Hiç gördünüz mü benim, devletimizin Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Genel Müdürü ile didiştiğimi? Veya okudunuz mu bikez olsun, Tapu ve Kadastro Müdürlüğü’nün görev alanına ilişkin kinayeli laflar dokundurduğumu?
Aşçılar Odası başkanlık seçimlerine aday oldum mu hiç ömrümde, bileniniz var mıdır? Veya şöyle sorayım, Boğaziçi Üniversitesi Arkeoloji Fakültesi Dekanıyla küçük abdestimi yarıştırdığımı duyanınız olmuş mudur?
****
Ama izin veriniz, edebiyat alanında konuşayım. Müzik konusunda dert anlatayım. Lütfen müsaade buyurunuz, Atatürk’e ihanet edenleri yazılarımda eleştireyim. Ve son olarak, kabul ediniz, dünyada çArşı dışındaki bütün tribünlere dudak bükeyim.
Başka konudan anlamam ki!
****
Çeşitleme nedir?
Valla, sanatın başka dallarında karşılığı var mıdır bilmiyorum, ama müzikte ”çeşitleme” kavramını bilmeyen, yaşamında bu konuya kafa yormamış adamdan müzisyen falan olmaz, onu direkt söyleyebilirim.
Ana ezgiye dokunmayacaksın. Ama bu ezginin etrafında dolanacaksın. Armoniyle, ritimle veya benzeşik bi ezgiyle dolanacaksın. Melodiyi değişik notalarla pek sık yineleyeceksin. Ama her dinleyen, örneğin Çarşamba’yı Sel Aldı türküsünü okuduğunu bilecek.
Çeşitleme, özetle budur.
(Elbette yazıyla tanımı güçtür. Bigün yanıma uğrayınız. Falanca şarkıyı-türküyü sorunuz. Hemen o anda doğaçlama çeşitlemelerini yapayım)
(Bilirsiniz, ”bestem var” falan diye ortalıkta dolananlar çıkar ortaya bazen? Gülmek lazım, çeşitleme bilgisi olmayanın bestesi mi olurmuş???)
(Bunu edebiyata da uyarlayabilirsiniz. Şairim-yazarım demek bu denli kolaya düşmemeliydi memlekette)
****
Bağlama ile yapmışlığım pek çoktur, bugün sizlere meşhur “Nazende” türküsünün çeşitlemesini köşe yazısı ile denemek istedim.
Buyurun arkadaşlar, Allah’ın izni ile başlıyorum. Önce, gelin bi dolanalım ana mevzumuzun etrafında.
Genelkurmay Başkanı mesela… Giysi özgürlüğüne sahiptir. Sabah uyanır, dolabını açar, işe giderken dilerse karacı gibi, dilerse havacı gibi giyinir. Canı isterse beyazları çeker denizci olur, istemezse kamuflaja bürünür jandarma olur.
Yahu bu kadar serbest bi meslek mi vardır dünyada?
(Nazende türküsünü hangi hakla yalan yanlış söyleriz ki? Bize bu, komutanlara özgü serbestliği kim vermiştir acaba? Türküdeki nice benzersiz söz kalıbını hangi “ahmak” değiştirmiş olabilir? Ayıp günah diğil midir?)
(”Değdi saçlarıma bahar küleği” demiş, Azeri ozan Bekirof. Külek, rüzgâr demekmiş meğer, öğrendim. Bu türküye hangi cüretle ”Değdi saçlarıma bahar gülleri” diyerekten başlarız??)
****
Savaşlar mesela… Her Genelkurmay Başkanı, savaşlara kara kuvvetleri giysisiyle katılır.
Denizciler beceremez. Havacılar zayıf kalır, etkili olmaz. Jandarma bi başına savaş-mavaş kazanamaz demek diğil midir biraz da bu? Bu anlama gelmez mi?
Bilemiyorum ki arkadaş, bu kadar mı net bi meslek vardır dünyada?
(Bekirof abimiz, ilaveten; ”Köyreldi mizginim yadıma düştün” demiş. Yani adamcaazın ”müjdesi körelmiş”, beklediği müjdeye ulaşma şansı kalmamış. Bi ayrılık bu kadar mı güzel anlatılır?
(Peki bunu ”Gurbette sevgilim aklıma düştün” şeklinde repertuara geçiren “çapulcu” acep kimdir?)
****
Sonra efendime söyliyim.
Darbeler mesela… Dünyadaki tüm darbeler, kara kuvvetleri giysili Genelkurmay Başkanlarınca yapılmaktadır.
Buradan, bembeyaz-tertemiz çiçek gibi denizci üniforması giymiş bi komutanı kimsenin ciddiye almayacağı anlamı çıkarmak yanlış mı olur? Yapsın bakalım mavi giysili havacı bi Genelkurmay Başkanı darbe, tekbi tank yürümez yolda desem, ne olur?
Bunda da bi iş yok mudur, bi meslek bu kadar mı kurallar dahilinde işler?
(Bekirof abimizin bi sözü daha var, çok guvvetli bi gonuşuktur o da. Anlatmak isterim bendeki hikayesini, 40 sene evvel üniversite kantininde söylüyordum bigün bu nazendeyi. ”Ey taze ser gülüm yadıma düştün” diye okudum. İran Azerisi olarak anımsadığım bi sınıf arkadaşım kızdı bana;
-”Ne dedin sen demin Gürselcim, bi daha de bakim”?
-”Ser gül dedim. Yani baş gül. Yani insanın en sevdiği?”
-”Yok be oolum. Ey taze tergünüm o”!
-”Tergün ne ulan”?
-”Sofrada yenmeyi bekleyen yemek demek”)
(Bi yaşına daha girmek bu mudur? Sevdiceğini ”yemek” gibi görmek? Sevgiye acıkmak? Bunun için dil ustası olmak gerekmez mi? Hangi “ayyaş” repertuvara ser gül olarak almıştır bunu?)
****
Türklük, daha doğrusu Anadolu insanı olmak tarih kadar eskidir. Anadolu toprakları her daim ”söz ustalarıyla” dolup taşmıştır. Anadolu’nun köylerinden çıkma, dünyayı yerinden oynatacak düzeyde milyon tane dize vardır. O sözler başka bi coğrafyada milyon yıldır edilememiştir.
Anadolu, Türklüğe özgü pek çok üst düzey niteliğini yitirmiş zamanla. Çok yazık ki en acı gerçeğimiz budur gelmiş geçmiş… Yitirdiklerimizin en büyüğü bu söz üstadlarıdır.
****
Sussam şey diğil, susmasam annem kızar. Yine bulamadım, idare edin.
Muhafazakâr insanlar Allah der.
Kendini ”ilerici” sananlar Tanrı der.
Kimileriyse Rabbim der. Bilmezler ki Hristiyanlar kullanır Rab sözcüğünü. İnançlı bi insanın asla kabul edemeyeceği bi biçimde, Rab dedikleri Hz. İsa’dır hem de!
Ama Anadolu’nun gerçek inanmışları da Allah der. Ötekisiyle karıştırmayalım, aslolan budur.
Ben de yaşadığım büssürü gel-gitlerden sonra, bu soylu Anadolu insanları gibi Allah demeyi seçtim yazılarımda, konuşmalarımda.
***
Tamam çok dolandım. Yoruldum. Bu kadar çeşitleme yeter! Ana ezgiye dönüyorum aha!
Bizzat yaşadığım tek darbeyi yapan komutanın da üzerinde karacı giysisi var idi. 12 Eylül 1980 idi zaman. Atatürk diye diye Atatürk’ü yok etti bu arkadaş. Gözümüzün içine baka baka yalan söyledi yani. Onun yüzünden bahar küleğimiz gitti, mizginlerimiz tükendi, tüm taze tergünlerimizi başkaları yedi.
Bu herifin açtığı yol sayesinde tarikatlar, cemaatler sardı vatanımızı.
Olan nazendeler nazendesi vatanıma oldu.
(Herkesin bahtına bi güzel düşermiş. Benim nazendem de bu yazımı okurdur mutlaka. Bilsin; ”Seni unutmaram men son nefeste / Ey ceylan bakışlım ey boyu beste”)
