

Uzun düz saçları, iri gözleri ve unutulmaz şarkılarıyla hafızalarımızda yer etmiş bir sanatçı, “İlla”, “Güz Güzeli”, “Rüzgâr”… Benim ise hâlâ arada mırıldandığım “Kıyamam Sana”, herkesin bir gidişi olmuştur bu hayatta. Herkesin hayatına dokunan ve duruşundan hiç ödün vermeyen Leman Sam, “Ağaç gibi olmaya çalışıyorum. Ünlü olmak umurumda değil” diyor. Sadeliği, hayvanları ve doğayı seven sanatçı, Türkiye’de yaşanan ekonomik ve politik sorunlara da son derece duyarlı. Sam, “Bu ülkede kültür sanat, Cumhuriyetin ilk yıllarını saymazsak hep üvey evlat olmuştur” ifadelerini kullanıyor.
Türkiye’de özgürce üretemediğinin altını çizen sanatçı, “Demokrasinin tam işlemediği ülkelerde özgürce üretmek zordur, bu sıkıntıyı hep yaşadım” diyor.
Sam ile bugün çevrimiçi yayımlanacak yılbaşı konserini, sanatı ve sorunlarını konuştuk.
– Öncelikle nasılsınız? Pandemi dönemi sizi nasıl etkiledi?
Herkes gibi ben de sabrediyorum. Normal yaşamımda da çok gezen biri olmadığımdan bir süre evde olmak iyi geldi, ancak neredeyse bir yıl olmak üzere. En sevdiğim mevsim olan baharı yaşayamadım, çiçek koklayamadım ve sahneyi çok özledim..
– Şişli Belediyesi’nin her yıl açık havada düzenlediği geleneksel yılbaşı konserleri bu yıl Covid-19 nedeniyle çevrimiçi yapılacak. Sizden hangi şarkıları dinleyeceğiz?
Çekim günü çok olumsuzluk yaşadım. Emektar kedilerimden birini kaybettim, sesim kısıktı, salonda bazı teknik sorunlar vardı, zaman kısıtlı olduğundan ekibi fazla zorlamak istemedim. Kayıt istediğim gibi olmadığından sanırım iki şarkı yayımlanacak. Ayrıca boş salona şarkı söylemek bana göre değil, ben playback bile yapamam, moralim çok bozuldu. Her şeye rağmen Şişli Belediyesi’ne teşekkür ediyorum..
– Bu durum müzik piyasasını da olumsuz etkiledi şüphesiz. Peki siz, iktidarın her müzisyene bin TL destek açıklamasını ve bu süreçteki politikasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ben en çok düğün salonları, türkü barlar ve diğer mekânlarda çalan müzisyenler için kaygılanıyorum. Bu insanlar zaten çok kazanmıyorlar, aileleri var, aylardır ne yapıyorlar, sanırım borçla yaşıyorlar. İntihar edenler oldu, önümüzü de göremiyoruz. Elbette bu tablo bazıları için geçerli değil. Devletin ayrım yapmadan sahne sanatçılarına destek olması gerek. Şimdi ben sorayım “1000 TL” ve dokuz ay…
– Devlet nasıl önlemler almalıydı?
Bu soruda bütçeye bakın. 🙂
– Bugünün şarkılarının içi boş, çoğunu bilmiyoruz bile… Yenilere tavsiyeleriniz neler?
Sanat, zamanın ruhundan etkilenir, bu nedenle ülkenin sosyal, ekonomik ve siyasal çalkantılarının aynasıdır. Her dönemde popüler şarkılar da kalıcı klasik şarkılar da olmuştur. Bu dönemde bir tıkanıklık olduğunu da söyleyebilirim. Umarım bir şekilde çözülür. Her şeye rağmen gençler arasında heyecanla güzel şeyler üretenler var ve bu çok umut verici.
– Nedir Leman Sam’ı Leman Sam yapan… Sesi mi? Yorumu mu? Mütevazı hayatı mı? Leman Sam olabilmek için hayatınızda nelerden vazgeçtiniz, ödün verdiniz?
Kendimi tarifte çok başarılı olduğum söylenemez. Meslek hayatımda hiç ödün vermedim vermem de… Beni sevenlerin gönlündeki yerim parayla pulla ölçülemez. Onları hiç hayal kırıklığına uğratmadım. Bu saatten sonra da uğratmam, ancak kızlarımı büyütürken onlarla yeterince vakit geçiremediğim için hâlâ üzülürüm. Yanı sıra sanatçının suya sabuna dokunmadan ve sorumluluk almadan var olmasına inanmayanlardanım. Siyaseten güçlü bir yere angaje olmamışsanız epey sıkıntı çekersiniz. Demokrasinin tam işlemediği ülkelerde özgürce üretmek zordur, bu sıkıntıyı hep yaşadım. Sade bir yaşam sürdüğüm doğru. Çünkü kendimi hayvanlara daha yakın hissediyorum, onlar hem sade hem masum yaşıyorlar. Ağaç gibi olmaya çalışıyorum. Ünlü olmak umurumda değil. Skandalsız bir meslek hayatım oldu. (Şişli Belediyesi’nin “2021 Yeni Yıl Programı” kapsamında Leman Sam, Vedat Sakman, Mazlum Çimen ve Dolunay Obruk’un vereceği konserler, 31 Aralık itibarıyla Şişli Belediyesi’nin YouTube kanalında yayımlanacak ve 3 Ocak’a kadar, 4 gün boyunca İstanbul ile birlikte dünyanın her yerinden izlenebilecek.)
– Hükümetin sanata ve sanatçıya bakışını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bu ülkede kültür sanat, Cumhuriyetin ilk yıllarını saymazsak hep üvey evlat olmuştur. Bu nedenle yeterli ödenek ayrılmaz. Örnekse son bütçe görüşmeleri çok iyi örnektir buna. İncelerseniz sanatın adının bile geçmediğini görürsünüz. Sanat ve sanatla uğraşanlar daima hafife alınmıştır. Gerçi artık doğa, bilim ve daha birçok değer hafife alınıyor. Devlet, kriz zamanlarında nasıl çözüm bulacağını bilen ve buna göre önlem alandır. Bulunduğumuz durumda herhangi bir öneride bulunmak bana nafile geliyor.
– Nasıl bir Türkiye hayal edersiniz?
İşte bu soru canımı yaktı. Cevap olarak size ince bir kitap yazabilirim. Artık hayal bile edemiyorum. Eskiden, John Lennon’un Imagine şarkısındaki gibi yaşa mak isterdim. Şimdilerde ise bu, – dünya için de bir hayal.. Bu pandemi, insanları kendi değerlerine döndürür, akıllarını başlarına getirir diye düşünmüştüm, yanıldım. Gelecek kuşaklar için güzel günler dilemekten baş ka bir şey gelmiyor elimden. Yeni – yıl eskisinden daha iyi olsun.
Bugün, hayata karşı daha tutkulu ve cesur bir yaklaşım benimseyebilirsin. İçsel enerjin yükseliyor; bu durum, yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimi. Kendi hedeflerinin peşinden koşma arzusuyla dolacaksın. Sosyal ilişkilerde, kararlılığın ve güvenin başkalarına ilham verecek. Farklı görüşlere açık ol, zira yeni bir bakış açısı kazanmak, yaratıcılığını artırabilir. Ancak dikkatli ol; aceleci davranışların, gereksiz çatışmalara yol açabilir. Bugün, spora yönelmek veya dışarıda zaman geçirmek, sana enerji ve zindelik katacaktır. Özel bir kişiyle duygusal anlamda anlamlı bir sohbet etme olasılığın yüksek; bu, ilişkini derinleştirebilir. Hayatına biraz daha heyecan katmaya hazır ol!
Bugün, finansal konularda dikkatli olmanın önemini vurgulayan bir enerji hâkim. Harcama alışkanlıklarını sorgulama ve bütçeni gözden geçirme fırsatın var. İlişkilerde bahar tazeliği yaşanabilir; iletişimde samimi ve açık olman, tartışmaların önüne geçebilir. Kendine zaman ayırarak ruhsal olarak dinginleşmek, stresle başa çıkmana yardımcı olacaktır. Yaratıcılığını ön plana çıkarmak için uygun bir dönemdesin; sanatsal aktivitelere yönelmek, içsel huzurunu bulmana katkı sağlayabilir. Doğaya çıkmak, toprağa dokunmak ve fiziksel aktiviteler seni yeniden enerjiyle dolduracak. Unutma, gerçek mutluluklar basit ama kalıcı olanlardadır.
Bugün çevrendeki insanlarla iletişiminde daha canlı ve esnek olabilirsin. Sosyal ilişkilerin ön plana çıkacak; arkadaşların ve yakın çevrenle keyifli, anlamlı sohbetler yapma fırsatın olacak. Öğrenmeye ve yeni bilgilere açık ol; zihin açıklığın, hayatında sana yeni kapılar açabilir. İkili ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda. Hislerini açıkça ifade etmekten çekinme; bu, bağlarını güçlendirecektir. Aynı zamanda, yaratıcılığını ön plana çıkartacak projelere yönelmek için harika bir zaman. Kendin için yeni hedefler belirleyebilirsin. Ancak, ani kararlar almaktan kaçınmalısın; düşün ve sonra harekete geç. Duygusal açıdan dengede kalmak için zaman zaman yalnız kalmaya ihtiyacın olabilir. İçsel dünyanınla barışık bir şekilde ilerleyerek, içsel huzurunu korumak sana fayda sağlayacaktır.
Bugün duygusal derinliğin ön plana çıkacak. Özellikle sevdiklerinle olan ilişkilerinde empati yeteneğinle dikkat çekeceksin. Geçmişten gelen anılar zihninde canlanabilir; bu, içsel bir yolculuğa çıkmanı sağlayabilir. Kendini ifade ederken duygu yüklü kelimeler seçebilirsin, bu da karşındakilerin üzerinde büyük bir etki bırakacak. Ailevi konularda yaşanacak bir tartışma, aranızdaki bağı yeniden gözden geçirmeni sağlayacak. Cevap verirken daha düşünceli olmayı seçersen, sorunların üstesinden daha kolay gelebilirsin. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Duygularını harmanlayarak yaratıcı projelere yönelebilirsin; bu süreç, ruhuna iyi gelecek. Özellikle korkularını geride bırakman için fırsatlar karşına çıkabilir. Kendine güven ve cesaretle adım at; bu, içsel dönüşümüne katkı sağlayacaktır.
Bugün, yaratıcılığını ve kararlılığını ön plana çıkarma fırsatını yakalayacaksın. Kendini sahnede hissetmek isteyebilir, ilgi odağı olmayı arzulayabilirsin. Daha önce üzerinde düşündüğün projeleri hayata geçirmek için güçlü bir motivasyonla dolacaksın. Sosyal ilişkilerinde cömertliğinle ve sıcaklığınla dikkat çekebilir, çevrendekileri etkileyebilirsin. Ancak, kendini fazla baskı altında hissetmemeye dikkat etmelisin; dinlenmek ve içsel ihtiyaçlarına yönelmek de önemli. Kalbinde bir yerlerde aşkın heyecanını hissetmek mümkün, unutulmaz anların kapıyı çalabilir. Kendine güvenmen, zorlukların üstesinden gelmende yardımcı olacak. Unutma, herkesin dikkatini üzerine çekmek için gösterdiğin cesaret, başarılarının temel taşlarından biri.
Detaylarla dolu bir gün seni bekliyor. Dikkatini yoğunlaştırman gereken işler ve projeler ön plana çıkıyor. Mükemmeliyetçilik eğilimlerin, yaptıkların üzerinde derin bir etki bırakabilir; bu nedenle, bugün üstlendiğin sorumluluklar konusunda dikkatli olmalısın. Eleştirmen ruhunu bir kenara bırakıp, başkalarının da katkılarını takdir etmeyi öğrenmek, ilişkilerini güçlendirecek.Sağlığın konusunda atılacak adımlar var. Kendine zaman ayırarak bedensel ve zihinsel dengeyi sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapabilirsin. İleride faydasını göreceğin alışkanlıklar edinmek, sana uzun vadede huzur getirebilir.Finansal konular da dikkat gerektiriyor. Bütçeni yeniden gözden geçirerek gereksiz harcamalardan kaçınmak sana daha sağlıklı bir mali durum sunabilir. Gelişen fırsatları değerlendirmek için cesaretini toparlaman gerekebilir.İlişkilerde anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. Duygusal zekanı kullanarak iletişimdeki iniş çıkışları kontrol altına almak, karşılıklı anlayışı artıracak. Sevdiğinle olan bağın derinleşebilir; bu nedenle, duygu ve düşüncelerini açık bir şekilde ifade etmekten çekinme.
Bugün güzellik ve uyum arayışın ön planda. İlişkilerde dengeli bir tavır sergilemek, hem kendini ifade ederken hem de başkalarını anlamakta önemli bir yer tutuyor. Sosyal ortamlarda popülerlik kazanabilir, yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Ancak, karar alırken içsel sesini dinlemek ve kendi ihtiyaçlarına odaklanmakta fayda var. Duygusal ilişkilerde tekrar gözden geçirme yapman gerekebilir; belki bir gerilim yaşıyorsan, bu durumun nedenlerini anlamaya çalış. Sanatsal ve yaratıcı projelere yönelmek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Günlük rutininde biraz estetik katmaya, kendini daha iyi hissettirecek aktiviteler bulmaya çalışabilirsin. Dengeyi sağlamak için zamana ihtiyacın olabilir, acele etmemekte fayda var.
İçsel derinliklere yol almanın ve duygusal zorlukları aşmanın tam zamanı. Gözlemlerini derinleştir, etrafındaki insanların ruh halini daha iyi anlamaya çalış. Bugün, sezgilerinle hareket etmek sana fayda sağlayacak. İlişkilerinde şeffaflık ve samimiyet önem kazanıyor; hislerini açıkça ifade et. Geçmişe dair bazı düşünceler aklına gelebilir; bunları işlemen, ileride daha sağlam adımlar atmanı sağlayacak. Maddi konularda biraz dikkatli olman gerekebilir, harcamalarını dengelemeye çalış. Kendi ruhsal ihtiyaçlarını gözeterek, başkalarına da ilham verebilirsin. Unutma, dönüşüm sürecinde kendine nazik olmalısın.
Bugün özgürlüğe olan arzun her zamankinden daha baskın olabilir, bu da seni yeni maceralara ve keşiflere sürükleyecektir. İletişim becerilerin güçlenirken, başkalarıyla olan etkileşimlerin keyifli hale gelecektir. Sosyal çevrende kendini rahatça ifade edebilir, ilginç tartışmalara katılabilirsin. Maddi konularla ilgili düşüncelerin yenileniyor; harcamalarını gözden geçirmek ve bütçeni gözden geçirmek için iyi bir zaman. İçsel huzur arayışında, sana ilham verebilecek kitaplar veya filmlere yönelmen faydalı olabilir. Bugün, spor veya fiziksel aktivitelerle ilgilenmek ruhunu canlandıracak ve enerji seviyeni artıracaktır. Unutma, yeni deneyimlere açık olmak seni daha da besleyecek. Sevdiklerinle vakit geçirmeyi unutma, dostluk bağlarını güçlendirme fırsatını değerlendirmelisin.
İkili ilişkilerde sağlam adımlar atma zamanı. Güçlü bir destek arayışında olabilirsin, duygusal bağların derinleşmesi için fırsatlar karşına çıkacağına işaret ediyor. Kariyer alanında sabırlı ve kararlı bir tutum sergilemek, başarı getirebilir. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçir. Sağlık açısından, bedenine olan duyarlılığını arttırmalısın, küçük değişiklikler büyük faydalar sağlayabilir. Bugün, içsel huzurunu bulmak için meditasyon veya yalnız kalma sürelerine yönelmek önem taşıyor. Kendini ifade etme biçiminde yenilikler denemekten çekinme, yaratıcılığın artabilir. Doğanın tadını çıkararak, kendini yenileme fırsatını yakalayabilirsin.
Sosyal çevrenizdeki dinamikler oldukça hareketlenebilir, bu da yeni fırsatları beraberinde getirebilir. Yenilikçi fikirlerinizi paylaşmak için harika bir zaman dilimindesiniz. Radikal düşünceleriniz, etrafınızdaki insanlara ilham verebilir; bu nedenle kendinizi açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Duygusal derinliklere dalmak yerine, mantıklı çözüm yolları aramak sizi daha verimli kılacak. Beklenmedik haberlerle karşılaşabilir, bu durum karşısında esneklik ve adaptasyon yeteneğinizle dikkat çekebilirsiniz. Arkadaşlık ilişkilerinde ise uyum sağlamak için anlayışlı olmalısınız; bu, bağlarınızı güçlendirecek. Ayrıca, içsel dünyanıza kısa bir yolculuk yaparak kendinizi yenileyebilir ve motivasyonunuzu artırabilirsiniz. Unutmayın, uzak da olsa hedeflerinize ulaşmanızı sağlayacak yeni kapılar açılabilir.
Bugün duygusal derinliklerin giderek daha belirgin olacak. İçsel huzur arayışında, ruhsal bir yolculuğa çıkabilirsin. Duygusal bağlar, sevgi ve fedakarlık üzerinde yoğunlaşmak, başkalarıyla kurduğun ilişkileri güçlendirecek. İletişiminde daha açık ve samimi olmayı deneyimle. İçindeki yaratıcı potansiyeli ortaya çıkaracak aktiviteler seni besleyecek. Sanat veya yazı ile ilgilenmek, ruhunu canlandırabilir. Aynı zamanda, sezgilerin bugün oldukça güçlü. Başkalarının duygularını anlamak konusunda da oldukça yetenekli olabilirsin. Kendini ifade etme biçiminde bir revizyon yapma ihtiyacı hissedebilirsin, bu da sana özgüven kazandırır. Unutma, kendi sınırlarını çizmek ve gerektiğinde kendine alan tanımak, iç dünyanı korumak adına önemli olacak. Kendine karşı nazik ol ve hissettiklerine kulak ver.