

Dünyaya Türk şiirini anlatan şair Nazım Hikmet, bundan 58 yıl önce vatanına olan hasretini gideremeden vefat etti. Türkçe’nin büyük şairi Nazım Hikmet’in şiirleri bugün dünyanın dört bir yanında yankılanıyor. İşte, Nazım Hikmet’in hayatı…
NAZIM HİKMET RAN KİMDİR?
Memleket hasreti ile Moskova’da yaşamını yitirmişti Nazım Hikmet. Şiirleri elliden fazla dile çevrildi. Dünyanın okuduğu bir isim oldu. Kuvay-i Milliye Destanı ile İstiklal Savaşı’nın en nadide eserini yazmıştı.
15 Ocak 1902 yılında Selanik’te dünyaya gelen Nazım Hikmet, ilk şiiri Feryad-ı Vatan’ı 1913 yılında kaleme almıştır. Mekteb-i Sultani’de öğrenim görmeye başlayan Nazım Hikmet, bir aile toplantısında yazdığı kahramanlık şiirini okuması ile Bahriye Nazırı Cemal Paşa tarafından keşfedildi. Bahriye Mehtebi’ne giderek öğrenimini başarı ile tamamladı. Mezuniyetinin ardından Hamidiye gemisinde stajyer subay olarak göreve başladı. Bir süre sonra bazı nedenlerden dolayı ordudan ayrıldı.
Bir süre öğretmenlik yaptıktan sonra Moskova’da Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi’nde Siyasi Bilimler ve İktisat bölümü okudu. İlk şiir kitabı 28 Kanunisani’i Moskova’da yayınladı. Ardından Türkiye’ye dönerek Aydınlık Dergisinde çalışmaya başladı. Dergide yazdıkları şiir ve yazılardan ötürü hakkında 15 yıl hapis istendi. O sırada Sovyet Rusya’ya gitti. 1928 Af Kanunu ile cezası kaldırıldı. Tekrak Türkiye’ye dönerek Resimli Ay dergisinde yazılar yazmaya başladı. 1938 yılında burada da yazdıklarından dolayı 12 yıl hapis cezası aldı.
1951 yılında Bakanlar Kurulu tarafından Türk Vatandaşlığından çıkarılan Nazım Hikmet, büyük dedesinin memleketi olan Polonya vatandaşlığına geçti ve Borzecki soyadını aldı.
3 Haziran 1963 yılında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.
ŞAİR YAŞAMI
Nazım Hikmet ilk şiirlerini hece ölçüsü kuralları içinde yazdı. Yazdıkları le kısa zamanda diğer şairlere fark attı. Hece ölçüsü ile yetinmeyerek şiirleri için başka formlar bulma arayışına girdi. Sovyet Rusya’da kaldığı yıllar sırasında şiirlerinde bulmaya çalıştığı yeni ve farklı formlara ulaştı. Bu sebeple hem içerik hem de biçim yönünden dönemin şairlerinden farklı bir yol izledi. Şiirlerinde uzun yıllar benimsediği hece ölçüsünden vazgeçerek serbest ölçüde yazmaya başladı. Yine o dönem Sovyet şairlerinden esinlenerek şiirlerine farklı bir boyut kazandırdı. Yazdıkları Fikret Kızılok, Cem Karaca, Fuat Saka, Grup Yorum, Ezginin Günlüğü, Zülfü Livaneli gibi usta sanatçılar tarafından seslendirildi. Buna ek olarak birçok eseri de Yeni Türk’ün eski üyelerinden Selim Atakan tarafından bestelendi.
Yine Fuat Saka tarafından iki adet şiiri bestelenerek albüme dahil edildi. UNESCO tarafından Nazım Hikmet Yılı olarak kabul edilen 2002 yılında dönemin ünlü bestecisi Suat Özönder, “Şarkılarda Nazım Hikmet” isimli albüm oluşturdu.
DAVA VE SÜRGÜN YILLARI
1925 – Ankara İstiklâl Mahkemesi Davası
1927 – 1928- İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası
1928 – Rize Ağır Ceza Mahkemesi Davası
1928 – Ankara Ağır Ceza Mahkemesi Davası
1931 – İstanbul İkinci Asliye Ceza Mahkemesi Davası
1933 – İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası
1933 – İstanbul Üçüncü Asliye Ceza Mahkemesi Davası
1933 – 1934 – Bursa Ağır Ceza Mahkemesi Davası
1936 – 1937 – İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası
1938 – Harp Okulu Komutanlığı Askerî Mahkemesi Davası
1938 – Donanma Komutanlığı Askerî Mahkemesi Davası
İŞTE NAZIM HİKMET RAN ŞİİR VE ALINTILARI
Kuvayi Milliye Destanı
Sarışın bir kurda benziyordu.
Ve mavi gözleri çakmak çakmaktı.
Yürüdü uçurumun başına kadar,
eğildi, durdu.
Bıraksalar
ince, uzun bacakları üstünde yaylanarak
ve karanlıkta akan bir yıldız gibi kayarak
Kocatepe’den Afyon Ovası’na atlıyacaktı.
Ağlamak Meselesi
“Nasıl etmeli de ağlayabilmeli
farkına bile varmadan?
Nasıl etmeli de ağlayabilmeli
ayıpsız,
aşikare,
yağmur misali?”
Anlayamadılar
“Biz ince bel, ela göz, sütun bacak için sevmedik güzelim
Gümbür gümbür bir yürek diledik kavgamızda
Ateşin yanında barut, barutun yanında ateş olasın diye!.. .
Rakı sofralarında söylenip, acı tütün çiğnercesine sevdik
Aşk Mönüsü
“Sen sabahlar ve şafaklar kadar güzelsin
Sen ülkemin yaz geceleri gibisin
Saadetten haber getiren atlı kapını çaldığında
Beni unutma
Ah! saklı gülüm
Sen hem zor hem güzelsin
Şiirlerimin ılıklığında açılmalısın
Sana burada veriyorum hayata ayrılan buseyi
Sen memleketim kadar güzelsin
Ben Senden Önce Ölmek İsterim
“Ben
senden önce ölmek isterim.
Gidenin arkasından gelen
gideni bulacak mi zannediyorsun?
Ben zannetmiyorum bunu.
iyisi mi,
beni yaktırırsın,
odanda ocağın
Ruhum
“Ruhum
gözlerini yumuşacık yum
kucağımdaymışsın gibi bırak kendini
ninni,
uykunda unutma beni
ninni…
Gözlerini yumuşacık yum
yeşil ela gözlerini
ninni ruhum ninni
Sen yukarda yemişli dalların içindesin,
yeşil gözlerin güneş dolu,
dudakların bala bulanmış
ben ağacın dibindeyim,
bir ayağım çukurda…
Ben senden çok önce gideceğim,
Gözlerine Bakarken
“Gözlerine bakarken,
güneşli bir toprak kokusu vuruyor başıma.
bir buğday tarlasında, ekinlerin içinde,
kayboluyorum…
Yeşil pırıltılarla uçsuz bucaksız bir uçurum,
Durup dinlenmeden değişen ebedi madde gibi gözlerin:
sırrını her gün bir parça veren.
fakat hiç bir zaman;
büsbütün teslim olmayacak olan…”
sen bensiz kalacaksın ihtiyarlığında…”
üstüne korsun
içinde bir kavanozun.
Kavanoz camdan olsun,
şeffaf,
beyaz camdan olsun
ki içinde beni görebilesin
Fedakârlığımı anlıyorsun :
vazgeçtim toprak olmaktan,
vazgeçtim çiçek olmaktan
senin yanında kalabilmek için.
Ve toz oluyorum
yaşıyorum yanında senin.
Sonra, sende ölünce
kavanozuma gelirsin.
Ve orada beraber yatarız
külümün içinde külün
ta ki bir savruk gelin
yahut vefasız bir torun
bizi ordan atana kadar…”
Ve güzel kal”
Davet
Dörtnala gelip Uzak Asya’dan
Akdeniz’e bir kısrak başı gibi uzanan
bu memleket, bizim.
Bilekler kan içinde, dişler kenetli, ayaklar çıplak
ve ipek bir halıya benziyen toprak,
bu cehennem, bu cennet bizim.
Kapansın el kapıları, bir daha açılmasın,
yok edin insanın insana kulluğunu,
bu dâvet bizim….
Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür
ve bir orman gibi kardeşçesine,
bu hasret bizim…
Hasret
“Yüz yıl oldu yüzünü görmeyeli,
belini sarmayalı,
gözünün içinde durmayalı,
aklının aydınlığına sorular sorular sormayalı,
dokunmayalı sıcaklığına karnının.
Yüz yıldır bekliyor beni
bir şehirde bir kadın.
Aynı, daldaydık, aynı daldaydık
Aynı daldan düştük ayrıldık.
Aramızda yüz yıllık zaman,
yol yüzyıllık.”
İkimiz
“İkimiz de biliyoruz, sevgilim
öğrettiler:
aç kalmayı, üşümeyi,
yorgunluğu ölesiye
ve birbirimizden ayrı düşmeyi.
Henüz öldürmek zorunda bırakılmadık
ve öldürülmek işi geçmedi başımızdan.
İkimiz de biliyoruz, sevgilim,
öğretebiliriz:
dövüşmeyi insanlarımız için
ve her gün biraz daha candan
biraz daha iyi
sevmeyi…”
Bugün enerjin yüksek, ancak bu enerjiyi yönlendirmek önem taşıyor. Kararlılık ve cesaretinle yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşünmeden atılacağın adımlar varsa, bunlar geri tepebilir. İletişim kurma becerilerinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Özellikle iş ilişkilerinde yaratıcı fikirlerinle dikkat çekmeye hazır ol. Aşk hayatında ise samimiyet ve içtenlik ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Sağlığına ise biraz daha özen göstererek ve stresle başa çıkararak yaklaşmalısın. Unutma ki, her yeni gün bir fırsat sunar.
Bugün kendinizi huzurlu ve dengeli hissetmek için kişisel alanınıza ihtiyaç duyabilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak, stresli durumlardan uzaklaşmak için bir fırsat sunuyor. İşle ilgili konularda kararlı ve disiplinli bir yaklaşım sergilemek, başarılarınızı artırabilir. Maddi konulara yönelik alım-satım kararlarında sade ve net olmanız, gereksiz harcamalardan kaçınmanıza yardımcı olabilir. İletişimde açık ve dürüst olmak, hem kişisel hem de profesyonel ilişkilerinizi güçlendirecek. Sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi canlandıracak ve sizi daha da motive edecek. Güzellik ve estetikle ilgilenmek için harika bir gün; belki bir hobi edinebilir veya var olan ilginizi derinleştirebilirsiniz. Sonuç olarak, kendinizi yeniden tazelemek ve içsel huzurunuzu bulmak için ideal bir dönemdesiniz.
Bugün zihin pınarların akacak; entelektüel merakların peşinden sürüklenebilirsin. Sosyal ilişkilerde, beklenmedik anlık sürprizler ve ilginç sohbetler yaşayabilirsin. Kendini ifade etme yeteneğin yüksek olacak, başkalarını etkilemek için mükemmel bir zaman dilimi. Ancak dikkat, bazı konularda yüzeysel kalmamaya özen göstermelisin. Dolayısıyla, derinlemesine düşünmek ve anlamak için zamanı kullanmak faydalı olabilir. Kendi düşüncelerinde netlik ararken, başkalarının fikirlerine de açık olman çok önemli. Duygusal gezintiler yapmak, seni daha da derinlemesine düşünmeye yönlendirebilir. İletişim becerilerin, birçok kapıyı açacak; toplantılarda veya sosyal etkinliklerde kendine güvenle yer alabilirsin. Sezgilerin, seni doğru yolda yönlendirecek ve kararsız kaldığın alanlarda, içsel sesine kulak vermeni gerektirebilir. Bugün, yeni bağlantılar kurmak ve eski dostlarla buluşmak için mükemmel bir gün. Yeni bir hobi edinebilir veya bilgi dağarcığını genişletecek aktiviteler peşine düşebilirsin.
Duygular derinlemesine yüzeye çıkarken, içsel bir gözle bakmakta fayda var. Ailevi konular gündemin önemli bir parçası olacak; özellikle sevdiklerinizle olan ilişkilerinizi yeniden değerlendirmek isteyebilirsiniz. Geçmişte yaşananları yeniden düşünmek, sizi daha sağlam adımlar atmaya yönlendirebilir. Arkadaşlarınızdan ya da sosyal çevrenizden alacağınız destek, kaygılarınızı hafifletecek. Bugün, içsel dengelerinizi bulmak için kendinize zaman ayırmayı unutmayın. Duygusal hassasiyetleriniz artabilir; bu nedenle çevrenizdeki insanlarla iletişiminizi dikkatli kurmalısınız. Kendi ihtiyaçlarınıza öncelik vermek, kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olacak. Unutmayın, içsel huzurunuzu bulduğunuzda dış dünyadaki sorunlarla daha kolay baş edebilir ve olumlu bir enerji yayabilirsiniz. İş konusunda yaratıcı fikirler üretmekte zorluk çekebilirken, bu durumun geçici olduğunu bilmelisiniz. Zamanla yollar açılacak ve düşündüğünüz projeleri hayata geçirme imkanı bulacaksınız. Kalbinizin sesini dinleyerek adım atmaktan çekinmeyin, bu gün size yeni ufuklar açabilir.
Bugün içindeki cesareti ve yaratıcılığı dışa vurma fırsatını bulacaksın. Kalabalıklar içinde parlayacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. Kendine güvenin artarken, liderlik vasıfların ön plana çıkacak. Ancak, aşırı gururlu davranışlardan kaçınmalısın; çünkü çevrendekilerle olan ilişkilerin zedelenebilir. Esnek olmayı öğrenmeli, başkalarının fikirlerine de kulak vermelisin. İçsel dünyanda yaşadığın dalgalanmalar, seni derin düşüncelere itebilir; ancak bunu pozitif bir ivmeye dönüştürme şansın var. Gözlerinde parıldayan bir ışıltıyla, yeni projelere atılmak için uygun bir zaman. Aşk hayatında, samimiyet ve sıcaklık ön planda; duygularını açıkça ifade etmekten çekinme. Kendine inan ve içindeki ışığı dışarıya yansıt.
Detaylara olan düşkünlüğün bugün seni yeni bir projeye yönlendirebilir. Yeniliklerden çekinmemen gereken bir dönemdesin; cesaretini toplayarak değişime açık olmalısın. İş yerinde bir takım arkadaşınla olan iletişimin, belirli bir sorunun üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Eleştirilerin yapıcı bir dil kullanarak dile getirilmesi önem kazanıyor; dolayısıyla iletişiminizi dikkatle yönlendirmekte fayda var.Kendine olan güvenin artarken, çevrendeki insanlara da ilham verebilirsin. Sağlığınla ilgili attığın adımlar, sana hem fiziksel hem de zihinsel dinginlik getirecek. Günün ilerleyen saatlerinde huzur arayışında olabilirsin; doğada vakit geçirmek, meditasyon yapmak veya sevdiklerinle keyifli anlar yaşamak sana iyi gelecektir. İçindeki mükemmelliyetçilik duygusunun, seni yavaşlatmasına izin verme; aksine, daha pratik çözümler üreterek ilerlemek için fırsat yarat.
Sosyal ilişkilerin ve arkadaşlıkların öne çıktığı bir gün. İnsanlarla olan etkileşimlerinizi derinleştirmenin tam zamanı. Yeni bağlantılar kurmak ya da var olan ilişkileri güçlendirmek için fırsatlar karşınıza çıkabilir. Duygusal denge arayışında olduğunuzu hissedebilirsiniz, bu nedenle içsel huzuru sağlamak adına meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler yararlı olacaktır. Estetik ve sanatla ilgili konular ilginizi çekebilir; bu sayede yaratıcılığınızı besleyebilir ve kendinizi ifade etme yolları bulabilirsiniz. Karar verme süreçlerinde başkalarının görüşlerine açık olmak, önemli bir bakış açısı kazanmanıza yardımcı olabilir. Unutmayın, hayata karşı gösterdiğiniz zarafet ve anlayış, çevrenize ilham verebilir.
Derin duyguların ve sezgilerin ön planda olduğu bir dönemdesin. Gizemli bir çekim gücün var ve çevrendeki insanlar üzerinde etkileyici bir aura yayabilirsin. İçsel düşüncelerin, sana önemli içgörüler kazandırabilir. Ani duygusal dalgalanmalar yaşayabileceğin için, bu süreçte hislerini iyi dengelemen faydalı olacak. İlişkiler açısından samimi ve derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin; bu, yeni insanlarla tanışma ya da mevcut ilişkilerini derinleştirme zamanıdır. Ancak, karamsar düşünceler seni zorlayabilir. Kendine karşı nazik olmalı ve pozitif düşünmelisin. İş yerinde ise, gizli kalmış yeteneklerini ortaya koyman gerekecek. Gücünün ve tutkunun seni destekleyeceği bir gün. Yeni projeler ya da hedefler belirleyerek enerjini bu alanlarda harcamak, ilerlemeni hızlandırabilir. Sadece dışa dönük olmalı ve içsel sesini dinlemelisin. Kendine güven, her şeyin başlangıcını oluşturacak.
Bugün enerjin oldukça yüksek; yeni deneyimlere açık olabilirsin. Sosyal ortamlarda parlaman, dikkatlerin üzerinde toplanmasını sağlayacak. Seyahat planları veya macera arayışı içindeysen, bu süreçte bırak bakalım hayat seni nereye götürecek. İş veya eğitim alanında yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin; sunum veya grup çalışmalarında liderlik vasfını ortaya koyabilirsin.Aşk açısından heyecan verici bir gün seni bekliyor. Bu, yeni bir ilişkiye başlamanın ya da mevcut ilişkinin derinleşmesinin tam zamanı. Karşı tarafı etkilemek için içten ve samimi davran; bu, kalbindeki tutkuları açığa çıkartmana yardımcı olacak. Finansal durumunda ani değişiklikler olabilir; fırsatları değerlendirmek için biraz cesaretlenmelisin. Harcama alışkanlıkların üzerinde düşünmek, bugünden yarına sağlıklı bir bütçe oluşturmanı kolaylaştırabilir.Kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Kısa bir yürüyüş veya meditasyon, zihin ve beden sağlığın için mükemmel bir denge oluşturabilir. Yıldızların konumu, seni derin düşüncelere itebilir; sezgilerine güvenmeyi unutma. Duygusal zekanı kullanarak, çevrendekilerle olan ilişkilerini güçlendirebilirsin.
Bugün, sorumluluklarına karşı duyduğun bağlılık daha da güçleniyor. İş yerindeki projeler üzerinde çalışırken, disiplin ve kararlılıkla ilerlemenin faydalarını hissedeceksin. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olmak, senin için yeni bakış açıları kazandırabilir. İletişim becerilerinle, ekip arkadaşlarınla uyum içinde çalışmak seni daha da ileri taşıyabilir. Aşk hayatında ise samimiyet ve güven ön planda. Partnerinle olan bağını kuvvetlendirecek küçük sürprizler yapabilirsin. Duygusal olarak derinleşme arzusu içinde olduğun bu dönemde, hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Kendi içsel huzurunu sağlamak için gözden geçirmelerin, kendini yeniden şekillendirmeni sağlayabilir. Sağlık açısından, fiziksel aktivitelerde bulunmak ve doğayla bağ kurmak için uygun bir gün. Bedenine ve ruhuna iyi gelecek aktivitelerle stresini azaltabilirsin. Bugün, kararlılığını ve azmini karşılaştığın her alanda sergilemek için sebat et. Geleceğe yönelik hedeflerine bir adım daha yaklaşma fırsatını değerlendirmeyi unutma.
Bağımsızlık ve yenilik arayışında keyifli bir gün. Farklı düşüncelerin ve yenilikçi yaklaşımların altında içsel huzurunuzu bulabilirsiniz. Sosyal çevrenizle derin bağlantılar kurma fırsatları doğacak; bu, sizi heyecanlandıracak ve yeniliklere açık hale getirecek. Amaçlarınıza ulaşmak için yaratıcı çözümler üretebilir, aynı zamanda başkalarına ilham verebilirsiniz. Duygusal olarak da denge arayışında olabilir, içsel çatışmalardan uzak durarak huzurlu bir alan yaratmaya özen gösterin. Bugün, sınırlarınızı genişletme ve özgürlüğünüzü belirleme çabalarınız pekişebilir. Unutmayın ki, yaratıcı düşünce ve bağımsızlık, sizi gelecekte daha da ileri taşıyacak.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda yolculuk yaparak, kendini tanıma fırsatı bulacaksın. Yaratıcılığın artarken, sanatsal projelere odaklanmak için elverişli bir zaman. Hayal gücünün sınırlarını zorlayarak, çevrendekilere ilham verecek fikirler geliştirmek mümkün. İlişkilerinde ise empati ve anlayış ön planda; sevdiklerinle kuracağın duygusal bağlar, aranızdaki ilişkiyi güçlendirecek. Ancak, karamsar düşüncelerin gününü olumsuz etkileyebilir. Zihnindeki olumsuz düşünceleri bir kenara bırakmalı ve olumlu yönlere odaklanmalısın. Kendini ifade etme biçimin, başkalarının gözünde farklı bir ışık yaymana neden olacak. Bugün, hayatındaki değişimlerin köklü olmasını sağlayacak adımlar atabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak, ruhunu beslemek için önem taşıyor.