1
O, mavi gözlü bir devdi. “Ben, bir insan, ben bir Türk şairi Nazım Hikmet, ben tepeden tırnağa insan, tepeden tırnağa kavga, hasret ve ümitten ibaret…” dedi… Vatan hasretiyle öldü. Otobiyografisinde “Doğduğum şehre dönmedim bir daha, geriye dönmeyi sevmem” diyordu. 1902’de doğduğu Selanik’e hiç gitmedi, tıpkı terk etmek zorunda bırakıldığı memleketine dönmediği gibi..
Nazım Hikmet’in ülkesinden ayrılmasına yol açan davalar, uzun hapislik yılları ve yaşadığı baskılardı. O dönem Türkiye’deki sosyalist ve komünistlere yönelik cadı avları, sonu gelmez davalar ve hapislik birçok aydını hedef almıştı.
TERTİP DAVASI
Nazım Hikmet 17 Ocak 1938 gecesi, akrabası Celaleddin Ezine’nin evinde gözaltına alındı. Ankara’ya götürüldü, Harp Okulu Komutanlığı Askeri Mahkemesi’nce tutuklandı. 29 Mart’ta beraat edeceğini umduğu davada ‘Askeri kişileri üstlerine karşı isyana teşvik’ iddiasıyla 15 yıl hapse mahkum edildi. Ardından tertip olduğu anlaşılan ‘Donanma Davası’nda 29 Ağustos 1938 günü ‘askeri isyana teşvik’ten 20 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı. Aynı davanın sanıkları arasında Hikmet Kıvılcımlı, Kemal Tahir, Kerim Korcan, Abdülkadir Meriçboyu da vardı. İki ceza birleştirildi. Hapisliği 28 yıl 4 aya bağlandı.
ULAŞMAYAN MEKTUP
İşte bu süreçte Nazım Hikmet, Atatürk’e bir mektup yazdı. ‘Askeri isyana teşvik’ suçlamasının iftira olduğunu söyleyerek Atatürk’ten adalet istedi. Annesi Celile Hanım da Atatürk’e hitaben bir mektup yazdı. Celile Hanım, Nazım Hikmet’in suçsuz olduğunu ve Atatürk’ten oğlunun bağışlanmasını istiyor.
Peki mektuplar Atatürk’e neden ulaşmadı? Siroz hastalığı teşhisi konan Atatürk, hastalığının iyiden iyiye artması üzerine de 26 Mayıs 1938 günü Ankara’dan ayrıldı, İstanbul’a hareket etti. Nâzım Hikmet’in ve Celile Hanım’ın 18 Ağustos 1938 tarihli mektuplarını Atatürk’ün sağlık sorunları nedeniyle görmediği düşünülüyor. 2011’de Çankaya Köşkü’nde bulunan mektuplar Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nde yer alıyor.
İktidara gelen DP’nin af yasasıyla hapisliği biten Nazım Hikmet ülkesini terk etti. Bu kez de hiç bitmeyen hasrete mahkum oldu
15 Ocak’ta Nazım Hikmet’in doğumunun 119’uncu yılı kutlandı.
Nazım Hikmet hapisliği sırasında İstanbul Tevkifhanesi, Çankırı Cezaevi ve Bursa Cezaevi’nde kaldı.
1950 seçimlerinin ardından Demokrat Parti’nin çıkardığı af yasasıyla tahliye edildi. 17 Haziran 1951 sabahı, askerlik işini düzeltmek amacıyla Ankara’ya gideceğini söyleyerek evden ayrılan Nazım Hikmet’in 20 Haziran 1951’de Romanya’ya vardığı Bükreş Radyosu’ndan öğrenildi. Akrabası Refik Erduran’ın kullandığı bir sürat motoruyla İstanbul Boğazı’ndan Karadeniz’e açılmış, Bulgaristan sahillerine çıkmak isterken rastladığı bir Rumen şilebiyle Romanya’ya gitmişti. Oradan Moskova’ya geçti, 25 Temmuz 1951’de, Bakanlar Kurulu kararıyla Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Sürgündeyken birçok uluslararası kongreye katılan Nazım Hikmet, büyük bir üne kavuştu, eserleri birçok dile çevrildi. 3 Haziran 1963 sabahı, kalp krizi sonucu Moskova’daki evinde öldü. Novodeviçiy Mezarlığı’na gömüldü. Ülkesine, insanına hasret gitti… Hasretini de dizelerine döktü…
Nazım’ın annesi Celile Hanım
Bütün yolculuk boyunca hasret ayrılmadı benden
gölgem gibi demiyorum
çünkü hasret yanımdaydı zifiri karanlıkta da
Ellerim ayaklarım gibi de değil
uykudayken yitirirsin elini ayağını
ben hasreti uykuda da
yitirmiyordum
Bütün yolculuk boyunca hasret ayrılmadı benden
açlıktı, susuzluktu
demiyorum
sıcakta soğuğu, soğukta sıcağı aramak gibi de değil
giderilmesi imkânsız bir şey…
Bugün enerji dolusunuz ve etrafınızdaki insanları da bu enerjiyle sarhoş edebilirsiniz. Harekete geçme isteği, günlük planlarınıza yenilik katma arzusuyla birleşiyor. Yeni projeler veya girişimler için cesur adımlar atmak için harika bir zaman dilimi. Ancak, aceleci davranmamaya ve kararlarınızı iyice düşünmeye dikkat edin; başkalarının düşüncelerine de kulak vermek faydalı olabilir. Duygusal anlamda oldukça duyarlı olacağınız bir gün, ilişkilerinize özen göstermek ve sevdiklerinizin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak önemli. İçsel huzurunuzu artıran küçük şeylere odaklanmak, zihninizdeki karmaşayı azaltabilir. Kendinize zaman ayırmak, meditasyon ya da doğada vakit geçirmekle ruhunuzu dinlendirebilirsiniz. Unutmayın, sadece harekete geçmek değil, ruhsal dengeyi sağlamak da aynı derecede önemlidir.
İçsel huzur arayışında, sahip olduğun değerleri yeniden gözden geçirme zamanı. Görselliğe ve estetiğe olan ilgin artacak, belki de yeni bir dekorasyon değişikliğine yönelmek isteyebilirsin. Maddi konulara dair daha temkinli bir yaklaşım sergilemek, seni sürpriz durumlarla karşılaşmaktan koruyabilir. Sosyal bağların güçleniyor; sevdiklerinle keyifli zamanlar geçirebilir, yeni insanlarla tanışma fırsatları bulabilirsin. Sabırlı ve kararlı tutumun, zorlukları aşmanda önemli bir rol oynayacak. Kendi sınırlarını belirlemek ve başkalarının beklentilerini yönetmek, sana mental bir ferahlama getirebilir. İç dünyana dönüp, kendine odaklandığında, huzurun kapılarını aralayabilirsin. Unutma ki, güven duyduğun ilişkiler bu süreçte sana destek olacak.
Bugün zihninizin hızla çalıştığı, fikirlerinizin ardı ardına geldiği bir gün olabilir. Sosyal çevrenizle olan iletişiminiz güçleniyor, yeni bağlantılar kurma fırsatları önünüze çıkabilir. Duygularınızı ifade etmekte zorlanmayacağınız bir zaman dilimindesiniz; bu, önemli bir konuşmayı gerçekleştirmek veya düşüncelerinizi paylaşmak adına iyi bir fırsat. Ancak, ikili ilişkilerde biraz daha dikkatli olmalısınız. Karşı tarafın hislerini göz ardı etmemekte fayda var. Biraz daha sabırla yaklaşmak, pozitif bir etki yaratabilir. Yaratıcılığınızın zirveye ulaşacağı bu dönemde, sanatsal faaliyetlerde bulunmak ruh halinizi yükseltebilir. Planlarınızı yaparken esnek olmayı unutmayın; çünkü beklenmedik gelişmeler gündemi değiştirebilir. Sezgileriniz güçlü, bu yüzden iç sesinize güvenmekte tereddüt etmeyin.
Duygusal derinliklerinizi keşfedeceğiniz bir gün. İçsel huzur arayışınız gündemde olabilir, bu nedenle kendinize zaman ayırmaya özen göstermelisiniz. Sevdiklerinizle olan ilişkilerinizde hassasiyetiniz artabilir, empati kurmaya teşvik eden durumlarla karşılaşabilirsiniz. Duygusal ihtiyaçlarınızı açıkça ifade etmekte zorlanabilir, fakat gün içinde mevcut durumları netleştirmek için cesur olmalısınız. Ailevi bağların güçlenmesi mümkün, birlikte keyifli vakit geçirebileceğiniz aktivitelere yönelmek faydalı olabilir. İş ya da kariyer alanında belirsizlikler sizi rahatsız edebilir, bu yüzden içgüdülerinize güvenin; yeniliklere kapalı kalmaktan kaçının. Kendinizle ilgili farkındalıklar kazanabilir, derin ve anlamlı düşüncelerin peşinden koşabilirsiniz. Unutmayın, duygularınızın sizi yönlendirmesine izin vermek, kendinizi daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.
Bugün, kendini sahnede gibi hissetmek isteyebilirsin. Yaratıcılığın dorukta, bu da seni yeni projelere yönlendirebilir. Kendini ifade etmenin yollarını bulmak için güzel bir dönemdesin. Sosyal çevrenden ilham alacak ve insanlarla etkileşimin yoğunlaşacaktır. Kendine güvenin artacak; bu, karizmatik bir aura oluşturacak. Ancak kibir ve aşırı özgüven, dikkat edilmesi gereken noktalar. Sınırlarını koruyarak, başkalarına ilham verme fırsatını yakalayabilirsin. Üzerinde çalışmak istediğin hedeflerin varsa, bunları gerçekleştirme adına büyük adımlar atabilirsin. Aşk hayatında ise samimiyete odaklanmak, ilişkini güçlendirecek. İleriye dönük düşünmekten çekinme, çünkü hayallerin için güçlü bir motivasyon bulacaksın. Kendine ayırdığın zaman, zihin ve beden dengesini sağlamana yardımcı olacak.
Bugün detaylara olan tutkun seni yeni fırsatlarla buluşturabilir. Mantığın ve analitik düşüncen, iş yerinde dikkat çekmeni sağlayacak. Projelerini tamamlamak için harika bir zaman, yaratıcılığın daha da parlayacak. İletişimde dikkatli olmalısın, bazen eleştirilerin yanlış anlaşılabilir. Özel ilişkilerde samimi ve açık bir dil kullanmak, bağlarını güçlendirecek. Günü, zihnini dinlendirmek için sessiz bir anla kapatmalısın. Doğaya çıkmak, iç huzurunu bulmanda yardımcı olabilir. Unutma, küçük detaylar büyük değişimlerin habercisi olabilir.
Denge ve uyum arayışında olduğun bir gün. Sosyal yeteneklerini sergilemek ve insanlarla kurduğun ilişkileri güçlendirmek için harika fırsatlar bulacaksın. Estetik duyarlılığın yüksek, bu da yaratıcılığını ön plana çıkarman için sana ilham verebilir. Duygusal olarak başkalarının görüşlerine ve hislerine duyarlısın, bu da empati kurmanı kolaylaştıracak. Ancak, kararsızlık hissi seni zorlayabilir; içsel dengeyi bulmak için kendine zaman tanı. İş hayatında, özellikle işbirliği gerektiren projelerde, uyumlu bir çalışma ortamı sağlamak için çaba göstermelisin. Kendi ihtiyaçlarını da unutmadan, başkalarına destek olmaya istekli olmanı öneriyorum.
Duygusal derinliklerin seni sarmalarken, içsel yolculuğuna odaklanman önem kazanıyor. Bugün, insan ilişkilerindeki samimiyet ve güven duygusu ön planda. Eski yaralarla yüzleşmek, içsel bir dönüşüm sağlayabilir. Kendini ifade etme biçimini gözden geçirip, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirmek için cesur adımlar atabilirsin. Yoğun hislerin, seni bazı kararlar almaya itebilir; sezgilerine güvenerek ilerlemen faydalı olacaktır. Önündeki fırsatları değerlendirirken, mantık ve kalp arasında bir denge tutturmak anahtar olacak. Geçmişten gelen yükleri geride bırakıp, yeni bir başlangıç yapma isteğin artarken, kendini yenilemek ve güçlenmek için gereken cesareti bulabilirsin. Ancak dikkatli ol; başkalarının düşüncelerine aşırı önem vermek, öz benliğini unutturabilir. Kendine güven, cesur kararlar al ve bu benzersiz yolculuğun tadını çıkar.
Bugün, macera ruhun öne çıkacak. Yeni keşifler yapma isteği içinde olabilirsin. Öğrenmeye aç bir zihinle, seni büyüleyecek ilginç bilgiler edinebilirsin. İletişim kurduğun kişilerle yapıcı sohbetler, ufkunu genişletecek. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, senin için ilham verici olacak; birlikte yeni fikirler geliştirebilirsiniz. İş veya kariyerle ilgili konularda cesur adımlar atmayı düşünebilirsin, risk alma isteğin yüksek. Ancak aceleci davranmamaya özen göster; detayları göz önünde bulundurmak faydalı olabilir. Duygularını ifade etmekte zorluk çekebilirsin, bu nedenle hislerini iyi aktarmak için sabırlı olman gereken anlar olabilir. Gün sonunda güzel bir sürprizle karşılaşabilirsin; belki de beklemediğin bir yerden gelecek bir haber seni gülümsetecek. Unutma, hayatın sunduğu fırsatları değerlendirirken neşeni kaybetme.
Bugün disiplin ve sorumluluk duygun ön planda. Hedeflerin ve hayallerin için kararlı adımlar atma zamanı. Çalışkanlığın ve azminle önemli bir projede ilerleme kaydedebilirsin. Kendi yeteneklerine güvenmek, başkalarının da ilgisini çekecek ve takdir edilmeni sağlayacak. Duygusal anlamda biraz içe kapanık olabilirsin; ancak bu, kendine dönme ve içsel dengeyi sağlama fırsatı. Sosyal ilişkilerde sakin ama kararlı bir iletişim ile kendini ifade etmek, anlaşılmanı kolaylaştıracak. Kendi sınırlarını belirlemek de hem iş hem de özel hayatın için daha sağlıklı bir zemin oluşturacak. Geleceğe dair planlarını gözden geçirmek için iyi bir gün; belirsizliklerin yerini net hedefler almaya başlayacak. Rahatlamayı unutma, kendine biraz zaman ayırmak tazelenmeni sağlayacak.
Bugün özgürlük arayışın güçlü bir şekilde kendini gösterecek. Aklındaki yenilikçi fikirler, çevrendeki insanlara ilham verebilir. Sosyal çevrende bir aktivite ellerine geçebilir, bu da seni daha yaratıcı ve dinamik hissettirecek. Duygusal olarak, bağlarındaki derinlikleri sorgulayabilirsin; hangi ilişkilerin seni gerçekten desteklediğine dikkat et. Hedeflerine ulaşmak için alışılmış kalıpların dışına çıkma cesareti gösterebilirsin. İçsel huzurun, yaptığın yeniliklerle doğrudan bağlantılı. Kendini ifade etmek, yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir zaman. Unutma, risk almanın değerli sonuçları olabilir. Sadece içsel sesini dinle ve içindeki özgür ruhu serbest bırak.
Duyguların derin denizlerine açılacağın bir gün. İçsel dünyana dönerek, sezgilerinle bağlantı kurma fırsatların bol. Yaratıcılığın artacak; sanatsal projelerin veya hobilerin için mükemmel bir zaman dilimi. İlişkilerde empati ve anlayış ön planda. Sevdiklerinle duygusal bağlarını güçlendirecek anlar yaşayacaksın. Ancak, sınırlarını korumayı da unutma; başkalarının sorunlarına gereğinden fazla müdahil olabilirsin. Kendine zaman ayırmayı ve içsel huzurunu aramayı ihmal etme. Intuition’ını dinle, seni doğru yola yönlendirecek. Bugün kendin için yaptığın yatırımların, gelecekteki mutluluğuna ışık tutacak.
