Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Opera sanatına karşı bir önyargı var mı? Operada ‘özenli giyim’ yazılmamış bir kural mı? Klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera sanatına yeni başlayacak genç nesillere tavsiyelerde bulundu.

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

İstanbul Devlet Opera Balesi’nden emekli olan klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera için “Her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır” diyor.

Konuyla ilgili Cumhuriyet.com.tr’ye konuşan Feza Çetin, “Opera sanatına karşı bir ön yargı var mı? Bir opera temsili izlenirken nasıl davranılması gerekir? Bir opera temsili nasıl takip edilmeli?” sorularına yanıt verdi. Çetin, sanat alanında özel bir yere sahip olan opera hakkında aydınlatıcı bilgiler verdi.

“ÖNYARGILARDAN DOĞAL OLARAK UZAKLAŞIRLAR”

Çetin, opera ve balenin iç içe geçmiş bir sahne sanatı olduğunu söyledi ve “Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar” ifadelerini kullandı.

Feza Çetin ile gerçekleştirdiğimiz röportaj şöyle:

-Bir klarnet sanatçısı olarak birçok opera temsilinde görev aldınız. Seyircinin operaya karşı geri dönüşleri nasıl oluyor? Opera sanatına karşı bir önyargı olduğunu düşünüyor musunuz?

Opera ele alınırken, baleyi de mutlaka konunun içine katmamız gerekir. Çünkü Opera ve Bale sahne sanatıdır. Birbirleri ile iç içe geçmişlerdir. Bir opera eseri içinde bale gösterisini, bir bale içinde şarkı söyleyen bir opera sanatçısını (esere ve tarihe göre) görebilirsiniz.

Opera, birçok sanatı içine alan (tiyatro, müzik, film, resim, heykel, bale-dans vs.) ve bu özelliği ile merak uyandıran büyük bir sanattır. Bir sanat sever, izleyeceği bir opera temsili ile, görsel, işitsel ve ruhsal olarak tatmin olur. Bu edinimleri algılayabilmek ve hissetmek için de bir birikimin olması, önyargılardan arınmış olmak gerektiğini düşünüyorum.

Seyirci bu büyük sanatı izlerken sahneyi gözleri ile takip eder, müziği de (gözü ile görmediği) orkestra da dinler. Gözü ile görmediği için orkestra, seyircilerin ayrıca merakını cezbeder. Orkestra, kendisine ayrılan orkestra çukurunda görev yapmaktadır. Her perde arasında en başta küçük izleyiciler ve aileleri orkestra çukurunun başına gelerek gerek orkestra sanatçıları gerekse enstrümanları inceleyip meraklarını gidermeye çalışırlar. Eser bittikten sonra da kulise gidilip, sanatçılar tebrik edilirler. Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar.

-Operaya gittiğim zaman insanların genellikle giyimine kuşamına özen gösterdiğini gözlemledim. Bu yazılmamış bir kural mı? Yoksa opera tarihinde bununla ilgili yazılmış söylenmiş bilgiler var mı?

Opera, suare (akşam), matine (gündüz) olmak üzere sahnelenir. Hafta içleri genellikle suare, cumartesi günleri de matine gösterileri sahnelenir. Bu itibar ile, kültür ve sanatın tüm öğelerini içinde barındıran bu büyük gösteriye (opera) katılım da özenli, dikkatli ve algıların en üst seviyede olduğu biçimde yaşanmalıdır. Kanımca… Tabi bu durumun yazılı kuralı yoktur. Fakat gözlemlerim odur ki, bu konuda sanat severler operanın hakkını hep vermişlerdir. Hak ettiği özeni göstermişlerdir.

OPERA İZLEMEYE YENİ BAŞLAYACAKLARA TAVSİYELER

-Hiç operaya gitmemiş ve ilk defa gidecek olan birisini düşünelim. Salona girdiği andan opera bitimine kadar yapması gereken şeyler nelerdir? Örneğin kişi öncesinde bir araştırma yapmalı mı?  Eser başlamadan önce program kitapçığını alıp incelemeli mi? Eğer öyleyse nasıl incelemeli?

Opera temsilini izlemeye giden bir izleyici, mutlaka izleyeceği opera eserinin librettosu (metni) ve birçok bilginin yer aldığı program adı verilen kitapçığı edinmelidir. Bu kitapçıkta bestecinin hayatı, operanın metni, konusu, orkestra sanatçıları ve görevli tüm sanatçıların bilgilerine ulaşılabilir. Temsile gitmeden önce edindi ise bilgilerini bu kitapçıktaki bilgiler ile örtüştürmelidir. Özenli dikkatli ve açık algılar ile yaşayacağı bu deneyim sanatseverleri unutulmaz bir sanat fırtınasının içine sokacaktır.

-Opera sanatıyla ilgili bilgisi olan birçok sanatsever var. Peki, opera izlemeye yeni başlayacaklar için birkaç tavsiye verebilir misiniz?

Opera, her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır. İçinde mutlaka her insanı cezbedecek bir kıvılcım bulmak mümkündür. İlk kez bir opera eserini izlemeye gidecek bir sanatsever, ön yargılı olmamalıdır. Kendisini eserin büyüsüne kaptırmalıdır. Sessiz olmaya özen göstermelidir. Programı (kitapçık) iyi incelemeli ve edindiği bilgiler ile sahnede gördüğü görsel şöleni örtüştürmelidir. Kendisini esere konsantre etmelidir.

Her konuda olduğu gibi kültür ve sanat konusunun da özünü eğitim oluşturmaktadır. Küçük yaşlarda aile tarafından yönlendirmeler ve okula başlayınca eğitim ile bu yönlendirmelerin pekiştirilmesi kültür ve sanata ilgi duyan bireylerin yetiştirilmesine vesile olacaktır. Sanatın hangi dalı olursa olsun, bir bireyin ilgisi, sosyal hayata katılımını, entelektüel bir kişiliğe ve sağlam bir karaktere sahip olmasını sağlayacaktır. Bunun için kültür ve sanat konusunda sağlam ve yapıcı destekleyici bir devlet politikasına ihtiyaç vardır. Bu politikalar, özel sektörün sponsorlukları ile desteklenmelidir. Böylelikle çok iyi sanatçılar ve onları dinleyecek entelektüel seyirciler kendiliğinden oluşacaktır.

İnsan ve toplum hayatında zevkler ve renkler tartışılmaz ve tartışılmamalıdır. Bu itibar ile; operayı seven de sevmeyende mutlaka olacaktır. Sevmeyen kişilerin yönlendirilmeleri oda müziği, orkestra konserleri ve yine sahne eserleri olan müzikal, operet ve bale gösterileri ile sağlanmalıdır. Böylelikle operaya uzanan yola çıkılmış ve ön yargıların yok edilmeye başlandığı hayata geçilmiş olur.

-Bir opera temsili izlenirken nasıl takip edilmeli? Kişi yabancı bir eser izliyorsa hem çeviri ekranını takip edip hem de opera eserine nasıl odaklanmalı? Sonrasında izlediği eseri nasıl yorumlamalı? Kısaca bahsedebilir misiniz?

Opera temsiline gitmeden önce eser hakkında edinilen bilgiler, kitapçıktan (program) alınan bilgiler ve sahneden alınacak sinerji ile, sanatın keyfini çıkarmalıdır bir sanatsever…

Görsel olarak çoğunlukla sahneye odaklanmış olsa bile ara sıra çeviri ekranını da takip etmeli ve Libretto’yu (metin), daha önce okuduğunda, müzik, sahne, ve Libretto’dan uzaklaşmamalıdır. Bu konsantrasyon, eser bittiğinde izlediklerini ve duyduklarını en doğru şekilde yorumlamasını sağlayacaktır.

ÇETİN’DEN OPERA İZLEMEYE BAŞLAYANLAR İÇİN SEÇKİLER

Feza Çetin, opera sanatıyla ilgilenmeye başlayacaklar için mutlaka okunması ve izlenmesi gereken televizyon gösterisi, müzikal ve kitapları sizler için derledi…

Kitap: 

Opera Tarihi- Prof. Cevad Memduh Altar

100 Opera – Faruk Yener

Ateş Kuşu – Semiha Berksoy

Leyla Gencer ve Opera Dünyası – Ünal Öziş

Opera Sanatı – Eflatun Neimetzade

Müzikal: Cats, The Phantom of Opera

TV: Danny Kaye ve Metropolitan Operası

Feza Çetin Kimdir?

1965 yılında İstanbul’da doğan Çetin, 1976 yılında İstanbul Belediye Konservatuarı’na, 1985 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na kabul edildi. 1987 yılında düzenlenen ‘Klarnet Yarışması’nda’ ikincilik ödülü kazandı. Daha sonra 1988 yılında İstanbul Devlet Opera ve Balesi orkestra klarnet sınavını kazandı ve profesyonel hayatı başladı. 1990 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na öğretim görevlisi olarak atanan klarnet sanatçısı çok sayıda konser, temsil ve oda müziği konserleri verdi. Kendisi aynı zamanda Haliç Üniversitesi Konservatuarı’nda öğretim görevlisi olarak görev almıştır. Eşi ve oğlu da müzisyen olan Feza Çetin, halen Maltepe Üniversitesi Konservatuarı’nda derslerine devam etmektedir.

Melis Gülercan

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün, coşkulu bir enerjinin etkisi altında hissediyorsun. İyimserliğin etrafına pozitif bir ışık saçacak. Yeni başlangıçlar yapmak için cesaret bulabileceğin bir gün içerisindesin. Özellikle iş veya sosyal ilişkilerde inisiyatif alabilirsin. Karşılaştığın engelleri hızlıca aşacak kararlılığa sahipsin. Fakat dikkat etmen gereken nokta, başkalarının duygularına karşı duyarlılığını korumak. İletişim kurarken daha empatik olmaya gayret edersen, arzu ettiğin bağlantıları daha kolay oluşturabilirsin. İçsel motivasyonunu artıracak aktivitelere yönel, spor veya eğlenceli bir hobi ile gününü zenginleştirebilirsin. Kendine güven duyduğun sürece, hedeflerinin peşinden koşmaktan çekinmeyeceksin. Günün ilerleyen saatlerinde beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin; bunları değerlendirmeyi unutma!

BOĞA BURCU YORUMU

Hayatında bazı kararlara yön vermek için uygun bir zaman. İçsel sesine kulak vermek, dışarıdan gelen etkilere karşı daha dikkatli olmanı gerektiriyor. Sanatsal veya estetik yönlerin ön plana çıkabilir; bu, duygusal durumunu iyileştirecek bir nebze huzur getirebilir. Maddi konularda daha akıllı davranışlar sergilemek, uzun vadede kazançlarını artırabilir. Sabırlı ol ve acele etme; her şey tam zamanı geldiğinde düzgün bir şekilde ilerleyecek. Güven arayışında, sevdiklerinden destek görme olasılığın oldukça yüksek. İletişimde net ve açık olursan ilişkilerini güçlendirebilir ve derinleştirebilirsin. Kendine güvenerek attığın adımlar, başarıların kapısını aralayabilir. Duygularını ifade etmekten çekinme, gerçek hislerinle hareket etmen sana güç verecek. Zihninde birikmiş düşünceleri dışa vurma zamanı; yaratıcı fikirlerin başkalarıyla paylaşmak için mükemmel bir gün.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim kurma isteğin artacak ve çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak için can atıyorsun. Zihnin oldukça hareketli ve yeni bilgiler edinmek için heyecan duyuyorsun. Sosyal ortamlarda öne çıkabilirsin; arkadaşlarınla keyifli sohbetler yapabilir veya grup etkinliklerine katılabilirsin. Ancak, aynı zamanda dikkat etmen gereken bir durum var; çok fazla konuştukça fikir ayrılıkları ortaya çıkabilir. Empati göstererek, başkalarının bakış açısını anlamaya çalışmalısın. Akşam saatlerinde kendini daha huzurlu hissedeceksin; yalnız kalıp düşünmek ya da sevdiğin bir aktiviteyle meşgul olmak, zihnini dinlendirmen için iyi bir fırsat olacak. Kendini ifade etme noktasında cesur olmayı unutma. Bugün, duygusal ve zihinsel esneklik göstermek, senin için çok önemli.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel huzur arayışında, geçmişin izlerini aramak isteyebilirsin. Aile ilişkilerine dair sıcak ve samimi anlar yaşanabilir; sevgi, şefkat ve bağlılık hisleri belirginleşebilir. Bazı anlarda ani duygusal dalgalanmalar hissedebilirsin, bu da düşündüğünden daha hassas bir ruh hali yaratabilir. Kendine alan tanımak, stresle başa çıkmana yardımcı olacak. Yaratıcılığın ve sezgilerin oldukça güçlü, bu yüzden kalemin veya diğer sanatsal yönlerinle kendini ifade etmek için harika bir zaman. Ayrıca, yakın arkadaşlarınla olan iletişim, seni pek çok konuda destekleyecek. Huzurlu ve eğlenceli aktivitelerle kendini şımartmayı unutma; bu, ruhunu besleyecek ve sakinleştirecek.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün kendinizi güçlü ve enerjik hissedeceksiniz. Bütün gözler üzerinizde olacak, bu da sizi daha da cesaretlendirecek. Sosyal ortamlarda parlayacak ve çevrenizdekilere ilham vereceksiniz. Yaratıcılığınızın zirveye ulaştığı bir dönemdesiniz; sanatsal projelere yönelmek, beklenmedik yeteneklerinizi keşfetmek için harika bir zaman. Aşk hayatında ise tutku ve heyecan kapınızı çalacak. Sezgilerinize güvenin ve hislerinizi açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Eğer bir ilişkiniz varsa, sıradanlıktan çıkmak için yenilikler arayabilirsiniz. Bekar Aslanlar, dikkat çekme yeteneğinizle yeni bir flörte adım atabilirsiniz.Maddi konularda ise dikkatli olmalısınız. Yapıcı düşüncelerinizi, finansal hedeflerinizi gerçekleştirmek için kullanmanın tam zamanı. Ancak harcama yapmadan önce iki kez düşünmekte fayda var. Bugün alacağınız kararlar, gelecekteki refahınızı şekillendirecek nitelikte. Kendinize güvenin ve çevrenizdekilerin destek gücünü hissedin; bu süreçte yalnız yürümeyecek, dostlarınızla birlikte ilerleyeceksiniz. Kendinizi ortaya koymak ve sesinizi duyurmak için en uygun an, şimdi.

BAŞAK BURCU YORUMU

Gün, titiz ve analitik doğanın öne çıktığı bir döneme işaret ediyor. Detaylara olan yüksek dikkatin, günlük işlerde mükemmel sonuçlar elde etmeni sağlayabilir. Yaratıcılığını besleyen pratik yaklaşımlar, zor görünebilecek sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Sosyal hayatında ise bir denge oluşturmak önemli; aşırı eleştirici olmaktan kaçınmalısın. Sevdiğin kişilerle iletişim kurmak, onları anlamak ve desteklemek için güzel bir zaman dilimi. Kendi sağlığına ve ruh haline öteden beri dikkat etmeye özen gösteriyorsun. Bugün, bedenine biraz jest yaparak düzenli alışkanlıklarını gözden geçirebilir, kendin için yeni hedefler belirleyebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık sözlülükle yaklaşmak, karşılıklı anlayışı artıracak ve güven ilişkisini güçlendirecektir. Anı yaşamak ve küçük zevklerin tadını çıkarmak, ruhundaki pozitif enerjiyi artıracak. Unutma, her engeli aşacak güce sahipsin; sadece kendine güvenmeyi öğrenmelisin.

TERAZİ BURCU YORUMU

Denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerde uyumu sağlamak için çabalarken, insanlarla olan diyalogların sana yeni bir bakış açısı kazandırabilir. İçsel huzurun ve dış dünyayla olan uyumun önplana çıkıyor. Sanatsal yeteneklerin, çevrendekilere ilham kaynağı olabilir. Bugün küçük değişiklikler yapmak, yaşam alanında ferahlama hissi doğuracak. Özellikle sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman, zihnindeki yüklerden arınmana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel dengeyi bulmak, external haosun etkisinden sıyrılmana yardımcı olabilir. Hayata dair tutkulu bir yaklaşım geliştirebilir, kararlılıkla hayallerini gerçeğe dönüştürme fırsatlarını değerlendirebilirsin. Şansın kapıda!

AKREP BURCU YORUMU

Bugün derin duyguların ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda kendi hislerinle yüzleşmek isteyebilirsin. Belki de geçmişte yaşadığın bir olay, bugün aniden aklına gelebilir ve bu durumu tekrar düşünmeni sağlayabilir. Duygusal yoğunluğun artabileceği bu süreçte, sezgilerin daha da keskinleşiyor; etrafındaki insanların hislerini anlamak konusunda zorlanmayacaksın.İlişkilerde ise, samimiyet arayışında olabilirsin. Güçlü ve derin bağlar kurma isteği, sana ilham verebilir. Ancak, yargılayıcı bir tavırdan uzak durman faydalı olacak. Sabırlı ol ve duygularını açığa çıkarmak için doğru zamanı bekle. Güvendiğin kişilerle yapacağın derin sohbetler, seni rahatlatacak ve zihnindeki karışıklıkları giderecek.Kendine zaman ayırmak, yaratıcılığını beslemeni sağlayabilir. Sanatsal ya da ruhsal bir aktivite, keşiflerinde sana yardımcı olacaktır. Dış dünyadan izole kalmayı tercih edebilir, kendini yeniden keşfetmek için bir fırsat yaratabilirsin. Unutma, bu süreçte kendinle barışık olmak, hayatındaki dengeyi sağlamana yardımcı olacak.

YAY BURCU YORUMU

Bugün içsel keşiflerin ve öğrenmenin ön plana çıktığı bir gün. Yeni fikirler ve perspektifler arzulayabilirsin; bu, hem kişisel hem de akademik alanlarda yeni kapılar açabilir. Sosyal çevrende, grup etkinlikleri ve dostluklar çok keyifli ve verimli hale gelecek. Farklı bakış açılarına açılmak, seni yeni bağlantılara yönlendirebilir. Kendini ifade etmek konusunda cesur olman gerekebilir; düşüncelerini ve hislerini açıkça paylaşmak, başkaları üzerinde olumlu bir etki yaratır. Ancak, ani değişikliklere karşı dikkatli olmalı, alıştığın rutinin dışına çıkarak yenilikleri kucaklamalısın. Gün boyunca, içinden gelen hislere güvenmeyi unutma; kalbini dinleyerek alacağın kararlar, seni beklediğin hedeflere ulaştırabilir. Kendini ruhsal olarak beslemek için, dış dünyadan uzaklaşacak küçük bir alan yaratman faydalı olabilir, doğayı keşfe çıkmak veya meditasyon, zihnini ferahlatabilir. Kendinle barışık olmak, günün en önemli teması.

OĞLAK BURCU YORUMU

Disiplin, kararlılık ve pratiklik bugün ön planda. İş ve sorumluluklarla dolu bir gün geçirebilirsin; bu durum seni zorlayabilir ama aynı zamanda hedeflerine ulaşma konusunda motivasyonunu artırır. Verimliliğine dikkat et; belirsizlikler, seni daha fazla düşündürebilir. Aile ve yakın ilişkilerinde ise duygu derinliği yaşanabilir. Hayatındaki kişilere karşı daha anlayışlı olmak, aranın açılmasını önleyebilir. Sağlığını ihmal etme; kendine zaman ayırmak, mental ve fiziksel olarak bambaşka bir güç yükler. Bir bakış açısı değiştirecek bir durumla karşılaşabilirsin; bu, hedeflerine giden yolda faydalı bir ders olacaktır. Hedefine odaklan, ama esneklik göstermek de önemlidir. Kendi içsel sesini dinlemek, karmaşık durumların üstesinden gelmene yardımcı olabilir.

KOVA BURCU YORUMU

İçsel bir dönüşüm sürecindesin. Beklentilerini yeniden gözden geçirmenin ve eski kalıplardan sıyrılmanın tam zamanı. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin, duygusal bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat sunuyor. Yeniliklere açık ol, esneklik göster. Düşüncelerinizi ifade ederken akıcı ve ikna edici olma yeteneğin artacak; bu durum, belirli konularda liderlik etmeni sağlayabilir. Özgürlüğün ön planda olduğu anlarda kalabalıklarda parlayabilirsin. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon veya doğada vakit geçirme sana iyi gelebilir. İlerlemek için cesur adımlar atarken, sezgine güvenmekten çekinme. Çok yönlü düşüncelerin, yeni fırsatlarla karşılaşmana yardımcı olacak.

BALIK BURCU YORUMU

Duygular derinleşiyor, sezgilerin keskinleşiyor. Bugün içsel sesine daha fazla kulak vermeli, ruhsal yolculuğuna odaklanmalısın. Kendini ifade etme konusunda zorlandığın anlar olabilir; bu, başkalarının seni anlamasını istediğin için değil, kendi derinliklerinde kaybolmuş olmandan kaynaklanıyor. Hayal gücün ön planda, yaratıcı projeler için harika bir gün. Sanatsal çalışmalar veya herhangi bir yaratıcı ifade için ilham alabileceğin yeni kaynaklar ortaya çıkabilir. Ancak, gerçeklerle baş başa kalmanın getireceği zorlayıcılığı da göğüslemeli, hayal dünyası ile gerçek dünya arasındaki dengeyi bulmalısın.İlişkilerde derin bir bağ arayışın var; bu nedenle, sevdiklerinle duygu dolu anlar paylaşmak, kalplerinizi yakınlaştıracak. Ancak, fazla fedakarlık yapma eğiliminde olabilirsin. Kendi sınırlarını korumak önemli; başkalarının beklentilerini karşılamakta kendini kaybetme.Bugün, hayata dair umut dolu düşünceler seni sarabilir. Kalbinde barındırdığın sevgi dolu enerjiyi yay ve çevrendekilere olumlu bir etki bırak. Duygularını açıkça ifade etmenin ve kendi ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmanın zamanı geldi. Sezgilerine güvenerek, içsel yolculuğunda ilerleme kaydetmek için cesur ol.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM