Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Opera sanatına karşı bir önyargı var mı? Operada ‘özenli giyim’ yazılmamış bir kural mı? Klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera sanatına yeni başlayacak genç nesillere tavsiyelerde bulundu.

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

İstanbul Devlet Opera Balesi’nden emekli olan klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera için “Her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır” diyor.

Konuyla ilgili Cumhuriyet.com.tr’ye konuşan Feza Çetin, “Opera sanatına karşı bir ön yargı var mı? Bir opera temsili izlenirken nasıl davranılması gerekir? Bir opera temsili nasıl takip edilmeli?” sorularına yanıt verdi. Çetin, sanat alanında özel bir yere sahip olan opera hakkında aydınlatıcı bilgiler verdi.

“ÖNYARGILARDAN DOĞAL OLARAK UZAKLAŞIRLAR”

Çetin, opera ve balenin iç içe geçmiş bir sahne sanatı olduğunu söyledi ve “Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar” ifadelerini kullandı.

Feza Çetin ile gerçekleştirdiğimiz röportaj şöyle:

-Bir klarnet sanatçısı olarak birçok opera temsilinde görev aldınız. Seyircinin operaya karşı geri dönüşleri nasıl oluyor? Opera sanatına karşı bir önyargı olduğunu düşünüyor musunuz?

Opera ele alınırken, baleyi de mutlaka konunun içine katmamız gerekir. Çünkü Opera ve Bale sahne sanatıdır. Birbirleri ile iç içe geçmişlerdir. Bir opera eseri içinde bale gösterisini, bir bale içinde şarkı söyleyen bir opera sanatçısını (esere ve tarihe göre) görebilirsiniz.

Opera, birçok sanatı içine alan (tiyatro, müzik, film, resim, heykel, bale-dans vs.) ve bu özelliği ile merak uyandıran büyük bir sanattır. Bir sanat sever, izleyeceği bir opera temsili ile, görsel, işitsel ve ruhsal olarak tatmin olur. Bu edinimleri algılayabilmek ve hissetmek için de bir birikimin olması, önyargılardan arınmış olmak gerektiğini düşünüyorum.

Seyirci bu büyük sanatı izlerken sahneyi gözleri ile takip eder, müziği de (gözü ile görmediği) orkestra da dinler. Gözü ile görmediği için orkestra, seyircilerin ayrıca merakını cezbeder. Orkestra, kendisine ayrılan orkestra çukurunda görev yapmaktadır. Her perde arasında en başta küçük izleyiciler ve aileleri orkestra çukurunun başına gelerek gerek orkestra sanatçıları gerekse enstrümanları inceleyip meraklarını gidermeye çalışırlar. Eser bittikten sonra da kulise gidilip, sanatçılar tebrik edilirler. Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar.

-Operaya gittiğim zaman insanların genellikle giyimine kuşamına özen gösterdiğini gözlemledim. Bu yazılmamış bir kural mı? Yoksa opera tarihinde bununla ilgili yazılmış söylenmiş bilgiler var mı?

Opera, suare (akşam), matine (gündüz) olmak üzere sahnelenir. Hafta içleri genellikle suare, cumartesi günleri de matine gösterileri sahnelenir. Bu itibar ile, kültür ve sanatın tüm öğelerini içinde barındıran bu büyük gösteriye (opera) katılım da özenli, dikkatli ve algıların en üst seviyede olduğu biçimde yaşanmalıdır. Kanımca… Tabi bu durumun yazılı kuralı yoktur. Fakat gözlemlerim odur ki, bu konuda sanat severler operanın hakkını hep vermişlerdir. Hak ettiği özeni göstermişlerdir.

OPERA İZLEMEYE YENİ BAŞLAYACAKLARA TAVSİYELER

-Hiç operaya gitmemiş ve ilk defa gidecek olan birisini düşünelim. Salona girdiği andan opera bitimine kadar yapması gereken şeyler nelerdir? Örneğin kişi öncesinde bir araştırma yapmalı mı?  Eser başlamadan önce program kitapçığını alıp incelemeli mi? Eğer öyleyse nasıl incelemeli?

Opera temsilini izlemeye giden bir izleyici, mutlaka izleyeceği opera eserinin librettosu (metni) ve birçok bilginin yer aldığı program adı verilen kitapçığı edinmelidir. Bu kitapçıkta bestecinin hayatı, operanın metni, konusu, orkestra sanatçıları ve görevli tüm sanatçıların bilgilerine ulaşılabilir. Temsile gitmeden önce edindi ise bilgilerini bu kitapçıktaki bilgiler ile örtüştürmelidir. Özenli dikkatli ve açık algılar ile yaşayacağı bu deneyim sanatseverleri unutulmaz bir sanat fırtınasının içine sokacaktır.

-Opera sanatıyla ilgili bilgisi olan birçok sanatsever var. Peki, opera izlemeye yeni başlayacaklar için birkaç tavsiye verebilir misiniz?

Opera, her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır. İçinde mutlaka her insanı cezbedecek bir kıvılcım bulmak mümkündür. İlk kez bir opera eserini izlemeye gidecek bir sanatsever, ön yargılı olmamalıdır. Kendisini eserin büyüsüne kaptırmalıdır. Sessiz olmaya özen göstermelidir. Programı (kitapçık) iyi incelemeli ve edindiği bilgiler ile sahnede gördüğü görsel şöleni örtüştürmelidir. Kendisini esere konsantre etmelidir.

Her konuda olduğu gibi kültür ve sanat konusunun da özünü eğitim oluşturmaktadır. Küçük yaşlarda aile tarafından yönlendirmeler ve okula başlayınca eğitim ile bu yönlendirmelerin pekiştirilmesi kültür ve sanata ilgi duyan bireylerin yetiştirilmesine vesile olacaktır. Sanatın hangi dalı olursa olsun, bir bireyin ilgisi, sosyal hayata katılımını, entelektüel bir kişiliğe ve sağlam bir karaktere sahip olmasını sağlayacaktır. Bunun için kültür ve sanat konusunda sağlam ve yapıcı destekleyici bir devlet politikasına ihtiyaç vardır. Bu politikalar, özel sektörün sponsorlukları ile desteklenmelidir. Böylelikle çok iyi sanatçılar ve onları dinleyecek entelektüel seyirciler kendiliğinden oluşacaktır.

İnsan ve toplum hayatında zevkler ve renkler tartışılmaz ve tartışılmamalıdır. Bu itibar ile; operayı seven de sevmeyende mutlaka olacaktır. Sevmeyen kişilerin yönlendirilmeleri oda müziği, orkestra konserleri ve yine sahne eserleri olan müzikal, operet ve bale gösterileri ile sağlanmalıdır. Böylelikle operaya uzanan yola çıkılmış ve ön yargıların yok edilmeye başlandığı hayata geçilmiş olur.

-Bir opera temsili izlenirken nasıl takip edilmeli? Kişi yabancı bir eser izliyorsa hem çeviri ekranını takip edip hem de opera eserine nasıl odaklanmalı? Sonrasında izlediği eseri nasıl yorumlamalı? Kısaca bahsedebilir misiniz?

Opera temsiline gitmeden önce eser hakkında edinilen bilgiler, kitapçıktan (program) alınan bilgiler ve sahneden alınacak sinerji ile, sanatın keyfini çıkarmalıdır bir sanatsever…

Görsel olarak çoğunlukla sahneye odaklanmış olsa bile ara sıra çeviri ekranını da takip etmeli ve Libretto’yu (metin), daha önce okuduğunda, müzik, sahne, ve Libretto’dan uzaklaşmamalıdır. Bu konsantrasyon, eser bittiğinde izlediklerini ve duyduklarını en doğru şekilde yorumlamasını sağlayacaktır.

ÇETİN’DEN OPERA İZLEMEYE BAŞLAYANLAR İÇİN SEÇKİLER

Feza Çetin, opera sanatıyla ilgilenmeye başlayacaklar için mutlaka okunması ve izlenmesi gereken televizyon gösterisi, müzikal ve kitapları sizler için derledi…

Kitap: 

Opera Tarihi- Prof. Cevad Memduh Altar

100 Opera – Faruk Yener

Ateş Kuşu – Semiha Berksoy

Leyla Gencer ve Opera Dünyası – Ünal Öziş

Opera Sanatı – Eflatun Neimetzade

Müzikal: Cats, The Phantom of Opera

TV: Danny Kaye ve Metropolitan Operası

Feza Çetin Kimdir?

1965 yılında İstanbul’da doğan Çetin, 1976 yılında İstanbul Belediye Konservatuarı’na, 1985 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na kabul edildi. 1987 yılında düzenlenen ‘Klarnet Yarışması’nda’ ikincilik ödülü kazandı. Daha sonra 1988 yılında İstanbul Devlet Opera ve Balesi orkestra klarnet sınavını kazandı ve profesyonel hayatı başladı. 1990 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na öğretim görevlisi olarak atanan klarnet sanatçısı çok sayıda konser, temsil ve oda müziği konserleri verdi. Kendisi aynı zamanda Haliç Üniversitesi Konservatuarı’nda öğretim görevlisi olarak görev almıştır. Eşi ve oğlu da müzisyen olan Feza Çetin, halen Maltepe Üniversitesi Konservatuarı’nda derslerine devam etmektedir.

Melis Gülercan

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin yüksek, harekete geçmek için harika bir zaman. Yeniliklere açık olman, çevrendekilere ilham verebilir. İkna kabiliyetinle insanları motive etme konusunda başarılı olabilirsin. Ancak, ani kararlar verme eğiliminden kaçınmalısın; düşünmeden hareket etmemek, işlerini kolaylaştıracaktır. Doğru adımları atmak, hedeflerine ulaşmanı hızlandıracak. İletişiminde daha empatik olman başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirebilir. Bugün kendin için önemli olan şeylere öncelik vermeyi unutma, iç huzurun için zaman ayırmak her şeyden önemli. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilginç fırsatlar doğurabilir. Özgürlüğüne düşkünlüğün, bazı sınırları zorlamana yol açabilir; ama dikkatli ol, dengede kalmakta fayda var.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün kararlılığın ve sabrının ön planda olduğu bir gün. Maddi konularla ilgili alanda ileriye dönük adımlar atma fırsatını değerlendirebilir, kazancını artırmak için yeni yatırımlar yapabilirsin. Aldığın kararlar, gelecekteki istikrarını sağlamlaştırma potansiyeline sahip. Duygusal ilişkilerinde daha açık ve net iletişim kurman, sorunların çözümüne yardımcı olacak. Sevdiğin kişiye karşı duyduğun derin hisler, ilişkini yeni bir boyuta taşıyabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğayla iç içe olmak, ruhsal olarak tazelenmene yardımcı olacak. Sabırlı ve kararlı adımlarla bugünü değerlendirmen, hedeflerine daha da yaklaşmanı sağlayacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihin açıcı fikirler ve yaratıcı çözümlerle dolup taşabilirsin. Social ortamlarda yer almanın ve ilişkiler kurmanın tam zamanı. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, başkalarına ilham verme kapasiten de artıyor. Duygularını açığa çıkarmakta zorluk hissetsen de, içindeki sese kulak vermek seni rahatlatacak. Öğrenmeye ve yeni deneyimlere olan arzun, gelecekte faydalı bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Hızlı düşünme yeteneğin, beklenmedik durumlarla başa çıkmanı sağlayacak. Unutma, gün içerisinde küçük sürprizlerle karşılaşman mümkün. Kısa yolculuklar veya yeni bir eğitim fırsatı seni bekliyor. Kendine olan güvenin artarken, cesur kararlar alma isteğin yükselebilir.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin içindeki karmaşık duygular, bugün daha da belirgin hale geliyor. Aile bağlarına, sevdiklerine olan özlemin yoğunlaşabilir. İçsel huzuru sağlamak için kendi alanına ihtiyaç duyabilirsin. Manevi konularda derin düşüncelere dalmak ve ruhunu besleyen aktiviteler yapmak keyif verecek. Yeni bir hobi edinmek ya da sanatsal bir çalışmaya yönelmek, kendini ifade etmenin veyahut içsel huzuru bulmanın güzel bir yolu olabilir. Merak ettiğin konulara yönelmek, düşüncelerini genişletecek bir yol açabilir. Yakın çevrenle paylaşmak istediğin, içini dökmek istediğin saklı duygular varsa, onları dile getirmek için uygun bir zaman; bu, hem sana hem de sevdiklerine fayda sağlayabilir. Kendini ifade ederken samimi ve açık olman, aranızdaki bağları güçlendirecektir.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, içsel gücünü ve karizmanı daha fazla hissetmeye başlayacaksın. Sahip olduğun liderlik özellikleri, çevrendekilere ilham verecek ve onları motive edecek. Sosyal hayatında beklenmedik sürprizler yaşanabilir; yeni bağlantılar kurmak ve dostluklarını güçlendirmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme yeteneğin oldukça yüksek, bu nedenle sanat veya yaratıcı projelere yönelmek için uygun bir dönemdesin. Ancak, egonun seni bazı durumlarda abartılı bir şekilde yönlendirmesine izin verme. İleri görüşlülüğün, kararlılığın ve cesaretin, karşılaştığın zorlukları aşmanda belirleyici olacak. İlişkilerde ise açık iletişim, aranızdaki bağı daha da güçlendirebilir. Kendine güven, seni başarıya götüren anahtar olacak. Kendini mutlu ve tatmin olmuş hissetmek için küçük şeylere dikkat etmeyi unutma.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara odaklanma ve mükemmeliyetçilik, bugün seni daha da ön plana çıkarabilir. Gün içerisinde sıradan gibi görünen görevler bile, ifaden ve sunumunla bir sanatı andırarak dikkat çekebilir. Karşılaştığın sorunları çözme becerin, ekip arkadaşların üzerinde olumlu bir etki bırakabilir. Duygu dünyanda bir hareketlenme söz konusu; belki de duygularını ifade etmek, içindeki huzuru bulmana yardımcı olacak. Geçmişte yaşadığın olaylar hakkında düşünmek, kendine dair yeni farkındalıklar kazandırabilir. Sağlık konularına dikkat etmen ve dengeli bir yaşam tarzı benimsemen önem taşıyor. Kendini ihmal etmemek ve ruhsal sağlığına özen göstermek, uzun vadede fayda sağlayabilir. Eğitimle ilgili konular, zihin açıcı fikirlerle dolup taşabilir; yeni öğrenim alanlarına yönelmek, seni geliştirebilir. Sosyal ilişkilerinde ise, samimiyet ve anlayış ön planda olacak, karşılıklı iletişimden güç alacaksın.

TERAZİ BURCU YORUMU

Dengeler üzerine kurulu bir gün seni bekliyor. İçsel huzurunu sağlamak için sosyal ilişkilerini gözden geçirebilirsin. Belki bazı dostluklar seni yıpratıyor, belki de bazıları seni yeniden canlandırıyor. Duygusal zekan, kararsızlıkları aşmanda büyük rol oynayacak. Aniden gelişen iletişim fırsatlarına açık ol, yeni insanlarla tanışıp düşüncelerini paylaşmak sana büyük bir fayda sağlayabilir. Hayatındaki estetik unsurlara yönelmek, belki yeni bir dekorasyon veya tarz denemek, ruh halini canlandıracak. Kendini ifade ederken, diğerlerinin bakış açılarını da dikkate almayı unutma; bu, kuracağın bağlantıları daha derin ve anlamlı kılacak. İçsel yolculuğunda, kim olduğuna dair sorular sormaktan çekinme; bu dönem, kendini tanımanın ve içsel dengenin güçlenmesinin anahtarı olabilir.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklere inme arzusuyla dolup taşacaksın. İçsel dünyan üzerinde düşünmek ve sezgisel yeteneklerini kullanmak için mükemmel bir zaman. Eski yaraların zamanla nasıl iyileştiğini anlamak, sana güç katacak. İlişkilerde daha açık ve dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, bağlarını güçlendirebilir. Ayrıca, gizli kalmış duyguların gün yüzüne çıkabilir, bu da sana yeni bir perspektif kazandıracak. Kendi hayallerine odaklanmak ve cesur adımlar atmak, ilerlemeni hızlandıracak. Maddi konularda dikkatli olmalısın; harcamalarında dikkatli bir yaklaşım benimsemek gerekecek. Kendi içsel gücünü keşfet, bu sayede olayları ve durumları daha net görebileceksin.

YAY BURCU YORUMU

Hayatın maceracı yönleriyle buluşma fırsatı ayağına geliyor. Cesaretin, keşif arzun ve yeniliklere açık olman, sıradan günleri bile heyecan dolu hale getirebilir. Dikkatini dağıtan şeylerden uzaklaşmak, içsel huzuruna ulaşmana yardımcı olabilir. Bugün, sosyal çevrenle etkileşimlerin artabilir; yeni insanlarla tanışmak ya da eski dostlarla bir araya gelmek iyi gelecek. Karşılaştığın olaylar, özgürlüğünü daha da pekiştiren fırsatlar sunabilir. İçgörülerine güvenmek, ani değişimleri karşılarken işini kolaylaştıracak. Kendi sınırlarını zorlamaktan korkma, çünkü büyüme ve gelişim genellikle konfor alanının dışındadır. Şimdi, içsel yolculuğunu ve rüyalarını takip etme zamanı. Detaylar arasındaki küçük ipuçları, büyük resmin anahtarı olabilir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığın ve disiplinin seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. İş hayatında ortaya koyduğun azim, bu dönemde takdir toplayabilir. Yalnızca iş yaşamında değil, kişisel ilişkilerde de güvenilirliğin ve sağlam duruşun, çevrendeki insanların dikkatini çekmekte. Duygusal konularda geçmişten gelen bazı yüklerinle yüzleşmek için içsel bir güç bulabilirsin. Kendinle barışmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacak. Ayrıca, uzun zamandır ertelediğin bazı projelere girişmek için uygun bir zaman dilimde olabilirsin; tüm bunları başarma becerisine sahipsin. Fakat yönlerini tamamen negatif düşüncelerle belirlememeye dikkat et; iyi ve kötü arasında dengeyi sağlamak, iç huzurunu bulmana yardımcı olacak. Bugün, kefeni kendi ellerinle hazırladığını idrak et; bu, geleceğini şekilllendirme fırsatını senin eline bırakıyor. Sosyal çevrende, eski dostlarla bir araya gelmek veya yeni insanlarla tanışmak, yaşamına yeni bakış açıları katabilir. Kendine güven, sadece işte değil, özel hayatında da aradığın dengeyi bulmanı sağlayacak. İçinde taşıdığın potansiyeli görmek, her şeyin başlangıcını oluşturacak.✨

KOVA BURCU YORUMU

Bugün zihin açıcı düşüncelerle dolu olacaksın. Yenilikçi fikirlerin ve sıradışı yaklaşımların etrafındakileri etkilemekte. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, güçlü ve anlamlı bağlantılar kurmanı sağlayacak. Hayal gücünün sınırlarını zorlamak isteyeceğin bir gün, ilham verici projelerle meşgul olabilirsin. Eski kalıplardan kurtulmak arzusuyla yola çıkman, seni beklenmedik fırsatlarla karşılaştırabilir. Duygusal olarak bağımsızlık ihtiyacın artarken, eğlenceli aktiviteler ve ortak ilgi alanları yaratmak sana iyi gelecek. Girdiğin tartışmalar ve paylaşımlar, düşünce yapını ve inançlarını pekiştirebilir. Unutma ki, özgürce ifade ettiğin fikirlerin, başkaları tarafından takdirle karşılanacaktır. Bugün, kendine olan güvenin ve kararlılığın, içsel dönüşümün için önemli bir adım atmanı sağlayabilir.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. Yaratıcılığın seni besleyen bir nehir gibi akarken, içsel dünyanı keşfetmek için fırsatlar bulabilirsin. Hayal gücün, benzersiz fikirlerinle birleşerek etrafındaki insanlara ilham verebilir. İlişkilerinde açıklık ve şefkat ön planda olmalı; bu, bağlarını güçlendirecek. Kendi ihtiyaçlarına duyacağın hassasiyet, başkalarına destek olma isteğinle dengelenecek. Bu dönemde sezgilerini dinlemekte fayda var, çünkü hislerin sana doğru yolu gösterebilir. Kendi içsel huzurunu yaratmaya yönelik küçük adımlar atmak, stresini azaltacak ve zihnini sakinleştirecek. Onurunu ve değerini koruyarak sınırlarını belirlemeyi unutma; bu, kişisel gelişimin için önemli bir aşama. Unutma, sevgi ve anlayışla yaklaşmak her şeyin anahtarı.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM