1
Kitabınız çocuklarla çok da alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konuyu konuşmak için imkân açıyor. Ölüm meselesini ele alıyor. Bu konuda yazma düşüncesi nasıl gelişti?
Başka şeyler konuşurken bu konuya girmeyi sevmiyorum ama sizin sorunuzun cevabında buna girmem gerekiyor, belki bilmiyorsunuz, eşim Okan öldü, yaklaşık iki sene önce. Ben ve iki çocuğum Okan öldüğünde ölümü direkt tecrübe ettik. Yani, aşina olduğum, yakın olduğum bir konu. Hatta çok yakın hissettiğim diyeyim. Tespit ettiğiniz şekilde, ölümün alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konu olmasına da, bunu bu şekilde ifade etmemize de bir itiraz ya da belki bir serzeniş aslında bu kitap. Bu yaygın bir yetişkin söylemi ve perspektifi ve maalesef çocuklarımıza da geçirdiğimiz bir şey. Düşünsenize, ölüme nasıl alışık olamayız ki? Herkes ölüyor. Ölüm hayata dair bildiğimiz tek şey. Hayır, alışık olmadığımız bir şey değil, hayır, cesur bir konu değil aslında, belki, zor bir konu, belki; o da biz yetişkin olamadığımız için zordur olsa olsa. Yetişkinim diyen herhangi bir insan için ölümde ne cesaret var ne de zorluk. Yani sorunuza cevabım, ölüm acaba alışık olduğumuz, konuşması cesur ve zor olmayan bir konu olabilir mi? Böyle olsa, nasıl olur? Benim de sorum bu aslında.
Noa, soru sormayı unutan yetişkinler dünyasında sorular sormaya devam eden bir çocuk. Bu çok değerli aslında, biz yetişkinler ne noktada bunu yitiriyoruz?
Bu sanırım hepimizin kendimize sorması gereken bir soru. Soru sormaya buradan başlayabiliriz yani. Bizler sanırım, ki bu dâhil herhangi bir konuda ahkâm kesmek istemem, şu anki yaşadığımız sistemde bütün enerjimizi iyi olmaya harcadığımız için merakı, merakla gelen keyif duygusunu köreltiyoruz, gerilerde bırakıyoruz. İyi değiliz, semptomlarla hayatta kalmaya çalışıyoruz, çoğumuz depresyonda, birçoğumuzun migreni, fibromiyaljisi, ya da başka bir şeyi var. İyi olmayınca bütün eforumuz iyi olmaya çalışmaya gidiyor. Ama iyi olmaya başlar başlamaz da merak ve keyif kendiliğinden geri geliyor. Merakın ve keyfin kendiliğinden olanı çok güzel.
SALT GERÇEĞİ SÖYLEMEK
Önsözde Stephen Jenkinson imzası var. “Çocuklar anne babalarının bazen yaşamın gidişatı karşısında bozguna uğradığını görmeyi hak ederler” diyor Jenkinson. Siz bu konuda nasıl düşünüyorsunuz?
Aynı fikirdeyim, hatta ben bir adım ileriye taşıyorum Stephen’ın söylediklerini. Evet, bence bunu hak ediyorlar, bu bizim onlara borcumuz ve bir adım ötesi de şu: Çocuklara salt gerçeği
söylemek onları en güzel sevme şekli. Benim için böyle, en azından.
Bu yanıyla kitap sadece çocuklar değil yetişkinler için de aslında aynı zamanda. Yetişkinlere hayata dair bir öneride bulunacak olsanız bu ne olurdu?
Bir öneri olarak değil belki, ama bir gözlem olarak, eğitimlerde söylediğimi yineleyeyim: Bir eğitmen olarak şunu söyleyebilirim belki, biz yetişkinlerin çocuklarımızdan önce kendimizle uğraşmamız gerekiyor. Çoğumuz yetişkin bedeninde çocuklarız. Önce yetişkin olmamız gerekiyor.
Noa’nın farklı maceralarına da tanıklık edecek miyiz ilerleyen zamanda?
Evet, inşallah. Yani seri yazmak çok yakın hissettiğim bir şey değil ama üç rakamında bir sihir var, seri olmasa da sanki bir hikâye daha çıkacak ve üçleme tamamlanacak gibi hissediyorum. Onun dışında hikâye anlatmaya, yazmaya devam edeceğim, hayatta yapmaktan en keyif aldığım şey bu.
Enerjin dolu, dinamik ve heyecan verici bir gün seni bekliyor. Yeni başlangıçlar ve fırsatlar kapını çalabilir; bu yüzden gözlerini dört aç. İlişkilerin gündeminde ön planda olacak. Duygularını ifade etme konusunda cesur olmalısın, karşındaki kişi senin bunca zamandır hissettiklerini anlamakta zorlanıyor. İş konularında liderlik yeteneklerin öne çıkabilir, takım arkadaşların üzerinde etkili olabilirsin. Unutma ki, sabırlı olmak ve dinlemek de bu süreçte çok önemli. Sağlığına dikkat etmeli, aşırıya kaçmamaya özen göstermelisin. Bugün herhangi bir sosyal etkinliğe katılırsan, yeni insanlarla tanışma şansın var. Kendine güven, bu güzel günün tadını çıkar!
Bugün kararlılığın ve sabrının ön planda olduğu bir gün. Kendini ortaya koyma konusunda güçlü bir motivasyon hissedebilirsin. İş hayatında veya projelerinde yaptığın katkıların takdir edilecek. Maddi konularda daha dikkatli olman gereken bir dönemde olabilirsin, yapıcı kararlar almak için eline geçecek fırsatları iyi değerlendirmelisin. İlişkilerinde biraz daha açık olmaya ve hislerini paylaşmaya özen göstermen, aradaki bağı güçlendirecek. Gün içinde doğadaki güzelliklere odaklanmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, kendini daha iyi hissetmeni sağlayacak.
Bugün sosyalleşmeye olan arzu oldukça yüksek. Farklı insanlarla bir araya gelmek, yeni bilgileri paylaşmak ve ilginç tartışmalara katılmak için harika bir zaman. Zihnin açık ve yeniliklere açık olman, çevrendekilere de ilham verecektir. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, karşındaki kişilerin duygularını daha derinlemesine anlaman da mümkün. Ancak, aşırı dağılmalara dikkat etmen gerekebilir; zaman zaman odaklanmakta zorluk yaşayabilirsin. Gökyüzü, birikmiş düşüncelerini yazıya dökmen için güzel bir fırsat sunuyor. Belki kısa bir not, belki de hayallerinin peşinden koştuğun bir hikaye. İçsel dünyanı keşfetmek için bireysel zaman yaratmayı unutma. Bugün, öğrenmeye ve keşfetmeye olan merakın, seni istemediğin karmaşalardan uzak tutacak yeni yollar açabilir. Kendini ifade etme şeklin sayesinde, hem ilham alacak hem de ilham vereceksin.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir zaman. Hislerin seni yönlendirecek ve kalbinin sesine kulak vermen gerekiyor. Ailevi ilişkilerdeki hassas dengeler, senin sevgi dolu yapınla şekillenecek. Yakın çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, beklenmedik bir şekilde güçlenebilir. Özellikle çocukluğuna dair anılar ve geçmişteki deneyimlerin, bugün hayatına anlam katacak. Kendini koruma isteğin, bazen duygusal mesafeler yaratmana sebep olabilir; ama açık bir iletişim, yolunu açar. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğayla vakit geçirmek faydalı olacak. Şu an, senin içsel gücünü ve sezgini keşfetme dönemi. Kendini ifade etme arzusuyla birlikte, yaratıcılığın da artış gösterebilir. İleriye dönük hedeflerinle ilgili duyduğun kaygılar, belirsizlik hissine yol açabilir; ama bu, seni durdurmamalı. Cesur ol ve adımlarını kararlılıkla at.
Bugün kendinizi sahnede gibi hissedeceksiniz; çevrenizdekilere enerji ve ilham verebilirsiniz. İçsel güç ve kararlılığınız, sıradan durumları bile olağanüstü hale getirebilir. İlişkilerde samimiyet arayışınız yoğunlaşacak; sevgi dolu kelimelerle bir bağlantı kurmak isteyebilirsiniz. Kendinize güveniniz tam, bu durumu kullanarak yeni girişimlerde bulunmak için cesur adımlar atacaksınız. Ancak, çevrenizdeki insanların duygularını görmezden gelmemek önemli; empati kurmaya özen gösterin. Kariyer hayatında ilginizi çeken fırsatlar belirebilir, cloudskop edilmemiş potansiyelinizi açığa çıkarmanız için harika bir zaman. Finansal konularda temkinli olun; ani harcamalar yerine planlı hareket etmek daha doğru olacaktır. Unutmayın, dışarıdan gelen eleştirilere kulak tıkamak, içsel gücünüzü pekiştirebilir. Bugün odak noktanız mutluluk ve yaratıcılığınızın serbest bırakılması olsun.
Mükemmeliyetçi yönlerin öne çıkacak. Detaylara olan dikkatin sayesinde iş yerinde veya projelerinde göstermiş olduğun titizlik, başkalarının takdirini kazanmanı sağlayacak. Ancak bu süreçte kendini fazla eleştiriyor olabilirsin; bu durum, içsel huzurunu zedeleyebilir. Kendine nazik olmayı unutma. İlişkilerde ise, karşındakinin hislerini anlama konusunda güçlü bir empati yeteneğin var. Onların duygusal ihtiyaçlarına yönelik duyarlılığın, samimiyeti artıracak. Sağlığınla ilgili küçük ama önemli değişiklikler yapma zamanı; belki yeni bir spor rutini veya sağlıklı bir beslenme programı seni yenileyecektir. Kendini ifade ederken açık ol. Yeterince paylaşımda bulunmadığın zaman, yanlış anlaşılmalar ortaya çıkabilir. Sanatsal yaratıcılığın da kendini ortaya koymaya hevesli; bu yönünü keşfetmek için bir fırsat yakalayabilirsin. Unutma ki, en önemli şey, içsel huzurunu korumak ve bedeninle ruhun arasında bir denge sağlamaktır.
Denge arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkilerde uyum sağlamak isteyebilirsin, bu nedenle insanlarla bir araya gelmek ve fikir alışverişinde bulunmak seni mutlu edecek. Duygusal zekanın yüksek olduğu bu dönemde, arkadaşlarının ve sevdiklerinin ihtiyaçlarını anlama yeteneğinle ilgi çekebilirsin. Kendini ifade ederken zarif bir dil kullanman, etrafındakilerle olan iletişimini güçlendirecek. Ancak kararlarda acele etmemekte fayda var; düşüncelerinle kalpaplarsan daha sağlıklı seçimler yapabilirsin. Sanatla ilgili uğraşların, yaratıcılığını besleyip ruhunu canlandırabilir. Aşk hayatında ise, uyum arayışın daha da belirginleşecek; karşılıklı anlayış ön planda. İç huzurunu bulmaya yönelik adımlar atmayı ihmal etme.
Bugün derin duyguların ve tutkulu enerjilerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dönüşüm süreçlerine açık olacaksın; ruhsal ve zihinsel derinliklerde yapacağın keşifler, seni daha güçlü bir farkındalığa taşıyacak. İkili ilişkilerde, özellikle de sezgilerin güçlü olduğu için partnerinle olan bağların derinleşebilir. Yaşadıklarını daha iyi anlayabilme fırsatı bulabilirsin.Maddi konularda risk almaktan çekinme; bu, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Ancak aşırı kıskançlık veya sahiplenici davranışlardan kaçınman, ilişkilerinde dengeleri korumana yardımcı olacak. İçsel huzurunu korumak ve stresle başa çıkmak için doğaya çıkmayı, meditasyon yapmayı veya yaratıcı bir aktiviteyle ilgilenmeyi düşün. Sezgilerin, günün gidişatında rehberin olacak; iç sesini dinlemekten vazgeçme.
Bugün, keşfetme arzun her zamankinden daha canlı. Maceracı ruhun, yeni deneyimlere yönelmeni sağlarken, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin de renklenecek. Ani değişimler ve beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir; bunlara açık olmalısın. Sosyal ortamlarda dikkat çekici bir varlık sergileyeceksin, bu da senin için yeni bağlantılar kurma fırsatları yaratabilir. Kendi içsel özgürlüğünü bulma arayışındasın; bu nedenle, sıkıcı rutinlerden uzaklaşmak, sana büyük mutluluk verebilir. Duygusal olarak derin konulara girmediğin sürece, ilişkilerinde daha eğlenceli bir atmosfer yaratabilirsin. Mükemmel bir denge bulmak, hayal gücünü ve yaratıcılığını artıracak, bu nedenle içindeki sanatçıya seslenmekten çekinme. Bugün, hayatın tadını çıkar; eğlenceye ve yeni deneyimlere açık ol!
İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin. Gün, kendini keşfetmek ve içsel dengeyi sağlamak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Çalışma hayatında yoğunlaşan sorumlulukların seni stresli hissettirebilir; ancak, son zamanlarda gösterdiğin özveri ve disiplin, tüm çabalarının karşılığını almanı sağlayacak. Sosyal ilişkilerde de dikkatli olmalısın; eski bağlar yeniden canlanabilir. Bu, geçmişteki dersleri hatırlamak için bir fırsat olabilir. Sadece dikkatini yaymamak için sınırlarını belirlemelisin. Kendine ayırdığın zaman sayesinde zihnini dinlendirebilir, yaratıcılığını ve ilhamını artırabilirsin. Akşam saatlerinde yakın arkadaşlarınla paylaşacağın bir sohbet, ruh halini olumlu yönde etecek ve yeni perspektifler kazandıracaktır. Unutma, hayatın getirdiği yolculukta dengeyi bulmak en önemli olanı.
Bugün, özgürlük ve bağımsızlık arayışın öne çıkıyor. Kendini yenilikçi düşüncelere açmış bir zihinle, alışıldık kalıpların dışına çıkma isteği duyabilirsin. Arkadaşlarınla olan ilişkilerde, sosyal çevrende daha etkili ve dikkat çekici olabilirsin. Farklı fikirlerinle ilham verebilir, daha önce düşünmediğin konularda sohbetler başlatabilirsin. İletişimde cesur ve samimi olman, çevrenle daha derin bağlantılar kurmana yardımcı olacak. Geleceğini şekillendiren kararlar alman gerekebilir; bunlarda sezgine güvenmek ve içsel sesini takip etmek önemli. Esneklik ve uyum sağlama yeteneğinle, beklenmeyen durumlarla başa çıkman oldukça kolaylaşacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; düşüncelerini ve hislerini netleştirmen, sana yeni hedefler belirleme konusunda yardımcı olabilir.
Sevgi dolu ve duyarlı bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanın derinliklerine dalabilir, hayal gücünü ve sezgini yoğun bir şekilde hissedebilirsin. Yaratıcılığın ön planda olacak; sanat, müzik veya yazı gibi ifade biçimlerinde kendini gösterebilirsin. Sosyal ilişkilerde yakınlık ve empati arayışında olacaksın. Özellikle sevdiklerinle olan iletişimine dikkat et; onları anlama isteğin, güçlü bağlar kurmana yardımcı olabilir. Ayrıca, içsel huzuru bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi sakinleştirici aktiviteler tercih edebilirsin. Geçmişten gelen bazı duygular gün yüzüne çıkabilir, onları kabul etmen göreceğin faydalı bir süreç olacak. Duygusal derinliklerin, çevrendeki insanlara ilham verebilir; bu nedenle samimiyetle yaklaşman, gününü anlamlı kılacak. Kendi içsel sesini dinlemek, seni daha da güçlendirecek. Aşk hayatında sürprizler kapıda olabilir; yeni bir tanışma veya ilişkin ilerleme kaydedebilir. Kendine güvenerek akışta kalmak, karşılaşacağın fırsatları değerlendirmene yardımcı olacaktır.
