Müzede Sahne: Ekolojik Bir Tiyatroya Doğru Yazar ve Yönetmenlerle Konuşmalar -4

Müzede Sahne: Ekolojik Bir Tiyatroya Doğru Yazar ve Yönetmenlerle Konuşmalar -4

Ayşe Lebriz Berkem ile “Libido” Oyunu Üzerine 

Ayşe Lebriz Berkem: “Burada en kıymetli bulduğum şey kendi içimizdeki değişim ve dönüşüm, söyleyebileceğimiz bir sözümüz varsa bunu yapabileceğimiz tek şey sanat.”

Sanat yönetmenliğini Emre Koyuncuoğlu’nun yaptığı Sabancı Müzesi ve Sabancı Vakfı desteğiyle hazırlanan Sakıp Sabancı Müzesi Gösteri Sanatları Günleri’nin, diğer adıyla “Müzede Sahne” nin altıncısı 10-14 Ağustos 2022 tarihleri arasında  Emirgan’daki Sabancı Müzesi’nin farklı mekânlarında gerçekleştirildi.  Her yıl belirli bir tema/konsept etrafında tiyatro oyunu, performans, sunum ve panelleri bir araya getiren Müzede Sahne’nin bu yıl teması “Dünya 419 PPM Bir Sahne” başlığı altında ekolojik yıkım ve iklim kriziydi. Bu yılki Müzede Sahne’nin önceki yıllardan önemli bir farkı bulunuyor. Türkiye tiyatrosunda ekolojik sorunları konu edinen ya da yöntem olarak ekolojik düşünceden yararlanan oyunların eksikliği artık tiyatrocuların da konuştuğu bir mesele. Müzede Sahne, alanda yok denecek kadar az olan bu duruma cevaben bu yıl ilk kez temaya uygun yeni oyunların yazılmasına ve sahnelenmesine aracılık etti. Ekolojik yıkım, çevresel adalet, kentsel dönüşüm, ekoloji politikaları ve sanatsal aktivizmi mesele edinen üç yeni oyunun yazılıp sahnelenmesi ve kimi performansların Sabancı Müzesi mekânlarına özgü olarak yeniden tasarlanması ve konuyla ilgili panellerin düzenlenmesi konusunda oldukça kıymetli bir adım atılmış oldu. 

Bu söyleşi dizisinde ekoloji ve tiyatro ilişkisine dikkat çekiyor, Müzede Sahne’nin “Dünya 419 PPM Bir Sahnedir” başlığı altında yazılıp sahnelenen üç oyunun – Taş, Libido, Tek Kullanımlık Hikâye– yazarları Şebnem İşigüzel, Nadir Sönmez, Volkan Çıkıntoğlu; yönetmenleri Zinnure Türe, Ayşe Lebriz Berkem, Gülhan Kadim ve Müzede Sahne’nin sanat yönetmeni Emre Koyuncuoğlu ile konuşuyoruz.

Tiyatro… Tiyatro… Dergisi için soruları ve söyleşi dizisini yazar ve tiyatro akademisyeni Eylem Ejder hazırladı.

Dizinin dördüncü söyleşisinde Libido oyunu yönetmeni Ayşe Lebriz Berkem ile konuşuyoruz.

Libido oyununda Fırat Bozan ve Cemre Buğra Ün. Libido. Yazan: Nadir Sönmez. Yöneten: Ayşe Lebriz. SSM, The Seed. Fotoğraf: Canberk Ulusan.

Eylem Ejder: Müzede Sahne’nin bu yılki temasının ekolojik yıkım ve iklim krizi üzerine olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ayşe Lebriz Berkem: Müzede Sahne’nin bu yılki temasının, ekolojik yıkım ve iklim krizi üzerine olmasını çok temel bir meseleye dikkat çektiği için çok önemli buluyorum. Bence bugün konuşmamız gereken en önemli mesele ‘’bizi nasıl bir geleceğin beklediği’’, sorumluluklarımızın neler olduğu ve bunun için neler yapmamız gerektiğidir. Bu anlamda kendi bireysel çabalarımızı önemsiyorum, kendi hayatımızda bunların cevabını bizlerin de düşünmesi bağlamında bu konseptin içerisinde yer almaktan kendi adıma mutluyum. Farkındalık oluşması hepimiz için kıymetli.

E.E.: Bu temaya göre yeni yazılmış ve ilk kez sahnelenecek oyunlardan birini yönetme önerisini nasıl karşıladınız? Verilmiş bir metni sahneleme süreci sizin yönetmenlik deneyimizde nereye karşılık düşüyor? Bu sürecin kolaylıkları, zorlukları, imkânları ya da imkânsızlıklarından söz etmek ister misiniz? (Alandaki ekolojik çalışmaların eksikliği, ayrılan bütçe, zaman, vb. değinmek istedikleriniz?)

A.L.B.: Oyun sipariş verilmesi ilk kez olan bir uygulama sanırım. Bana böyle bir teklifle gelindiğinde özellikle belirtmeliyim ki yazar arkadaşım Nadir Sönmez’in metni olmasına çok sevdim ve çalışmaktan büyük bir heyecan duydum. Çok kısa bir zaman içerisinde derinlemesine yoğun bir çalışma gerçekleştirdik. Zordu. Ama bu sorumluluk açıkçası bana kendimi iyi hissettirdi.

Tabii ki böyle bir teklifin içerisinde tırnak içinde söylüyorum ‘’Yönetmek ister misin?’’ vardı. Bir yönetmen olarak eğer o günkü koşullarda metinle bir bağ kuramayacağımı ya da bir dünya kuramayacağımı anlamış olsaydım ‘’Teşekkür ederim ama beni aşıyor’’ derdim. Ama metni okuduğumda çok sevdim, meseleye dair bir sürü tartışılacak alan açıyordu. Ve yazarla bunun üzerine çok yoğun bir fikir alışverişinde bulunduk. Birlikte beyin fırtınası estirdiğimizi söylemeliyim; ona sorularım vardı ve bu sorularımı kendisine yönelttiğimde ondan aldığım cevaplarla kendime bir yol haritası çizdim. Tabii ki bundan sonraki aşamasında oyuncuların ve tasarımcı ekibimizin de yaratıcı fikirleriyle oyun son şeklini aldı.

Süreç herkese çok kısa geldi ama ben kısalığını hissetmedim çünkü o zamanı nasıl kullandığınız önemli. Bence biz çok verimli kullandık ve kendimi sanki daha uzun bir süredir çalışıyormuşum gibi hissettim ve ekip arkadaşlarıma da zamanın kısalığının problem olmayacağını telkin ettim. Bazen çok uzun zaman çalışırsınız ama bu kadar verimli olmayabilir. Dolayısıyla ‘’Zaman kısa mıydı?’’ evet kısaydı, daha uzun olsaydı daha iyi bir sonuç elde ederdik miydik, işte bundan emin değilim; çünkü sonuçtan memnunum. Bu koşullarda bu kadarını yapıyor olmaktan büyük bir huzur duyuyorum. Ancak tıpkı doğadaki sürdürülebilirlik gibi bir oyunun da sürdürülebilir olması için bitmiş, tamamlanmış, nokta konulmuş bir oyun olarak değil de devam eden, geliştirelen bir üretim/süreç olduğunu düşünmek bana iyi hissettiriyor. Sabancı Vakfı’nın katkılarıyla düzenlenen ‘Müzede Sahne’ aslında bir doğuma hizmet etti, bir meseleye dair farkındalık uyandırmak için ön ayak oldu; bundan sonrasını biz devam ettireceğiz. Libido oyununu tekrar oynayacağımız zaman seyircilerden aldığımız geri dönüşlerle, geri beslemelerle yeniden şekillendireceğiz. Oyun bitmiyor; oynandığı süre içerisinde değişiyor dönüşüyor, hep daha iyi nasıl anlatırız, nasıl aktarabiliriz derdini taşıyorsanız bir nokta koymamış oluyorsunuz.

Şahsi olarak bu projeyi gerçekleştirirken imkanlarımın çok kısıtlı olduğunu biliyordum. Birincisi çalışmak için bir mekana ihtiyacım vardı. Ve bu yersiz yurtsuzluk da kısa bir süreçte çalışmak için aleyhimize işleyecekti. Açıkçası ‘’tamam buraya kadar çıkmanız lazım’’ denmeyecek bir yerde çalışmam gerekiyordu çünkü özellikle oyuncularınızdan bir geri dönüş beklediğiniz bir çalışma yürütüyorsanız. Zamanın korkusunu enselerinde hissetmemeleri önemliydi. Benim gidebilecek hiçbir yerim olmadığı için Sabancı Müzesi’nin içinde provalarımızı yapma şansını elde ettik. Gerçekten bu büyük bir şanstı. Böyle bir imkan verilmemiş olsaydı işte o zaman zorlanırdım. Bir diğeri de maddi zorluklardı. Çünkü öyle bir ekonomik krizin içerisindeyiz ki bir projeyi çıkartmak için bir ödenek veriliyor ama bu ödenek size oyun bittikten sonra takdim ediliyor; dolayısıyla o süre içerisinde bu bütçeyi sizin çözmeniz gerekiyor. Açıkçası bunda zorlansam da ona göre çözüm üretiyorsunuz; hep beraber minimum şekilde halletmeye çalıştığımızı itiraf etmeliyim. Bundan sonra oyun oynanmaya devam ettikçe yaşayacağımız sıkıntıları şu an düşünmek dahi istemiyorum. Tek dileğim oyunun seyirci ile buluşması ve kendini ayakta tutabilmesi yoksa gerçekten bizim için imkânsız olur sürdürmek.

E.E.: Ekolojik sorunlar üzerine bir oyunu sahneleme deneyiminizden söz edebilir miyiz? Oyun sahnelemesi ekoloji ve tiyatro ilişkisine, yeni ve ekolojik dramaturgiler, ekolojik sahneleme yaklaşımları gibi alanlarda araştırma yapma ihtiyacı duydunuz mu? Ya da sizin bu konuda ihtiyaç duyduğunuz, merak ettiğiniz, heves ettiğiniz araştırma konuları, kavramlar neler oldu? Bu konuda gerek Müzede Sahne’nin “ekolojik yıkım, iklim krizi, ekoloji politikaları ve sanatsal aktivizm” teması ve “Dünya 419 PPM Bir Sahne’dir” başlığı, gerekse sizin yönettiğiniz oyunun tartışmaya açtığı ekolojik kavram ve meseleler sürece nasıl bir yön verdi? 

A.L.B.: Ekipteki herkes gezegenin içinde bulunduğu durumunun bilincinde olan, ekolojik yıkım ve iklim krizi üzerine bir fikri olan kişilerdi… Dolayısıyla eğer ilk kez çalışacağımız, üzerinde araştırmalar yapacağımız, didik didik inceleyeceğimiz bir alan olmuş olsaydı o zaman gerçekten şunu itiraf edebilirim ki ‘bu’ zaman yetersiz olurdu bir oyun çıkartmak için… Tabii ki birkaç çalışmayı bir arada da yürüttük; konu üzerine yeniden belgeseller izledik, yeniden kitaplar okuduk, hem sahne provasını yapıp hem de geri kalan zamanımızda yeniden bu konu üzerine yoğunlaştık. Özellikle ekoloji ve iklim krizi üzerine çalışan sanatçıları ve işlerini araştırmak önceliğimiz de oldu.

Öncelikle çalıştığımız yer Sabancı Müzesi olduğu için bir doğanın içerisinde olduğumuzu ve bunun sanki bütün yaratıcılık damarlarımızı açtığını söylemeliyim. Mekan-Oyuncu, Mekan-Yönetmen, Mekan-Tasarımcı ilişkisi ilginç bir deneyim oldu bizim için. Doğanın içinde çalıştığımız için oldukça şanslıydık. Yani şunu demek istiyorum prova yaptığınız yerde aldığınız nefes, etrafınızdaki ağaçların hangi ağaçları olduğunu bilmeniz, odadan çıktığınız anda gördüğünüz şeyin yeşillik olması ve biraz ötesinde denizi görmeniz çok önemli bir etken verimli çalışmamızda. Çalışırken hep kendime şu soruyu sordum, eğer bir tiyatro mekanının içinde olmuş olsaydık, yani siyah bir sahnenin içerisinde olmuş olsa idik, doğanın içerisinde olduğumuz kadar yine zihnimiz, ruhumuz, bedenimiz gerçekten bu oyunu çalışmaya hazır bir hale gelir miydi bilmiyorum. Bildiğim tek şey hem ben hem de bütün ekip olarak hücrelerimize kadar oksijenle dolduğumuz ve kendimizi iyi hissettiğimiz, şifa olan bir prova sürecinin içinden geçtik. İlk başlarda bunun büyük bir lüks olduğunu düşündüm ve bu düşüncenin altında ezildiğimi hissettim ama bir süre sonra aslında bunun bir lüks değil olması gereken doğal bir ortam olduğuna ikna ettim kendimi. Kısacası müteşekkirim böyle bir ortamı bize sağladıkları için.

Libido oyunu, ekolojik yıkımın ve iklim krizinin önemine dikkat çekmek için yazıldığını ve bu meseleyi temel aldığını göz önünde bulundurduğumda oyunun tasarımının buna hizmet etmesi gerektiğini düşündüm ta ilk baştan itibaren. Bu, şu anlama geliyordu: Oyunda kullanacağımız nesneler, aksesuarlar ya da dekor her ne ise ‘geri dönüşüm’ malzemesinden olmalı diye düşündüm ve sonrasında tasarımcı arkadaşlarımızla birlikte bu fikir üzerinden ilerleyerek oyunu nihayetlendirdik. Burada bize destek olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait İstaç’tan söz etmek istiyorum. Oyunun dekorunun neredeyse hepsini İstaç’tan temin ettik ve bir kısmını orada yaptırdık. Bu atölye bir geri dönüşüm atölyesi ve atılmış olan nesneler burada birikiyor, sonra da yeniden tasarlanarak bambaşka bir şekil alıp kullanıma dahil ediliyor. Bu tam da benim istediğim bir şeydi; bir gün bu oyun bittiğinde yeniden oyunun dekorlarını geri dönüşüme dahil etmek için oraya geri götüreceğiz. O yüzden dekorumuzun bu bağlamda tam da bu konseptin fikrine hizmet ettiğini düşünüyorum; bunun için çaba sarf ettiğimizi söylemeliyim. Her bir materyalin “geri dönüştürülmüş” olması için oyundaki dramaturjik anlamını da yakalayabilmek için uzun uzadıya konuştuğumuzu, üzerinde tartıştığımızı söylemeliyim.

Özellikle araştırma yaptığım ekolojik yıkım, iklim krizi ve ekolojik politikaları ve sanatsal aktivizm üzerine iş üreten dünyadaki belli başlı sanatçıların işlerini incelemek oldu, bütün bu incelemelerimizin bize ilham olduğunu söylemeliyim. Özellikle Ekoloji ve Sanat kitabı başucu kitabımdı. Oldukça belgesel izledim ve şahane podcastler dinledim; hem kafamın karıştığı hem de açıldığı bir süreç oldu. ‘’Yeşil dönüşüm’’ hemen hemen herkesin ağzından düşürmediği bir cümle ama bu dönüşüm nasıl olacak? En bildiğimizi sandığımız şeyde bile bir ‘bilmediğimiz’ ortaya çıkıyor. Geçen sene yangınlarda gördük, hemen müdahale edilip fide dikilmeye başlandı; oysa bilim insanları ‘’durun, doğa kendini yenileyecek’’ diye yırtındı. Ben de sonradan bu yangınların doğanın kendi dengesi içinde olabildiğini hatta ‘kontrollü’ yangınların bile çıkarıldığını -ki daha büyük bir yangını engellemek için gerekliymiş- yeni öğrendim. Burada bir “bilgi eksikliği” ortaya çıkıyor. Bir de tabii bizi yönetenlerle ilgili bir güven meselemiz var. Güvenmiyoruz ve öyle olunca yanan yerlerin bir rant alanına dönüşeceğini düşünüp hemen ağaçlandırmak istiyoruz. En azından benim için öyle. Sonra fosil yakıtlar meselesi de kolaylıkla aşılabilecek gibi görünmüyor. Kömür kullanımının arttığını öğrendiğimde şaşırmıştım örneğin. Kömürden çıkış şöyle dursun meğer kömürde talep rekoru kırılmış. Nasıl bu kadar “yeşil ekonomiye” geçiş olduğundan söz edilirken artabilir? Bu ‘’bağımlılığımızı azaltalım; yenilenebilir enerjinin payını arttıralım; düşük karbon/karbonsuzlaşmayı sağlayalım’’ vs her şey küresel bir mesele ve en çok zarar gören, kırılgan kesim dünyanın her yerindeki yoksullar. O yüzden bu mesele oldukça politik bir mesele.Biz bu gezegende misafiriz. Ve doğayı biraz kendi haline bırakmamız gerekiyor. İnsanın kibri ona sürekli ‘müdahelede’ bulunma hakkı veriyor sanki iyi ya da kötü. Kendi adıma daha az tüketmeyi sağlamaya çalışıyorum. İşte tam da bu noktada oyuna dönmek istiyorum.

Libido ilk gösteri sonrası oyun ekibi sahnede. Fotoğraf: Canberk Ulusan.

Oyunumuzun tartışmaya açtığı ve benim de çok önemsediğim iki ana meselesi var. Birincisi ekolojik yıkım, iklim krizi, sürdürülebilirlik ve bunun üzerine yürütülen politikalar, eylemler. İkincisi ise oyunun ana karakterlerinden biri olan kadının ekoloji üzerine oldukça sert işler üreten ve kendi sergisinde performanslar da gerçekleştiren bir sanatçı olması. Yaptığı işlerle dikkat çeken başarılı ve oldukça ses getiren bu ‘kadın’ sanatçının kendi ürettiği işler üzerinden bu meseleye dair bir sorgulama yaparken tıpkı bir ekoloji yıkımından söz edercesine kendi doğasının/ekolojisinin/habitatının üzerine de düşünmeye başladığı bir oyun. Dolayısıyla bu oyunu çalışırken her birimiz tırnak içinde sanatçılar olarak yaptığımız işlerin, üretimlerimizin ekolojik yıkım, iklim krizi, gezegenin geleceği gibi konularda olsun -ya da farklı bir meseleye dair olsun-, ne kadar farkındalık uyandırdığı, ne kadar insanlara ulaşabildiği, ulaşsa da ne kadar etkileyebileceği üzerine çok düşündük aslında öyle bir kısır döngü içerisindeyiz ki… Öyle hissediyorum; yapıyoruz, üretiyoruz ama sonuç? Kime ulaşabiliyoruz? Değiştirebiliyor muyuz? Sanıyorum bu sürecin sonucunda vardığımız nokta sadece bir su damlası olduğumuzun bilincinde olmaktı. Büyük değişimler yap(A)mayacağımızı biliyorum, bunu ummanın bir hayalperestlik olduğunu da… Burada en kıymetli bulduğum şey kendi içimizdeki değişim ve dönüşüm, söyleyebileceğimiz bir sözümüz varsa bunu yapabileceğimiz tek şey sanat. Sanatla kendimizi ifade etmekten başka bir seçenek yok. Oyunda da sorulan bir soruyu kendime sordum “Bir aktivist olsaydım kendimi daha faydalı hisseder miydim?” Bu çok can yakıcı bir soru. Oyun oynuyoruz, oyun yönetiyoruz, oyunu tasarlıyoruz ama bir şeyleri dönüştürebiliyor muyuz, birazcık olsun faydamız olabiliyor mu bu yıkımı, krizi engellemek/durdurmak için… Daha iyi bir gelecek için bir şey ifade ediyor mu yaptıklarımız? Sadece bu kadarını bile bir oyunda tartışıyor olmayı çok önemsiyorum. Hepimizin bol bol ağaçlara sarıldığı, kimseyi değil ama kendimizi nasıl dönüştürebileceğimizi düşündüğümüz bir prova süreciydi. O yüzden süreç devam ediyor.

E.E.: Oyunun künyesinde bir dramaturg/dramaturjinin adı yer almıyor. Ekoloji ve  dramaturgi konusunda nasıl bir süreç geçirdiniz? Nelere ihtiyaç duydunuz? (Belli bir dramaturgla çalışmadıysanız bu konuda düşünsel iş birliğini oyun yazarıyla mı gerçekleştirdiniz? Danıştığınız, yararlandığınız kaynak, çalışmaları anmak ister misiniz?)

A.L.B.: Oyunlarda bir dramaturg olması gerektiğine inanan bir kişi olarak şunu söylemeliyim ki her birimiz bir dramaturgtuk bu oyunda… Yazar arkadaşımız o kadar sağlam ve o kadar iyi bir metin emanet etti ki bize…. Oyunun her bir kelimesini her bir cümlesini didik didik ettiğimizi söylemeliyim. Tabii ki herkesin estetik yaklaşımı, konsepti kurması, oyunculuklara yaklaşımı farklı olabilir. Ama bu oyunun, yazar yönetmen oyuncular tasarımcılar olarak ortak bir perspektif oluşturarak çıkarttığımız bir oyun olduğunu düşünüyorum.

E.E.: Müzede Sahne’nin ekoloji temasıyla ortaya çıkan diğer oyunlarını ya da performans ve panellerini takip edebildiniz mi? Ekolojiye dair birbirinden farklı düşünsel ve estetik pratikler arasında oyununuzun “kapladığı yer” ve diğerleriyle ilişkilenmesi hakkında söylemek, paylaşmak istedikleriniz var mı?

A.L.B.: Diğer projeleri de oyunları da izledim, her biri birbirinden farklıydı. Bu farklılığın çok kıymetli olduğunu düşünüyorum. Üç yazar meseleye farklı açılardan bakmış olduğu için bütününde ‘Müzede Sahne’ bu yıl seçtiği tema ve konsept ile amacına ulaştığını söylemeliyim. Çok doğru ve yerinde seçilmiş bir ‘tema’ idi. Uygulanış biçimi de öyle.

E.E.: Ekolojik yıkım ve iklim krizi, ekoloji ve doğa politikaları, bu konuda sanatsal aktivizm gibi temalar Türkiye tiyatrosunun yeni örneklerinde pek karşılaştığımız bir mesele değil. Siz bu azlığı nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu konuda görüş ve önerilerinizi paylaşmak ister misiniz? Sahnelediğiniz oyunun bu konuda ilk örneklerden olacak olması nasıl hissettirdi, hissettiriyor? 

A.L.B.: Açıkçası hangi konuyu ele alırsanız alın, bugün gündemde olan kadın cinayetleri ya da kadın şiddeti, tacizler ve başka meseleler… Ne anlattığınızdan daha çok ‘nasıl anlattığınız’ önemli diye düşünüyorum. Bu meselede de öyle… Örneklerine pek rastlamıyorsak bunun nedenini nerede aramamız gerektiğini inanın ben de bilmiyorum. Gerçekten bu konuda söyleyecek sözümüz olmadığı için mi, söyleyecek sözümüzü nasıl ve ne şekilde söyleyeceğimizi bilemediğimizden mi, yoksa henüz gündemimizde mi yok, inanın bilmiyorum. O kadar çok mevzu, hikâye var ki önümüzde sanatçılar olarak anlatmak istediğimiz. Artık her konu acil. Hangisine öncelik vereceğimiz ise herkesin kişisel tercihlerine kalıyor. Bu yüzden Nadir Sönmez’in Libido oyununu çalışmak benim için çok kıymetliydi; böyle bir açıdan, böyle bir politik bir meseleyi tartıştığı için.    

E.E. : Oyun sahnelendikten sonraki tepkiler nasıldı? Paylaşmak istedikleriniz var mı? 

A.L.B.: Oyun sonrasında seyircilerden aldığımız geri dönüşlerin çoğu olumluydu. Hemen hemen herkes tarafından metnin çok beğenildiğini söylemeliyim. Sahneleme açısından aldığım öneriler var. O önerileri yakın bir zamanda bütün ekip toplanarak değerlendireceğiz. Mutlaka kendi konseptimiz içinde işe yarar olduğunu düşündüğümüz şeyleri değerlendireceğiz. Tercihler kişiden kişiye değişir; yaklaşımınız, fikirleriniz, dramaturjik çözümlemeleriniz kişiden kişiye değişir ama genellikle bu konsept içerisinde, bu fikir bağlamında bize olumlu katkılarda bulunacak değerli görüşleri değerlendirmek gerekir. Özetle hepimizin geri dönüşlerin olumlu olduğu yönünde bir izlenimimiz olduğunu belirtmeliyim. Oynandıkça kendisini daha da ileriye taşıyacağına eminim.

E.E.: Ekoloji ve iklim kriziyle ilgili üretmeye devam etmeyi düşünüyor musunuz? Oyunun sonraki gösterimleri hakkında bilgi verebilir misiniz?

A.L.B.: Aslında gönül ister ki bu konu ile ilgili bilginiz henüz tazeyken bu projeye yoğunlaşıp bir başka oyunla pekiştirmek ama günümüzde böylesi bir ekonomik krizin içerisinde oyun yapmak çok zor. Söyleyecek sözümüz var, enerjimiz var ama imkanlarımız maalesef bir başka oyunu hayata geçirmeye olanak vermiyor. Şu an tek amacımız, bu oyunu yaşatabilmek, oynanmasını sağlamak. Şu an bu esas görevimiz. Ve de sorumluluğumuz. 2022-23 sezonunda oynamak üzere mekanlarla iletişime geçiyoruz, ileride festivallere başvurmak için çalışacağız. Tek kelimeyle özetlersek var olmak için çırpınıyoruz. 

Tıpkı doğa gibi…

Bu nedenle bize derginizde yer ayırdığınız için minnettarım. Bu sorunların görünür olabilmesi ile bizim işlerimizin görünür olup olamaması arasında bir paralellik var. Yok mu?

E.E.: Söyleşi için çok teşekkür ederim.

A.L.B.: Ben de size ve Tiyatro… Tiyatro… Dergisi’ne çok teşekkür ederim.

EYLEM EJDER

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün, coşkulu bir enerjinin etkisi altında hissediyorsun. İyimserliğin etrafına pozitif bir ışık saçacak. Yeni başlangıçlar yapmak için cesaret bulabileceğin bir gün içerisindesin. Özellikle iş veya sosyal ilişkilerde inisiyatif alabilirsin. Karşılaştığın engelleri hızlıca aşacak kararlılığa sahipsin. Fakat dikkat etmen gereken nokta, başkalarının duygularına karşı duyarlılığını korumak. İletişim kurarken daha empatik olmaya gayret edersen, arzu ettiğin bağlantıları daha kolay oluşturabilirsin. İçsel motivasyonunu artıracak aktivitelere yönel, spor veya eğlenceli bir hobi ile gününü zenginleştirebilirsin. Kendine güven duyduğun sürece, hedeflerinin peşinden koşmaktan çekinmeyeceksin. Günün ilerleyen saatlerinde beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin; bunları değerlendirmeyi unutma!

BOĞA BURCU YORUMU

Hayatında bazı kararlara yön vermek için uygun bir zaman. İçsel sesine kulak vermek, dışarıdan gelen etkilere karşı daha dikkatli olmanı gerektiriyor. Sanatsal veya estetik yönlerin ön plana çıkabilir; bu, duygusal durumunu iyileştirecek bir nebze huzur getirebilir. Maddi konularda daha akıllı davranışlar sergilemek, uzun vadede kazançlarını artırabilir. Sabırlı ol ve acele etme; her şey tam zamanı geldiğinde düzgün bir şekilde ilerleyecek. Güven arayışında, sevdiklerinden destek görme olasılığın oldukça yüksek. İletişimde net ve açık olursan ilişkilerini güçlendirebilir ve derinleştirebilirsin. Kendine güvenerek attığın adımlar, başarıların kapısını aralayabilir. Duygularını ifade etmekten çekinme, gerçek hislerinle hareket etmen sana güç verecek. Zihninde birikmiş düşünceleri dışa vurma zamanı; yaratıcı fikirlerin başkalarıyla paylaşmak için mükemmel bir gün.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim kurma isteğin artacak ve çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak için can atıyorsun. Zihnin oldukça hareketli ve yeni bilgiler edinmek için heyecan duyuyorsun. Sosyal ortamlarda öne çıkabilirsin; arkadaşlarınla keyifli sohbetler yapabilir veya grup etkinliklerine katılabilirsin. Ancak, aynı zamanda dikkat etmen gereken bir durum var; çok fazla konuştukça fikir ayrılıkları ortaya çıkabilir. Empati göstererek, başkalarının bakış açısını anlamaya çalışmalısın. Akşam saatlerinde kendini daha huzurlu hissedeceksin; yalnız kalıp düşünmek ya da sevdiğin bir aktiviteyle meşgul olmak, zihnini dinlendirmen için iyi bir fırsat olacak. Kendini ifade etme noktasında cesur olmayı unutma. Bugün, duygusal ve zihinsel esneklik göstermek, senin için çok önemli.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel huzur arayışında, geçmişin izlerini aramak isteyebilirsin. Aile ilişkilerine dair sıcak ve samimi anlar yaşanabilir; sevgi, şefkat ve bağlılık hisleri belirginleşebilir. Bazı anlarda ani duygusal dalgalanmalar hissedebilirsin, bu da düşündüğünden daha hassas bir ruh hali yaratabilir. Kendine alan tanımak, stresle başa çıkmana yardımcı olacak. Yaratıcılığın ve sezgilerin oldukça güçlü, bu yüzden kalemin veya diğer sanatsal yönlerinle kendini ifade etmek için harika bir zaman. Ayrıca, yakın arkadaşlarınla olan iletişim, seni pek çok konuda destekleyecek. Huzurlu ve eğlenceli aktivitelerle kendini şımartmayı unutma; bu, ruhunu besleyecek ve sakinleştirecek.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün kendinizi güçlü ve enerjik hissedeceksiniz. Bütün gözler üzerinizde olacak, bu da sizi daha da cesaretlendirecek. Sosyal ortamlarda parlayacak ve çevrenizdekilere ilham vereceksiniz. Yaratıcılığınızın zirveye ulaştığı bir dönemdesiniz; sanatsal projelere yönelmek, beklenmedik yeteneklerinizi keşfetmek için harika bir zaman. Aşk hayatında ise tutku ve heyecan kapınızı çalacak. Sezgilerinize güvenin ve hislerinizi açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Eğer bir ilişkiniz varsa, sıradanlıktan çıkmak için yenilikler arayabilirsiniz. Bekar Aslanlar, dikkat çekme yeteneğinizle yeni bir flörte adım atabilirsiniz.Maddi konularda ise dikkatli olmalısınız. Yapıcı düşüncelerinizi, finansal hedeflerinizi gerçekleştirmek için kullanmanın tam zamanı. Ancak harcama yapmadan önce iki kez düşünmekte fayda var. Bugün alacağınız kararlar, gelecekteki refahınızı şekillendirecek nitelikte. Kendinize güvenin ve çevrenizdekilerin destek gücünü hissedin; bu süreçte yalnız yürümeyecek, dostlarınızla birlikte ilerleyeceksiniz. Kendinizi ortaya koymak ve sesinizi duyurmak için en uygun an, şimdi.

BAŞAK BURCU YORUMU

Gün, titiz ve analitik doğanın öne çıktığı bir döneme işaret ediyor. Detaylara olan yüksek dikkatin, günlük işlerde mükemmel sonuçlar elde etmeni sağlayabilir. Yaratıcılığını besleyen pratik yaklaşımlar, zor görünebilecek sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Sosyal hayatında ise bir denge oluşturmak önemli; aşırı eleştirici olmaktan kaçınmalısın. Sevdiğin kişilerle iletişim kurmak, onları anlamak ve desteklemek için güzel bir zaman dilimi. Kendi sağlığına ve ruh haline öteden beri dikkat etmeye özen gösteriyorsun. Bugün, bedenine biraz jest yaparak düzenli alışkanlıklarını gözden geçirebilir, kendin için yeni hedefler belirleyebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık sözlülükle yaklaşmak, karşılıklı anlayışı artıracak ve güven ilişkisini güçlendirecektir. Anı yaşamak ve küçük zevklerin tadını çıkarmak, ruhundaki pozitif enerjiyi artıracak. Unutma, her engeli aşacak güce sahipsin; sadece kendine güvenmeyi öğrenmelisin.

TERAZİ BURCU YORUMU

Denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerde uyumu sağlamak için çabalarken, insanlarla olan diyalogların sana yeni bir bakış açısı kazandırabilir. İçsel huzurun ve dış dünyayla olan uyumun önplana çıkıyor. Sanatsal yeteneklerin, çevrendekilere ilham kaynağı olabilir. Bugün küçük değişiklikler yapmak, yaşam alanında ferahlama hissi doğuracak. Özellikle sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman, zihnindeki yüklerden arınmana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel dengeyi bulmak, external haosun etkisinden sıyrılmana yardımcı olabilir. Hayata dair tutkulu bir yaklaşım geliştirebilir, kararlılıkla hayallerini gerçeğe dönüştürme fırsatlarını değerlendirebilirsin. Şansın kapıda!

AKREP BURCU YORUMU

Bugün derin duyguların ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda kendi hislerinle yüzleşmek isteyebilirsin. Belki de geçmişte yaşadığın bir olay, bugün aniden aklına gelebilir ve bu durumu tekrar düşünmeni sağlayabilir. Duygusal yoğunluğun artabileceği bu süreçte, sezgilerin daha da keskinleşiyor; etrafındaki insanların hislerini anlamak konusunda zorlanmayacaksın.İlişkilerde ise, samimiyet arayışında olabilirsin. Güçlü ve derin bağlar kurma isteği, sana ilham verebilir. Ancak, yargılayıcı bir tavırdan uzak durman faydalı olacak. Sabırlı ol ve duygularını açığa çıkarmak için doğru zamanı bekle. Güvendiğin kişilerle yapacağın derin sohbetler, seni rahatlatacak ve zihnindeki karışıklıkları giderecek.Kendine zaman ayırmak, yaratıcılığını beslemeni sağlayabilir. Sanatsal ya da ruhsal bir aktivite, keşiflerinde sana yardımcı olacaktır. Dış dünyadan izole kalmayı tercih edebilir, kendini yeniden keşfetmek için bir fırsat yaratabilirsin. Unutma, bu süreçte kendinle barışık olmak, hayatındaki dengeyi sağlamana yardımcı olacak.

YAY BURCU YORUMU

Bugün içsel keşiflerin ve öğrenmenin ön plana çıktığı bir gün. Yeni fikirler ve perspektifler arzulayabilirsin; bu, hem kişisel hem de akademik alanlarda yeni kapılar açabilir. Sosyal çevrende, grup etkinlikleri ve dostluklar çok keyifli ve verimli hale gelecek. Farklı bakış açılarına açılmak, seni yeni bağlantılara yönlendirebilir. Kendini ifade etmek konusunda cesur olman gerekebilir; düşüncelerini ve hislerini açıkça paylaşmak, başkaları üzerinde olumlu bir etki yaratır. Ancak, ani değişikliklere karşı dikkatli olmalı, alıştığın rutinin dışına çıkarak yenilikleri kucaklamalısın. Gün boyunca, içinden gelen hislere güvenmeyi unutma; kalbini dinleyerek alacağın kararlar, seni beklediğin hedeflere ulaştırabilir. Kendini ruhsal olarak beslemek için, dış dünyadan uzaklaşacak küçük bir alan yaratman faydalı olabilir, doğayı keşfe çıkmak veya meditasyon, zihnini ferahlatabilir. Kendinle barışık olmak, günün en önemli teması.

OĞLAK BURCU YORUMU

Disiplin, kararlılık ve pratiklik bugün ön planda. İş ve sorumluluklarla dolu bir gün geçirebilirsin; bu durum seni zorlayabilir ama aynı zamanda hedeflerine ulaşma konusunda motivasyonunu artırır. Verimliliğine dikkat et; belirsizlikler, seni daha fazla düşündürebilir. Aile ve yakın ilişkilerinde ise duygu derinliği yaşanabilir. Hayatındaki kişilere karşı daha anlayışlı olmak, aranın açılmasını önleyebilir. Sağlığını ihmal etme; kendine zaman ayırmak, mental ve fiziksel olarak bambaşka bir güç yükler. Bir bakış açısı değiştirecek bir durumla karşılaşabilirsin; bu, hedeflerine giden yolda faydalı bir ders olacaktır. Hedefine odaklan, ama esneklik göstermek de önemlidir. Kendi içsel sesini dinlemek, karmaşık durumların üstesinden gelmene yardımcı olabilir.

KOVA BURCU YORUMU

İçsel bir dönüşüm sürecindesin. Beklentilerini yeniden gözden geçirmenin ve eski kalıplardan sıyrılmanın tam zamanı. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin, duygusal bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat sunuyor. Yeniliklere açık ol, esneklik göster. Düşüncelerinizi ifade ederken akıcı ve ikna edici olma yeteneğin artacak; bu durum, belirli konularda liderlik etmeni sağlayabilir. Özgürlüğün ön planda olduğu anlarda kalabalıklarda parlayabilirsin. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon veya doğada vakit geçirme sana iyi gelebilir. İlerlemek için cesur adımlar atarken, sezgine güvenmekten çekinme. Çok yönlü düşüncelerin, yeni fırsatlarla karşılaşmana yardımcı olacak.

BALIK BURCU YORUMU

Duygular derinleşiyor, sezgilerin keskinleşiyor. Bugün içsel sesine daha fazla kulak vermeli, ruhsal yolculuğuna odaklanmalısın. Kendini ifade etme konusunda zorlandığın anlar olabilir; bu, başkalarının seni anlamasını istediğin için değil, kendi derinliklerinde kaybolmuş olmandan kaynaklanıyor. Hayal gücün ön planda, yaratıcı projeler için harika bir gün. Sanatsal çalışmalar veya herhangi bir yaratıcı ifade için ilham alabileceğin yeni kaynaklar ortaya çıkabilir. Ancak, gerçeklerle baş başa kalmanın getireceği zorlayıcılığı da göğüslemeli, hayal dünyası ile gerçek dünya arasındaki dengeyi bulmalısın.İlişkilerde derin bir bağ arayışın var; bu nedenle, sevdiklerinle duygu dolu anlar paylaşmak, kalplerinizi yakınlaştıracak. Ancak, fazla fedakarlık yapma eğiliminde olabilirsin. Kendi sınırlarını korumak önemli; başkalarının beklentilerini karşılamakta kendini kaybetme.Bugün, hayata dair umut dolu düşünceler seni sarabilir. Kalbinde barındırdığın sevgi dolu enerjiyi yay ve çevrendekilere olumlu bir etki bırak. Duygularını açıkça ifade etmenin ve kendi ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmanın zamanı geldi. Sezgilerine güvenerek, içsel yolculuğunda ilerleme kaydetmek için cesur ol.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM