


Nereden aklınıza geldi, köprülere şiir yazmak?Köprüler başlı başına ilgi çekmiş, türküler yakılmış, şiirler yazılmış. Elbette beni de etkilemiştir. Köprüler üzerine şiirler yazmıştım. Köprüler birer canlı varlıklarmış gibi, onlarla söyleşerek yazıyorum.
– Şiirleriniz pek çok dile çevrildi.
Şiirlerin başka dillere çevrilmesi tek başına önem taşımaz. Eğer çevrildiği dilde etkili oluyorsa değer kazanır. Ben bu bakımdan mutluyum.
– Günümüz Türkiye’sinde toplumsal köprülerin yeniden kurulmasına ihtiyaç var mı?
Elbette. Köprüleri atmak diye bir deyim vardır ya, Türkiye o halde. Oysa insanlar, duygular ve akıllar arasında yeniden köprüler inşa edilmesine ihtiyaç var.
– Toplumun köprülerini yıkarak ayrıştırma politikaları izlediği eleştirileri alan iktidarın son dönemde yine laikliği hedef almasını nasıl karşılıyorsunuz?
Laikliği Anayasa’dan kaldırmak, yok olmak demektir. Bu mümkün değildir. Bu tartışmalar, suni gerilimdir.
– Atatürk ve Cumhuriyet’e saldırılar nelere yol açtı?
Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in kuruluş dönemi değerlerini, hangi sancılardan geçilerek bu ülkenin kurulduğunu, nasıl muazzam başarılara ulaşıldığını daha iyi düşünmemize yol açtı.
– Bazen deniliyor ki, “Türkiye elli yılda bile çok zor toparlanır.”
Katılmıyorum. Türkiye’nin potansiyeli çok güçlü. 5 yılda bile toparlanır. Demokrasinin beşiği Batı Avrupa’da bu kavramlar biraz eskimiştir. Türkiye’de ise bu kavramlar tıpkı sosyalizm gibi yenidir. Yeter ki Türkiye bu zincirlerinden kurtulsun.
Halk insanıyla devrim arasında
Çetin yollar var aşılacak.
Dağlar var, dar ve dik yamaçlar
Nehirler, denizler var geçilecek.
Fakat ne kadar aşılmaz görünse de
Ulaşılır sonuna o yolların;
Aşılır engin denizler, azgın nehirler
Gelinir üstesinden uçurumların.
Kuşkusuz koşulları var bunu başarmanın
Her güçlüğü aşmada gerektiği gibi;
Birkaç koşul, insanca ve yalın:
Akıl, sevgi, cesaret, özveri.
Zap Suyu üstüne kurulan o köprü
Eseridir bütün bu erdemlerin.
Kalpleri arasında bir sevgi köprüsü
Halkın ve devrimci gençliğin.

Drama Köprüsü’nden geçtim
Dardı gerçekten.
Suları soğuk mu
Bilemiyorum
Durmadı tren.
Anadan geçilir
Yardan geçilmez
Diyor türküde
Bilemem ama
Geçemem kızım
Dünya yıkılsa
Geçemem senden

Thames üstünde
Bir asma köprüde
Eylül gezdiriyorken
Parmaklarını
Saçlarımda
Şaşırmazdım karşılaşsaydık
Dylan Thomas’la

Adını bir şair koymuş diyorlar
Bir şair, üstelik George Byron bu.
Öğrendiğinde öyküsünü köprünün
Dolaşırken Venedik’i gezgin ruhu.
Sesler toplanacak olsa uzaydan
En çok yeri “Ah” alacaktır.
Hem ünlem, hem anlam olarak
Acıyı en çok o anlatır.
Altında bir su olmasa
Köprü bile denmez “Ahlar Köprüsü”ne.
Çevresi lahit gibi kapalı çünkü
Taş duvar, taş örgü pencerelerle.
Zaten adı da buradan geliyor,
Zindan hücrelerine geçit olmasından.
Işığa son kez bakabildikleri
Mahkumların, çıkıp sorgu odalarından.
Bir başka söylenceye göre de aşıklar
Gün batarken öpüşürlerse altında
Aşkları sürüp bir ömür boyu
Ölümsüz olurmuş sonsuzca.
İşte aşkın ve ölümün birlikteliği
“Ah” özletiyor ikisini de.
Ah aşk, nasıl da içimizdesin
Ah ölüm, gölgen hep üstümüzde.
Venedik’te Büyük Kanal
boyunca gezinirken
Geçmiş olmalıyım yakınından
“Ahlar Köprüsü”nün
Nasıl yanı başındaysam hep
Aynı anda aşkın ve ölümün.
Bugün enerjinin yüksek olması, yeni başlangıçlara adım atma cesareti verebilir. İçsel motivasyonun artmasıyla birlikte, hedeflerine odaklanmak için harika bir fırsat var. Özgüvenin tavan yaparken, çevrendeki insanlara ilham verme potansiyelin de yüksek. Ancak ani kararlar almaktan kaçınmalı ve duygusal tepkilerini kontrol etmeye özen göstermelisin.Sosyal ilişkilerde daha aktif bir rol üstlenmek isteğe dönüşebilir. Arkadaşlarınla bir araya gelmek, ortak projelerde yer almak ve topluluk içinde sesini yükseltmek için ideal bir gün. Ancak, mevcut durumunu göz önünde bulundurarak, duygu ve düşüncelerini paylaşırken dikkatli olman faydalı olacaktır.Aşk hayatında tutku ve heyecan ön plana çıkabilir. Var olan ilişkinde daha derin bağlar kurma arzusu doğarken, tek başınalysan yeni flörtlere açık olmalısın. Kendine güvendiğin sürece, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için adımlar atabilirsin. Bugün, duygularını serbest bırakarak özgür hissetmenin tam zamanı.
Bugün sabah saatlerinde, içsel bir huzur arayışına gireceksin. Bazen hayata daha derin bir bakış açısıyla yaklaşmak gerekiyor. Aşk hayatında, sevdiğin kişiyle olan iletişimin derinleşebilir, önemli bir sohbet gerçekleştirebilirsin. Duygusal bağlar güçleniyor ve bu da ilişkinin sağlamlaşmasına katkıda bulunuyor.İş ve kariyer alanında, yaratıcılığını ön plana çıkarmak için uygun bir gün. Farklı fikirler geliştirerek, ekibin içinde kendini daha gösterişli bir şekilde ifade edebilirsin. Hatta iş arkadaşların da bu yeteneğini takdir edebilir. Yeni projelere başlamak veya mevcut işinle ilgili yenilikler yapmak için kuvvetli bir motivasyona sahip olacaksın.Finansal konulara dikkat etmelisin; harcamalarına yönelik daha temkinli olman önemli. Gereksiz harcamalardan kaçınarak, tasarruf yapmaya odaklanabilirsin. Bugün, kendine kısa bir zaman ayırarak meditasyon veya doğa yürüyüşü yapmak, zihnindeki karmaşayı dağıtabilir. Bu sayede daha net düşüncelere ulaşabilirsin. Sağlığını ihmal etmemek için dengeli beslenme ve düzenli egzersize önem vermelisin. Kendine olan güvenin artarken, çevrenle olan ilişkilerin de güçlenecek.
Düşüncelerinin akışkanlığı ve merak duygusunun ön planda olduğu bir gün. Sosyal etkileşimlerin artabilir. Yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla derin sohbetler yapmak için harika bir fırsat. Zihnindeki projeler için ilham bulabilirsin; yaratıcılığını serbest bıraktığın anlar, sürpriz sonuçlar doğurabilir. Duygusal olarak, içsel karmaşaları çözmek için kendine bir alan tanı; sakin bir zihinle düşünmek sana çok şey katacak. Unutma, bazen durmak ve nefes almak, en iyi adım olabilir. İletişimde kibar olman, istemeden de olsa kırıcı olmanı engelleyecek. Kendine güvenmeyi ihmal etme; sezgilerin bu dönemde sana rehberlik edebilir.
Duygusallık ve hassasiyet bugün ön planda. Sevdiklerinle olan bağlarını derinleştirmek için iyi bir zaman. İletişim konusunda samimi ve açık olmalısın; bu, çatışmaların üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Yine de, dış dünyadaki kaostan biraz uzaklaşmak, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır. Belirsizlikler karşısında sakin kalmayı başardığında, yeni fırsatların kapını çaldığını göreceksin. Kendine güvenini artırmak ve hedeflerine yönelik adımlar atmak için cesur olmalısın. Özen gösterdiğin bir projede ilerleme kaydedebilirsin, ancak gereksiz distraksiyonlardan kaçınmalısın. Kendine ayıracağın zaman, ruhsal ve fiziksel sağlığın için büyük önem taşıyor.
Güne enerjik ve kararlı bir başlangıç yapıyorsun. Kendine güvenin artıyor, bu da çevrendekiler üzerinde pozitif bir etki yaratıyor. İletişim becerilerin ön planda; sosyal çevrende kendini ifade etme konusunda başarılı olabilirsin. Liderlik özelliklerinle dikkat çekebilirsin, grup projelerinde sembolik bir öncü olman muhtemel. Duygusal ilişkilerde daha açık ve samimi olmalısın, hislerini paylaşmak seni özgürleştirecek. Ancak dikkatli ol; bazı durumlarda egonun devreye girmesi, ilişkilerini zedeleyebilir. Bu dönemde yaratıcılık ve sanatsal faaliyetler için harika bir zaman, hobilerine yönelmek ruhunu canlandıracak. Karşına çıkan fırsatları değerlendirirken cesur olmalısın; bu, hayatında olumlu değişimlere kapı aralayabilir. Maddi konularda temkinli olman faydalı olacak. Ani harcamalar yapmak yerine, bütçe planlaması yaparak geleceği daha güvenli hale getirebilirsin. Sağlık konusunda ise, ruhsal dengeyi sağlamak adına meditasyon veya yoga gibi sakinleştirici aktiviteler önerilir. İçsel huzurunu bulmak, günlük yaşamında sana büyük katkılar sunacak.
Bugün çevrendeki detaylara odaklanma isteği ön planda olabilir. Küçük eksiklikler ya da aksaklıklar seni rahatsız edebilir; bu nedenle mükemmeliyetçi yaklaşımın etkisiyle daha fazla eleştirel olabilirsin. İş veya kişisel projelerinle ilgili hırslı bir tutum sergilemek, belirlediğin hedeflere ulaşmanı kolaylaştırabilir. Ani gelişmelerle karşılaşabilirsin; planlarını bir kenara bırakıp esneklik göstermekte fayda var. İletişim alanında daha açık ve net olman, ilişkilerine olumlu bir yansıma yapabilir. Sağlığına dikkat etmeyi unutmamalısın; dinlenmek ve bedenine iyi bakmak önem taşıyor. Günün sonunda, yaptığın çalışmaların karşılığını alabileceğin bir döneme girmiş olacaksın; bu yüzden sabırlı ol.
Dengelerin kurulması, ilişkilerde uyum sağlanması ve sosyal ortamlarda aktif olma konusunda ön plana çıkıyorsun. Bugün sevdiklerinle birlikte keyifli anlar yaşama olanağı bulabilirsin. Fikirlerin ve düşüncelerin etrafındakileri etkileyebilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Yaratıcı projelere yönelmek için ilham dolu bir dönemdesin. İçsel huzurunu bulmanın yollarını ararken, kendini ifade etme biçimlerinle başkalarını etkileme gücüne sahipsin. Önemli kararlar almak için acele etme; biraz daha gözlem yaparak durumu değerlendirmen avantaj sağlayabilir. Hayatında dengeyi korumak, hedeflerine ulaşmana yardımcı olacak. Kendi ihtiyaçlarını ön plana çıkarırken, başkalarını da unutma. Harika bir denge kurman, tüm ilişkilerine pozitif bir etki yaratacak.
Gizli kalmış duygular yüzeye çıkabilir, içsel bir keşif yolculuğuna çıkabilirsiniz. Bu süreçte, yakın ilişkilerdeki derin bağları yeniden değerlendirmek için harika bir zaman. Duygusal yoğunluğun artmasıyla birlikte, bazı kararlara cesaretle yaklaşmanız gerekebilir. Kendinizi ifade etmenin yollarını bulmak, gizli hislerinizi paylaşma cesareti göstermeniz önem kazanabilir. İş yaşamında sürpriz gelişmeler söz konusu olabilir; yenilikçi fikirleriniz dikkat çekebilir. Kendi iç dünyanıza yönelmek, ruhsal olarak yenilenmek için de kaynaklar arayın. Bu dönemde sezgilerinizin gücüne güvenmek, kararlarda daha net olmanıza yardımcı olacaktır. Özgürlüğe giden yol, kendi içsel sınırlarınızı aşmaktan geçiyor. Kendinize karşı dürüst olmaktan çekinmeyin; dönüşüm süreçleri hayatınıza tazelik getirecek.
Yeni maceralara atılma arzusu içindesin. Kendini özgürce ifade etmek için fırsatlar arayabilirsin. Bugün, ilham verici insanlarla bir araya gelmek, zihin açıcı sohbetler yapmak için ideal bir zaman. Seyahat planları yapma heyecanı seni sarmalayabilir. Akşam saatlerinde, ruh hali ve zihin dinginliği arayışında meditasyon veya yoga gibi aktiviteler faydalı olabilir. İçsel huzurun, kabuğundan sıyrılarak yaşamına pozitif enerjiler taşıyacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerde empati kurmak, iletişimini güçlendirecek ve kalp bağlarını kuvvetlendirecek. Açık fikirli ol ve yeni deneyimlere kapını arala!
Sorumluluk duygun daha fazla ön plana çıkıyor; kariyerle ilgili yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Planlı hareket etme kabiliyetin, başkalarını etkileyebilir. Özgüvenin artacak, ancak aşırı titizliğin bazı ilişkilerinde gerginlik yaratabilir. Aile içinde paylaşım ve destek, sana gereken duygusal dengeyi sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına dikkat etmekte fayda var; biraz kendine zaman ayırmalısın. Bugün, ilişkilerdeki uyumu korumak için empati yapman önem taşıyor. Yaratıcılığını kullanarak, sıkıcı görünen olaylara farklı bir perspektiften yaklaşabilirsin.
Sıradanlıktan uzaklaşma isteği, yenilik arayışın içinde seni sarıp sarmalıyor. Varoluşsal sorgulamalar, düşündüklerinden daha derin bir boyutta yankılanabilir. Bugün, bağımsız hissetme ihtiyacı ön planda; mevcut ilişkilerdeki anlaşmazlıklar seni zihinsel olarak zorlayabilir. Ancak bu zorluklar, kendinle ve çevrenle olan bağlarını güçlendirme fırsatı sunabilecektir.Akılcı yaklaşımın ve analitik düşüncen, karışık durumları çözmende yardımcı olacak. İçinde bulunduğun sosyal çevre, ilginç fikirler alışverişine girmene olanak tanıyacak. Yaratıcı projelere yönelmek, ruhunu besleyecek; gözlemci tavrın, başkalarının bakış açılarını anlamana yardımcı olacak. Duygusal ihtiyaçlarının da dikkat gerektirdiğini unutma; kendinle barışık olmak, ruh halini dengeleyecek.Bugün, kişisel sınırlarını çizen çizgileri gözden geçir; özgürlük arayışında dengeyi bulmak, mutluluğunu artıracak. Yenilikçi düşüncenle, çevrendekilere ilham verebilirsin; içindeki potansiyeli keşfetmek için cesur adımlar atmaya hazır ol.
Bugün içsel dünyana yönelmek ve duygusal derinliklere inmek için harika bir fırsat sunuluyor. Hayal gücün ve sezgilerin çok güçlü olabilir; bu nedenle, sanatsal veya yaratıcılıkla ilgili projelere odaklanmak sana ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde, başkalarına karşı gösterdiğin anlayış ve empati, seni daha yakın ilişkilere yönlendirebilir. Ancak, aşırı duygusal yüklere karşı dikkatli olmalısın; başkalarının problem ve sıkıntılarını üzerine almaktan kaçın. Kendine zaman ayırmak ve ruhsal rahatlama yöntemlerine yönelmek, zihninde ve kalbinde denge sağlamak için gerekli olabilir. Akşam saatlerinde, ruhunu besleyen aktivitelerde bulunmak, kendini yenilenmiş hissetmeni sağlayabilir. Kendi sınırlarını belirlemek ve içsel ihtiyaçlarını göz önünde tutmak, seni daha güçlü kılacak. Unutma, bu dönem duygusal farkındalığını artırmak için bir çağrı; hislerini dinlemek, en iyi rehberin olabilir.