Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Opera sanatına karşı bir önyargı var mı? Operada ‘özenli giyim’ yazılmamış bir kural mı? Klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera sanatına yeni başlayacak genç nesillere tavsiyelerde bulundu.

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

İstanbul Devlet Opera Balesi’nden emekli olan klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera için “Her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır” diyor.

Konuyla ilgili Cumhuriyet.com.tr’ye konuşan Feza Çetin, “Opera sanatına karşı bir ön yargı var mı? Bir opera temsili izlenirken nasıl davranılması gerekir? Bir opera temsili nasıl takip edilmeli?” sorularına yanıt verdi. Çetin, sanat alanında özel bir yere sahip olan opera hakkında aydınlatıcı bilgiler verdi.

“ÖNYARGILARDAN DOĞAL OLARAK UZAKLAŞIRLAR”

Çetin, opera ve balenin iç içe geçmiş bir sahne sanatı olduğunu söyledi ve “Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar” ifadelerini kullandı.

Feza Çetin ile gerçekleştirdiğimiz röportaj şöyle:

-Bir klarnet sanatçısı olarak birçok opera temsilinde görev aldınız. Seyircinin operaya karşı geri dönüşleri nasıl oluyor? Opera sanatına karşı bir önyargı olduğunu düşünüyor musunuz?

Opera ele alınırken, baleyi de mutlaka konunun içine katmamız gerekir. Çünkü Opera ve Bale sahne sanatıdır. Birbirleri ile iç içe geçmişlerdir. Bir opera eseri içinde bale gösterisini, bir bale içinde şarkı söyleyen bir opera sanatçısını (esere ve tarihe göre) görebilirsiniz.

Opera, birçok sanatı içine alan (tiyatro, müzik, film, resim, heykel, bale-dans vs.) ve bu özelliği ile merak uyandıran büyük bir sanattır. Bir sanat sever, izleyeceği bir opera temsili ile, görsel, işitsel ve ruhsal olarak tatmin olur. Bu edinimleri algılayabilmek ve hissetmek için de bir birikimin olması, önyargılardan arınmış olmak gerektiğini düşünüyorum.

Seyirci bu büyük sanatı izlerken sahneyi gözleri ile takip eder, müziği de (gözü ile görmediği) orkestra da dinler. Gözü ile görmediği için orkestra, seyircilerin ayrıca merakını cezbeder. Orkestra, kendisine ayrılan orkestra çukurunda görev yapmaktadır. Her perde arasında en başta küçük izleyiciler ve aileleri orkestra çukurunun başına gelerek gerek orkestra sanatçıları gerekse enstrümanları inceleyip meraklarını gidermeye çalışırlar. Eser bittikten sonra da kulise gidilip, sanatçılar tebrik edilirler. Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar.

-Operaya gittiğim zaman insanların genellikle giyimine kuşamına özen gösterdiğini gözlemledim. Bu yazılmamış bir kural mı? Yoksa opera tarihinde bununla ilgili yazılmış söylenmiş bilgiler var mı?

Opera, suare (akşam), matine (gündüz) olmak üzere sahnelenir. Hafta içleri genellikle suare, cumartesi günleri de matine gösterileri sahnelenir. Bu itibar ile, kültür ve sanatın tüm öğelerini içinde barındıran bu büyük gösteriye (opera) katılım da özenli, dikkatli ve algıların en üst seviyede olduğu biçimde yaşanmalıdır. Kanımca… Tabi bu durumun yazılı kuralı yoktur. Fakat gözlemlerim odur ki, bu konuda sanat severler operanın hakkını hep vermişlerdir. Hak ettiği özeni göstermişlerdir.

OPERA İZLEMEYE YENİ BAŞLAYACAKLARA TAVSİYELER

-Hiç operaya gitmemiş ve ilk defa gidecek olan birisini düşünelim. Salona girdiği andan opera bitimine kadar yapması gereken şeyler nelerdir? Örneğin kişi öncesinde bir araştırma yapmalı mı?  Eser başlamadan önce program kitapçığını alıp incelemeli mi? Eğer öyleyse nasıl incelemeli?

Opera temsilini izlemeye giden bir izleyici, mutlaka izleyeceği opera eserinin librettosu (metni) ve birçok bilginin yer aldığı program adı verilen kitapçığı edinmelidir. Bu kitapçıkta bestecinin hayatı, operanın metni, konusu, orkestra sanatçıları ve görevli tüm sanatçıların bilgilerine ulaşılabilir. Temsile gitmeden önce edindi ise bilgilerini bu kitapçıktaki bilgiler ile örtüştürmelidir. Özenli dikkatli ve açık algılar ile yaşayacağı bu deneyim sanatseverleri unutulmaz bir sanat fırtınasının içine sokacaktır.

-Opera sanatıyla ilgili bilgisi olan birçok sanatsever var. Peki, opera izlemeye yeni başlayacaklar için birkaç tavsiye verebilir misiniz?

Opera, her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır. İçinde mutlaka her insanı cezbedecek bir kıvılcım bulmak mümkündür. İlk kez bir opera eserini izlemeye gidecek bir sanatsever, ön yargılı olmamalıdır. Kendisini eserin büyüsüne kaptırmalıdır. Sessiz olmaya özen göstermelidir. Programı (kitapçık) iyi incelemeli ve edindiği bilgiler ile sahnede gördüğü görsel şöleni örtüştürmelidir. Kendisini esere konsantre etmelidir.

Her konuda olduğu gibi kültür ve sanat konusunun da özünü eğitim oluşturmaktadır. Küçük yaşlarda aile tarafından yönlendirmeler ve okula başlayınca eğitim ile bu yönlendirmelerin pekiştirilmesi kültür ve sanata ilgi duyan bireylerin yetiştirilmesine vesile olacaktır. Sanatın hangi dalı olursa olsun, bir bireyin ilgisi, sosyal hayata katılımını, entelektüel bir kişiliğe ve sağlam bir karaktere sahip olmasını sağlayacaktır. Bunun için kültür ve sanat konusunda sağlam ve yapıcı destekleyici bir devlet politikasına ihtiyaç vardır. Bu politikalar, özel sektörün sponsorlukları ile desteklenmelidir. Böylelikle çok iyi sanatçılar ve onları dinleyecek entelektüel seyirciler kendiliğinden oluşacaktır.

İnsan ve toplum hayatında zevkler ve renkler tartışılmaz ve tartışılmamalıdır. Bu itibar ile; operayı seven de sevmeyende mutlaka olacaktır. Sevmeyen kişilerin yönlendirilmeleri oda müziği, orkestra konserleri ve yine sahne eserleri olan müzikal, operet ve bale gösterileri ile sağlanmalıdır. Böylelikle operaya uzanan yola çıkılmış ve ön yargıların yok edilmeye başlandığı hayata geçilmiş olur.

-Bir opera temsili izlenirken nasıl takip edilmeli? Kişi yabancı bir eser izliyorsa hem çeviri ekranını takip edip hem de opera eserine nasıl odaklanmalı? Sonrasında izlediği eseri nasıl yorumlamalı? Kısaca bahsedebilir misiniz?

Opera temsiline gitmeden önce eser hakkında edinilen bilgiler, kitapçıktan (program) alınan bilgiler ve sahneden alınacak sinerji ile, sanatın keyfini çıkarmalıdır bir sanatsever…

Görsel olarak çoğunlukla sahneye odaklanmış olsa bile ara sıra çeviri ekranını da takip etmeli ve Libretto’yu (metin), daha önce okuduğunda, müzik, sahne, ve Libretto’dan uzaklaşmamalıdır. Bu konsantrasyon, eser bittiğinde izlediklerini ve duyduklarını en doğru şekilde yorumlamasını sağlayacaktır.

ÇETİN’DEN OPERA İZLEMEYE BAŞLAYANLAR İÇİN SEÇKİLER

Feza Çetin, opera sanatıyla ilgilenmeye başlayacaklar için mutlaka okunması ve izlenmesi gereken televizyon gösterisi, müzikal ve kitapları sizler için derledi…

Kitap: 

Opera Tarihi- Prof. Cevad Memduh Altar

100 Opera – Faruk Yener

Ateş Kuşu – Semiha Berksoy

Leyla Gencer ve Opera Dünyası – Ünal Öziş

Opera Sanatı – Eflatun Neimetzade

Müzikal: Cats, The Phantom of Opera

TV: Danny Kaye ve Metropolitan Operası

Feza Çetin Kimdir?

1965 yılında İstanbul’da doğan Çetin, 1976 yılında İstanbul Belediye Konservatuarı’na, 1985 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na kabul edildi. 1987 yılında düzenlenen ‘Klarnet Yarışması’nda’ ikincilik ödülü kazandı. Daha sonra 1988 yılında İstanbul Devlet Opera ve Balesi orkestra klarnet sınavını kazandı ve profesyonel hayatı başladı. 1990 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na öğretim görevlisi olarak atanan klarnet sanatçısı çok sayıda konser, temsil ve oda müziği konserleri verdi. Kendisi aynı zamanda Haliç Üniversitesi Konservatuarı’nda öğretim görevlisi olarak görev almıştır. Eşi ve oğlu da müzisyen olan Feza Çetin, halen Maltepe Üniversitesi Konservatuarı’nda derslerine devam etmektedir.

Melis Gülercan

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün, enerjin ve kararlılığın ön planda olacak. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimindesin; cesur adımlarla hedeflerine doğru ilerleyebilirsin. Sosyal çevrenden alacağın destek, motivasyonunu artıracak ve beklenmedik fırsatlarla karşılaşmana yardımcı olacak. Geçmişte yaşanan bazı tartışmalar, bugün yeniden gündeme gelebilir. Empati kurarak bu konuları daha sağlıklı bir şekilde ele alabilirsin. Kendine güven ve içsel gücünü sergile. Özgür ruhun seni her zaman ileriye taşıyacak. Fiziksel aktiviteler, enerji seviyeni yükseltecek ve ruh halini pozitife çevirecek. Duygusal ilişkilerde ise açık iletişim kurmak, bağlantılarını güçlendirecek. Kısaca, bugün her alanda kendini ifade etmek için harika bir fırsat sunuyor.

BOĞA BURCU YORUMU

Gün, maddi ve manevi konular arasında denge kurmanın ön plana çıktığı bir süreçte. İlişkilerde güven arayışın belirginleşiyor, duygusal paylaşımlar önem kazanıyor. İçsel olarak huzur ve stabilite sağlamak isteyebilirsin; bu, çevrendekilerle olan iletişiminde sıcaklık yaratacaktır. Ancak, geçmişteki bazı olaylar zihnini meşgul edebilir, bu nedenle değişimi kabullenmekte zorlanabilirsin. Yaratıcılığın ve sanatsal yeteneklerin öne çıkabilir, bu fırsatları değerlendirmek iyi gelebilir. Kendine bir hobi veya rahatlatıcı bir aktivite bulmak, ruhsal tatmin sağlayabilir. Beslenme alışkanlıklarına dikkat et, sağlıklı seçimler yapma kararlılığın gün boyunca artacak. Bunun yanında, karşına çıkacak fırsatları görmeyi unutma; sabırlı ol, bir süre sonra emeklerinin karşılığını alacaksın.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihin enerjin maksimum seviyeye ulaşabilir, yaratıcı düşüncelerle dolup taşabilirsin. İletişim becerilerin öne çıkacak; network oluşturma, yeni insanlarla tanışma ya da var olan ilişkileri geliştirme fırsatlarını değerlendirmek için harika bir zaman dilimi. Merakın, keşfetme arzun ve yeniliklere açık olman, seni sosyal ortamda ön plana çıkaracak. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; düşüncelerini ifade ederken başkalarını kırmamaya özen göstermelisin. İçsel huzurunu sağlamak için kısa da olsa bir mola vermek, zihnindeki karmaşayı hafifletebilir. Eğlenceye ve keyiflere yönelik aktiviteler, ruh halini oldukça olumlu etkileyecek. Bireysel projelerin üzerinde çalışırken sürpriz fırsatlar yakalayabilirsin; yenilikçi ve cesur olmalısın. Kendini yenilemeyi, öğrenmeyi ve keşfetmeyi ihmal etme.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliğin bugün ön planda. Aile bağların veya yakın dostlarınla olan ilişkilerine odaklanmak, birlikte geçireceğiniz zaman verimli olacak. Duygusal destek arayışında olan birine karşı şefkat gösterebilir, ona yol gösterebilirsin. İçsel sezgilerin güçleniyor; bu, karar alırken sana rehberlik edecek. Kendini ifade ederken nazik ve düşünceli olmalısın. Hayatını sadeleştirme isteği, seni yeni hobi veya ilgi alanlarına yönlendirebilir. Duygusal dengeyi bulmak için zaman ayırmalısın. Bugün, içsel huzurun için meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olacak. Geleceğe yönelik planlarda sabırlı ol; her şeyin bir zamanı var. Kendi duygusal ihtiyaçlarını görmek, başkalarıyla daha iyi anlaşmanı sağlayacak. Şu anki geçiştirme ruh halini aşmak için kendine zaman tanımalısın.

ASLAN BURCU YORUMU

Parlak ve karizmatik bir enerji etrafında dönüyor. Sosyal yaşamında canlılık ve coşku hakim. İnsanlar senin ışığınla çekiliyor; etkileyici bir liderlik sergileyebilirsin. Yaratıcılığın zirveye çıkmışken, yeni projelere adım atmak için harika bir dönemdesin. İçsel motivasyonun güçlü ve bu seni hedeflerine ulaşma konusunda cesaretlendiriyor. Aşk hayatında ise tutkuların ön plana çıkıyor. İlişkilerdeki derin duygular, seni ve partnerini daha yakın hale getirebilir. Tek başına olanlar için de yeni ve heyecan verici tanışmalar kapıda; özgüveninle göz alıyorsun. İş hayatında ise yeteneklerini sergilemek için uygun fırsatlar yakalayabilirsin. Ekibinle uyumlu çalışarak büyük başarılara imza atabilirsin. Fakat dikkat etmen gereken bir nokta var; aşırı gurur ya da bencillik, ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Dikkatini paylaşmaya ve empati kurmaya yönlendirmek, daha hoş sonuçlar doğurabilir. Unutma, kalpten gelen cesaret ve yaratıcılık, seni her zaman başarıya götüren anahtarlar olacaktır.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün detaylara olan ilginizin artacağı bir gün. Çevrenizdeki insanlarla iletişimde, belki de basit ve önemsiz gibi görünen bir konuyu derinlemesine incelemek isteyebilirsiniz. Bu yaklaşımınız, bazıları için ilham kaynağı olurken diğerleri tarafından anlaşılmayabilir, ancak önemli olan sizin içsel tatmininizdir.İş hayatında, projelerinizi gözden geçirme ve mükemmel hale getirme fırsatları doğacak. Harika bir dönüşüm gerçekleştirebilir, eksiklikleri tamamlayarak etkileyici bir iş ortaya koyabilirsiniz. Süreç içinde bir iş arkadaşınızla arasınızdaki iletişim güçlenebilir; birlikte güzel şeyler başarabilirsiniz.Kendinize dikkat etmeniz gereken bir gün olabilir. Mental olarak aynı zamanda fiziksel olarak da yoğun bir tempo içinde olacaksınız. Dinlenmeyi ihmal etmeyin. Kendinize küçük molalar vererek ruhunuzu tazelemek, günün ilerleyen saatlerinde daha verimli olmanıza yardımcı olacaktır.Aşk alanında, partnerinizle ortak hedefler belirlemek ilişkinizde yeni bir mücadele anlayışı getirebilir. Hedeflerinizi belirlerken, duygusal ihtiyaçlarınızı da göz önünde bulundurmayı unutmayın. Yan yana yürümek, birlikte büyümek için her iki tarafın da istekli olması önemli. İletişim, bir noktada zorlaşabilir; sabırlı olun ve açık iletişimi yine de sürdürmeye çalışın.Meselelerdeki aşırı analiz yapma eğilimlerinizi kontrol altına almak, ruh halinizi olumlu etkileyecek. Unutmayın ki, bazen en küçük şeyler büyük öğretiler barındırır. Kendinizi fazla eleştirmeden, bu güzel günü değerlendirmeyi hedefleyin.

TERAZİ BURCU YORUMU

Duygusal denge ve uyum arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkilerin ve iletişimlerin ön planda olacak; sevdiğin insanlarla yapacağın sohbetler, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Ancak bu dönemde bazı karmaşık hislerle yüzleşmek durumunda kalabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için düşündüklerini açıkça ifade etmek gerekiyor. Yardım isteyebileceğin biri varsa, kendisini destek almak için açabilirsin. Aşk hayatında heyecan verici fırsatlar belirebilir; beklenmedik bir karşılaşma, kalbinde yeni bir kıvılcım yaratabilir. Ancak, karşı tarafta denge ve uyum sağlamak adına biraz daha esnek olman faydalı olacaktır. İş veya projelerle ilgili önemli kararlar alırken, başkalarının fikirlerine de kulak vermek seni daha sağlam bir yola yönlendirebilir. Bugün, yaratıcı projelere zaman ayırmak, zihnini ve ruhunu canlandıracak. Kendini ifade etme şekline dikkat et; yaratıcılığını dışavurmanın yollarını keşfedeceksin. Kendine güvenmeyi unutma; içindeki potansiyeli ortaya çıkarmak için mücadele etmeye devam et. Rahatlayabilirsen, huzurun kaynağını bulacak ve hem bedenin hem de ruhun için faydalı bir gün geçirebileceksin.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklere dalma isteğiyle karşılaşabilirsin. İçsel dünyanda yaşanan değişimlerin ve dönüşümlerin farkında olmalısın. Gizli kalmış duygular yüzeye çıkabilir, bu da seni farklı bir içsel keşfe yönlendirebilir. İlişkilerde tutkulu ama biraz gizemli kalabilirsin; bu durum, senin çekiciliğini artırabilir. Karşıt duyguları dengelemeye çalışırken, başkalarına karşı bir adım geride durmak faydalı olabilir. Kendi sınırlarını korumaya özen göster, zira başkalarının talepleri üzerinde fazla durmak seni yıpratabilir. Aynı zamanda, yaratıcı yeteneklerinizi keşfetmek için harika bir zaman. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek, bu yüzden iç sesine güvenmeyi unutma. Kendine zaman ayırmak ve zihinsel rahatlama için fırsatlar yaratmak, gün boyunca ruhsal dengenin korunmasına katkı sağlayacaktır.

YAY BURCU YORUMU

Bugün macera arzun yükseliyor. Yeni deneyimlere atılmak, keşiflerde bulunmak için mükemmel bir zaman. İletişimdeki açık ve neşeli tutumun, çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirecek. Girişkenliğin sayesinde beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir. Eğitim, seyahat veya kişisel gelişim konularında harekete geçmek için ilham bulabilirsin. İçsel bir motivasyon ve heyecan var, bu da seni cesur kararlar almaya itiyor. Ancak, aşırı iyimserliğin bazı detayları görmende engel olabilir; bu yüzden dikkatli ol. Farklılıkları kabullenmek ve esnek olmak, sosyal ilişkilerini daha zengin hale getirecek. İçindeki macerayı ortaya çıkart ve fırsatları yakala!

OĞLAK BURCU YORUMU

Kendine olan güvenin artıyor, bu da çevrendekileri etkilemeni sağlıyor. Hedeflerine odaklanman gereken bir dönemdesin; kararlılığınla dikkat çekiyorsun. İş ve özel yaşam arasındaki dengeyi sağlama çabaların müzik gibi, uyumlu bir melodi oluşturuyor. Arkadaşlarınla olan ilişkilerinde daha samimi ve açık olman, duygusal bağları kuvvetlendirecek. Yeniliklere açık olmalısın, dikkati üzerine çekmek için yaratıcı çözümler bulabilirsin. Zaman zaman içsel huzurunu korumaya çalışırken, sabrının meyvelerini toplayacaksın. Kendine ve yeteneklerine inanman, sana yeni kapılar açacak. Unutma, esneklik bazen en büyük güçtür.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, zihninizde yeni fikirler ve ilham fırtınası esiyor. Sosyal bağlantılarınızda ve grup aktivitelerinde öne çıkma potansiyeliniz hiç olmadığı kadar yüksek. Yaratıcılığınızı paylaşmak için harika bir zaman; başkalarının etkileşimleri, sizin perspektifinizi genişletmeye yardımcı olabilir. Farklı bakış açılarına açık olun, çünkü bu size beklenmedik fırsatlar sağlayabilir.İçsel arzularınıza daha fazla odaklanacak bir gün. Kendi sınırlarınızı gözden geçirip, daha cesur adımlar atmak isteyebilirsiniz. İletişimde daha samimi ve açık olmak sizi daha mutlu hissettirecek. Eski arkadaşlarla bağlantı kurmak ya da yeni insanlarla tanışmak için mükemmel bir fırsat. Ancak, biraz dikkatli olmalısınız, zira bazı kişiler sizi anlamakta zorlanabilir.Duygusal durumunuzda dalgalanmalar olabilir. İçinde bulunduğunuz ruh hali, çevrenizdeki olaylara bağlı olarak hızla değişebilir. Kendinize zaman tanıyın ve bu duyguları anlamaya çalışın. Meditasyon veya günlük tutma gibi yöntemlerle zihinsel denge sağlamaya çalışabilirsiniz. Unutmayın, içsel huzurunuz dışarıya yansıyan enerjinizi de etkiler.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliğin dalgalarında kaybolma ihtimalin yüksek. İçsel sesine kulak vermek, duygusal yüklerini hafifletebilir. Sanatsal yeteneklerin su yüzüne çıkabilir; yaratıcılığını ifade etmek için harika bir zaman. Başkalarıyla olan iletişimlerinde empati ve anlayış ön planda. Geçmişten gelen anıların gün yüzüne çıkmasıyla birlikte öz değerlendirme yapma isteği güçlenebilir. İlişkilerde daha fazla tutku ve bağlılık arayışında olabilirsin; bu durum yeni bağlar kurmana ya da eski ilişkileri yeniden gözden geçirmen için bir fırsat sunabilir. Kendine zaman ayırarak ruhsal ve zihinsel dinginliğini bulabilirsin. Dış dünyadan gelen baskılara karşı içsel sükuneti korumakta zorlanabilirsin, bu yüzden meditasyon veya doğada zaman geçirmek sana iyi gelecektir. Kalbinin sesini dinleyerek yeniliklere açık olman, seni daha mutlu hissettirebilir.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM