1
İyi ki doğmuş Nâzım, (15 Ocak 1902 Selanik. Selanik’te doğanlar da iyi çıkıyor sonunda!) Galatasaray Lisesi ve Heybeliada’da Bahriye Mektebi’nde okumuş. İyi bir eğitim almış, “elitist” olabilirmiş yani! Ama ah o sevdalı başı, ah bu şiirler! Şiir yazmaya o yaşlarda başlamış. Kurtuluş Savaşı’na katılmak için Anadolu derken insanını tanımış, yollarda. Bir de kalbi solda atıyor ya!
Ekim devrimi heyecanlandırıyor onu, SSCB’ye gidip gördükleri daha da heyecanlandırıyor ve şiirine başka bir boyut katıyor. Dönüşte yazdığı şiirler artık hem edebi, hem içerik olarak da daha başka. İyi ki yazmış.
Ama şiirleri ve düşünceleri ona sadece beğeni ve ün olarak değil, soruşturmalar, mahkemeler olarak geri dönmeye başlamış. Orduyu isyana teşvikten 28 yıl ceza yemiş! Acılar, hapishaneler, tutsaklıklar birbirini takip etmiş. İyi ki acılar çekmiş, pişmiş! Bu ülke, sanatçısının, aydınının, düşünen insanının, gencinin, çocuğunun, kadınının, yaşlısının kıymetini mi bilmiş ki şair Nâzım’ın kıymetini bilsin? Sürüm sürüm süründürmüş şairini.
İstanbul, Bursa, yatırmış. Ama o hapishane koşullarında bile şiirini yazmış, âşık olmuş, parmaklıkların arasından güneşe bakmış, resim yapmış; bir ressam, bir hikâyeci çıkarmış koğuş arkadaşlarından! Var olmuş! İnsanını tanımış yollarda, koğuşlarda, sokaklarda.
İnsanını yazmış “Memleketimden İnsan Manzaraları” destanında! Yazdıkça şiirleri uçup gitmiş parmaklıkların arasından. Sınırların bile ötesine ulaşmış Nâzım’ın şiirleri, ünü ve çektikleri. Sonunda hapisten çıkarmışlar bir afla ama başına daha kötü şeyler gelecek korkusuyla Tarabya önlerinden bindiği bir küçük motorla başlayan kaçışı onu memleket özlemi, sürgün yaşamına yollamış, kanlı canlı kalmasının diyeti olarak! Her yıl denize açıldığı o rıhtımdan karanfiller bırakılıyor suya. Nâzım’ın yaşamı SSCB’de, Avrupa’da devam eder ama vatan hasretiyle. 1951’de Türk vatandaşlığından çıkarılır, kitapları yasaktır.
Dünyanın her yerinde okunan şiirleri Türkiye’de gizli gizli okunur, tavan aralarında, Bulgaristan baskılı kitaplardan. (Kendisiyle ilk tanışmam da öyle olmuştur!) Bu ülke ne zaman özgür oldu ki? Nâzım Hikmet’i 1963’te kaybettik, Türk vatandaşlığına yeniden 2009’da kazandık. Mezarı halen Moskova’da bir çınar ağacının altındadır. Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı 30 yıldır, hem kitaplarını yayımlamakta hem de adına düzenlenen etkinlikler yapmakta. Bu yıl, pandemi koşullarında bütün etkinlikler çevirimiçi yapılacak. Hep beraber Türkiye’nin en büyük şairlerinden birine, İyi ki doğdun Nâzım, iyi ki o şiirleri yazdın, iyi ki o şiirlerden şarkılar yapıldı, hep beraber söyledik, iyi ki kitaplarınla sonsuza kadar yaşayacaksın diyeceğiz!
Yaşamak şakaya gelmez,
büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın
bir sincap gibi mesela,
yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir
şey beklemeden,
yani bütün işin gücün yaşamak olacak.
Yaşamayı ciddiye alacaksın,
yani o derecede, öylesine ki,
mesela, kolların bağlı arkadan, sırtın duvarda,
yahut kocaman gözlüklerin,
beyaz gömleğinle bir laboratuarda
insanlar için ölebileceksin,
hem de yüzünü bile görmediğin insanlar için,
hem de hiç kimse seni buna
zorlamamışken,
hem de en güzel en gerçek şeyin
yaşamak olduğunu bildiğin halde.
Yani, öylesine ciddiye alacaksın ki yaşamayı,
yetmişinde bile, mesela, zeytin dikeceksin,
hem de öyle çocuklara falan kalır diye değil,
ölmekten korktuğun halde ölüme
inanmadığın için,
yaşamak yanı ağır bastığından.
Nâzım Hikmet
1947
Nâzım Hikmet, 119. doğum gününde çeşitli çevrimiçi etkinliklerle anılacak. Ataşehir Belediyesi’nin “Dünya Şairini Selamlıyor” adı altında düzenleyeceği etkinliklerde Nâzım Hikmet’in kendi sesinden şiirler dinletilip farklı dillere çevrilmiş şiirleri okunacak ve onun anısına şarkılar söylenecek. Üç bölüm halinde bugün Ataşehir Kültür Youtube hesabından yayımlanacak etkinliklerde, “Nâzım Hikmet Şarkıları” saat 10.30’da, “Nâzım Hikmet’in Sesinden Şiirler” saat 14.00’te ve “Dünya Nâzım Hikmet Şiirleri Okuyor” saat 16.00’da başlayacak. Etkinliklerin “Nâzım Hikmet Şarkıları” bölümünde Grup Gündoğarken “Nâzım Hikmet Memleket” isimli şarkıyı, Erdal Güney “Sevdamız Bir Uzun Bakış” şarkısını, Doğan Canku “Gecelerim”i ve Metin-Kemal Kahraman “Deniz Koydum Adını” isimli şarkıyı seslendirecek. Etkinliklerde ayrıca Japonya Kültür Ataşesi Takumi Suemitsu, Macaristan Kültür Ataşesi Balâzs Szöllössy ve Institut Français Türkiye’den Ghislain Vidal’ın Nâzım Hikmet için gönderdiği mesajlar yayımlanacak.
Çankaya Belediyesi de Nâzım Hikmet’i çevrimiçi etkinliklerle anıyor. “İyi ki Doğdun Nâzım Hikmet” başlığıyla yapılacak etkinlikler kapsamında ilk olarak Rüştü Asyalı’nın sahneleyeceği şiirli müzik dinletisi “Rüştü Asyalı ile Nâzım Hikmet 119. Yaşında” bu akşam saat 20.00’de Çankaya Belediyesi’nin YouTube kanalında sanatseverlerle buluşacak. Büyük ustayı anma günleri kapsamında yapılacak ikinci çevrimiçi etkinlik ise Nâzım Hikmet’in büyük aşkı Piraye’ye yazdığı mektuplardan yola çıkılarak hazırlanan “Piraye” isimli tiyatro oyunu olacak. Oyun, yarın saat 20.00’den itibaren www.youtube. com/cankayabelediye adresi üzerinden izlenebilecek.
İş Sanat’ın aralık ayında düzenlediği Nâzım Hikmet dinletisi de sezon sonuna kadar İş Sanat’ın sosyal medya hesapları ve internet sitesinden ücretsiz bir şekilde izlenebiliyor. Atilla Birkiye’nin hazırladığı “Bir Tren Kalkar Haydarpaşa Garı’ndan” başlıklı dinletiyi Mehmet Birkiye sahneye uyarladı. Müzik yönetmenliğini Serdar Yalçın üstlendi. Nâzım Hikmet’in 1940’larda yazdığı “Memleketimden İnsan Manzaraları” eserinden bir seçkiyle sunulan “Bir Tren Kalkar Haydarpaşa Garı’ndan” başlıklı dinletide şiirleri Tilbe Saran, Hümay Güldağ, Metin Belgin, Bülent Emin Yarar ve Hakan Gerçek seslendirdi. Etkinlik İş Kuleleri Salonu’nda seyircisiz kaydedildi.
Sarıyer Belediyesi, Nâzım Hikmet için her yıl 15 Ocak’ta Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı işbirliğiyle düzenlediği anma programını pandemi nedeniyle bu kez dijital platformlara taşıdı. Nebil Özgentürk ve Bir Yudum İnsan ekibinin katkılarıyla hazırlanan program bugün saat 11.00’de www.sarıyer. bel.tr ve Sarıyer Belediyesi’nin tüm sosyal medya mecralarından izlenebilecek.
Gün, yaratıcı enerjilerin yoğun olduğu bir zaman dilimini işaret ediyor. İçsel motivasyonların güçlü, cesaretin ve kararlılığın sayesinde zorlukların üstesinden gelme yeteneğin artmış durumda. Yeni başlangıçlar için uygun bir fırsat sunulabilir. Sosyal çevrende dikkatlerin üzerinde toplanması, ilişkilerini güçlendirme fırsatı veriyor. Özellikle işbirlikleri ve ortak projelerde dikkatli olman gerektiğini hatırlatırım; anlaşmazlıklar çıkabilir ama bunları yapıcı bir şekilde çözmek senin elinde. Kendi tutumların ve hedeflerin konusunda net ol, sezgilerin seni doğru yönlendirecek. Bugün, hislerini dinleyerek ve içgüdüsel kararlarla ilerleyerek önemli adımlar atabilirsin. Yalnızca başkalarının beklentileri değil, kendi isteklerine odaklanmak, başarılı olmanı sağlayacak. Gelecekteki hedeflerini düşünürken, bir adım geri atıp mevcut durumunu değerlendirmen faydalı olabilir. Sevgide tutkulu ve açık ol; duygularını ifade ederken tavrını da göz önünde bulundurman gerek.
Bugün, içsel huzurun ve kararlılığının ön planda olduğu bir dönemdesin. Kendi değerlerine olan bağlılığının güçlenmesi, çevrendekilere karşı daha sabırlı ve anlayışlı olmanı sağlıyor. İlişkilerinde daha derin ve anlam dolu iletişimler kurabileceğin bir zaman dilimindesin. Finansal konularda ise, harcamalarını dengelemeye özen göstermen gerekiyor; gelecekteki ihtiyaçların için biriktirmek iyi bir fikir olacak. Yaratıcılığını ifade edebileceğin yeni projelere yönelirsen, bu süreçten büyük tatmin duyabilirsin. Doğada vakit geçirmek, seni canlandıracak ve ruhsal dinginlik sağlayacak. Sevdiklerinle bir araya gelmek, moralini yükselten anlar yaratmana yardımcı olacak. Duygusal olarak kendini güçlü hissettiğin bu günlerde, iç sesine kulak vermek ve hayattan keyif almak adına kendine zaman ayırmayı unutma.
Sosyal ilişkilerde hareketlilik ve iletişimde akıcılık ön planda. Fikirlerinizin ve yaratıcılığınızın sınırlarını zorlayacak fırsatlar karşınıza çıkabilir. Bugün, çevrenizdeki insanlarla güçlü bağlantılar kurmak için elverişli bir zaman dilimi. İçinde bulunduğunuz sohbetler ve paylaşımlar, zihinsel açılımınıza katkıda bulunacak. Öğrenmek ve bilgi alışverişinde bulunmak adına heyecan verici bir dönemdesiniz. Duygusal açıdan ise biraz dalgalanma hissedebilir, birkaç önemli irtibat ya da duygu durumu üzerinde düşünmek isteyebilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak, içsel huzurunuzu yeniden sağlamak için faydalı olacaktır. Kendinizi ifade ederken dikkatli olmalısınız; belki de önemli bir konuda daha dikkatli kelimeler seçmek gerekebilir. Anlayış göstermek ve empati kurmak, ilişkilerinizi güçlendirecek anahtar unsurlar. İletişim becerilerinizi kullanarak, her türlü sorunuzu ve endişenizi açıkça dile getirmekten çekinmeyin. Bu, hem sizin hem de çevrenizdekilerin doğru algıya ulaşmasını sağlayacaktır.
Duyguların yoğun olarak hissedileceği bir gün. İçsel dünyanda derin bir huzur bulmak istiyorsun. Aile ve sevdiklerinle vakit geçirmek, senin için büyük bir mutluluk kaynağı olacak. Belirsizlikler ve kaygılar seni etkileyebilir; bu nedenle içsel dengeyi sağlamak için meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler faydalı olabilir. İş hayatında, geçmişte yaşanan bazı olaylar yeniden gündeme gelebilir, ancak bunları olumlu bir dönüşüm için fırsata çevirme yeteneğine sahipsin. İletişimlerimde duygusal ve samimi bir dil kullanman, ilişkilerini daha da güçlendirebilir. Kendine güvenmeyi unutma; sezgilerinin seni doğru yolda yönlendireceğinden emin olabilirsin.
Sahip olduğun karizma ve kendine güven, bugün etrafındaki insanları etkilemekte. İçinde bir lider ruhu var ve bu, karar alma sürecinde sana büyük avantaj sağlayacak. Sosyal medya ya da grup etkinlikleri üzerinden yapacağın çalışmalar, yaratıcılığını sergilemen için harika bir fırsat sunuyor. Ancak ani tepkiler vermek yerine, duygularını kontrol altına alman önemli. Kendi iç dünyanda dengeyi sağlarken, sevdiklerinle geçirilecek zamanın değerini unutma; bu anlar ruhunu besleyecek. Ayrıca, kimseyle bir rekabete girmeden, özgün yanlarını ortaya koymak sana büyük bir tatmin hissi verebilir. Maddi konularda ise daha temkinli olmalısın; gereksiz harcamalardan kaçınarak geleceğe yönelik sağlam adımlar atabilirsin. Kendine olan güvenin, bugün belirsizlikleri aşmanda en büyük yardımcı olacak.
Detaycılığın ve analitik düşünce yeteneğinin ön planda olduğu bir gün. Bugün, gündelik yaşamında belirli bir düzene oturtmak istediğin konulara derinlemesine eğilmen mümkün. İlişkilerde ise, iletişimin büyük bir rol oynayacak; hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Bir arkadaşınla arandaki küçük bir anlaşmazlık, yapıcı bir diyalogla çözüme kavuşturulabilir. Özellikle iş veya projelerle ilgili olarak, yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin, bu da kariyerinde olumlu gelişmelere kapı aralayabilir. Sağlık konularına da önem vererek yaşam alışkanlıklarını gözden geçirmek için uygun bir zaman. Kendini daha iyi hissetmek için küçük ama etkin değişiklikler yapabilirsin.
Denge arayışın bugün daha da ön plana çıkıyor. İlişkilerde uyum sağlama isteğin, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde belirleyici olacak. Sosyal ortamlarda daha fazla zaman geçirebilir, yeni bağlantılar kurma fırsatlarıyla karşılaşabilirsin. Ancak, bazı durumlarda adalet ve denge sağlama konusunda zorluklar yaşayarak kendini çıkmazda hissedebilirsin. Aldığın kararların arkasında durmak için cesaret bulmalısın. İçsel huzuruna odaklanarak, sanatsal yönlerini keşfetmek için ideal bir zaman dilimi. Kendini ifade etmenin yollarını bulmak sana iyi gelecek. Bugün, sevgi ve estetikle dolu anlar yaşamak için fırsatları değerlendirmeyi unutma.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için mükemmel bir dönemdesiniz. İçsel sorgulamalarınız, sizi daha fazla anlayışa ve bilgelik kazanmanıza yönlendirecek. Yakın ilişkilerde, geçmişten gelen kalıpları sorgulamak ve dönüştürmek için harika bir zaman. İletişim becerilerinizi kullanarak anlaşmaları kolaylaştırabilir ve birikmiş sıkıntıları çözebilirsiniz. Duygularınızı ifade etmenin ne kadar kıymetli olduğunu hatırlayın; kalbinizin sesine kulak verin. Bugün, daha önce göz ardı ettiğiniz şeylere dair bir farkındalık kazanabilir, karşılaştığınız zorlukların sizi daha güçlü kıldığını hissedebilirsiniz. Sosyal ortamlarda dikkat çekici olacaksınız; çevrenizdekilerden destek alarak kendinizi daha da ileriye taşıyabilirsiniz. Kendinizle barışık olmak, yeni projelere merak uyandırabilir ve sizi içsel bir tatmine yönlendirebilir. Unutmayın ki, güçlü sezgilerinizi takip etmek, hayallerinizin peşinden sürüklenmenizi sağlayabilir.
Hayata karşı duyduğunuz merak ve öğrenme isteği sizi meşgul ediyor. Bugün, yeni bilgiler edinmek, farklı bakış açılarını keşfetmek için mükemmel bir zaman. Seyahat veya farklı kültürleri deneyimleme arzusu içinde olacaksınız. Bu durum belki de yeni insanlarla tanışmanızı sağlayacak. Sosyal ilişkilerde fazlasıyla aktif ve neşeli bir dönemdesiniz. Sevdiklerinizle olan bağlarınız derinleşiyor; keyifli paylaşımlar yaparak ruhunuzun beslenmesine olanak tanıyacaksınız. İçsel yolculuğunuzda kendinizi keşfetmeye davet ediyorsunuz. Farklılıkların güzelliğini kutlayarak, özgür ruhunuzun peşinden gitmekten çekinmeyin. Duygusal olarak daha derin bağlantılar kurmak ve içsel huzurunuzu artırmak için gününüzü değerlendirin. Eğitim veya kişisel gelişim konularında adım atmanız için fırsatlar karşınıza çıkabilir. Bunları değerlendirmeye açık olun, bu yeni yollar hayatınıza büyük anlam katabilir.
Disiplinin ve azminle dikkat çeken bir gün içindesin. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı adımlar atmaya hazır ol. Belki de iş yerinde ya da eğitim hayatında beklenmedik fırsatlar karşısına çıkabilir; bunları değerlendirmek için esnek olmalısın. İlişkilerinde ise daha duygusal ve anlayışlı olmaya çağrılıyorsun; sevdiklerinle iletişim kurarken içtenliğini ön plana çıkarabilirsin. Sağlığınla ilgili bir konu dikkatini çekebilir; bedenine kulak vermek, bu sürecin sağlıklı geçmesine yardımcı olur. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarında ölçülü davranmalısın. Önündeki zorlukları aşmak için kararlı ve azimli tutumunu sürdürdüğünde, başarı kendiliğinden gelecektir.
Yaratıcılığının zirveye ulaşması muhtemel. İçsel huzurunu bulmak için biraz zamana ihtiyacın olabilir; bu süreçte yalnızlık, seni yenileyecek. Sosyal ilişkilerde bazı beklenmedik gelişmeler, düşündüğün kadar da büyük sorunlar değil. Enerjini doğru yönlendirdiğinde, etrafındaki insanlar seni daha çok takdir edebilir. İlgi alanlarını genişletmek için macera arayışına girebilirsin; yeni deneyimler seni oldukça besleyecek. Zihninde oluşan sorulara açık yanıtlar aramak, kararsızlıklarını aşmana yardımcı olacak. Samimi delillerle desteklemediğin inançlar, bazı hayal kırıklıklarına yol açabilir. İletişimde daha dikkatli olmalısın; yanlış anlamalar seni zor durumda bırakabilir. Unutma, sınırlarını korumak kadar esnek olabilmek de önemli. Kendine ve iç sesine güvenerek adım atmalısın, bu süreçte seni destekleyecek fırsatlarla karşılaşabilirsin.
Bugün, sezgisel yeteneklerin ve yaratıcılığın ön planda. Duygularına daha fazla odaklanmak, içsel dünyanı zenginleştirebilir. Sanatsal faaliyetler veya hobiler için harika bir gün. Hayallerini gerçekleştirmek için kendine fırsat tanı. Başkalarıyla empati kurmak, ilişkilerine derinlik katacak ve duygusal bağlarını güçlendirecek. Duygusal anlamda hassas olabilirsin; bu, çevrendeki insanlarla olan bağlantını derinleştirmek için bir fırsat. Sağlığına dikkat etmeyi unutma; ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamaya özen göster. Hedeflerini belirleyip, onlara ulaşma konusunda kararlı adımlar atabilirsin. Hayatında yenilikler için açık ol, eski kalıpları kırma şansı elinde.
