1
Kitabınız çocuklarla çok da alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konuyu konuşmak için imkân açıyor. Ölüm meselesini ele alıyor. Bu konuda yazma düşüncesi nasıl gelişti?
Başka şeyler konuşurken bu konuya girmeyi sevmiyorum ama sizin sorunuzun cevabında buna girmem gerekiyor, belki bilmiyorsunuz, eşim Okan öldü, yaklaşık iki sene önce. Ben ve iki çocuğum Okan öldüğünde ölümü direkt tecrübe ettik. Yani, aşina olduğum, yakın olduğum bir konu. Hatta çok yakın hissettiğim diyeyim. Tespit ettiğiniz şekilde, ölümün alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konu olmasına da, bunu bu şekilde ifade etmemize de bir itiraz ya da belki bir serzeniş aslında bu kitap. Bu yaygın bir yetişkin söylemi ve perspektifi ve maalesef çocuklarımıza da geçirdiğimiz bir şey. Düşünsenize, ölüme nasıl alışık olamayız ki? Herkes ölüyor. Ölüm hayata dair bildiğimiz tek şey. Hayır, alışık olmadığımız bir şey değil, hayır, cesur bir konu değil aslında, belki, zor bir konu, belki; o da biz yetişkin olamadığımız için zordur olsa olsa. Yetişkinim diyen herhangi bir insan için ölümde ne cesaret var ne de zorluk. Yani sorunuza cevabım, ölüm acaba alışık olduğumuz, konuşması cesur ve zor olmayan bir konu olabilir mi? Böyle olsa, nasıl olur? Benim de sorum bu aslında.
Noa, soru sormayı unutan yetişkinler dünyasında sorular sormaya devam eden bir çocuk. Bu çok değerli aslında, biz yetişkinler ne noktada bunu yitiriyoruz?
Bu sanırım hepimizin kendimize sorması gereken bir soru. Soru sormaya buradan başlayabiliriz yani. Bizler sanırım, ki bu dâhil herhangi bir konuda ahkâm kesmek istemem, şu anki yaşadığımız sistemde bütün enerjimizi iyi olmaya harcadığımız için merakı, merakla gelen keyif duygusunu köreltiyoruz, gerilerde bırakıyoruz. İyi değiliz, semptomlarla hayatta kalmaya çalışıyoruz, çoğumuz depresyonda, birçoğumuzun migreni, fibromiyaljisi, ya da başka bir şeyi var. İyi olmayınca bütün eforumuz iyi olmaya çalışmaya gidiyor. Ama iyi olmaya başlar başlamaz da merak ve keyif kendiliğinden geri geliyor. Merakın ve keyfin kendiliğinden olanı çok güzel.
SALT GERÇEĞİ SÖYLEMEK
Önsözde Stephen Jenkinson imzası var. “Çocuklar anne babalarının bazen yaşamın gidişatı karşısında bozguna uğradığını görmeyi hak ederler” diyor Jenkinson. Siz bu konuda nasıl düşünüyorsunuz?
Aynı fikirdeyim, hatta ben bir adım ileriye taşıyorum Stephen’ın söylediklerini. Evet, bence bunu hak ediyorlar, bu bizim onlara borcumuz ve bir adım ötesi de şu: Çocuklara salt gerçeği
söylemek onları en güzel sevme şekli. Benim için böyle, en azından.
Bu yanıyla kitap sadece çocuklar değil yetişkinler için de aslında aynı zamanda. Yetişkinlere hayata dair bir öneride bulunacak olsanız bu ne olurdu?
Bir öneri olarak değil belki, ama bir gözlem olarak, eğitimlerde söylediğimi yineleyeyim: Bir eğitmen olarak şunu söyleyebilirim belki, biz yetişkinlerin çocuklarımızdan önce kendimizle uğraşmamız gerekiyor. Çoğumuz yetişkin bedeninde çocuklarız. Önce yetişkin olmamız gerekiyor.
Noa’nın farklı maceralarına da tanıklık edecek miyiz ilerleyen zamanda?
Evet, inşallah. Yani seri yazmak çok yakın hissettiğim bir şey değil ama üç rakamında bir sihir var, seri olmasa da sanki bir hikâye daha çıkacak ve üçleme tamamlanacak gibi hissediyorum. Onun dışında hikâye anlatmaya, yazmaya devam edeceğim, hayatta yapmaktan en keyif aldığım şey bu.
Bugün enerjin dolup taşacak, çevrendeki insanlara ilham kaynağı olabilirsin. İçsel motivasyonun yüksek, yeni başlangıçlar yapma isteği baskın. Kendini fiziksel olarak aktif hissetmek o kadar önemli ki, spor veya doğa yürüyüşleri sana iyi gelecek. İletişim becerilerin de güçlenmiş durumda; arkadaşlarınla olan diyalogların derinleşebilir ve sorunları kolayca çözme yeteneğin sayesinde ilişkilerin güçlenebilir. İş hayatında, cesaretini toplayarak önemli bir karar alma aşamasına gelebilirsin. Ancak, aceleci olmaktan kaçınmalısın; düşünmeden harekete geçmek bazı durumları zorlaştırabilir. Ayrıca, bugün kendine zaman ayırmak da önemli; inner peace için meditasyon veya yaratıcı hobilerle ilgilenmek sana enerji verecek. Unutma, bu gün kendine olan güvenin her zamankinden daha güçlü.
Gün, sabırlı ve kararlı yaklaşımının ödüllerini toplama zamanı. Etrafındaki insanlar, doğuştan gelen güveninin ve istikrarının ne kadar değerli olduğunu fark edecekler. Bugün ilişkilerde anlayış ve empati göstermek, bağların güçlenmesine yardımcı olacak. İş yerinde üstlendiğin görevlerde dikkatli ve özenli olmalısın; detaylara verdiğin önem, başarıların kapılarını aralayacak. Finansal konularda temkinli olmak faydalı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; günün stresinden uzaklaşmak için doğayla iç içe bir aktivite harika bir seçenek. Zihinsel ve bedensel açıdan dengeyi sağlamak, ruhunun beslenmesine de katkı sunacak.
Bugün zihninin derinliklerine inme, merakının peşinden koşma zamanı. Yeni bilgiler edinmek, farklı bakış açılarıyla tanışmak için harika bir fırsat var. Sosyal çevren genişleyebilir, etkileşimlerin artabilir. Yaratıcılığın alevlenirken, kendini ifade etme isteği ortaya çıkabilir. Duygu ve düşüncelerini başkalarıyla paylaşmak için uygun bir zemin bulacaksın. Fakat dikkatli ol, acele kararlar vermek yerine düşüncelerini derinlemesine incelemelisin. Yakın ilişkilerde küçük sorunlar gündeme gelebilir. İletişimin ön planda olduğu bir gün geçirirken, empati yeteneğini kullanarak bu sorunları kolayca aşabilirsin. Kendine dönmek ve biraz içsel bir yolculuğa çıkmak için de fırsat yaratmayı unutma. Bu süreç, kendini tanımanı sağlayabilir. Enerjin yüksek, hareketliliği hisset.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için mükemmel bir dönemdesiniz. İçsel dünyanızda dolaşırken, koruma içgüdülerinizle etrafınızdakilere destek olma isteği arasında dengede kalmalısınız. Aile bağlarınızda sıcaklık ve güven arayışında olacaksınız; sevdiklerinizle olan iletişiminizde daha duyarlı ve anlayışlı olmalısınız. Besleyici bir enerjiniz var; bu, başkalarına ilham verecek. Aynı zamanda, kendinize de özen göstermeyi unutmayın. İçsel barış arayışınız, ruhsal refahı artırabilecek uğraşlarla pekişecektir. Evde geçirdiğiniz zaman, sizi yenileyebilir ve huzur verebilir. Yarınlar için planlar yaparken sezgilerinize güvenin; kalbinizin sesini duyduğunuzda doğru yolda olduğunuzu hissedeceksiniz. Sosyal çevrenizdeki dinamikler değişebilir, eski dostlar veya kırgınlıklar gündeme gelebilir; bu durumları açık yüreklilikle ele almak, ilişkilerinizi güçlendirecektir. Unutmayın, duygusal derinlikleriniz kadar güçlü ve keskin bir sezgiye sahipsiniz.
Kendine olan güvenin bugün zirveye çıkıyor. Işıldıyorsun; karizmana hayran kalacak insanlar etrafında dolanacak. Yaratıcılığını ortaya koymak için mükemmel bir zaman. Sanatsal veya eğlenceli bir proje üzerinde çalışmayı düşünebilirsin. Aşk hayatında ise romantik sürprizler ve tutkulu anlar seni bekliyor. Kalbinin sesini dinlemekten çekinme. Sosyal ortamlarda yeni bağlantılar kurmak, ilham almanı sağlayacak. Ancak arkadaşlık ilişkilerinde dengeyi sağlamak için biraz daha dikkatli olmalısın. Maddi konularda dikkatli olman, giderlerini kontrol altında tutmanı sağlayacak. Kendi değerinin farkında ol, hayatının her alanında parlamayı hak ediyorsun.
Detaylara olan tutkun, bugün seni önemli fırsatlarla buluşturabilir. Belki de bir projeni sonlandırmak veya yeni bir iletişim kurmak için çok uygun bir zaman. İş arkadaşlarınla olan ilişkilerin öne çıkabilir; kendi fikirlerini savunmak için cesur olmalısın. Duygusal olarak kendini güvende hissettiğin bir ortamda bulabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma, içsel huzurunu sağlamak için sakinlik ve düzen arayışın seni besleyecek. Sağlık konularında temiz bir başlangıç yapmak isteyebilirsin; beslenme veya egzersiz rutinini gözden geçirmek için ideal bir zaman. Başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olman, sosyal ilişkilerini güçlendirebilir.
Bugün, denge arayışın oldukça ön planda. İlişkilerdeki uyum arayışın, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde kendini gösterecek. Empati yeteneğin sayesinde, birinin duygusal durumunu anlaman kolaylaşacak; bu da güzel bir iletişim zeminine yol açabilir. Sosyal ortamlarında, karizma ve çekiciliğinle dikkatleri üzerime çekebilirsin, ancak başkalarının ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin. Karar verme süreçlerinde daha fazla içsel huzur bulmak amacıyla, meditasyon veya sanat gibi ruhunu besleyen aktivitelere yönelmek faydalı olabilir. Ayrıca, gündelik işlerinde küçük değişiklikler yaparak, onları daha keyifli hale getirme fırsatını yakalayabilirsin. Kendi sınırlarını belirlemeyi unutma, zira başkalarının beklentileri senin dengen üzerinde etkili olabilir. Genel olarak, iletişim ve ilişkilerdeki pozitif gelişmelere açık ol; bu durum, içsel huzurunu artıracak.
Derin duyguların yüzeye çıkması, içsel bir keşif sürecine girmene neden olacak. Bugün, geçmişle hesaplaşma fırsatı karşına çıkabilir; eski ilişkilerdeki derin yaraları anlama ve bunları geride bırakma zamanıdır. İçsel huzur arayışın, seni kendinle yüzleşmeye, hislerini anlamaya ve kabullenmeye yönlendirebilir. Başka insanların duygularını anlama kapasiten artacak; empatin sayesinde yakın çevrendeki kişilere destek olabilirsin. Ancak dikkatli ol, kendi duygusal dengen için sınır çizmekte zorlanabilirsin. Bu, başkalarına yardım ederken öz bakıma da özen gösterme gerekliliğini hatırlatıyor.Kariyer alanında, yenilikçi fikirlerin öne çıkabilir. Yaratıcılığını yansıtarak fark yaratma şansı doğabilir. Ancak, ani kararlar almak yerine daha derin düşünmen, uzun vadede daha etkili sonuçlar doğuracaktır. Tüm bu yoğun duygu ve düşünceler seni bazı içsel çatışmalara sürükleyebilir. Kendine karşı nazik ol; hislerini bastırmak yerine, onları kabul et ve işle. Günün sonunda, kendinizi yenilenmiş ve daha güçlü hissedebilirsin.
Bugün, maceracı ruhun ve özgürlük arayışın ön planda. Farklı deneyimlere açık olmalısın; yeni insanlarla tanışmak ve yeni yerler keşfetmek için mükemmel bir zaman. İlgi alanlarını genişletmek, farklı bakış açılarıyla zenginleşmek için cesur adımlar atabilirsin. İçsel bir huzursuzluk hissetmek olası, bu durum seni sorgulamaya yönlendirebilir. Kendine dönmek, içsel yolculuk yapmak ve hayallerini irdelemek faydalı olacaktır. Sosyal ilişkilerinde ise dikkatli ol; bazen kelimeler yanlış anlaşılmalara neden olabilir. Empati ile yaklaşarak sorunları kolayca aşabilirsin. Bugünü keşif, öğrenme ve derin düşüncelerle değerlendirmek, ruhunu besleyecek.
Bugün sorumluluklarını ön planda tutabilirsin. İş veya kişisel projelerinle ilgili kararlarda mantığın ön plana çıkacak, bu da seni başarılı kılacak. Disiplinli yaklaşımın sayesinde hedeflerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Ancak, duygusal durumu da ihmal etmemek önemli. Aile veya arkadaşlarınla olan iletişimini güçlendirmek ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. İkili ilişkilerde dengeli ve sabırlı olman gereken bir dönemdesin. Yaratıcı düşüncelerin ve pratik zekânla, karşılaştığın zorlukları kolayca aşabileceksin. Kendine güven, içindeki potansiyeli açığa çıkartacak fırsatlar kapıda. Gün boyunca karşılaşacağın insanlardan öğrenebileceğin dersler var; bu nedenle açık fikirli olmayı unutma.
Bugün, yenilikçi düşünceler ve sıradışı fikirler peşinde koşacak bir zihin açılabilir. Sosyal çevrenizde yapıcı tartışmalara girerek, alışılmadık bakış açıları geliştirme fırsatı bulacaksınız. Yaratıcılığınızı serbest bırakın; projelerinizi paylaşmak ve başkalarıyla iş birliği yapmak için uygun bir zaman dilimi. Sıradan olandan uzaklaşma ve beklentilerin ötesine geçme arzusunda olacaksınız. İnsanlarla olan konuşmalarınızda empati önem kazanabilir; bu, ilişkilere derinlik katacak. Geldiğiniz noktada, özgünlüğünüzü yansıtmaktan çekinmeyin; bulunduğunuz sosyal ortamlarda dikkat çekmek kaçınılmaz. Özgürlük arzunuz, rayına yerleşmek için farklı yollar keşfetmenizi sağlayabilir. Ancak, kararsızlık hissi işleri zorlaştırabilir. İleriye dönük düşünme beceriniz, çözümler bulmanıza yardımcı olacak ve sizi motive edecektir. Zihninizi açan her türlü bilgi ve deneyime açık olun; ilham alın.
Hayal gücün ve sezgilerin oldukça güçlü. İçsel dünyanda dönüp dolaşan duygular, seni yeni yaratıcı projelere yönlendirebilir. Empati yeteneğin, çevrendekilerle derin bağlantılar kurmanı sağlıyor. Belki de başkalarının sorunlarına duyarlı kalmanın ve onların yanında olmanın, seni daha huzurlu hissettirdiğini fark edeceksin. İçsel huzuru ararken, biraz da kendine yönelik özen göstermeyi ihmal etmemelisin.Bu dönem, sağlık ve ruhsal denge üzerinde odaklanmak için uygun. Meditasyon ya da doğa yürüyüşleri gibi ruhunu besleyecek etkinliklere yönelmek iyi gelebilir. Duygusal olarak hassas olduğun bir dönemdesin, bu yüzden sınırlarını korumayı ve kişisel alanına ihtiyacın olduğunu unutmamalısın. Diğerleriyle iletişim kurarken, kelimelerini özenle seçmek önemli. Yanlış anlaşılmalara yol açmamak için açık ve net olmaya çalış. Yıllardır beslediğin hayaller ya da projelerle ilgili cesur adımlar atmak için doğru zaman. İçsel sesine güven ve kalbinin sesini dinle, seni yönlendirecek ve hedeflerine ulaşmanda yardımcı olacak.
