olumsuz tepkilerin yanı sıra büyük bir sevgi ve hayranlıkla da karşılaşmıştır.
Orhan Veli Kanık, 1940 yılında Abidin Dino, Alaeddin Hakgüder ile birlikte sadece bir sayı yayımlanabilen “Küllük” isimli bir dergi çıkarmıştır. Bu dergi bir sayı çıksa da Orhan Veli Kanık’ın ilk sayıda yayımladığı “Tahattur” şiiri 1968 yapımı “Vesikalı Yarim” filmine ilham kaynağı olmuştur. Orhan Veli Kanık’ın yayımlanmış bir romanı olmasa da yazmaya başladığı bir roman olduğu bilinmektedir. Kitabın adı “Dünyalarının Dışında“dır fakat şair vefatına kadar kitabı tamamlayamamıştır. Şair Orhan Veli Kanık, 14 Kasım 1950 tarihinde ise İstanbul’da vefat etmiştir.
Yaşamı boyunca düzene ve alışagelmişliğe savaş açan ünlü şair, bu tutumunu aşk hayatında da göstermiştir. Hayatını boyunca hiç evlenmeyen Orhan Veli’nin en ünlü şiirlerinden biri hatta öldüğünde cebinde bulunan son şiiri, ”Aşk Resmi Geçidi” şairin aşk hayatını özetler niteliktedir. Hayatına giren tüm kadınlara dair duygularını bu şiirde kaleme alan ünlü şairin bu eserini bir vapurda tanıştığı öğretmen Nahid Hanım‘a ithaf edildiği iddia ediliyor.
Orhan Veli, 1950 yılı 10 Kasım‘da bir haftalığına geldiği Ankara‘da belediyenin kazdığı bir çukura düştü ve başından hafifçe yaralandı. İki gün sonra İstanbul’a döndü. 14 Kasım günü bir arkadaşının evinde öğle yemeği yerken fenalık geçiren şair hastaneye kaldırıldı. Beyinde damar çatlaması yüzünden başlayan rahatsızlığın sebebi doktor tarafından anlaşılamadı ve Kanık’a alkol zehirlenmesi teşhisiyle tedavi uygulandı ancak beyin kanaması geçirdiği sonradan anlaşıldı. Aynı akşam sekizde komaya giren şair gece 23.20’de komadan çıkamayarak Cerrahpaşa Hastanesi‘nde hayata veda etti.
Lisedeki edebiyat hocası Ahmet Hamdi Tanpınar, Kanık’ı hastanede ziyaret etme fırsatı buldu ve bu olayı şöyle anlattı:
”Daha orta mektebin birinci sınıfında talebem olan Orhan’ı Cerrahpaşa Hastanesi’nde son defa oksijen çadırının altında yarı çıplak, güçlükle nefes alır ve o kadar güzel hayallerin yakaladığı dünyamızı yalnız akı görünen gözlerinden boşanırken gördüğüm günü hiçbir zaman unutamam. Şiirimize tatlı anlaşmazlığı ve lezzeti getiren zeka, kendisi olmaktan çıkmıştı.”
Sarıyer’deki Aşiyan Mezarlığı’na defnedilen Kanık’ın mezarının yapımı için ünlü şair Sabahattin Eyüboğlu öncülüğünde bir kampanya başlatıldı. Sanatçıların, okurların destek verdiği kampanyayla mezar için para toplandı. Destek verenlerin listesi Varlık Dergisi’nde yayımlanıyor, okullarda bunun için para toplanıyordu. Sonrasında Abidin Dino mezarı tasarladı. Yapı, pembe granitten, Nevzat Kemal tarafından inşa edildi. Kitabeye Orhan Veli’nin adını ise usta kalem Emin Barın yazdı. Ünlü şairin mezarı 2020 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından restore edildi.
İşte ünlü şairin rahatsızlandığı sırada üstünde bulunan ceketin cebinden ‘bir diş fırçasının sarılı olduğu kâğıda‘ yazılmış halde bulunan Aşk Resmi Geçidi şiiri:
Aşk Resmi Geçidi
Birincisi o incecik, o dal gibi kız,
Şimdi galiba bir tüccar karısı.
Ne kadar şişmanlamıştır kim bilir.
Ama yine de görmeyi çok isterim,
Kolay mı? İlk göz ağrısı
İkincisi Münevver Abla, benden büyük
Yazıp yazıp bahçesine attığım mektupları
Gülmekten katılırdı, okudukça.
Bense bugünmüş gibi utanırım
O mektupları hatırladıkça.
………….. çıkar
………….. dururduk mahallede
……………………. halde
………… yan yana yazılırdı duvarlara
………………. yangın yerlerinde.
Dördüncüsü azgın bir kadın,
Açık saçık şeyler anlatırdı bana.
Bir gün de önümde soyunuverdi
Yıllar geçti aradan, unutamadım,
Kaç defa rüyama girdi.
Beşinciyi geçip altıncıya geldim.
Onun adı da Nurinnisa.
Ah güzelim
Ah esmerim
Ah
Canımın içi Nurinnisa.
Yedincisi, Aliye, kibar bir kadın.
Ama ben pek varamadım tadına.
Bütün kibar kadınlar gibi
Küpe fiyatına, kürk fiyatına.
Sekizinci de o bokun soyu.
Elin karısında namus ara,
Kendinde arandı mı küplere bin.
Üstelik …….
Yalanın düzenin bini bir para.
Ayten\’di dokuzuncunun adı.
İş başında şunun bunun esiri,
Ama bardan çıktı mı,
Kiminle isterse onunla yatar.
Onuncusu akıllı çıktı
Bıraktı gitti beni.
Ama haksız da değildi hani.
Sevişmek zenginlerin harcıymış
İşsizlerin harcıymış.
İki gönül bir olunca
Samanlik seyranmış ama,
İki çıplak da, olsa olsa,
Bir hamama yakışırmış.
İşine bağlı bir kadındı on birinci,
Hoş, olmasın da ne yapsın,
Bir zalimin yanında gündelikçi.
………leksandra
Geceleri odama gelir,
Sabahlara kadar kalır.
Konyak içer sarhoş olur,
Sabahı da işbaşı yapardı şafakla.
Gelelim sonuncuya.
Hiçbirine bağlanmadım
Ona bağlandığım kadar.
Sade kadın değil, insan.
Ne kibarlık budalası,
Ne malda mülkte gözü var.
Hür olsak der,
Eşit olsak der.
İnsanları sevmesini bilir
Yaşamayı sevdiği kadar.
Bugün, enerjin yüksek ve kendini ifade etme arzusuyla dolup taşıyorsun. Cesaretinle yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Özgüveninin doruklarında olduğu bu dönem, liderlik özelliklerini ortaya çıkarman için mükemmel bir zaman. Kendini tutkulu ve yaratıcı hissettiğin bu günlerde, projelerini hayata geçirmek için gerekli motivasyonu bulacaksın. İletişim becerilerin güçlü; bu, etrafındaki insanlarla ilişkilerini güçlendirebilir. Ancak ani tepkilere kapılmamaya dikkat et. İlişkilerinde dengeleri korumak adına, karşındaki kişileri de dinlemekte fayda var. İçsel bir refah arayışında olabilir, bu nedenle kendine zaman ayırmayı unutma. Zihnini ve bedenini uyum içinde tutarak, hem fiziksel hem de ruhsal sağlığını destekleyecek adımlar atabilirsin.
Bugün, içsel huzurun ve istikrarın ön planda olacağı bir gün. Keşfettiğin yeni ilgi alanları, seni daha da renklendirecek ve kendini ifade etmenin yeni yolları açacak. Maddi konulardaki titizliğin, seni kazançlı bir duruma sokabilir. Aşk hayatında, olduğun yerden memnun olman ve partnerinle olan iletişimini güçlendirmen, ilişkinize pozitif bir ivme kazandıracak. Sosyal etkileşimler artacak, yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar doğacak. Kendine olan güvenin, harika sonuçlar doğurabilir; bu yüzden, fırsatları değerlendirmek için cesur ol. Bugün, günlük rutinin dışında küçük değişiklikler yaparak yaşamına renk katabilirsin. Kendi konfor alanının dışına çıkmak, sana yeni deneyimler kazandıracak. Duygusal olarak, geçmişle yüzleşmek ve içsel huzuru bulmak adına verimli bir zaman. Şimdi, içsel dünyana biraz daha yakından bakmanın ve duygularını anlamanın zamanı. Kendine vakit ayırmayı unutma.
Sosyal çevrende enerjik bir atmosfer hakim. Yeni insanlarla tanışabilir, ilginç fikirler paylaşabilirsin. İletişim becerilerin ön plana çıkıyor, bu yüzden kendini ifade etme fırsatını iyi değerlendir. Özellikle grup etkinliklerine katılmak, sana ilham verecek. Ancak dikkatli ol; bazı konularda yüzeysel kalmaktan kaçınmalısın. Derinlemesine bir anlayış ve empati, ilişkilerini güçlendirecektir. Ayrıca, fikirlerinle insanları etkilemek için yaratıcı yollar bulabilirsin. Bugün öğrenme arzusuyla dolusun, yeni bilgiler edinmek için güzel bir zaman. Kendine güven ve sevdiklerinle olan bağlarını derinleştir.
Duygusal derinliklerin ve içsel huzurun ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Etrafındaki insanlarla olan ilişkilerine odaklanabilirsin; iletişimde empati ve anlayışı artırmak önemli. Ailevi bağların güçleniyor, sevdiklerine vakit ayırmak sana iyi gelecek. Bugün, geçmişle yüzleşme fırsatı bulabilirsin; belki fark etmediğin bazı duygusal yaraların açığa çıkması normal. Kendine olan güvenin artıyor ve içgüdülerin güçlü bir şekilde seni yönlendirecek. Yaratıcı yanını keşfetmek için harika bir zaman, sanatsal faaliyetler ya da hobi edinmek zihnini rahatlatacak. Kendini ifade etme konusunda cesur olmalısın; bazen duygularını paylaşmak, seni özgürleştirir. Sağlığına dikkat etmeni öneririm; ruhsal dengeyi sağlamak için doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. Kendi sınırlarını belirlemekte zorlanabilirsin; bu bağlamda başkalarının beklentileri ile kendi ihtiyaçların arasında bir denge kurmayı unutmamalısın.
Bugün enerjin yüksek, içindeki ateşi hissediyorsun. Göz alıcı ve karizmatik bir şekilde çevrendekilerin dikkatini çekiyorsun. Sosyal ortamlarda liderlik vasıfların ön planda olabilir; çevrendekilere ilham verebilirsin. Yaratıcılığın dorukta, sanatsal projelere yönelmek veya hobilerine zaman ayırmak sana büyük keyif verecek. İkili ilişkilerde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin, sevgi dolu anlar yaşanabilir. Kendine güvenin artacak, bu da seni daha açık ve cesur yapacak. Ancak, biraz sabırlı olmalısın; bazen işler istediğin gibi gitmeyebilir, bu durumda iç huzurunu korumaya dikkat et.
Disiplin, detaylara odaklanma ve sorumluluk alma ön planda. Bugün, iş yerinde veya kişisel projelerde dikkatli yaklaşımın sayesinde beklenmedik başarılar elde edebilirsin. Analitik zeka ve pratik çözümleme yeteneğin, sorunları hızla aşmanı sağlıyor. Gün içinde karşılaşabileceğin bazı müzakerelerde, sakin kalman ve mantıklı kararlar vermen etkili sonuçlar doğurabilir.Sağlık konusunda, kendine zaman ayırmayı unutma. Dinlenmek ve zihnini boşaltmak, verimliliğini artıracaktır. Aynı zamanda, sevdiklerinle geçireceğin kaliteli zaman, ruhsal dinginliğini getirecek. Sadece işle ilgili konulara odaklanmak yerine, hayatın diğer alanlarına da biraz dokunmak iyi gelebilir. Kendi ihtiyaçlarını ve hislerini göz ardı etmeden, dengeli bir gün geçirmen önemli olacak. İletişim alanında, düşüncelerini net bir şekilde ifade etme becerin artıyor. Bu, insanlarla olan ilişkilerinde olumlu gelişmelere zemin hazırlayabilir. Dikkat etmen gereken nokta, fazla eleştirel olmaktan kaçınmak. Yapıcı geri bildirimlerle etkileyici olabilir, ancak empati göstermeyi de unutmamalısın. Bugünün, kişisel ve profesyonel gelişim için verimli geçeceğine işaret ediyor.
Bugün sosyal etkileşimlerde olumlu bir aura taşıyorsun. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin derinleşebilir ve yeni bağlantılar kurmanın eşiğinde hissedebilirsin. Duygusal denge arayışında olduğun için, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olman önem kazanıyor. Bu enerji, iş veya kişisel yaşamındaki meseleleri daha uyumlu bir şekilde ele almanı sağlayacak.Estetik ve sanatsal konulara karşı artan bir ilgi duyabilirsin. Bu, yaratıcılığını ortaya koyma fırsatı sunabilir. İçsel güzellik arayışının dışavurumu, zamanını bu alanda değerlendirmene yol açabilir. Yanındaki insanlara ilham vermek, onları pozitif etkileyebilir.Bir zaman dilimi için, daha fazla özgürlük arayışında olabilir ve sınırların aşılmasına yönelik bir tutku hissedebilirsin. Fakat, bu süreçte dikkatli olman gereken noktalar var. Başkalarıyla olan ilişkilerin, bu özgürlük arzusuyla çatışmamalı; dolayısıyla dengeleri korumak adına dikkatli seçimler yapmalısın.Bunların yanı sıra, içsel huzurunu sağlamak adına kendine zaman ayırmayı ihmal etmemelisin. Bireysel olarak kendine dönmek, içsel barışını bulmanın anahtarı olabilir. Yine de, iade ettiğin sıcaklık ve sevgi dolu tutumla, çevrendeki insanları motive edebilme gücünü elinde bulunduruyorsun.
Bugün sezgilerin ve içsel hislerin öne çıkacak. Duygusal derinliklerinle yüzleşmek, belki de daha önce bastırdığın bazı duyguları yeniden değerlendirmeni sağlayacak. İlişkilerdeki dinamikler üzerinde düşünmek iyi gelecek. Aşkta kararlılık arayışındasın; bu, bazen cesur adımlar atmanı gerektirebilir. Yeni bir başlangıç için kendine izin ver; geçmişten ders alırken ileriye odaklanmak önemlidir.Kendi içsel gücünü ve kararlılığını keşfetmek, hayatında olumlu değişimlerin kapısını aralayabilir. Çevrendeki insanlarla daha derin bağlar kurmak için fırsatlar yakalayabilirsin. Araştırıcı ruhunu ön plana çıkararak, ilgi alanlarını genişletmek için yeni hobi ya da akademik konulara yönelmek isteyebilirsin. İçsel huzurunu koruyarak, odaklanman gereken konulara yönelmek, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün keşif ve macera arzusunun yüksek olduğu bir gün. Yeni fikirler ve projeler, ilginizi çekebilir. Sosyal bağlantılarınızda canlılık söz konusu; arkadaşlarınızla yapacağınız konuşmalar, yeni perspektifler kazanmanıza yardımcı olabilir. İçsel düşüncelerinizi eyleme dökme isteği ön planda. Kendi inançlarınızı sorgulamak ve belki de bazı tozlu kitapları açmak isteyebilirsiniz. Hayatınıza daha fazla anlam katacak yeni deneyimler ararken, içgüdülerinizi dinlemeyi unutmayın. Farklı kültürlere olan ilginiz artabilir; belki de bir yolculuk kararı almak üzeresiniz. Özgürlük hissi, günlük rutininizden çıkma isteğiyle dolup taşarken, samimi ilişkilerinize de dair önemli kararlar alma zamanıdır. Olumlu düşüncelerle çevrenizi etkilemek için yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsiniz. Cesaret ve kararlılıkla ilerlediğinizde, karşınıza çıkan fırsatlar sizi bekliyor.
Bugün, kararlılığın ve disiplinin ön planda olduğu bir atmosferdesin. İş hayatındaki sorumlulukların, seni hedeflerine daha da yakınlaştıracak. Stratejik düşünme yeteneğin sayesinde, karmaşık durumları kolayca çözümleyebilirsin. Ancak, yaratıcılığını da unutmamalısın; bazı durumlarda, alışılmışın dışında düşünmek faydalı olabilir. Ailevi ilişkilerin biraz baskı altında hissedilmesine sebep olabilir. Empatik yaklaşımın, aradaki gerginliği azaltmana yardımcı olacak. Kendi iç dünyana dönmek, sakinleştirici bir etki yaratabilir. Sağlığına dikkat et; enerjini doğru yönetmek, günün verimliliğini artıracaktır. Aşk hayatında ise, sürpriz gelişmelerin kapıda olduğu bir dönemdesin. Kalbini dinleme zamanının geldiğini unutma.
Bugün, olayların akışına uyum sağlamakta zorlanabilirsin. İçindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için kendine bir alan yaratmalısın. İlişkilerdeki iletişim sorunları seni biraz zorlayabilir; açık ve net bir dil kullanmak, karışıklıkları önleyecektir.Sosyal çevrende olumlu etkileşimler ön planda. Beklenmedik buluşmalar yeni dostluklar getirebilir. Kendini açıkça ifade etmekten çekinme; fikirlerin başkalarına ilham verebilir.Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarına daha fazla özen göstermelisin; ihtiyaç ve isteklerini iyi ayırt etmelisin. Beklenmedik masraflar çıkabilir, bu yüzden bütçeni planlamalı ve gereksiz harcamalardan kaçınmalısın.Bağışlayıcılık ve anlayış, bugün ruh halini dengelemek için önemli. Kendine birkaç dakikalık molalar vermek, zihnini temizlemek adına faydalı olabilir. Günün sonunda, içsel huzurunu yeniden bulabilmek için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Bu süreç, seni yeniden yenileyecek ve tazeleyecektir.
Duygusal dalgalanmalara kapılabilir, sezgilerinizi daha derinden hissedebilirsiniz. İçsel bir güven arayışı içindesiniz, bu nedenle yalnız kalmak isteyebilirsiniz. Sanatsal yönlerinizi keşfetmek veya yaratıcı aktivitelerle uğraşmak ruh halinizi yükseltebilir. Sevdiklerinizle duygu paylaşımı yapmanın getirdiği sıcaklık, kaygılarınızı hafifletebilir. Ayrıca, rüyalarınızda veya içsel düşüncelerinizde ilham verici mesajlar alabilirsiniz, bu yüzden kendinize zaman ayırmayı unutmayın. Duygusal derinliğe inmek, kendinizi yenilemenize yardımcı olabilir. Anlık kararlar almaktan kaçınarak, sabırlı kalmaya özen gösterin. Bu dönem, kendinizi tanıma ve içsel huzur bulma fırsatı sunuyor.
