1
Kitabınız çocuklarla çok da alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konuyu konuşmak için imkân açıyor. Ölüm meselesini ele alıyor. Bu konuda yazma düşüncesi nasıl gelişti?
Başka şeyler konuşurken bu konuya girmeyi sevmiyorum ama sizin sorunuzun cevabında buna girmem gerekiyor, belki bilmiyorsunuz, eşim Okan öldü, yaklaşık iki sene önce. Ben ve iki çocuğum Okan öldüğünde ölümü direkt tecrübe ettik. Yani, aşina olduğum, yakın olduğum bir konu. Hatta çok yakın hissettiğim diyeyim. Tespit ettiğiniz şekilde, ölümün alışık olmadığımız, cesur ve zor bir konu olmasına da, bunu bu şekilde ifade etmemize de bir itiraz ya da belki bir serzeniş aslında bu kitap. Bu yaygın bir yetişkin söylemi ve perspektifi ve maalesef çocuklarımıza da geçirdiğimiz bir şey. Düşünsenize, ölüme nasıl alışık olamayız ki? Herkes ölüyor. Ölüm hayata dair bildiğimiz tek şey. Hayır, alışık olmadığımız bir şey değil, hayır, cesur bir konu değil aslında, belki, zor bir konu, belki; o da biz yetişkin olamadığımız için zordur olsa olsa. Yetişkinim diyen herhangi bir insan için ölümde ne cesaret var ne de zorluk. Yani sorunuza cevabım, ölüm acaba alışık olduğumuz, konuşması cesur ve zor olmayan bir konu olabilir mi? Böyle olsa, nasıl olur? Benim de sorum bu aslında.
Noa, soru sormayı unutan yetişkinler dünyasında sorular sormaya devam eden bir çocuk. Bu çok değerli aslında, biz yetişkinler ne noktada bunu yitiriyoruz?
Bu sanırım hepimizin kendimize sorması gereken bir soru. Soru sormaya buradan başlayabiliriz yani. Bizler sanırım, ki bu dâhil herhangi bir konuda ahkâm kesmek istemem, şu anki yaşadığımız sistemde bütün enerjimizi iyi olmaya harcadığımız için merakı, merakla gelen keyif duygusunu köreltiyoruz, gerilerde bırakıyoruz. İyi değiliz, semptomlarla hayatta kalmaya çalışıyoruz, çoğumuz depresyonda, birçoğumuzun migreni, fibromiyaljisi, ya da başka bir şeyi var. İyi olmayınca bütün eforumuz iyi olmaya çalışmaya gidiyor. Ama iyi olmaya başlar başlamaz da merak ve keyif kendiliğinden geri geliyor. Merakın ve keyfin kendiliğinden olanı çok güzel.
SALT GERÇEĞİ SÖYLEMEK
Önsözde Stephen Jenkinson imzası var. “Çocuklar anne babalarının bazen yaşamın gidişatı karşısında bozguna uğradığını görmeyi hak ederler” diyor Jenkinson. Siz bu konuda nasıl düşünüyorsunuz?
Aynı fikirdeyim, hatta ben bir adım ileriye taşıyorum Stephen’ın söylediklerini. Evet, bence bunu hak ediyorlar, bu bizim onlara borcumuz ve bir adım ötesi de şu: Çocuklara salt gerçeği
söylemek onları en güzel sevme şekli. Benim için böyle, en azından.
Bu yanıyla kitap sadece çocuklar değil yetişkinler için de aslında aynı zamanda. Yetişkinlere hayata dair bir öneride bulunacak olsanız bu ne olurdu?
Bir öneri olarak değil belki, ama bir gözlem olarak, eğitimlerde söylediğimi yineleyeyim: Bir eğitmen olarak şunu söyleyebilirim belki, biz yetişkinlerin çocuklarımızdan önce kendimizle uğraşmamız gerekiyor. Çoğumuz yetişkin bedeninde çocuklarız. Önce yetişkin olmamız gerekiyor.
Noa’nın farklı maceralarına da tanıklık edecek miyiz ilerleyen zamanda?
Evet, inşallah. Yani seri yazmak çok yakın hissettiğim bir şey değil ama üç rakamında bir sihir var, seri olmasa da sanki bir hikâye daha çıkacak ve üçleme tamamlanacak gibi hissediyorum. Onun dışında hikâye anlatmaya, yazmaya devam edeceğim, hayatta yapmaktan en keyif aldığım şey bu.
Bugün enerjin yüksek, çevrendeki insanlara ilham kaynağı olabilirsin. Sosyal ilişkilerinde kendini özgürce ifade etme arzusuyla dolup taşabilirsin. İş yerinde veya kişisel projelerinde yaratıcı çözümler bulmak için cesur adımlar atmak isteyeceksin. Ancak, dikkatin dağılabilir ve sabırsızlık gösterebilirsin; bu nedenle, önemli kararlar almadan önce birkaç derin nefes almayı unutma. Anlayış ve sabır, ilişkilerinde sana büyük fayda sağlayacak. Fark ettiğin küçük detaylar, gününü aydınlatacak ve enerjini artıracak. Yeni maceralara açık ol, belki sürpriz bir fırsat seni bekliyor.
Güçlü bir güven duygusu içinde olabilirsin; bu, kararlılığını ve istikrarını artıracak. Bugün, kişisel ve finansal konularda daha dikkatli kararlar almak için harika bir zaman. Yeni projeler veya yatırımlar için uygun bir zemin var, ancak her şeyi dikkatlice düşünmekte fayda var. İlişkilerde de samimi bir diyalog, bağları güçlendirebilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, duygusal derinlik katabilir. Kendine olan güvenin, çevrendekilerle olan etkileşimlerini olumlu yönde etkileyecek. Kendini ifade etmekten çekinme; hislerini paylaşmak, ilişkilerini zenginleştirecek. Gündelik rutinin içine biraz yaratıcılık katabilirsin. Doğanın tadını çıkarmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacaktır. Bedenine özen göstermek, bu süreçte enerji seviyeni artıracak.
Sosyal etkileşimlerin ve iletişimin ön planda olduğu bir gün. Arkadaşlık ilişkilerinde yeni bağlar kurma fırsatı yakalayabilirsin. Zihin açıcı konuşmalarla kendini daha dinamik hissedeceksin. Fikirlerini paylaşmak ve etrafındaki insanları etkilemek için harika bir zaman. Duygularınla açık bir şekilde yüzleşmen gerekebilir, bu senin zihninde bazı sorular yaratabilir ancak netlik kazanmaya yaklaşacaksın. Kısa seyahatler ve yeni deneyimler seni bekliyor. Gün içinde hızlı kararlar almak zorunda kalabilirsin, bu yüzden esnek olmaya çalış. Kendini ifade etme becerinle dikkat çekebilirsin, bu fırsatları değerlendirmek yararına olacak. Unutma, zihnindeki dönüşüm, dış dünyaya yansıyan bir ayna gibidir; kendine güven ve hareket et!
Duyguların derinliklerine inmek için harika bir gün. Ailevi ilişkilerin daha da ön plana çıkacağı, sevdiklerinle bir araya gelip paylaşımlar yapabileceğin anlar söz konusu. İçsel huzurunu bozacak durumlardan uzak durmaya dikkat et. Fazla düşünmektense iç sesine kulak ver. Maddi konularda da bazı yaratıcı çözümler ortaya çıkabilir. Etrafındaki kişilerin hislerine duyarlı olman, ilişkilerini kuvvetlendirecek. Kendini ifade etme şekline özen göster; alınganlıklar artabilir. Hayata dair umutların yeniden yeşerebilir. Kendine dönmek için sakin bir zaman ayırmayı unutma. Yeni hobiler ya da ilgi alanlarıyla kendini geliştirmek isteyebilirsin; bu, rutinin dışına çıkmanı sağlayacak.
Kendine güvenin arttığı bir dönemdesin, bu da çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerine yansıyor. Sahip olduğun karizma ve çekicilik, sosyal ortamlarda arzu edilen bir figür olmanı sağlıyor. Yaratıcılığın ön planda; sanat veya hobilerle ilgilenmek için harika bir zaman. Ancak, bu dönemde liderlik vasıflarını göstermek niyetindeysen, egonu biraz dizginlemelisin. Başkalarını da dinlemek, ekip içinde daha uyumlu olmanı sağlayacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerinde samimiyet ön planda; duygularını ifade etmekten çekinme. Anlayışlı ve destekleyici bir tavır sergilediğinde, etrafındakilerin sana olan saygısı artacaktır. Kendine yatırım yapmak için uygun bir zaman, sağlığına ve dış görünüşüne özen göstermelisin; bu süreçte kişisel bakımını ihmal etme. Bugün, kendini ifade etme fırsatlarını iyi değerlendirebilirsen, yeni kapılar açılabilir. Net düşünme yeteneğin, karşılaşabileceğin zorlukları aşmanda sana yardımcı olacak. Kısacası, içindeki ateşi dışarıya yansıtmak için mükemmel bir gün.
Detaylara olan düşkünlüğün bu dönemde sana güç katacak. İlişkilerinde açık iletişim sağlamak, huzurlu bir atmosfer yaratmana yardımcı olurken, ayrıca insanlarla olan bağlarını kuvvetlendirecek. Kariyer alanında ise, yeteneklerini sergileyebileceğin fırsatlarla karşılaşabilirsin. Hedeflerine ulaşmak için disiplinle ilerlemen, karşılaştığın zorlukları aşmanda etkili olacaktır.Gün boyunca sağlığına dikkat etmekte fayda var; zihin ve beden dengeni sağlamak, verimliliğini artıracaktır. Küçük ama anlamlı değişikliklerle yanındaki insanlara ilham verebilirsin. Bu, sosyal çevrende sana yeni kapılar açmanı sağlayabilir. Gözlemlerinle çevreni daha iyi anlayacak ve kendini ifade ederken daha fazla özgüven hissedeceksin. Unutma, mükemmeliyetçilik duygusunu hafifletmek, içsel huzurunu artıracak.
Sosyal etkiler ve ilişkiler ön planda. Aşk hayatında beklenmedik sürprizler kapıda. Sevdiklerinizle olan iletişim, kalbinizdeki sıcaklığı artıracak. Ortak projeler veya işbirlikleri konusunda yeni fırsatlar doğabilir; ekip ruhu yüksek. Duygusal dengeyi sağlamak, çevrenizdeki insanlarla uyum yakalamak önemli. Bazı durumlar üzerinde düşünmeden hareket etmemek, olumlu sonuçlar elde etmenizi sağlayabilir. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; içsel huzur, dışarıdaki karmaşayı aşmanıza yardımcı olacak. Estetik ve sanatsal çalışmalara yönelmek sizi keyiflendirip, yaratıcılığınızı tetikleyebilir. Güneşin ışıklarını üzerinizde hissetmeniz için, içsel özgürlüğünüzü keşfetme zamanı. Göz alıcı bir denge kurarak, hayallerinizi gerçekleştirme yolunda önemli adımlar atabilirsiniz.
Bugün duygusal derinliklerin ve gizli motivasyonların ön plana çıkabilir. İçsel sorgulamalar ve sezgisel hisler, seni düşündürmeye ve belki de geçmişle yüzleşmeye yönlendirebilir. Karşılaştığın olaylar, sana özünü daha iyi tanıma fırsatı sunacak. İlişkilerde samimiyetin önemi artarken, bağların güçlenecek. Anlayış arayışında olduğun bir gün, başkalarının hissettiklerini derinlemesine kavrayarak empati duygunu artırabilirsin. Ayrıca, yaratıcı projelerin için ilham arayışında bulunmak, sürükleyici sonuçlar ortaya çıkarabilir. Cesur ve kararlı duruşun, zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Unutma ki, içindeki tutkuyu ve kararlılığı dışa vurmanın tam zamanı.
Bugün keşif ve macera arzusunun yüksek olduğu bir gün. Yeni fikirler ve projeler, ilginizi çekebilir. Sosyal bağlantılarınızda canlılık söz konusu; arkadaşlarınızla yapacağınız konuşmalar, yeni perspektifler kazanmanıza yardımcı olabilir. İçsel düşüncelerinizi eyleme dökme isteği ön planda. Kendi inançlarınızı sorgulamak ve belki de bazı tozlu kitapları açmak isteyebilirsiniz. Hayatınıza daha fazla anlam katacak yeni deneyimler ararken, içgüdülerinizi dinlemeyi unutmayın. Farklı kültürlere olan ilginiz artabilir; belki de bir yolculuk kararı almak üzeresiniz. Özgürlük hissi, günlük rutininizden çıkma isteğiyle dolup taşarken, samimi ilişkilerinize de dair önemli kararlar alma zamanıdır. Olumlu düşüncelerle çevrenizi etkilemek için yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsiniz. Cesaret ve kararlılıkla ilerlediğinizde, karşınıza çıkan fırsatlar sizi bekliyor.
Disiplinin ve kararlılığın en yüksek olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar, seni daha da güçlendirecek. Çalışma ortamındaki iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar mümkün. Elde ettiğin başarılar, ilerideki projelerin için bir referans niteliği taşıyacak. Özel hayatında ise duygusal ilişkilerde derinlemesine düşünmek, ilişkini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak adına kişisel alanına zaman ayırmak önemli. Sonuçlar, uzun vadeli mücadelelerinin karşılığını almanı sağlayacak. Unutma, sabır ve azimle ilerledikçe, karşına çıkan her engeli aşabilirsin.
Bugün, olayların akışına uyum sağlamakta zorlanabilirsin. İçindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için kendine bir alan yaratmalısın. İlişkilerdeki iletişim sorunları seni biraz zorlayabilir; açık ve net bir dil kullanmak, karışıklıkları önleyecektir.Sosyal çevrende olumlu etkileşimler ön planda. Beklenmedik buluşmalar yeni dostluklar getirebilir. Kendini açıkça ifade etmekten çekinme; fikirlerin başkalarına ilham verebilir.Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarına daha fazla özen göstermelisin; ihtiyaç ve isteklerini iyi ayırt etmelisin. Beklenmedik masraflar çıkabilir, bu yüzden bütçeni planlamalı ve gereksiz harcamalardan kaçınmalısın.Bağışlayıcılık ve anlayış, bugün ruh halini dengelemek için önemli. Kendine birkaç dakikalık molalar vermek, zihnini temizlemek adına faydalı olabilir. Günün sonunda, içsel huzurunu yeniden bulabilmek için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Bu süreç, seni yeniden yenileyecek ve tazeleyecektir.
Hayallerin gerçeğe dönüşmesi için harika bir gün. İçsel sezgilerin sana yol gösterecek. Kendi duygu ve düşüncelerini sorgulamak için içsel bir yolculuğa çıkabilirsin. Sanatsal yönünü keşfetmek, yaratıcı projelere yönelmek veya sadece bir kitap okumak zihnini besleyecek. İnsanlarla kuracağın bağlantılar derin ve anlamlı olacak. Ancak, başkalarının hislerine karşı duyarlı olman önemli. Büyük empati gücünle, başkalarına destek olma fırsatını yakalayabilirsin. İçsel huzur arayışında kalabalıklardan uzaklaşmak, doğayla baş başa kalmak seni yenileyecek. Ela gözlerin ve hayal gücünle, etrafındaki güzellikleri daha iyi göreceksin. Unutma, duygularını ifade etmek için uygun bir zaman ve mekan yaratmak, ruhunu besleyecek. Duygusal meselelerde dürüst olmak, ilişkilerini derinleştirecek.
