1
Türkiye Cumhuriyeti’nin “tapu senedi” Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasının üzerinden 100 yıl geçti. Gazetemizin yazarı, şair Ataol Behramoğlu’nun 1970’li yıllarda kaleme aldığı “Lozan” oyunu, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği kutlamalar kapsamında yeniden sahnede hayat buluyor. Oyun, yarın Sahne Tozu Tiyatrosu Haldun Dormen Sahnesi’nde saat 21.00’de prömiyer yapacak. Oyunun yönetmen koltuğunda Haluk Işık oturuyor. Oyun, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Kurtuluş Savaşı ve Lozan Antlaşması’na uzanan tarihsel süreci anlatıyor. İki perdelik müzikal oyunun müzikleri ise Timur Selçuk’a ait. Prömiyerin ardından oyun İzmir’deki çeşitli salonlarda temmuz ve ağustos aylarında ücretsiz olarak 9 kez daha sahnelenecek.
Uzun zamandır siyasal İslamcıların itibarsızlaştırmaya çalıştığı, hakkında şehir efsaneleri uydurduğu Lozan Antlaşması’yla ilgili hafızaları tazeleyecek oyunu Ataol Behramoğlu ve Haluk Işık’la konuştuk.
Behramoğlu, tüm bu itibarsızlaştırma çabalarıyla ilgili “Bu çaba aslında Türkiye Cumhuriyeti’nin bütününe, Mustafa Kemal Atatürk’e, Kurtuluş Savaşımıza yöneliktir. Lozan’ı bütün bunların ‘zayıf karnı’ olarak görüp onu daha çok hedef tahtasına koyuyorlar. Aslında Lozan Antlaşması, Kurtuluş Savaşımızdaki kazanımlarımızın onaylanma savaşımıdır. Bu savaşım esas olarak kazanılmıştır. Devam ederse nerelere ulaşacağı belirsiz savaşın sona ermesi ve bugün sahip olduğumuz sınırların saptanması bu anlaşmayla yasal hükme bağlanmıştır. Lozan’ı hedef tahtasına koyanların o yılların Meclis tutanaklarını, bizde ve dünyada bu konuda yazılanların hiç değilse bir bölümünü okumalarını öneririm. Ben elimden geldiğince yapmaya çalıştım bunu” diye konuştu.
(Haluk Işık & Ataol Behramoğlu)
Oyunun geçmiş ve bugünkü haliyle ilgili bilgi veren Behramoğlu, “Oyunu 1970’lerde yazmıştım. O metinde belgesellik ağır basıyordu. Buna karşın değerli tiyatro sanatçısı Metin Belgin’in ustaca yorumuyla o günlerdeki sevgili oyuncu arkadaşlarımızın çabalarıyla Antalya Devlet Tiyatrosu’nda başarıyla sahnelenmişti. Geçen yaz üzerinde tekrar çalışarak belgeselliği elden geldiğince azalttım. Sahnedeki sonucu açıkçası ben de çok merak ediyorum. Değerli yazar-yönetmen arkadaşım Haluk Işık’ın ara sıra verdiği ipuçları açıkçası çok heyecanlandırıyor beni. İzleyiciyi de beni de şaşırtacak, duygulandıracak, düşündürecek bir olağanüstü sahne başarısıyla karşılaşacağımızı hissediyorum. 100. Yıl Marşımdan sonra bu kez 100. yılında Lozan’ı selamlayacak olmak beni çok sevindiriyor. Oyunun bütün ülkede ve ülke dışında turnelere çıkmasını diliyor ve bunu kuvvetle ümit ediyorum” dedi.
Yönetmen Haluk Işık, “Lozan” oyunun önemini Ataol Behramoğlu’nun ölümsüz “Yaşadıklarımdan öğrendiğim bir şey var” dizesine dayandırarak “Yaşadıklarımızdan öğreneceğimiz çok şey var” diyor.
Nasıl bir oyun ortaya çıkarmak istediğini ve ne konuda zorlandığını anlatan Işık, “Öncelikle dramatik haz ya da seyir keyfi verirken işlediği konuya dair merakı, bilgilenme gereksinimini açığa çıkaran ve bu ülkenin sonrasına dair kaygı, saygı ve beklentileri kışkırtan bir ‘oyun’ olmasını istedim. Kuşkusuz bir tarih konferansı ya da semineri vermiyor, konuyu sanatsal bir düzlemde ve tiyatronun anlatım olanaklarıyla işlemeye çalışıyoruz. Behramoğlu’nun büyük araştırmasının sonuçlarıyla ve usta kalemiyle oluşturulmuş dramatik yapı, elbette belgesel nitelikler kadar yazarımızın özgün yaklaşım ve irdelemelerine sahip. Osmanlı döneminden başlayarak 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasına kadar olan dönemi işleyen yapıyı, Ataol ağabeyimin bana duyduğu güven ve hoşgörüden de cesaret alarak insani öykülerle boyutlandırmaya, daha izlenir kılmaya çalıştım. Oyunda türler arası gidip gelen estetik bir yolculuk yapıyoruz. Başlıca duraklarımız grotesk, dramatik, epik, müzikal, belgesel tiyatro, tragedya, komedya… Kısaca bu olağanüstü sanatın, hemen tüm anlatım olanaklarından yararlanmaya çalıştım… Oyunumuz, Başkan Tunç Soyer’in öngörüsüyle, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Sahne Tozu Tiyatrosu yapımcılığında gerçekleştirdiği ‘sosyal ve tarihsel sorumluluk’ projesidir. Harika bir ekiple, meslek yaşamımı onurlandıran bir deneyim yaşadım. Umarım ve dilerim ki elde edeceğimiz sonuç, Cumhuriyetimizin ve onun ‘tapu belgesi’ olarak nitelenen Lozan Barış Antlaşması’nın 100. yılında, bize yakışır bir saygı duruşu olsun” ifadelerini kullandı.
Bugün enerji dolu bir başlangıç yapacaksın. İçindeki tutku ve motivasyon, seni yeni projelere yönlendirebilir. Sadece kendi isteklerine odaklanmakla kalma, çevrendekilerin ihtiyaçlarını da göz önünde bulundur. Yeni bir aktiviteye katılmak veya sosyal bir etkinliğe gitmek, ruh halini yükseltecek ve bağlantılarını güçlendirecek. Duygusal açıdan içsel bir yolculuğa çıkabilirsin; bu, kendini daha iyi tanımanı sağlayacak. Anlık kararlar alırken özenli ol, aceleci tavırlardan kaçınmalısın. İş veya ilişkilerde daha önce karşılaştığın zorlukların üzerine gidip, cesurca adımlar atabilirsin. Başarı ve tatmin için gereken azim seninle. Her yenilik, biraz cesaret gerektiriyor; bu cesareti bulacak güce sahipsin. Kendi sınırlarını aşmayı deneyimle.
Bugün içinde bulunduğunuz ortamda huzurunuzu koruma arzusu ön planda. İlişkilerde uyum arayışında olacaksınız. İnsanlarla olan etkileşimlerinizde, samimi ve içten bir yaklaşım sergileyerek kalpten kalbe bir bağ kurmanız mümkün. Karşılıklı anlayış ve destek arayışında olduğunuzdan, sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman enerjinizi artıracak. Maddi konularda dikkatli olmanız, bütçenizi dengeleme fırsatı verecek. Harcamalarınızı gözden geçirerek gereksiz masraflardan kaçınmalısınız. Bu süreç, finansal güvenliğinizi sağlamanız açısından önem taşımakta. Kendinizi sanatsal faaliyetlerle ifade etmek için harika bir zaman dilimi. Yaratıcılığınızı konuşturabileceğiniz projelerde yer almak, ruhsal anlamda sizi besleyecek. Dolayısıyla, sanat ve estetik unsurları hayatınıza dahil etmekten çekinmeyin. Duygusal yönden kendinizi biraz kapalı hissedebilirsiniz. İçsel dünyanıza yolculuk yapmak, duygularınızı anlamanız için faydalı olacak. Meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi etkinlikler, zihninizi arındırmanıza yardımcı olabilir. Kendinize bu tür zamanlar ayırmak, tazelenmiş bir duygu durumuyla gününüzü geçirmenizin anahtarı.
Zihnindeki karmaşalar yavaş yavaş huzura ulaşmaya başlarken, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için hazır olmalısın. İletişim her zamankinden daha güçlü bir şekilde akıyor; bu dönemde kendini ifade etme becerin, çevrendekilere ilham verecek. Sosyal ortamlarda aktif rol almalı, fikirlerini cesurca paylaşmalısın. Sürpriz ani gelişmelere hazırlıklı kal; hayatına yeni bir renk katabilir. İçsel huzurun ve çevrendekilerle olan bağların güçleniyor; dikkatlice dinle ve kalp sesine kulak ver. Bu yoğun enerji, sana keşfetme ve öğrenme arzusunu besleyecek, yeni öğrenmelere açık ol. Unutma, dengeyi sağlamak ve içsel huzurunu korumak bu süreçte kritik olacak. Kendine zaman tanı ve yeni deneyimlere açık kal.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. Aile bağları ve ev hayatına yönelik yoğun bir ilgi hissedebilirsin. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, içsel huzurun için büyük önem taşıyor. Duygusal paylaşımlarında samimiyet arayışında olacaksın. Kendini koruma içgüdün güçlü, bu yüzden başkalarına karşı daha hassas olabilirsin. Yaratıcı projelere yönelmek için harika bir fırsat, hayal gücünü serbest bırak. Ancak, dikkatini toplamakta zorlanabileceğin bir durumla karşılaşabilirsin; bunun için sakin kalmakta fayda var. İçsel dünyanı keşfetmek, yeni anlayışlar kazandırabilir. Sevgi ve bağlılık arayışında, içten yaklaşımının karşılık bulması mümkün. Kendine dön ve hislerini anlamaya çalış, bu süreçte sabırlı olmalısın. Kendini keşfetmek ve büyümek için önemli fırsatlar çıkabilir karşına.
Bugün özgüvenin zirveye ulaşacak, etrafındakilere cesaret aşılayacaksın. Sosyal ortamlarda parlayacaksın, gözler senin üzerinde olacak. İletişimdeki yeteneklerin, projelerini destekleyen bir kitle oluşturmanda yardımcı olacak. Yaratıcılığını kullanmak için harika bir zaman; sanatsal yönlerini keşfetmek ve ifade etmek için fırsatlar yakalayabilirsin. Ancak, aşırı iddialı olmak yerine alçakgönüllü kalmaya dikkat et, bu sayede insanların daha da ilgisini çekebilirsin. Aşk hayatında, tutkuların enerjik bir şekilde ortaya çıkabilir, duygularını cesurca ifade etme isteğin artacak. Kendine ve çevrene olumlu bir atmosfer yaratmalısın. Fakat unutma ki, içsel dengeni korumak, bu enerjiyi yapıcı bir şekilde kullanmanda önem taşıyor.
Bugün, detaylara olan dikkatin ve analitik zihnin ön planda. Karşılaştığın sorunlara pratik çözümler bulmakta son derece başarılısın. Ancak içsel huzurunu sağlamak adına biraz zaman ayırmalısın. İkili ilişkilerde bir çatışma yaşanabilir; bu durumda empati kurmak önemli. Sağlık konularına yönelik göstermiş olduğun özen artıyor, ama aşırıya kaçmamalısın. Peygamber sabrını gösterdiğin anlar, en güzel yaratıcılığını ortaya çıkarabilir. Gelecek planlarına yönelik adımlar atmak için doğru zaman. Gereksiz kaygılardan uzak durmak, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. Unutma, kendine güvenmek en güçlü silahın.
Dengenin ve uyumun arayışında olduğun bir dönemdesin. Sosyal ilişkilerinde harika fırsatlar seni bekliyor. Karşılaştığın insanlar, hayatına renk katma potansiyeline sahip. İçsel çatışmalarını çözmek için kendine zaman ayırmalısın. Duygusal derinlikte başkalarıyla bağlantı kurmak için cesur ol. Eğer bir ortaklık içerisindeysen, karşılıklı anlayış ve destekle güçlüyü yakalayacaksınız. Yaratıcılığını harekete geçirip sanatsal projelere yönelmek, seni ruhsal olarak besleyecek. Bugün aldığın kararların uzun vadede etkili olabileceğini unutma, iç sesine güvenerek ilerlemelisin. Her şeyin bir uyum içinde geliştiğini görecek, pozitif enerjinle çevrendekilere ilham vereceksin.
Gizli duyguların su yüzüne çıkması muhtemel. İçsel bir derinlikte yüzleşmeler yaşayabilirsin. Bu durum, ilişkilerinde samimiyeti artırabilir ama aynı zamanda bazı rahatsız edici gerilimler de ortaya çıkabilir. Kendi sınırlarını belirlemek ve başkalarının beklentilerini yönetmek önemli olacak.Finansal konularda fırsatlar kapında. Dikkatini doğru yönlendirdiğinde, beklenmedik kazançlar elde edebilirsin. Ancak risk almaktan kaçınma gerekliliği de var. Bilinçli ve planlı hareket ettiğinde, daha iyi bir sonuç elde edebilirsin.Kendine dönüp bakma zamanı. Geçmişteki olayları yeniden değerlendirmen, yeni hibeler ve cesaret verici adımlar atman için bir itici güç oluşturacak. Gölgenin peşindeyken, ışığını kaybetmeme çabasını da unutmamalısın. Başkalarının etkisinden uzak durup kendi içsel yolculuğunu yapmaya yönelik kararlar almak, ruhsal olarak sana taze bir nefes kazandıracak.
Bugün, geniş ufuklara açılma arzusuyla dolup taşacaksın. Yeniliklere ve farklı deneyimlere olan ilgin, seni heyecan verici fırsatlarla karşılaştırabilir. İnsanlarla kurduğun iletişimde samimiyet ve içtenlik ön plana çıkacak, bu da seni daha çekici kılacak. Eğitim veya seyahatle ilgili konularda yeni bir kapının aralanması mümkün. Esnek ve uyumlu tavrın sayesinde karşılaştığın zorlukların üstesinden gelmekte zorlanmayacaksın. İçsel olarak kendini ifade etme ihtiyacın artıyor; yazılı ya da sözlü bir yaratıcılık projesine girişmek için harika bir zaman. Duygusal anlamda ise özgürlük hissi seni saracak, geçmişe dair kısıtlayıcı düşüncelerden arınmak için iyi bir gün. Destekleyici arkadaşlar ve anlam dolu sohbetler seni bir adım öteye taşıyabilir. Bu dönem, içsel keşiflerini ve kişisel hedeflerini netleştirmek için eşi benzeri olmayan bir fırsat sunuyor. Pozitif enerjin çevrendeki insanları da olumlu etkileyecek, sosyal ilişkilerde güç kazanacaksın. Açık fikirli ol, ilham kaynaklarını iyi değerlendirmeye çalış ve bu fırsatları yakala!
Bugün kararlılığın ve disiplinin öne çıkıyor, iş hayatında dikkat çeken başarılar elde etme fırsatların var. Planlarını iyi yönetmek, seni hedeflerine yaklaştıracak. İş arkadaşlarınla olan ilişkilerine dikkat et; iletişimde açıklık ve cömertlik, sinerjiyi artıracak. Kendi içsel motivasyonunu beslemek için, biraz kendine zaman ayırmanın önemini unutma. Duygusal açıdan, bazı engelleri aşmak için cesaret bulabilirsin. Aile ile ilgili konulara çözüm bulma arzusu, günü daha anlamlı kılacak. Sağlığına önem vermek, hem fiziksel hem de zihinsel dengeni korumana yardımcı olacak. Akşam saatlerinde sevdiklerinle keyifli anlar paylaşmak, stressiz bir zihin açlığına şifa gibi gelecek. Her şeyin bir zamanlaması olduğunu unutma; sabır ve azim seni daha büyük başarılara götürebilir.
Sosyal çevrende kendini ifade etmek için harika bir gün içindesin. Farklı fikirlerin ve yaratıcı görüşlerin etrafındaki insanlarla paylaşılabilecek en iyi şekli bulacak. İnsanların ilgisi seni motive edecek ve yeni bağlantılar kurmana yardımcı olacak. Kendine güvenin artarken, yenilikçi düşünme yeteneğinle öne çıkma fırsatına sahipsin. Ancak, bazı ilişkilerde yaşanabilecek iletişim sorunlarına dikkat etmen önemli. Empati kurmak ve anlaşılır olmak, başkalarıyla olan etkileşimlerinde olumlu sonuçlar getirecektir. Kendine ayırdığın zamanı unutma, zihin sağlığına odaklanmak, yaratıcılığını besleyecek. Günü spontane kararlarla renklendirmek seni daha da özgür hissettirebilir.
Hayallerin peşinde koşmak, içsel dünyanıza yolculuk yapmak için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığınız zirveye ulaşabilir; sanatsal projelere yönelmek veya yeni hobiler denemek için harika bir dönemdesiniz. Hislerinizi dinleyerek, sezgilerinizi yönlendirin. İlişkilerde bağları kuvvetlendirebilir, derin ve anlamlı sohbetler yapabilirsiniz. Bir dostunuzdan gelecek destek, hayatınıza olumlu yansıyabilir. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; meditatif aktivitelerle zihninizi dinginleştirmek, ruh halinize iyi gelecektir. Sorunları aşmanın yollarını aramakta kararlı olmalısınız, hayatta sizi geride tutan unsurların farkına varmanız önemli. Kendi sınırlarınızı belirlerken, merhametli ve anlayışlı bir tutum sergilemek, çevrenizde hayranlık uyandırabilir. İlerlemek istediğiniz yolda samimi niyetler ve içten bağlantılar, başarıyı getirecek olan anahtarlardır.
