1
Şurası bir gerçek; onu dünya çapında üne kavuşturan “The Sixth Sense”den (“Altıncı His”) bu yana M. Night Shyamalan’ın filmleri izleyicide hep bie sürpriz beklentisi yaratıyor ve Shyamalan da elinden geldiğince bu beklentiye karşılık vermeye çalışıyor. En azından hiçbir şey göründüğü gibi değil onun filmlerinde. Sağ gösterip sol vurmaya çalışırken zaman zaman fena halde ıskaladığı da oluyor ama ele aldığı her meseleye değişik bir açıdan yaklaştığı da kesin. Bizde “Zamanda Tutsak” adıyla gösterilen son filmi “Old”u (‘Yaşlı’ diye de çevrilebilirdi) izlerken de tüm bu beklentilerin geçerli olduğunu söyleyelim.
Pierre Oscar Levy ve Frederik Peeters’ın “Sancastle” (Kumdan Şato) adlı grafik romanından hareketle senaryolaştırarak çektiği filmde Shyamalan korku trüklerine sıkça başvurduğu bir bilim-kurgu filmine imza atmış. İnsan ömrü hepi topu iki güne sığacak denli hızlandırılsa ne olurdu gibi bir fantaziden yola çıkan hikayenin neredeyse %90’ı ıssız bir koyda geçiyor ve burada bir şekilde kapana kısılmış bir grup insanın yaşadıklarına odaklanıyor. Huzurlu ve biraz da lüks bir tatile çıkmanın hayaliyle buraya gelen ve kendilerini cennet gibi bir koyda bulan üç farklı aileye mensup bireyler kısa süre içinde hayal bile edemeyecekleri bir kabusun içine düştüklerini anlarlar ve buradan kaçmanın yollarını bulmaya çalışırken gitgide daha derin ve tehlikeli bir bataklığın içine gömülürler. Geçen her saatte ortalama bir yıl yaşlandıklarını gören gruptaki küçük çocuklar hızla yetişkinliğe adım atarken, yetişkinler de yaşlılığın arazlarını yaşamaya başlarlar. Shyamalan’ın yer yer gerilim düzeyini bir hayli yükselttiği ve izleyicinin tahammülünü sınayacak sahnelerle kurguladığı “Old” şüphesiz yüksek bütçeleriyle büyük kitleleri büyülemeyi hedefleyen gösterişli ve çok gürültülü (her anlamda) bilim-kurgu aksiyonlarının yanında “Suç ve Ceza” gibi kalıyor; ama tabii ki o kadar da değil.
İzlerken akla “Sineklerin Tanrısı”ndan Bunuel’in unutulmaz şaheseri “El Angel Exterminator”a kadar çeşitli başka filmleri getiren “Old” tüm o gerilimli anlarının gerisinde hayata dair ilginç felsefi zihin alıştırmalarını da beraberinde getiriyor. Gerçekten de insan hayatı ortalama 48 saatte bitse ne olurdu mesela? Bu kadar kısa (en azından bize göre kısa) yaşayan canlı türleri olduğunu biliyoruz. Acaba biz de bu kadar hızla gelişimimizi tamamlasak ve belli fiziksel aşamaları bu kadar hızlı geçirsek acaba bu denli hırslı, bu denli doyumsuz ve bu denli acı yüklü olur muyduk? Shyamalan işin bu kısmına fazla odaklanmıyor ama karakterlerin bazıları üzerinden kimi ilginç çıkarımlarda bulunduğunu da görebiliyoruz. Örneğin yaşlanmaya dayanamayan bir kadın hızla deliliğin eşiğine gelirken, ‘kabullenme’ aşamasına varmayı başaran bir diğeri nihayet huzura kavuşuyor ve hem kendiyle hem de etrafıyla barışıyor. Başrollerini Gael Garcia Bernal, Vicky Krieps, Rufus Sewell, Aaron Pierre, Embeth Davidz, Ken Leung ve Eliza Scanlan (küçük ama çok kilit bir rolde de M. Night Shyamalan’ın kendisini görüyoruz) gibi isimlerin üstlendiği oyuncu kadrosunun neredeyse tamamı tek mekanda ve açık havada (yani oyuncuların gizlenebileceği, destek alabileceği, yeni bir yol yaratabileceği alanlar çok kısıtlı) geçen filmdeki paylarını da eklemek lazım.
Hiç de göründüğü gibi olmayan bir koy, çeşitli hastalıklarla ve dertlerle boğuşan bir grup insanın zamana hükmetmekte başarısız kaldığı ve bu yüzden tüm benliklerini kaybetmeye başladıkları tuhaf bir sosyal deneyin mekanına dönüşünce M. Night Shyamalan’ın görsel ustalığı ve gerilim yaratmadaki becerisi sayesinde izleyiciyi etkileyen film, her şeyin gerisindeki asıl meselenin (ve çözümünün) izleyiciyi tatmin etmekten uzak kalışıyla bir hayli zedeleniyor elbette. Uzun lafın kısası, Shyamalan bu kez nakavtla değil, puanla ve zar zor kazanıyor desek yanlış olmaz sanıyorum.
Son bir not: “Missouri Breaks” (“Bozgun”), sene 1976, yönetense Arthur Penn.
Bugün enerji dolu ve atılgan bir ruh hali içerisinde olacaksın. Yeni fikirlere açık olmak, seni alışılmış sınırların dışına çıkarabilir. Motivasyon kaynağını çevrendekilerden bulabilirsin; dostlarının veya ailenin destekleyici tavrı, hedeflerine daha rahat ulaşmanı sağlayabilir. Duygusal açıdan güçlü bir gün; hislerini ifade etme yeteneğin artacak ve bu durum, ilişkilerinde olumlu bir değişim yaratabilir. Ani kararlar almaktan çekinme, fakat dikkatli olman gereken durumlar var. Aşk alanında da çarpıcı gelişmeler yaşanabilir, kalbindeki hisleri cesurca dile getirmekten kaçma. Bugün yaratıcılığın zirveye tırmanabilir, bu nedenle sanatsal projelere yönelmen faydalı olacak. Unutma, kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmek, ileride sorunlar yaratabilir; dolayısıyla dengeyi korumayı ihmal etme.
Bugün, sabit ve kararlı doğanın getirdiği huzurla çevrenizle uyum içinde olacaksınız. Yavaş ama emin adımlarla kazanacaklarınız, sabrınızın bir ödülü olarak kendini gösterecek. Maddi konular üzerine düşünebilir, yatırımlarınızı gözden geçirebilirsiniz. Duygusal anlamda ise, sevdiklerinizle olan bağlarınızı derinleştirme arzusu içinde olduğunuz bir gün. Belki sıradan bir sohbet, kalp devirlerinizi artırabilir. Güzellik ve sanata olan ilginiz, yaratıcı projelere yönelmenize olanak tanıyacak. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; doğanın tadını çıkardığınızda ruhunuz da canlanacak. Günün sonunda, içsel dengeyi yakalamış hissedeceksiniz.
Bugün zihin gündeminde hareketlilik var. Yeni bilgiler edinme arzusu seni harekete geçiriyor, bu yüzden öğrenme fırsatlarını değerlendirmek için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerde daha dışa dönük ve etkili olabilirsin; başkalarıyla fikir alışverişi yapmak, sana yeni perspektifler kazandıracak. Duygusal anlamda biraz dalgalı hissedebilirsin; bu durum, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde kendini ifade etme şekline yansıyabilir. Dikkatini dağıtacak detaylardan uzak durmaya çalış. Yaratıcılığını ortaya çıkaracak projeler üzerinde çalışabilir, kendini ifade etmenin farklı yollarını arayabilirsin. Kısa seyahatler veya iletişim amaçlı görüşmeler gündeme gelebilir. Kendini ifade etmek konusunda cesur olmalısın; içindeki düşüncelerinin dışa vurumu, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakacaktır.
Duygusal derinlikler bugün senin için önemli bir tema olacak. İçsel dünyana dönmek, eski hatıralarını ve anılarını gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Yakın çevrendeki kişilerle daha samimi sohbetler gerçekleştirebilir, hislerini özgürce ifade etme fırsatı bulabilirsin. Aşk ilişkilerinde ise güven arayışın artabilir, bu durumu partnerinle açık bir şekilde konuşmak ilişkinizi güçlendirebilir. İş veya kariyer konularında yeni fırsatlar, geçmişteki deneyimlerinle bir araya gelerek önüne çıkabilir. Diğer insanların ihtiyaçlarına duyarlılığın, topluluk içinde daha fazla takdir görmeni sağlayabilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhsal ve bedensel ihtiyaçlarına özen göstermek, enerjini yükseltecek. Kendi sınırlarını çizmekten çekinme; bu, sağlıklı bir denge kurmana yardımcı olacak.
Parlak ve enerjik bir gün seni bekliyor. Yaratıcılığın zirve yapacak, içindeki sanatçı ortaya çıkmak için sabırsızlanıyor. Kendini ifade etmek için mükemmel fırsatlar bulabilirsin, bu da çevrendeki insanları etkilemek konusunda sana büyük bir avantaj sağlayacak. Sosyal ilişkilerin güçlenecek; dostlarınla bir araya gelmek, keyifli konuşmalar yapmak ve yeni bağlantılar kurmak için ideal bir zaman dilimi. Kendine olan güvenin artarken, liderlik vasıflarını sergilemekten çekinme. Risk almak ve yeni projelere yönelmek için cesaret bulduğun anları değerlendir. Duygusal dünyanda ise, sevgi dolu anlar seni bekliyor; romantik bir sürpriz veya sevdiğin kişiyle derin bir bağ kurma fırsatı kapını çalabilir. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma; doğa yürüyüşleri ya da meditasyon, ruh halini olumlu yönde etkileyecek.
Detaylara olan düşkünlüğün, seni birçok kişinin gözünde güvenilir kılıyor. İş yerindeki projelerle ilgili derinlemesine analiz yapma yeteneğin, bugün sıkıntıların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Ancak mükemmeliyetçilikten kaçınmalısın; bazen en basit çözümler en etkili olanlardır. İlişkilerde samimiyet ve açıklık, kalbinin ihtiyaç duyduğu güveni oluşturacak. Yakın çevrenden alacağın destekle ruh halin yükselip pozitif enerjilerle dolacaksın. Kendine dair daha fazla farkındalık kazanmak, gelişim yolculuğunda önemli bir adım atmanı sağlayacak. Sosyal aktivitelere katılmak, yeni insanlarla tanışmak ve farklı bakış açıları edinmek ruhunu besleyecek. Yaratıcılığın da kendini gösterebilir; hayal gücünü serbest bırak ve sanat veya yazı gibi alanlara yönel.
Dengelerin sağlanacağı bir gün. İlişkilerde uyum arayışın ön planda. Güzellik ve estetik duyguların derinleşiyor; sanatsal uğraşlara yönelmek için ideal bir zaman. Sosyal çevren genişleyecek, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalacak. Ancak, başkalarının istek ve ihtiyaçlarına aşırı duyarlı olabilirsin; bu durum seni duygusal olarak yorabilir. Kendi ihtiyaçlarına da zaman ayırmayı unutma. Mümkünse, kabuğundan çıkıp doğanın tadını çıkarman sana iyi gelecektir. Kendi içsel huzurunu bulmak için dengeyi sağlamaya çalış. Unutma, içsel dinginliğini dış dünyaya yansıtmak, hayatındaki olumlu değişimlerin kapısını açacaktır.
Hayatında bazı gizli kalmış duyguları açığa çıkartmanın tam zamanı. İçsel derinliklerine dalarak, kendinle yüzleşmek ve duygusal yaralarını sararak ilerlemek seni güçlendirecek. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerininde önemli bir dönüm noktasında olabilirsin, bu durum bazı sürprizlere açık olmanı gerektirebilir. Kalbindeki tutkuyu ortaya koymak için cesur ol. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir süreç var, harcamalarına özen göster. Kendin için zaman ayırmayı unutma; meditasyon ya da doğayla iç içe olacağın bir aktivite ruhsal sağlığın için faydalı olacaktır. Duygularını ifade etmekten çekinme, sevdiklerinle kurduğun bağları güçlendirebilir. Tutkulu bir aşk ya da eski bir ilişkinin yeniden gündeme gelmesi mümkün. Bunu değerlendirirken akıllıca hareket etmeyi unutma.
Serüven arayışın her zamankinden daha belirgin hale geliyor. İçsel motivasyonların seni keşfe yönlendiriyor, bu da yeni deneyimlere açık olmanı gerektiriyor. Farklı kültürler ve fikirlerle etkileşime girmek, düşünce yapını genişletmek için harika bir fırsat sunuyor. Bugün, heyecan verici bir macera karşına çıkabilir; bu fırsatı değerlendirip canını sıkan rutinlerden uzaklaşmalısın.İletişimde cesur olmalı, düşüncelerini ifade ederken kendine güvenmeyi unutmamalısın. Duygusal derinlikteki bağlar güçlenirken, yüzeysel ilişkilerden uzaklaşmak isteyebilirsin. Yakın çevrendeki insanlarla anlamlı ve samimi konuşmalar, kalbindeki duyguları net bir şekilde ifade etmeni sağlayabilir.Finansal konularda dikkatli olman gereken bir gün. Harcama alışkanlıklarını gözden geçirmeli ve gelecekteki hedeflerine göre bir plan oluşturmalısın. Dış görünümüne ve kişisel bakımına önem vermek, kendine olan güvenini artıracak. Güne enerjik ve pozitif bir başlangıç yaparak, karşına çıkan fırsatları en iyi şekilde değerlendirebilirsin. Unutma, bu dönemde mümkün olan en iyisini deneyimlemek senin ellerinde.
Bugün, kararlılığın ve azminle ön plana çıkacaksın. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımların meyvelerini yavaş yavaş toplamaya başlayacaksın. İş ortamında beklenmedik destekler gelebilir, bu da motivasyonunu artıracak. Sosyal ilişkilerde, daha önce fark etmediğin detayların gündeme gelmesi iletişimini güçlendirebilir. Duygusal alanda ise, derin bir tanıdıklık ve güven arayışında olacaksın. İçsel huzurunu korumak için kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon ya da doğada kısa bir yürüyüş faydalı olabilir. Bugün, değerlerin ve inançlarınla ilgili derin düşüncelere dalman mümkün. Bu süreç, senin için yol gösterici bir etki yaratacak. Yeniliklere açık ol, çünkü beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir.
Bugün zihninde beliren yenilikçi fikirler, seni yaratıcı bir yola yönlendirecek. İçinde bulunduğun sosyal çevrede farklılıklara açık olman, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir. Yeniliklere olan tutkun, alışkanlıklarından kopmana ve cesur adımlarla ilerlemene yardımcı olacaktır. Ancak ani kararlar almadan önce düşünmekte fayda var; sezgilerin seni doğru yönlendirebilir ama aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Duygusal paylaşımlarında samimi olmak, ilişkilerini derinleştirme fırsatını getirebilir. Bugün, kendine ve başkalarına karşı empati göstermenin, barışçıl bir atmosfer yaratacağını unutma. Kendi iç dünyanda yapacağın küçük değişiklikler, büyük tatminler getirebilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için ideal bir zaman. İçsel sezgilerin güçlü, bu sayede başkalarının ihtiyaçlarını anlamada yeteneklisin. Bugün sanatsal bir projeye yönelmek, yaratıcı enerjini serbest bırakmak için harika bir fırsat olabilir. Sosyal ortamlarda yer almak, kendini ifade etme fırsatı sunacak. Ancak, aşırıya kaçmaktan kaçınmalısın; başkalarına yardım etme arzun seni yıpratabilir. Kalbini dinlemek, sana iç huzur getirecek. Biraz yalnız kalmak ve meditasyon yapmak, zihnindeki karmaşayı dağıtabilir. Gökyüzündeki enerjiler, kendini yeniden keşfetmen için uygun bir zemin hazırlıyor. Finansal konulara dikkat etmekte fayda var; acele kararlar alma. Unutma, sezgilerin seni doğru yolda yönlendirmekte!
