1
Kitabınız çocuklarla çok da alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konuyu konuşmak için imkân açıyor. Ölüm meselesini ele alıyor. Bu konuda yazma düşüncesi nasıl gelişti?
Başka şeyler konuşurken bu konuya girmeyi sevmiyorum ama sizin sorunuzun cevabında buna girmem gerekiyor, belki bilmiyorsunuz, eşim Okan öldü, yaklaşık iki sene önce. Ben ve iki çocuğum Okan öldüğünde ölümü direkt tecrübe ettik. Yani, aşina olduğum, yakın olduğum bir konu. Hatta çok yakın hissettiğim diyeyim. Tespit ettiğiniz şekilde, ölümün alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konu olmasına da, bunu bu şekilde ifade etmemize de bir itiraz ya da belki bir serzeniş aslında bu kitap. Bu yaygın bir yetişkin söylemi ve perspektifi ve maalesef çocuklarımıza da geçirdiğimiz bir şey. Düşünsenize, ölüme nasıl alışık olamayız ki? Herkes ölüyor. Ölüm hayata dair bildiğimiz tek şey. Hayır, alışık olmadığımız bir şey değil, hayır, cesur bir konu değil aslında, belki, zor bir konu, belki; o da biz yetişkin olamadığımız için zordur olsa olsa. Yetişkinim diyen herhangi bir insan için ölümde ne cesaret var ne de zorluk. Yani sorunuza cevabım, ölüm acaba alışık olduğumuz, konuşması cesur ve zor olmayan bir konu olabilir mi? Böyle olsa, nasıl olur? Benim de sorum bu aslında.
Noa, soru sormayı unutan yetişkinler dünyasında sorular sormaya devam eden bir çocuk. Bu çok değerli aslında, biz yetişkinler ne noktada bunu yitiriyoruz?
Bu sanırım hepimizin kendimize sorması gereken bir soru. Soru sormaya buradan başlayabiliriz yani. Bizler sanırım, ki bu dâhil herhangi bir konuda ahkâm kesmek istemem, şu anki yaşadığımız sistemde bütün enerjimizi iyi olmaya harcadığımız için merakı, merakla gelen keyif duygusunu köreltiyoruz, gerilerde bırakıyoruz. İyi değiliz, semptomlarla hayatta kalmaya çalışıyoruz, çoğumuz depresyonda, birçoğumuzun migreni, fibromiyaljisi, ya da başka bir şeyi var. İyi olmayınca bütün eforumuz iyi olmaya çalışmaya gidiyor. Ama iyi olmaya başlar başlamaz da merak ve keyif kendiliğinden geri geliyor. Merakın ve keyfin kendiliğinden olanı çok güzel.
SALT GERÇEĞİ SÖYLEMEK
Önsözde Stephen Jenkinson imzası var. “Çocuklar anne babalarının bazen yaşamın gidişatı karşısında bozguna uğradığını görmeyi hak ederler” diyor Jenkinson. Siz bu konuda nasıl düşünüyorsunuz?
Aynı fikirdeyim, hatta ben bir adım ileriye taşıyorum Stephen’ın söylediklerini. Evet, bence bunu hak ediyorlar, bu bizim onlara borcumuz ve bir adım ötesi de şu: Çocuklara salt gerçeği
söylemek onları en güzel sevme şekli. Benim için böyle, en azından.
Bu yanıyla kitap sadece çocuklar değil yetişkinler için de aslında aynı zamanda. Yetişkinlere hayata dair bir öneride bulunacak olsanız bu ne olurdu?
Bir öneri olarak değil belki, ama bir gözlem olarak, eğitimlerde söylediğimi yineleyeyim: Bir eğitmen olarak şunu söyleyebilirim belki, biz yetişkinlerin çocuklarımızdan önce kendimizle uğraşmamız gerekiyor. Çoğumuz yetişkin bedeninde çocuklarız. Önce yetişkin olmamız gerekiyor.
Noa’nın farklı maceralarına da tanıklık edecek miyiz ilerleyen zamanda?
Evet, inşallah. Yani seri yazmak çok yakın hissettiğim bir şey değil ama üç rakamında bir sihir var, seri olmasa da sanki bir hikâye daha çıkacak ve üçleme tamamlanacak gibi hissediyorum. Onun dışında hikâye anlatmaya, yazmaya devam edeceğim, hayatta yapmaktan en keyif aldığım şey bu.
Bugün enerjin zirve yapacak. İçindeki macera arzusunu özgür bırakabilirsin. Kendini cesur hissettiğin anlar, yeni başlangıçlara kapı aralayabilir. Sosyal bağlarda sıcaklık ve çekicilik ön planda. Arkadaşlarınla geçmişte yaşadığınız güzel anıları paylaşmak, ilişkilerinizi güçlendirebilir. İş veya projelerle ilgili yenilikçi fikirlerin öne çıkarken, başkalarını da ikna etme yeteneğin artacak. Ancak, aceleci davranmamaya özen göster. Duygusal ilişkilerde ise ani tepkiler verme riski var; sabırlı olman faydalı olabilir. Kalbindeki tutku, seni motive ederken, geleceğe dair planlarını netleştirme zamanı. Diligentce ilerle, ancak önünü görmek adına biraz geri çekilmeyi de ihmal etme. Kendini ifade etme arzun güçlenebilir; bu, yaratıcılığını artırıp, seni daha iyi bir versiyonuna dönüştürebilir.
Güçlü bir kararlılık ve sabır içinde güne başlayabilirsin. Bugün, mali konularda atılımlar yapmak için doğru bir zaman dilimindesin. İçsel huzurunu ararken, estetik ve sanatla ilgili yeni projelere yönelmekte fayda var. Duygusal ilişkilerde samimi iletişim kurma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, bağlarını güçlendirecek. Sağlığa dikkat etmelisin; meditasyon veya doğada zaman geçirerek ruhsal enerjini tazelemek iyi gelecek. Sadece çevrendeki uyumdan keyif almakla kalmayıp, aynı zamanda kendi ihtiyaçlarına da odaklanmalısın.
Bugün iletişim becerilerin parlayacak, düşüncelerini başkalarıyla paylaşmaktan keyif alacaksın. Farklı perspektiflerle karşılaşmak, zihin açıcı olabilir. Sosyal ortamlarda dikkat çekeceksin; çevrendekilerle derin sohbetler yapma fırsatı bulabilirsin. Aynı zamanda, merak duygun seni yeni bilgilerin peşine yönlendirebilir. Çalışma hayatında ise takım çalışmasına dayalı projelere katılmak, daha etkili sonuçlar elde etmene yardımcı olacak. İçinde bulunduğun durumlar, beklenmedik durumlara karşı esneklik ve uyum sağlama yeteneğinle daha kolay üstesinden gelebilirsin. Önemli kararlar almadan önce, duygusal ve mantıksal yönlerini dengelemeye çalış. Sevgiliyle veya yakın arkadaşlarla yapılan konuşmalar, ilişkinin derinleşmesine zemin hazırlayabilir; içtenlikle paylaşımda bulunmak, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek. Kıskançlıklara veya geçmiş anlaşmazlıklara takılı kalmamakta fayda var, esnek ve açık görüşlü kalmayı ihmal etme.
Duygusal derinliğin bugünün en belirgin teması. İçsel huzuru bulmak için kendi ihtiyaçlarına odaklanmalısın. Aile üyeleriyle olan ilişkilerin, destekleyici ve güven verici bir atmosfer yaratma potansiyeline sahip. Kendini savunmasız hissettiğin anlarda, sevgi dolu bir ortamda olmak sana iyi gelecek. Geçmişteki anılar, şimdiki hislerini şekillendirmekte, bu nedenle bazı konuları gözden geçirmek isteyebilirsin. Duygusal zekânı kullanarak başkalarıyla daha derin bağlantılar kurma fırsatı var. Bu dönemde, içsel yolculuğuna yönelmek, daha iyi bir anlayış ve yaşam dengesi sağlayabilir. Unutma, koruma içgüdün sadece kendine değil, sevdiklerine de ışık tutabilir. Sakin bir akşam geçirerek kendine zaman ayırmak, günün karmaşasından uzaklaşmana yardımcı olacak.
Bugün, içindeki ilgi çekme ve parlayarak öne çıkma arzusuyla dolup taşıyorsun. Özgüvenin zirveye çıkarken, çevrendekilerin dikkatini çekmekte zorlanmayacaksın. Yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir fırsat var; bu, bir proje ya da sanatla ilgili olabilir. Takım çalışmasında liderlik vasıflarını göstererek, grup dinamiklerini avantaja çevirebilirsin. Aşk hayatında ise romantizm dolu anlar seni bekliyor. Partnerinle arandaki bağı güçlendirmek için samimi paylaşımlar yapabilirsin. Bekar isen, karşına çıkan yeni birinin çekiciliği seni etkileyebilir, kalbine hitap eden birisiyle keyifli zamanlar geçirebilirsin. Sağlığın açısından hareket etme isteğin artarken, spor yapmak için iyi bir gün. Fakat aşırıya kaçmamaya dikkat etmelisin. Aynı zamanda, duygusal olarak kendini rahatlatacak aktivitelere yönelmek, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir.
Detaylara olan düşkünlüğün, gün içinde karşına çıkacak fırsatları daha iyi değerlendirmene yardımcı olacak. Ayrıntılara dikkat ettiğin sürece iş ve kişisel hayatında ilerleme kaydedebilirsin. Kendine güvenin artacak ve bu, başkalarını etkileme gücünü güçlendirecek. İletişimde samimi ve net olman, ilişkilerindeki bağları güçlendirecek. Sağlığınla ilgili konularda atılacak adımlar, uzun vadede faydalı sonuçlar doğurabilir. Kendi ihtiyaçlarına ve isteklerine odaklanmayı ihmal etme; bunun yanında sevdiklerine zaman ayırmak da önem taşıyor. Duygusal dengeyi sağlamak, ruhsal olarak rahatlamana yardımcı olacak. Unutma, her şeyin bir zamanı var; sabırlı ol ve sürecin tadını çıkart.
Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin ön planda. Bugün, dostlarınla yapacağın sohbetler ve planlar kafanda yeni fikirler doğurabilir. Duygusal denge arayışın, ilişkilerinde daha hassas bir yaklaşım sergilemeni sağlayabilir. İkna gücün yüksek, bu yüzden düşüncelerini başkalarına aktarmak konusunda başarılı olacaksın. Estetik algın güçlü, sanatsal bir faaliyetle uğraşmak sana iyi gelebilir. Kendini ifade edebilmek için yaratıcı yollar bulmak isteyebilirsin. Fakat, her zaman durumu dengeleyerek ilerlemek unutma, aşırı duygusal tepkiler vermemeye özen göster. Şu anki etkiler, içsel huzuru bulmanı kolaylaştırabilir.
Duyguların derinleşiyor. İçsel bir keşif sürecine girebilirsin. Etrafındaki insanlarla olan iletişimin, senin için kritik bir öneme sahip. Gizli hislerini açığa çıkarmak için doğru zamanı bekliyor olabilirsin, ama rahatlık alanından çıkmanın faydasını göreceksin. Karşılaştığın zorluklar, sana güçlü bir motivasyon kaynağı sunacak. Samimi ve cesur ol; karşındaki kişilere gerçekten ne hissettiğini ifade etmek, bağlarını derinleştirebilir. Kendi iç dünyanla barışık olmaya çalış, çünkü bu, başkalarıyla olan ilişkilerine de olumlu yansıyacak. Bugün, geçmişten gelen anıların, yeni kararlar almanda etki edebilir. Lafta kalmayan, gerçekçi hedefler belirlemeye odaklan. İçsel gücünü keşfetmekte olduğun bu süreç, sana yeni bir perspektif kazandıracak.
Özgürlük arayışı içinde olduğun bir dönemdesin, yeni deneyimler seni heyecanlandırıyor. Sosyal ortamlarda daha fazla vakit geçirerek ilham alabilir ve yeni insanlarla tanışabilirsin. Öğrenme isteğin artacak, özellikle yabancı kültürlere ve felsefi konulara ilgi duyacaksın. İçsel bir keşif yolculuğuna çıkabilirsin; kendini yeni düşüncelerle genişletmek için harika bir fırsat. İletişimde cesur ol, kendini ifade etmekten çekinme. Bugün, yaratıcı projelere yönelmek ve sezgilerini dinlemek için mükemmel bir zaman. Hayal gücünü kullan ve yeni fikirlere açık ol; bunlar, seni ilerletecek kapılar açabilir. Aynı zamanda, yakın çevrenle olan ilişkilerde dengeyi sağlamak önem kazanacak. Anlayış ve sabır göstererek, bu güçlü bağları daha da güçlendirebilirsin. Sevdiklerinle vakit geçirmek, keyifli anılar biriktirmene sebep olacak. Kendine karşı nazik olmayı da unutmamalısın.
Duygusal derinliklerinizle yüzleşmek için uygun bir gün. Kendinize dönmek, içsel dünyanızı keşfetmek ve belki de unutulmuş bir tutkunuzla yeniden bağlantı kurmak isteyebilirsiniz. Etrafınızdaki insanların etkisi altında kalmadan kendi kararlarınızı sorgulamak önem taşıyor. İş ve özel yaşam arasında bir denge kurma arayışı içindesiniz. Uzun vadeli planlarınıza odaklanmak, size güç katacak. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek için sevdiğiniz insanlarla açık iletişim kurmaya özen gösterin. Bugün kendinize bir mola vermeyi ve hayatın tadını çıkarmayı ihmal etmeyin; rahatlama ve yenilenme, zihinsel sağlığınıza katkı sağlayacak. Eylemlerinizdeki kararlılık, sizi hedeflerinize daha da yaklaştıracak. Unutmayın, bazen en iyi ilerlemeler sessiz düşünce anlarında ortaya çıkar.
Sosyal ilişkilerinde ilginç bağlantılar kurabileceğin bir dönemdesin. Arkadaşlarınla derinlemesine sohbetler yapabilir, yeni projeler üzerinde birlikte çalışmaya başlayabilirsin. Önündeki fırsatlar, kişisel görüşlerini ifade etme anlamında seni daha da cesaretlendirecek. Ancak, özgürlüğüne düşkünlüğünü de göz önünde bulundurarak, başkalarının beklentileri ile kendi isteklerin arasında bir denge kurmaya çalışmalısın.İletişim gezegeni seni sürprizlerle buluşturabilir, bazı duygusal durumlarını tekrar gözden geçirmen gerekecek. İçsel huzurunu korumak ve kendine alan tanımak önem kazanacak. İnovatif fikirlerinle bulunduğun çevrede dikkatleri üzerine çekmek için harika bir fırsat var. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler mümkün, mevcut ilişkini bu dönemde yeniden değerlendirmek isteyebilirsin.Duygusal bağların güçlenmesine yönelik atacağın adımlar, uzun vadede olumlu sonuçlar getirebilir. Kendine güvenini tazelemen gereken bir dönemde olduğunu unutma. Farklı bakış açılarına açık olman, zihin açıcı deneyimlerin kapısını aralayabilir. Özgünlüğünle parıldadığın bu süreçte, kalbini dinlemeyi ihmal etme ve içsel sesine kulak ver.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün içindesin. Hislerin, sezgilerin ve içsel sesin daha da belirginleşiyor. Başkalarıyla empati kurmak ve onların duygusal ihtiyaçlarını anlamak için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığın, sanatsal yeteneklerin ve hayal gücün, beklenmedik yollarla sizi yönlendirebilir. İçindeki ruhsal farkındalığı besleyecek aktiviteler bulmak, meditasyon veya doğada kısa bir yürüyüş yapmak faydalı olabilir.İlişkilerde ise, karşındaki kişinin duygularını anlamak için çaba harcamalısın. Yalnızsan, sosyal bir ortamda karşılaşacağın biri sana çekici gelebilir; ancak, mantığın duygularınla çatışabilir. Aşk hayatında daha önce fark etmediğin dinamikler gün yüzüne çıkabilir, bu da derin bir bağlılık hissi yaratabilir.Finansal konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarını kontrol et ve bütçeni gözden geçir. Gelecek için planlar yaparken, duygusal kararlar vermekten kaçınmalısın. Sağlığın konusunda, stres seviyeni yönetmek ve rahatlama teknikleri uygulamak önem taşıyor. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal ve fiziksel sağlığını dengede tutmak, günün anahtarı olacak.
