

Kitabınız çocuklarla çok da alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konuyu konuşmak için imkân açıyor. Ölüm meselesini ele alıyor. Bu konuda yazma düşüncesi nasıl gelişti?
Başka şeyler konuşurken bu konuya girmeyi sevmiyorum ama sizin sorunuzun cevabında buna girmem gerekiyor, belki bilmiyorsunuz, eşim Okan öldü, yaklaşık iki sene önce. Ben ve iki çocuğum Okan öldüğünde ölümü direkt tecrübe ettik. Yani, aşina olduğum, yakın olduğum bir konu. Hatta çok yakın hissettiğim diyeyim. Tespit ettiğiniz şekilde, ölümün alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konu olmasına da, bunu bu şekilde ifade etmemize de bir itiraz ya da belki bir serzeniş aslında bu kitap. Bu yaygın bir yetişkin söylemi ve perspektifi ve maalesef çocuklarımıza da geçirdiğimiz bir şey. Düşünsenize, ölüme nasıl alışık olamayız ki? Herkes ölüyor. Ölüm hayata dair bildiğimiz tek şey. Hayır, alışık olmadığımız bir şey değil, hayır, cesur bir konu değil aslında, belki, zor bir konu, belki; o da biz yetişkin olamadığımız için zordur olsa olsa. Yetişkinim diyen herhangi bir insan için ölümde ne cesaret var ne de zorluk. Yani sorunuza cevabım, ölüm acaba alışık olduğumuz, konuşması cesur ve zor olmayan bir konu olabilir mi? Böyle olsa, nasıl olur? Benim de sorum bu aslında.
Noa, soru sormayı unutan yetişkinler dünyasında sorular sormaya devam eden bir çocuk. Bu çok değerli aslında, biz yetişkinler ne noktada bunu yitiriyoruz?
Bu sanırım hepimizin kendimize sorması gereken bir soru. Soru sormaya buradan başlayabiliriz yani. Bizler sanırım, ki bu dâhil herhangi bir konuda ahkâm kesmek istemem, şu anki yaşadığımız sistemde bütün enerjimizi iyi olmaya harcadığımız için merakı, merakla gelen keyif duygusunu köreltiyoruz, gerilerde bırakıyoruz. İyi değiliz, semptomlarla hayatta kalmaya çalışıyoruz, çoğumuz depresyonda, birçoğumuzun migreni, fibromiyaljisi, ya da başka bir şeyi var. İyi olmayınca bütün eforumuz iyi olmaya çalışmaya gidiyor. Ama iyi olmaya başlar başlamaz da merak ve keyif kendiliğinden geri geliyor. Merakın ve keyfin kendiliğinden olanı çok güzel.
SALT GERÇEĞİ SÖYLEMEK
Önsözde Stephen Jenkinson imzası var. “Çocuklar anne babalarının bazen yaşamın gidişatı karşısında bozguna uğradığını görmeyi hak ederler” diyor Jenkinson. Siz bu konuda nasıl düşünüyorsunuz?
Aynı fikirdeyim, hatta ben bir adım ileriye taşıyorum Stephen’ın söylediklerini. Evet, bence bunu hak ediyorlar, bu bizim onlara borcumuz ve bir adım ötesi de şu: Çocuklara salt gerçeği
söylemek onları en güzel sevme şekli. Benim için böyle, en azından.
Bu yanıyla kitap sadece çocuklar değil yetişkinler için de aslında aynı zamanda. Yetişkinlere hayata dair bir öneride bulunacak olsanız bu ne olurdu?
Bir öneri olarak değil belki, ama bir gözlem olarak, eğitimlerde söylediğimi yineleyeyim: Bir eğitmen olarak şunu söyleyebilirim belki, biz yetişkinlerin çocuklarımızdan önce kendimizle uğraşmamız gerekiyor. Çoğumuz yetişkin bedeninde çocuklarız. Önce yetişkin olmamız gerekiyor.
Noa’nın farklı maceralarına da tanıklık edecek miyiz ilerleyen zamanda?
Evet, inşallah. Yani seri yazmak çok yakın hissettiğim bir şey değil ama üç rakamında bir sihir var, seri olmasa da sanki bir hikâye daha çıkacak ve üçleme tamamlanacak gibi hissediyorum. Onun dışında hikâye anlatmaya, yazmaya devam edeceğim, hayatta yapmaktan en keyif aldığım şey bu.
Bugün, enerjin en üst seviyeye ulaşmış durumda. Yaratıcılığın ve motivasyonun, çevrendeki insanları da etkileyecek. Yeni projelere başlamak ya da hobi edinmek için mükemmel bir zaman. Sosyal hayatın canlı geçebilir; arkadaşlarınla yapacağın etkinlikler, seni besleyecek yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Ancak dikkat et, aceleci davranışların bazı ilişkilerde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendini ifade ederken açık ve net olmanı gerektiren durumlar seni zorlayabilir. İçsel dengenin korunması, huzur bulman açısından kritik. Spor veya meditasyon gibi aktiviteler, enerjini dengeleyip sinirlerini yatıştırmana destek olabilir. Aşk konusunda heyecan verici gelişmeler kapıda; kalbini dinlemekte ve içgüdüne güvenmekte fayda var.
Bugün, kararlılığının ve sabrının seni yönlendirdiği bir gün. Maddi konularda yeni fırsatlar karşına çıkabilir, bu nedenle dikkatini toplamalısın. Aynı zamanda, ilişkilerde derinleşme ihtiyacı hissedebilirsin. Sevdiğin kişilerle arandaki bağı güçlendirecek iletişimler kurmak için harika bir zaman. İçsel huzurunu artırmak için doğaya çıkmayı düşünebilirsin. Eğer bir şeyin doğru olmadığını hissediyorsan, içgüdülerine güvenmekten çekinme. Bugün, kendini ifade ettiğin her alanda olumlu gelişmeler yaşanabilir, yaratıcılığını kullanmaktan vazgeçme. Özgüvenin sana kapı açacak, bunu iyi değerlendirmelisin.
Bugün, iletişim becerilerin öne çıkacak ve başkalarıyla bağ kurma isteğin artacak. Çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapabilir, yeni bilgiler edinebilirsin. Farklı fikirlerin ve düşüncelerinin paylaşılacağı bir ortamda kendini bulabilirsin. Sosyal etkinliklere katılarak ilginç insanlarla tanışma fırsatın olacak. Bununla birlikte, zaman zaman kafanda dolaşan karmaşık düşünceler seni zorlayabilir. Kendine bir nefes almayı ve düşüncelerini düzenlemeyi hatırlamalısın. Ayrıca, proaktif olmanın getirdiği avantajları görebilirsin; cesur adımlar atmak istediklerini gerçekleştirmeni sağlayacak. Öğrenmeye açık kal, bu dönemi verimli kılacak fırsatlarla dolu olacak. Geleceğe yönelik planlarında esnek ol, çünkü son dakika değişiklikleri sana yeni kapılar açabilir. Duygusal bağlantılarda samimiyet arayışın, ilişkilerini derinleştirebilir. Sosyal çevrendeki akışa uyum sağlarken, kendini ifade etme özgürlüğünü de hissetmek isteyeceksin.
Duyguların derinliklerine inmek ve içsel huzuru bulmak için harika bir gün. Bugün, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirme fırsatı karşına çıkabilir. Geçmişte yaşanan bazı anılar zihninde yeniden canlanabilir, bu da senin için hem öğretici hem de dönüştürücü bir deneyim olacak. Duygusal olarak hassas olabileceğin bir süreçten geçiyorsun; bu nedenle kendine karşı nazik olmayı unutma. İş veya kişisel projelerde ise, karar verme konusunda aceleci davranmamalısın. Dikkatini toparlaman gerekebilir; bu sayede, daha etkili ve bilinçli adımlar atabilirsin. Rahatlaman için kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Günün sonunda, içsel duygu durumunu dengeleyebilmek için sanatsal faaliyetler ya da doğayla bağlantı kurmak güzel bir seçenek olabilir.
Bugün içindeki ateşin parlayacağı bir gün. Yaratıcılığın zirveye çıkacak ve yeni projelere adım atmak için ilham bulabilirsin. Sosyal ilişkilerinde güçlü bir bağ kurma isteği hissedeceksin; bu, dostluklarını derinleştirmek için mükemmel bir fırsat. Karşılaştığın insanlarla olan etkileşimin yoğun geçecek. Kendine güvenin yüksek, bu da başkalarını etkilemeni sağlayacak. Fakat aşırı özgüvenin, bazı durumlarda bencilliğe dönüşmesini engellemeli. Kalbinin sesine kulak ver. Uzun zamandır ertelediğin bir tutkunu canlandırmak için harika bir zaman. Kendini sahneye koymaktan korkma; bu, çevrendekilere de cesaret verecek. Gözler üzerindeki tüm dikkat senin üzerinde olacak, bu da seni daha da parlatacak. Unutma, sevgi ve ilgiyle büyüdüğün sürece, etrafındaki kişilerin kalplerini kazanmaya devam edeceksin.
Bugün detaylara olan dikkatin en üst seviyede. İş veya kişisel projelerde ince ayrıntılar üzerinde durarak büyük başarılar elde etme potansiyelin var. Analitik düşünme becerin, karşılaştığın sorunları hızlı bir şekilde çözmene yardımcı olacak. Sağlık konularına yönelik atılımlar yapabilir, yeni bir beslenme programına veya spor rutini oluşturmaya karar verebilirsin. Ayrıca, çevrende seni destekleyen insanlarla iletişim kurmak için uygun bir zaman. Onların görüşleri, hedeflerine ulaşmanda önemli katkılar sağlayabilir. Kendini güvende hissettiğin bir ortamda olmak, yaratıcılığını da artırabilir. Unutma, bazen durup nefes almak, içinde bulunduğun karmaşık durumları netleştirmen için yardımcı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma.
Bugün sosyal etkileşimlerin ön planda olduğu bir günde kendini bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla kurduğun bağlantılar, duygusal olarak güçlenmene yardımcı olacak. Estetik ve sanata olan ilgin artarken, yaratıcılığını ifade etme fırsatları karşına çıkacak. Kendi iç dengeni bulma çabası içindesin, bu nedenle geçmişten gelen sorunları çözmek için doğru zaman. İleriye dönük adımlar atarken, mantıklı ve analitik olman büyük önem taşıyor. İlişkilerde dengeyi sağlamak için göstereceğin özen, olumlu sonuçlar getirebilir. Karşılaşabileceğin küçük sürprizler, gününe neşe katacak. Ancak, duygusal tepkilerini kontrol altında tutman, tartışmalardan kaçınmana yardımcı olacaktır. Kendini ifade ederken, nazik ve diplomatik bir yaklaşım benimsemen faydalı olacak. Bugün, içsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya sanatsal aktivitelerle vakit geçirmek de iyi bir seçenek.
Bugün duygusal derinlikler içinde kaybolmuş hissedebilirsin. İçsel düşüncelerin seni sarmalayabilir, bu nedenle yalnız kalmak isteyebilirsin. Ancak bu durumu avantaja çevirip, kendinle yüzleşmek için harika bir zaman dilimi. İlişkilerinde kıskançlık ya da güvensizlik duyguları ortaya çıkabilir; bu duyguları yönetmek için sakin kalmakta fayda var. İşine odaklanmak, daha üretken olmanı sağlayabilir. Etrafa yaydığın karizma ve etkileyiciliğin sayesinde, dikkat çekmek senin için kolay olacak. Kendine güven ve sezgilerine kulak ver. Unutma, belirsizlikler her zaman yeni fırsatların habercisi olabilir. Unutma ki, bu dönemdeki içsel yolculuk, sana derinden önemli dersler verebilir.
Yeniliklere açık, maceracı bir ruh hali içerisindesin. Bugün, bilgiye duyduğun açlık daha da büyüyecek ve öğrenme isteğin seni heyecan verici yeni fırsatlara yönlendirecek. Toplumsal ilişkilerde güçlenecek ve insanlarla kurduğun bağlar derinleşecektir. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, hayatına yeni bir perspektif kazandırabilir. Finansal konularda dikkatli olman gerekecek; ani harcamalardan kaçınmak faydalı olacaktır. İçsel huzurunu sağlamak için düzenli olarak spora veya meditasyona zaman ayırmayı unutma. Doğa ile bütünleşmek, içsel dengeyi bulmana yardımcı olacak. Cesareti elinden bırakma; hayallerine ulaşma yolunda adımlar atabilirsin.
Bugün, iş ve kariyerle ilgili konular ön planda. Hedeflerine ulaşma arzun güçlü ve bu motivasyonunu çevrendekilere de yansıtabilirsin. Sorumluluklarının bilincinde olman, sana güvenilir bir lider imajı kazandırıyor. Ancak, mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. Olaylara biraz esneklik kazandırmak, hem kendi ruh halini hem de ekip arkadaşlarının moralini olumlu yönde etkileyecektir. Aşk hayatında ise, derin bağlar kurma isteğin artıyor. İletişim kurarken daha açık ve samimi olmak, duygusal yakınlık yaratmana yardımcı olacak. Bugün, sevdiklerinle geçirdiğin zamanın kıymetini bilmek, ilişkinin dinamiklerini güçlendirebilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; biraz daha dinlenmek, hem fiziksel hem de zihinsel sağlığını destekleyecektir. Farklı aktiviteler denemek, yeni perspektifler kazandırabilir. Unutma, hayat sadece hedeflerine ulaşmak değil, aynı zamanda o yolda var olmak da.
Bugün, yenilikçi fikirler ve sosyal etkileşimler ön planda. Farklı düşünme yeteneğin sayesinde çevrendekilere ilham verebilir, özgün projeler üzerinde çalışmaya başlayabilirsin. Bağlantı kurduğun insanlarla açık ve samimi bir iletişim kurmak, aranızdaki bağı daha da güçlendirecek. Sosyal sorumluluk projelerine yönelmek, içsel tatmin getirirken çevreni de olumlu bir şekilde etkileyebilir. Duygusal olarak biraz dalgalanma hissedebilirsin; bu durum, geçmişe dair düşüncelere dalma isteği yaratabilir. Kendi içsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmak önemli. Sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat et, anlayış ve hoşgörü göstermek, aranızdaki iletişimi kuvvetlendirecek. Kendini ifade etmek için yaratıcı yollar bulmak, ruh halini canlandırabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmeye hazırlıklı ol. Bugün sezgilerin oldukça güçlü, bu sayede çevrendeki olayları anlama konusunda üstün bir yetenek sergileyebilirsin. Kendi içsel dünyana dalmak, yaratıcı projelere ilham verebilir. Kendini ifade etme biçiminde sanatsal bir dokunuş arayışında olabilirsin, bu da ruhunu besleyerek senin için harmoni yaratır.İletişim alanında, başkalarının duygularını anlama yeteneğin seni özel bir konuma getirecek. Empati kurarken dikkatli ol, zira başkalarının yüklerini üstlenme riskiyle karşılaşabilirsin. Bakış açını genişletmek için yeni deneyimlere açık olmalısın; bu seni ruhsal olarak geliştirirken, aynı zamanda yeni perspektifler kazandırır.Duygusal ilişkilerde hassas bir dönemdesin. Sevdiğin kişilerle olan iletişimini derinleştirdiğinde, aranızdaki bağlar daha da güçlenebilir. Ancak, kendi sınırlarını belirlemen gerektiğini unutma. Bazen geri çekilmek, arınmanı sağlar ve ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olur. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı ihmal etme, zira denge her şeyden önemlidir.