1
Kitabınız çocuklarla çok da alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konuyu konuşmak için imkân açıyor. Ölüm meselesini ele alıyor. Bu konuda yazma düşüncesi nasıl gelişti?
Başka şeyler konuşurken bu konuya girmeyi sevmiyorum ama sizin sorunuzun cevabında buna girmem gerekiyor, belki bilmiyorsunuz, eşim Okan öldü, yaklaşık iki sene önce. Ben ve iki çocuğum Okan öldüğünde ölümü direkt tecrübe ettik. Yani, aşina olduğum, yakın olduğum bir konu. Hatta çok yakın hissettiğim diyeyim. Tespit ettiğiniz şekilde, ölümün alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konu olmasına da, bunu bu şekilde ifade etmemize de bir itiraz ya da belki bir serzeniş aslında bu kitap. Bu yaygın bir yetişkin söylemi ve perspektifi ve maalesef çocuklarımıza da geçirdiğimiz bir şey. Düşünsenize, ölüme nasıl alışık olamayız ki? Herkes ölüyor. Ölüm hayata dair bildiğimiz tek şey. Hayır, alışık olmadığımız bir şey değil, hayır, cesur bir konu değil aslında, belki, zor bir konu, belki; o da biz yetişkin olamadığımız için zordur olsa olsa. Yetişkinim diyen herhangi bir insan için ölümde ne cesaret var ne de zorluk. Yani sorunuza cevabım, ölüm acaba alışık olduğumuz, konuşması cesur ve zor olmayan bir konu olabilir mi? Böyle olsa, nasıl olur? Benim de sorum bu aslında.
Noa, soru sormayı unutan yetişkinler dünyasında sorular sormaya devam eden bir çocuk. Bu çok değerli aslında, biz yetişkinler ne noktada bunu yitiriyoruz?
Bu sanırım hepimizin kendimize sorması gereken bir soru. Soru sormaya buradan başlayabiliriz yani. Bizler sanırım, ki bu dâhil herhangi bir konuda ahkâm kesmek istemem, şu anki yaşadığımız sistemde bütün enerjimizi iyi olmaya harcadığımız için merakı, merakla gelen keyif duygusunu köreltiyoruz, gerilerde bırakıyoruz. İyi değiliz, semptomlarla hayatta kalmaya çalışıyoruz, çoğumuz depresyonda, birçoğumuzun migreni, fibromiyaljisi, ya da başka bir şeyi var. İyi olmayınca bütün eforumuz iyi olmaya çalışmaya gidiyor. Ama iyi olmaya başlar başlamaz da merak ve keyif kendiliğinden geri geliyor. Merakın ve keyfin kendiliğinden olanı çok güzel.
SALT GERÇEĞİ SÖYLEMEK
Önsözde Stephen Jenkinson imzası var. “Çocuklar anne babalarının bazen yaşamın gidişatı karşısında bozguna uğradığını görmeyi hak ederler” diyor Jenkinson. Siz bu konuda nasıl düşünüyorsunuz?
Aynı fikirdeyim, hatta ben bir adım ileriye taşıyorum Stephen’ın söylediklerini. Evet, bence bunu hak ediyorlar, bu bizim onlara borcumuz ve bir adım ötesi de şu: Çocuklara salt gerçeği
söylemek onları en güzel sevme şekli. Benim için böyle, en azından.
Bu yanıyla kitap sadece çocuklar değil yetişkinler için de aslında aynı zamanda. Yetişkinlere hayata dair bir öneride bulunacak olsanız bu ne olurdu?
Bir öneri olarak değil belki, ama bir gözlem olarak, eğitimlerde söylediğimi yineleyeyim: Bir eğitmen olarak şunu söyleyebilirim belki, biz yetişkinlerin çocuklarımızdan önce kendimizle uğraşmamız gerekiyor. Çoğumuz yetişkin bedeninde çocuklarız. Önce yetişkin olmamız gerekiyor.
Noa’nın farklı maceralarına da tanıklık edecek miyiz ilerleyen zamanda?
Evet, inşallah. Yani seri yazmak çok yakın hissettiğim bir şey değil ama üç rakamında bir sihir var, seri olmasa da sanki bir hikâye daha çıkacak ve üçleme tamamlanacak gibi hissediyorum. Onun dışında hikâye anlatmaya, yazmaya devam edeceğim, hayatta yapmaktan en keyif aldığım şey bu.
Bugün enerjinin oldukça yüksek olduğu bir gün. Dinç ve heyecan verici düşünceler kafanı meşgul edecek. Yeni başlangıçlar yapmak için mükemmel bir zaman. İleriye dönük planlarını gözden geçirmen, hedeflerine odaklanman gerekiyor. Özgüvenin tavan yaparken, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek adına cesur adımlar atabilirsin.İletişim kurmak, yeni insanlarla tanışmak için harika bir zaman dilimi. İnsanların dikkatini çekme kabiliyetin, iş veya sosyal ortamlarda öne çıkmanı sağlıyor. Hızlı kararlar alırken, duygusal düşünmemeye dikkat etmelisin. Aklını kullanarak, mantıklı seçimler yapmak sana daha iyi sonuçlar getirebilir.Eğer bir projeye başlamak istiyorsan, dışarıdan destek almak ve iş birliği içinde çalışmak yine faydalı olabilir. Bugün çevrendekilerle uyum sağlamak için esnek olman gerekecek. Bu sayede kalabalık ortamlarda daha da parlayabilirsin. Kendine güvenerek, kararlı tutumunuzu sürdürmekte ve hedeflerine ulaşma yolunda emin adımlarla ilerlemekte fayda var.
Bir huzur arayışı içinde olacaksın; doğal güzelliklere ve sakin ortamlara yönelme isteği belirginleşebilir. Bugün, hayatının maddi yönleriyle daha fazla ilgilenme fırsatın doğacak. Finansal konularda yapıcı adımlar atabilir, tasarruf planları gerçekleştirebilirsin. Kişisel ilişkilerde ise samimi ve içten iletişimlerin, bağlarınızı güçlendirebilir; dostlarına olan bağlılığın, sana destek sağlayacak. Duygusal derinlik arayışında, sezgilerin güçlü bir rehber olabilir; içsel sesine kulak vermek, doğru kararlar almanı kolaylaştıracak. Bugün, aynı zamanda estetik açıdan seni cezbeden şeylere yönelmek; yaratıcı projelerde kendini ifade etmek istiyorsun. Unutma, bu dönemde dengeyi bulmak ve kendine zaman ayırmak, ruhsal sağlığın için önem taşıyor.
İletişimde parlak bir dönemdesin; düşüncelerini ve hislerini açıkça ifade etmekte zorluk çekmeyeceksin. Farklı bakış açıları edinme fırsatını değerlendirmek, zihnini genişletecek ve sosyal çevrenle olan bağlarını güçlendirecektir. Yeniliklere açık olman, yeni tanışmalara zemin hazırlayabilir. Bugün merak duygun canlı kalmalı; öğrenmek istediğin konular için araştırma yapabilirsin. Hem kişisel hem de duygusal anlamda derin sohbetler kurmak, seni bir adım ileri götürecek. Aceleci olmaktan kaçınmalı, her şeyi analiz etme isteğini kontrol altında tutmalısın. Anlık sorunlara pratik çözümler bulmak için daha sabırlı olman gerekebilir. Geleceğe dair fikirlerin etkileyici; hayal gücünü kullanmayı unutma. Parlak düşüncelerin seni yönlendirecek.
Duygusal dengeyi sağlamak için içsel bir yolculuğa çıkma zamanı. İletişimde samimi ve etkili olabileceğin anlar var. Aile bağların bugün özel bir önem taşıyor. Sevdiklerinle yapacağın küçük bir sohbet, ilişkileri derinleştirebilir. İçgüdülerine güven; bu, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, ruhsal yenilenmene yardımcı olabilir. Gün sonunda, yaşadığın deneyimlerin sana önemli bir ders sunacağını unutma. Gerekirse sınırlarını belirlemekten çekinme; bu, mental sağlığını korumana destek olur. Kendine zaman ayırmak, duygusal tazelenmene katkıda bulunacak.
Bugün, hayata karşı güçlü bir tutku ve karizma ile yaklaşacaksın. Kendine olan güvenin artacak ve etrafındakiler üzerinde etki yaratma arzusuyla dolup taşacaksın. Yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir zaman. Sanatsal projeler veya kişisel hobilerle ilgilenmek, ruh halini yükseltecek ve başkalarına ilham kaynağı olacaksın. Sosyal ortamlarda parlayacak, yeni bağlantılar kurmaya açık olacaksın.Aynı zamanda, duygusal ilişkilerde daha samimi ve dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin. Sevdiklerinle derin sohbetler yapmak, kalbindeki hisleri paylaşmak için uygun bir zaman. Bu sürek, ilişkilerinizi güçlendirecek ve daha sağlam bir bağ oluşturmanıza yardımcı olacak. Ancak, dikkat etmen gereken noktalar da mevcut. Bazen egonun sesini dinleyip, başkalarının görüşlerine kapalı olabilirsin. Başkalarının fikirlerini dinlemek, sana yeni bakış açıları kazandırabilir. İç sesine kulak vermekle birlikte, çevrendekilere karşı da duyarlı olman önemli. Bugün, hem kendine hem de başkalarına karşı nazik ve anlayışlı kalmayı tercih etmelisin. Sonuç olarak, enerjini yapıcı şeylere yönlendirdiğinde, hem kendini hem de çevrendekileri olumlu yönde etkileme şansın yüksek. Parlayacaksın; bu, senin doğal yeteneğin.
Disiplinin ve dikkatinin ön plana çıktığı bir gün. Detaylara olan ilgin, çevrendekilere yardımcı olma konusunda seni motivasyona götürecek. İş yerinde veya günlük hayatında düzenlemeler yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Hedeflerine ulaşmak için uygulamaların gerekliliğini hissedeceksin. Bu süreçte, kendini ifade etme şeklin önemli olacak. Bakış açını ve yaratıcılığını ortaya koymak için fırsatlar karşında. Aşk durumunda ise iletişim, güven inşa etme konusunda etkili olacaktır; açık yüreklilikle hislerini dile getir. Sağlığına dikkat etmelisin; bedeninin ihtiyaçlarını dinlemen gereken bir zaman. İlginç kişilerle tanışma ihtimali var, yeni bakış açıları ile ufkunu genişletebilirsin.
Sosyal ilişkilerde derinleşen bağlar, çevrenle olan etkileşimlerinin artmasıyla birlikte yenilikçi fikirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacak. Sanat ve estetik alanında bir ilham akışı yaşayabilirsin; bu durum yaratıcı projelerine yansıyarak seni besleyecek. Dikkatini toplamakta zorlanabileceğin anlar var, bu sebeple ruhsal dengen için küçük aralar vermek faydalı olacaktır. Partnerinle olan iletişimin önemli bir teste tabi tutulacak; açık ve samimi bir diyalog kurmak ilişkinin geleceği için kritik önemde. Acele etmeden, her durumu değerlendirerek hareket etmekte büyük yarar var. Karşılaştığın zorluklar, aslında yeni kapılar açacak; bu nedenle olumsuzlukları büyütmemeye çalışmalısın. Kendine olan güvenin, önündeki fırsatları değerlendirmende etkili olacak. Unutma, her şeyin dengede olması gereken bir evren var, bu dengeyi bulmak senin elinde.
Derin duyguların su yüzüne çıkmasına neden olan bir gün. İçsel dünyanda hissettiğin çalkantılar, ilişkilerine de yansıyabilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Kendini ifade ederken, başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmak önemli. Yenilikçi fikirlerin, seni beklemediğin durumlarla karşılaştırabilir. Bugün, sezgilerinle yön bulabilir, karamsar düşüncelerden uzak durmayı başarabilirsin. Kendine güven, içsel gücünü ve dayanıklılığını hatırla; zorlukları aşacak kapasitedesin. İlişkilerinde samimi ve açık olmanın, sana getireceği olumlu sonuçları görebilirsin. Önemli kararlarla ilgili ekstra çalışma yapmanı gerektiren bir dönemdesin; duyularını kullanarak doğru yolu seçebilirsin.
Bugün enerjik ve maceracı bir ruh hali içerisindesin. İletişim becerilerin güçleniyor, başkaları ile etkileşimlerin keyifli ve verimli geçecek. Yeni insanlarla tanışmak, uğraştığın projelere taze bir soluk katacak. Meraklı bakış açın sayesinde, keşfe çıkmak isteyeceksin; bu, seni alışılmadık yerlerde yeni deneyimlere yönlendirebilir. İçsel bir büyüme sürecinde olduğun bu dönemde, kişisel hedeflerine dair netlik kazanma fırsatı bulabilirsin. Sınırlamalarını aşma isteğin ve özgürlüğe duyduğun özlem, seni harekete geçirecek. Ancak dikkatli ol, başkalarının görüşlerine karşı aşırı duyarlı olmamakta fayda var; kendi iç sesine kulak vermek, yapacağın seçimlerde daha sağlam adımlar atmanı sağlayacak. Bugün, günlük yaşamındaki küçük detaylara dikkat etmen, büyük değişimlerin habercisi olabilir.
Bugün kararlılığını ön planda tutarak, hedeflerine odaklanma fırsatı bulacaksın. İş hayatında karşılaşabileceğin zorlukları pratik bir yaklaşımla aşabilecek ve destek almayı bileceksin. Duygusal olarak kendini güçlü hissetmen, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerine olumlu yansıyacak. Özellikle arkadaşlarınla geçireceğin zaman, ruh halini canlandırabilir. Aynı zamanda, kendine zaman ayırmayı da ihmal etmemelisin; bu, motivasyonunu artıracaktır. Genel olarak, disiplinli ve azimli duruşun sayesinde, istediğin sonuçlara ulaşman mümkün. Yapman gereken şey, adımlarını güvenle atmak ve kararlılığını korumak.
Bugün özgürlüğün ve bireyselliğin ön planda olacak. Yenilikçi fikirlerinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Sosyal ilişkilerde ilerici yaklaşımların, başkalarını etkileme potansiyeline sahip. Anlık değişimlere karşı hazır ol; beklenmedik fırsatlar gününü renklendirebilir. İçsel huzurun için biraz zaman ayırmayı unutma. Eğer istersen, bir grup etkinliğine katılmak veya arkadaşlarınla bir araya gelmek yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Anlayışın ve farklı bakış açılarınızla, başkalarının sorunlarına karşı empati gösterme yeteneğin de bugün parlayacak. Farklı düşüncelere açık olman, toplumsal meseleler hakkında yeni ufuklar açabilir. Unutma, bazen en yenilikçi çözümler sıradan anların içinden doğabilir.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmek üzere bir yolculuğa çıkabilirsin. İçsel sezgilerin, belirsizliklerin arasında kılavuzluğunu yapacak. Sıcak bir ortamda kendini bulacak, sevdiğin insanlarla derin sohbetler gerçekleştireceksin. Sanatsal tarafın ön plana çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak için müzik, resim ya da yazıyla ilgilenmek sana iyi gelecek. Bağlantı kurmak istediğin kişilerle bir araya gelme isteğin artacak fakat bu ilişkileri daha da derinleştirmenin yollarını arayabilirsin. Kalbine hitap eden konulara yönelmen, ikili ilişkilerde ilerlemeni sağlayabilir. Sadece başkalarının ihtiyaçlarına yanıt vermekle kalmayıp, kendi duygusal ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmayı unutma.Kendini biraz yalnız hissetmen mümkün, bunun seni düşündürmesi doğal. Ama yalnızca kendinle kalmanın değerini fark edecek, iç dünyanda güçlü bir yeniden doğuş yaşayacaksın. Gözlemlerini ve hislerini yazıya dökmek, sana kendini ifade etme konusunda büyük bir kolaylık sağlayabilir. Unutma, duygu ve hayal gücünün önemli olduğu bu günde, korumak istediğin derin ve hassas yanlarını göz ardı etmemelisin.
