1
Herkes ve her tiyatro gibi pandemide zor günler yaşayan Tiyatro Pera, Beyoğlu’nda sanat yaparken, ranta yenik düşünce yoluna Şişli’de devam etmeye başladı. Anıları bir kenara bırakıp yarattıkları bu sahnede harikalar yaratmaya devam ediyorlar.
Tiyatro Pera yeni mevsime Norveçli Henrik İbsen’in başyapıtı “Yaban Ördeği” ile başladı.
Nesrin Kazankaya’nın çevirip uyarladığı ve yönettiği “Yaban Ördeği” adlı oyunun dramaturgisini Şafak Eruyar üstleniyor. Oyunda, Melih Düzenli, Barış Yalçınsoy, Oğuz İşçi, Zeynep Özden, Nurşin Durmaz, Ahmet Taşdemir, Parla Yıldız rol alıyor.
Oyunun teması gerçek ve yalan ikilemi çevresinde gelişiyor. Büyük yıkımlara yol açabilecek bir gerçeğin peşinden mi gidilmeli yoksa yaşam bir yalanla mı sürdürülmeli?
Tüm bunları Kazankaya ile konuştuk.
– Günümüze ve toplumun dertlerine yakın oyunlar sahneliyorsunuz. Oyunun seçim ve hazırlık sürecinden bahseder misiniz?
İnsanın ve toplumun dertlerine dair oyunlar seçiyoruz evet. İbsen’in 1884’te yazdığı “Yaban Ördeği” gerçekçi bir yaklaşımla eskimeyen ve günümüzü de kucaklayan konular içeriyor. Sorunlarımızı gösteriyor, kuşkularımızı, çağımızın adaletsizliğini, ölü geleneklerin yaşayan gölgeler halinde nasıl korunduğunu, geleceğe olan inancımızın nasıl gerçek ötesi bir dünya oluşturduğunu dile getiriyor. Bugün bizim de dertlerimiz bunlar değil mi?
Yaklaşık üç ay yoğun çalıştık. Doğaçlamalarla, figürleri içselleştirmeye emek verdik. Oyunu günümüze uyarladım. Figürleri ve olay akışını 19. yüzyıla 21. yüzyıldan taşımak için yaptığım çalışmalar, provalar sürecinde de devam etti. Aynı şekilde dekor tasarımı provalarda adım adım gelişti. Işık tasarımı da öyle. Tasarımcılarla, oyuncularla işbirliğim son derece mutlu etti beni.
– Oyun seyirciye ne anlatıyor?
Karlarla kaplı, kuzey ışıkları altındaki soğuk bir Norveç kasabasındayız. Oyun ana eksende iki aile dramını ve onların geçmişindeki gizli sırlarının açığa çıkmasını anlatıyor. Zamanında ortak bir işletme sahibi iki arkadaşın dostlukları bir yolsuzluk olayıyla son bulur. Biri hapishaneye girer, diğeri aklanır. Oğulları birlikte büyümüştür ve 14 yıl sonra bir düğün için bir araya gelirler. Yıllar sonra kasabaya geri dönen oğul, babasını ortağını hapse yollamakla, annesinin ölümüne yol açmakla ve ahlaki suçlarla yargılamaktadır. Küçük bir kız çocuğu ve yaralı bir yaban ördeği öykünün odağındadır. Geçmiş deşildikçe yalanlar ortaya çıkar. Kişilerin ayakta kalma mücadeleleriyle, kanadı kırık yaban ördeğinin ölüm kalım savaşı paralel bir seyir takip eder. Büyük yıkımlara yol açabilecek bir gerçeğin peşinden mi gidilmeli yoksa yaşam bir yalanla mı sürdürülmeli?
İbsen şöyle diyor: “Bir insanın hayatı boyunca kendini kandırdığı yalanı elinden alırsanız, onun mutluluğunu da yok edersiniz.”
– Oyunu klasik aile dramından ayıran nedir?
Oyunu klasik aile dramından ayıran yanı, öykünün pek çok temayı içinde barındırması: Paranın egemenliği, kadına biçilen rol, ihanet, kutsal aile kavramının nasıl kırılgan olduğu. Yazarın diğer oyunlarından bildiğimiz çevreci yanı oyunda şu replikle dile geliyor: “Ağaçları mı kestiler? Tehlikelidir bu! Öcünü alır orman! Orman bir öfkelendi mi kötü alır öcünü.”
İbsen’in anarşist bir kimliği de var. “Köküne dinamit koymalı bu düzenin” diyor. “İnsanlık dünyayı kökünden yeniden oluşturmalı. Toplum ve ona ait her şey silinip atılmalı. Bireysel olandan başlanmak zorunda!”
– Ülkenin durumu hiç iç açıcı değil, siz bir sanatçı ve eğitmen olarak nasıl görüyorsunuz ülkenin geleceğini?
Hep umutlu bir insan oldum ama umut emeksiz olmaz. Herkesin mesleğiyle ve vatandaş kimliğiyle cesur olma zorunluluğu var. Haklarımızı savunmak, dirençli olmak zorundayız. Öyle büyük bir yıkım yaşıyoruz ki yeniden doğrulmak için hepimiz elimizi taşın altına koyabilmeliyiz. Bunca yoksulluk, adaletsizlik, demokrasi katliamı, yargının yozlaşması, korkarım toplumsal ahlakımızı da bozacak. Sesimizi yükseltmeli, anayasal haklarımızı kullanarak itiraz etmeliyiz.
– Sanatın ülkedeki gidişatı üzerine, sanat, ülke ve gelecek adına öğrencilerinize ne söylüyorsunuz?
Özgür ve dirençli bireyler yetiştirebilmek için çabalıyorum. Tiyatro sanatını öğretirken sorgulayan, kendini savunan sanatçılar yetiştirmeye çalışıyorum. Kendi sırça sarayında sanat yapmamaları için toplumsal olaylarla paralellik kurmaya yönlendiriyorum onları. Sanat, özellikle tiyatro sanatı toplumun ayrılmaz bir parçası.
Yeniliklere açık bir gün, enerjiniz güçlü ve kararlılığınız yüksek. Kendinizi ifade etmekte zorlanmıyorsunuz, bu nedenle çevrenizdekilerle iletişim kurma şansını değerlendirin. Hedeflerinize odaklanarak, ilerlemenizi hızlandıracak adımlar atabilirsiniz. Kişisel projelerinizdeki yaratıcılığınızı ortaya koymak için mükemmel bir zaman. Önemli kararlar alırken iç sesinize güvenin, sezgileriniz size rehberlik edecektir. Duygusal ilişkilerde ise daha samimi ve açık olabileceğiniz anlar yaşanabilir; duygularınızı paylaşmak için fırsatları kaçırmayın. Mali konularda dikkatli olun, harcamalarınızı kontrol altında tutmak ileride size avantaj sağlayabilir. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; bir yürüyüş ya da doğada vakit geçirmek, zihinsel olarak yenilenmenize yardımcı olacaktır. Genel olarak, huzur ve mutluluk arayışınızda olumlu gelişmeler göreceksiniz. Öne çıkmak ve liderlik vasıflarınızı sergilemek için cesur adımlar atma cesaretini bulacaksınız.
Bugün, sabırlı ve kararlı doğanın öne çıkacak. Kendine olan güvenin artsa da, huzursuz edici durumlarla karşılaşabilirsin. Güzel bir denge kurmak, günün akışını olumlu etkileyecek. İlişkilerinde daha anlayışlı olmayı deneyebilirsin, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmeye yönelik fırsatlar mevcut. Maddi konularda temkinli olman gerekecek; aceleci kararlar almak yerine detaylı düşünmek faydalı olacak. Sanatsal yönlerin daha belirgin hale gelebilir; yaratıcılığı doyasıya yaşayacağın bir ortamda bulunman mümkün. Doğanın tadını çıkarabileceğin küçük anlar yaratmak, zihnini tazeleyecek ve seni yenileyecek. Kendi içsel huzuruna daha fazla önem vererek, günü dengeli bir şekilde tamamlayabilirsin.
Bugün iletişimde beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin. Sosyal çevrendeki yenilikler ve gelişmeler, yeni bağlantılar kurmana olanak tanıyacak. Fikirlerinin değer bulması, başkaları üzerinde etkili olmanı sağlayacak. Yaratıcılığını serbest bırakmak için harika bir zaman dilimindesin; önerilerini cesurca ifade etmekten çekinme. Ancak, kararsızlık durumları gündeme gelebilir. Duygusal ilişkilerde, daha samimi ve açık olma ihtiyacı hissedebilirsin. İçsel olarak huzur bulmak için bazı konular üzerinde düşünmek faydalı olacak. Bugün, kelimelerin gücünü hissetmek, etkileyici konuşmalar yapmak ve dikkat çekici paylaşımlar yapmak için ideal bir zaman. Kendine güven, düşüncelerini paylaşmaktan çekinme.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda. İçsel huzurunuzu bulma arayışında kendinize karşı nazik olmalısınız. Aile ilişkilerine duyduğunuz özlem, sizi geçmişe götürebilir. Bu süreçte, sevdiklerinizle kaliteli zaman geçirmek ruhunuzu besleyecek. İş hayatında ise, daha temkinli ve planlı olma zamanı. Beklenmedik gelişmeler ortaya çıkabilir, bu yüzden esnek olmalısınız. Kendinize güvenin; içsel sesiniz, sizi doğru yola yönlendirecek. Özellikle içsel hislerinize güvenmek, sorunları aşmanıza yardımcı olacak. Unutmayın, ihtiyaçlarınızı ifade etmekte bir sakınca yok. Kendinize bir süre ayırmak, ruhsal olarak yenilenmenize yardımcı olabilir.
Öz güvenin zirveye çıkıyor; liderlik yeteneklerin bu dönemde parlayacak. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin güçlenecek. Özellikle başkalarına ilham verme konusunda iki kat daha etkili olabilirsin. Aşk hayatında, cesur adımlar atmaya ve duygularını açıkça ifade etmeye hazır ol. İş hayatında ise, yaratıcılığın ön plana çıkacak; yeni projelere adım atmak ve ekip çalışmasında aktif rol almak için harika bir zaman. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; aşırı gurur ve kibir, iletişimde ve ilişkilerde sorun yaratabilir. İçsel dengeyi sağlamak ve alçakgönüllü kalmak, bu süre zarfında sana ekstra fayda sağlayacak. Yeni başlangıçlar için cesaretini topla ve fırsatların tadını çıkar!
Gün, ayrıntılara odaklanma yeteneğini ön plana çıkaracak ve seni muhtemelen yeni bir projeye yönlendirecek. Pratik zekân ve titizliğin, karşılaştığın zorlukların üstesinden gelmende anahtar rol oynayacak. Bugün, belki de başkalarına yardım etme isteği, seni yeni sorumluluklar almaya teşvik edebilir. Kendine karşı sert olma; hata yapmaya özgür olduğunu unutma. İletişim becerilerin, fikirlerini etkilemek için harika bir araç olabilir. Yeni insanlarla tanışmak ve sosyal ortamlarda yer almak, heyecan verici bağlantılar kurmana olanak tanıyacak. Sağlık konularında dikkatli olman gerekebilir; düzenli beslenme ve egzersiz, enerjini yüksek tutmana yardımcı olacak. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; zihnini ve ruhunu besleyecek faaliyetler bul.
Bugün sosyal etkileşimlerin ön planda olduğu bir gün. İlişkilerde denge arayışın güçlenebilir; sevgi ve dostluk bağlarını kuvvetlendirmek için fırsatlar karşına çıkıyor. Kendini ifade ederken, başkalarının görüşlerine saygı duyarak, daha uyumlu bir iletişim kurabilirsin. Güzel bir etkinliğe katılmak veya arkadaşlarla vakit geçirmek, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Estetik ve sanatsal yönlerin canlanıyor, belki de yaratıcılığını ortaya koyacak bir proje üzerinde çalışmak isteyebilirsin. Ancak, duygusal hassasiyetini de göz önünde bulundurmalısın; başkalarının duygularını anlayarak empati yapma yeteneğin gün içinde önemli bir rol oynayabilir. Huzur ve denge arayışın, yaşamının farklı alanlarına yansırken, kendine güvenle ilerlemek için olumlu bir zemin bulabilirsin.
Duygusal derinlik ve sezgisel güçler gününüzü şekillendirecek. İçsel dünyanıza dalmak, geçmişle yüzleşmek ve dönüşüm sürecine girmek için mükemmel bir zaman. Gizli kalmış hislerinizi ve düşüncelerinizi açığa çıkarmanız, sizi yenileyen bir enerji verebilir. İlişkilerinizde samimiyet ve derinlik arayışında olacağınız bu dönemde, sevgi bağlarınızı güçlendirebilirsiniz.Kararsızlık hissettiğiniz konularda, içgüdülerinize güvenmeniz önem taşıyor. Başkalarının fikirlerine kapılmadan, kendi iç sesinize kulak vermeniz, doğru yönü bulmanızı kolaylaştıracak. İş hayatında ise, dikkatli planlamalar yapmanız gereken bir süreçtesiniz. Acele kararlar vermemek ve stratejik düşünmek, başarıyı beraberinde getirecek.Bugün, kendinizi yeniden keşfetme ve eski kalıplardan kurtulma isteği hissettiğiniz bir zaman dilimindesiniz. Kendi içgörülerinizi keşfederken, çevrenizdeki insanlarla da derin ve samimi bağlantılar kurabileceğiniz fırsatlar çıkabilir. Kendinize karşı dürüst kalmaya özen gösterin. Bu bağlamda, ruhsal ve duygusal anlamda büyümek için gereken cesareti gösterdiğinizde, sizi sınırlayan zincirlerden kurtulabilirsiniz.
Bugün enerjiniz yüksek, macera arayışında olacaksınız. Yeni deneyimler peşinde koşmak sizi cezbetse de, dikkatli olmalı ve ani kararlar vermekten kaçınmalısınız. Sosyal çevrenizle iletişim halindeyken dikkatli ve saygılı olmanız önem taşıyor; yanlış anlama ya da çatışma riski var. Aşk hayatınızda sürprizler sizi bekliyor, açık fikirli ve esnek kalmanız yeni ilişkiler geliştirme fırsatları sunabilir. Kendinize odaklanmak ve içsel huzurunuzu bulmak için kısa bir kaçamağa çıkmak iyi gelebilir. Kişisel gelişim adına okuyacağınız kitaplar veya katılacağınız seminerler, zihninizde yeni kapılar açabilir. Günü pozitif bir notla tamamlamak için sevdiğiniz aktivitelere yönelin.
Sorunların çözümü için sergileyeceğin kararlılık ve azim, bugün seni başarıya taşıyacak. Planlarını hayata geçirmek için gerekli adımları atmakta hiç tereddüt etme. Duygusal anlamda kendini güçlü hissettiğin bir dönemdesin. Çevrende seni destekleyecek insanlar bulabilir, ilişkilerini daha derinleştirebilirsin. İş hayatında bazı sürpriz gelişmeler söz konusu, yeni fırsatlar kapını çalabilir. Kendine güvenerek ilerlemen gereken bir zaman dilimi. Ayrıca, sağlığına dikkat etmeli ve vücudunu dinlendirmeyi ihmal etmemelisin. Geleceğe yönelik hedeflerini gözden geçirme zamanı, önceliklerini netleştirerek daha sağlam adımlar atabilirsin.
Bugün, zihinsel enerjin ön planda; yenilikçi fikirlerinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Sosyal bağlantıların güçleniyor, dostluk ilişkilerine adım atmak için harika bir gün. Farklı bakış açıları arayışında olman, yeni insanlarla tanışmana kapı açacak. Gözlemlerine ve sezgilerine güven; kararsız kaldığın anlarda içgüdülerini dinlemeyi unutma.Duygusal ilişkilerde ise özgürlük ve bağımsızlık ihtiyacın artıyor. Bu, bazen ilişkiyi zorlayabilir; ama duygusal derinlik ve samimiyet arayanlar için keyifli bir deneyim sunabilir. Çatışmaların üstesinden gelmek için açık iletişim şart. Unutma, duygularını ifade etmekten korkma. Bugün, kişisel gelişimine yönelik attığın adımlar önemli sonuçlar doğurabilir. Yeniliklere açık ol, yaşamına taze bir soluk katacak fırsatlar seninle.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerin ön planda. İçsel dünyanda yoğun bir akış hissedebilirsin. Sanatsal ifadelere yönelmek, duygularını dışa vurmanın güçlü bir yolu olabilir. Aşk hayatında romantizm kök salabilir; karşılıklı anlayış ve empati, ilişkini daha da güçlendirebilir. Duygusal paylaşımlarında samimiyet, bağları kuvvetlendirecek. İş yerinde dikkat ve özveri göstermen gereken durumlar ortaya çıkabilir; sezgilerine güvenerek hareket etmek, seni doğru yola yönlendirecek. Kendine dönmek, içsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğadayken vakit geçirmek iyi bir seçenek olabilir. Kendine karşı nazik ol ve sınırlarını korumayı unutma.
