Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

Opera sanatına karşı bir önyargı var mı? Operada ‘özenli giyim’ yazılmamış bir kural mı? Klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera sanatına yeni başlayacak genç nesillere tavsiyelerde bulundu.

Klarnet sanatçısı Feza Çetin: Opera uçsuz bucaksız engin bir derya

İstanbul Devlet Opera Balesi’nden emekli olan klarnet sanatçısı Feza Çetin, opera için “Her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır” diyor.

Konuyla ilgili Cumhuriyet.com.tr’ye konuşan Feza Çetin, “Opera sanatına karşı bir ön yargı var mı? Bir opera temsili izlenirken nasıl davranılması gerekir? Bir opera temsili nasıl takip edilmeli?” sorularına yanıt verdi. Çetin, sanat alanında özel bir yere sahip olan opera hakkında aydınlatıcı bilgiler verdi.

“ÖNYARGILARDAN DOĞAL OLARAK UZAKLAŞIRLAR”

Çetin, opera ve balenin iç içe geçmiş bir sahne sanatı olduğunu söyledi ve “Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar” ifadelerini kullandı.

Feza Çetin ile gerçekleştirdiğimiz röportaj şöyle:

-Bir klarnet sanatçısı olarak birçok opera temsilinde görev aldınız. Seyircinin operaya karşı geri dönüşleri nasıl oluyor? Opera sanatına karşı bir önyargı olduğunu düşünüyor musunuz?

Opera ele alınırken, baleyi de mutlaka konunun içine katmamız gerekir. Çünkü Opera ve Bale sahne sanatıdır. Birbirleri ile iç içe geçmişlerdir. Bir opera eseri içinde bale gösterisini, bir bale içinde şarkı söyleyen bir opera sanatçısını (esere ve tarihe göre) görebilirsiniz.

Opera, birçok sanatı içine alan (tiyatro, müzik, film, resim, heykel, bale-dans vs.) ve bu özelliği ile merak uyandıran büyük bir sanattır. Bir sanat sever, izleyeceği bir opera temsili ile, görsel, işitsel ve ruhsal olarak tatmin olur. Bu edinimleri algılayabilmek ve hissetmek için de bir birikimin olması, önyargılardan arınmış olmak gerektiğini düşünüyorum.

Seyirci bu büyük sanatı izlerken sahneyi gözleri ile takip eder, müziği de (gözü ile görmediği) orkestra da dinler. Gözü ile görmediği için orkestra, seyircilerin ayrıca merakını cezbeder. Orkestra, kendisine ayrılan orkestra çukurunda görev yapmaktadır. Her perde arasında en başta küçük izleyiciler ve aileleri orkestra çukurunun başına gelerek gerek orkestra sanatçıları gerekse enstrümanları inceleyip meraklarını gidermeye çalışırlar. Eser bittikten sonra da kulise gidilip, sanatçılar tebrik edilirler. Opera, toplumun ve toplumu oluşturan bireylerin, kültür ve sanat birikimlerinin tezahürü olan bir büyük sanattır. Bu edinimleri elde edenler, ön yargılardan da doğal olarak uzaklaşırlar.

-Operaya gittiğim zaman insanların genellikle giyimine kuşamına özen gösterdiğini gözlemledim. Bu yazılmamış bir kural mı? Yoksa opera tarihinde bununla ilgili yazılmış söylenmiş bilgiler var mı?

Opera, suare (akşam), matine (gündüz) olmak üzere sahnelenir. Hafta içleri genellikle suare, cumartesi günleri de matine gösterileri sahnelenir. Bu itibar ile, kültür ve sanatın tüm öğelerini içinde barındıran bu büyük gösteriye (opera) katılım da özenli, dikkatli ve algıların en üst seviyede olduğu biçimde yaşanmalıdır. Kanımca… Tabi bu durumun yazılı kuralı yoktur. Fakat gözlemlerim odur ki, bu konuda sanat severler operanın hakkını hep vermişlerdir. Hak ettiği özeni göstermişlerdir.

OPERA İZLEMEYE YENİ BAŞLAYACAKLARA TAVSİYELER

-Hiç operaya gitmemiş ve ilk defa gidecek olan birisini düşünelim. Salona girdiği andan opera bitimine kadar yapması gereken şeyler nelerdir? Örneğin kişi öncesinde bir araştırma yapmalı mı?  Eser başlamadan önce program kitapçığını alıp incelemeli mi? Eğer öyleyse nasıl incelemeli?

Opera temsilini izlemeye giden bir izleyici, mutlaka izleyeceği opera eserinin librettosu (metni) ve birçok bilginin yer aldığı program adı verilen kitapçığı edinmelidir. Bu kitapçıkta bestecinin hayatı, operanın metni, konusu, orkestra sanatçıları ve görevli tüm sanatçıların bilgilerine ulaşılabilir. Temsile gitmeden önce edindi ise bilgilerini bu kitapçıktaki bilgiler ile örtüştürmelidir. Özenli dikkatli ve açık algılar ile yaşayacağı bu deneyim sanatseverleri unutulmaz bir sanat fırtınasının içine sokacaktır.

-Opera sanatıyla ilgili bilgisi olan birçok sanatsever var. Peki, opera izlemeye yeni başlayacaklar için birkaç tavsiye verebilir misiniz?

Opera, her bireyin mutlaka yudumlaması gereken uçsuz bucaksız engin bir deryadır. İçinde mutlaka her insanı cezbedecek bir kıvılcım bulmak mümkündür. İlk kez bir opera eserini izlemeye gidecek bir sanatsever, ön yargılı olmamalıdır. Kendisini eserin büyüsüne kaptırmalıdır. Sessiz olmaya özen göstermelidir. Programı (kitapçık) iyi incelemeli ve edindiği bilgiler ile sahnede gördüğü görsel şöleni örtüştürmelidir. Kendisini esere konsantre etmelidir.

Her konuda olduğu gibi kültür ve sanat konusunun da özünü eğitim oluşturmaktadır. Küçük yaşlarda aile tarafından yönlendirmeler ve okula başlayınca eğitim ile bu yönlendirmelerin pekiştirilmesi kültür ve sanata ilgi duyan bireylerin yetiştirilmesine vesile olacaktır. Sanatın hangi dalı olursa olsun, bir bireyin ilgisi, sosyal hayata katılımını, entelektüel bir kişiliğe ve sağlam bir karaktere sahip olmasını sağlayacaktır. Bunun için kültür ve sanat konusunda sağlam ve yapıcı destekleyici bir devlet politikasına ihtiyaç vardır. Bu politikalar, özel sektörün sponsorlukları ile desteklenmelidir. Böylelikle çok iyi sanatçılar ve onları dinleyecek entelektüel seyirciler kendiliğinden oluşacaktır.

İnsan ve toplum hayatında zevkler ve renkler tartışılmaz ve tartışılmamalıdır. Bu itibar ile; operayı seven de sevmeyende mutlaka olacaktır. Sevmeyen kişilerin yönlendirilmeleri oda müziği, orkestra konserleri ve yine sahne eserleri olan müzikal, operet ve bale gösterileri ile sağlanmalıdır. Böylelikle operaya uzanan yola çıkılmış ve ön yargıların yok edilmeye başlandığı hayata geçilmiş olur.

-Bir opera temsili izlenirken nasıl takip edilmeli? Kişi yabancı bir eser izliyorsa hem çeviri ekranını takip edip hem de opera eserine nasıl odaklanmalı? Sonrasında izlediği eseri nasıl yorumlamalı? Kısaca bahsedebilir misiniz?

Opera temsiline gitmeden önce eser hakkında edinilen bilgiler, kitapçıktan (program) alınan bilgiler ve sahneden alınacak sinerji ile, sanatın keyfini çıkarmalıdır bir sanatsever…

Görsel olarak çoğunlukla sahneye odaklanmış olsa bile ara sıra çeviri ekranını da takip etmeli ve Libretto’yu (metin), daha önce okuduğunda, müzik, sahne, ve Libretto’dan uzaklaşmamalıdır. Bu konsantrasyon, eser bittiğinde izlediklerini ve duyduklarını en doğru şekilde yorumlamasını sağlayacaktır.

ÇETİN’DEN OPERA İZLEMEYE BAŞLAYANLAR İÇİN SEÇKİLER

Feza Çetin, opera sanatıyla ilgilenmeye başlayacaklar için mutlaka okunması ve izlenmesi gereken televizyon gösterisi, müzikal ve kitapları sizler için derledi…

Kitap: 

Opera Tarihi- Prof. Cevad Memduh Altar

100 Opera – Faruk Yener

Ateş Kuşu – Semiha Berksoy

Leyla Gencer ve Opera Dünyası – Ünal Öziş

Opera Sanatı – Eflatun Neimetzade

Müzikal: Cats, The Phantom of Opera

TV: Danny Kaye ve Metropolitan Operası

Feza Çetin Kimdir?

1965 yılında İstanbul’da doğan Çetin, 1976 yılında İstanbul Belediye Konservatuarı’na, 1985 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na kabul edildi. 1987 yılında düzenlenen ‘Klarnet Yarışması’nda’ ikincilik ödülü kazandı. Daha sonra 1988 yılında İstanbul Devlet Opera ve Balesi orkestra klarnet sınavını kazandı ve profesyonel hayatı başladı. 1990 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuarı’na öğretim görevlisi olarak atanan klarnet sanatçısı çok sayıda konser, temsil ve oda müziği konserleri verdi. Kendisi aynı zamanda Haliç Üniversitesi Konservatuarı’nda öğretim görevlisi olarak görev almıştır. Eşi ve oğlu da müzisyen olan Feza Çetin, halen Maltepe Üniversitesi Konservatuarı’nda derslerine devam etmektedir.

Melis Gülercan

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerji dolu hissedeceksin; hayata karşı olan tutkun ve kararlılığın çevrendekilere de yansıyacak. Küçük engellerle karşılaşsan bile, bunların seni durdurmasına izin vermeyeceksin. Kendi yeteneklerine inanman, yeni fırsatların kapılarını açabilir. Sosyal çevrende birbirinden ilginç insanlarla etkileşim kurmak için harika bir zaman. Yaratıcılığını serbest bırakmalısın, zira içindeki sanatsal yön hemen ön plana çıkacak. Duygusal anlamda ise daha derin bağlar kurma zamanı. Sevgi ve destek aradığın kişilere yaklaş; onların da duygusal açıdan seninle olabileceğini unutma. Unutma, cesaretinle zorlukların üstesinden gelme kabiliyeti içindeki en güçlü silahın.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, huzurlu bir ortamda kendini bulma ihtiyacı hissedebilirsin. Yenilik arayışında olsan da, geçmişin sıcak hatıraları seni sarabilir. Günü eve kapalı geçirme isteği, içsel dengeyi sağlama arayışının bir yansıması. Maddi konulara dair attığın adımlarının olumlu sonuçlarını almak, motivasyonunu artıracak. İletişim kurmak, hislerini ifade etmek için doğru bir zaman. Sevdiklerinle paylaşımların, bağları güçlendirebilir. Kendini ifade etmekte zorlanıyorsan, sanatsal bir aktivite veya doğada vakit geçirmek ruh halini canlandıracak. Sakin kalmak ve anı yaşamak, bugün sana en büyük faydayı sağlayacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün, zihnindeki merak duygusu her zamankinden daha belirgin hale gelecek. İletişim becerilerin güçlü bir şekilde öne çıkacak ve etrafındaki insanlarla derinlemesine sohbetler yapma isteği günün atmosferini şekillendirecek. Yeni bilgiler edinme arzusu seni farklı alanlara yönlendirebilir. Sosyal çevrenden biriyle yapacağın bir konuşma, beklemediğin bir ilham kaynağı olabilir.Merakın, seni keşfe çıkmaya teşvik edecek. Yazılı veya görsel ifade yeteneklerin, düşüncelerini başkalarına aktarma konusunda sana yardımcı olacak. Ancak, her şeyin hızlı bir şekilde gelişmesi seni biraz çelişkili hissettirebilir. Kendine zaman tanımalısın. Duygusal yönden, içsel duygularını anlamak için biraz yalnız kalmayı da düşünebilirsin. İçsel yolculuğun, zihnini rahatlatacak ve daha net kararlar almanı sağlayacak. Akşam saatlerinde, duygusal bir bağ kurmak için uygun bir zaman dilimi. Sevdiklerinle geçireceğin anlar, kalbindeki sıcaklığı artıracak.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir gün. Aile bağlarına, ev yaşamına dair hislerin güçlü bir şekilde su yüzüne çıkabilir. Sevdiklerinle birlikte geçirilecek zaman, ruhunu besleyecek ve huzurunu artıracak. Sıkışmış ya da unutulmuş bazı hislerinle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. Yaratıcılığın artacak; sanatsal yönlerini keşfetmek için ideal bir atmosferde olacaksın. Kendini ifade ederken, içsel duygularını açıkça paylaşma isteği duyabilirsin. Şimdi, kendine karşı nazik olmanın ve öz bakım yapmanın tam zamanı. Yavaş temposunu koru, her adımda içsel dengeyi bulmaya çalış. İzlemesi keyif veren bir yolculuk seni bekliyor. İnvaziv düşüncelerden uzak durarak, sevdiğin çalışmalara odaklan. İletişimde hassasiyet ve anlayış, ilişkilerinde derinlik katacak. Unutma, içsel huzurunu bulmak en önemli öncelik.

ASLAN BURCU YORUMU

Kendini parlayan bir yıldız gibi hissetmen için harika bir gün. Yaratıcılığın ve enerjin çevrendekileri etkisi altına alacak. Sosyal ortamlarda geniş bir kitleye hitap etmek ve ilgi çekmek için mükemmel bir fırsat. Liderlik özelliklerin öne çıkacak; fikirlerini cesurca savunmaktan kaçınma. Ancak, etrafındaki insanlarla olan iletişimine dikkat etmelisin. Duygusal iniş çıkışlar yaşanabilir, bu yüzden kalp ve akıl arasında denge kurmak önemli olacak. Gün sonunda, içsel huzurun ve güvenin artacağını hissedeceksin. Kendine odaklanarak, içsel gücünü yeniden keşfetmek için bir fırsat yakalayabilirsin. Unutma, senin kararlılığın ve cesaretin, başkalarına ilham verecek.

BAŞAK BURCU YORUMU

Sorgulayıcı zihin yapın bugün, sizi içsel bir yolculuğa çıkartabilir. İletişimdeki incelikleri daha da derinlemesine anlamak isteyebilirsiniz. İş ve özel hayatınızdaki dengeyi bulmak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyebilir. Akılda kalıcı detaylara odaklanarak, çevrenizdeki insanlara yardımcı olma arayışınız, dikkatinizi çekecek. Aşk hayatında samimiyet ve içtenlik ön planda olacak; duygusal bağlarınızı güçlendirmek için açık ve dürüst bir iletişim kurmaya özen gösterin. Sağlığınıza dikkat etmekte fayda var; belki de biraz molaya ihtiyacınız vardır. Verimliliğinizi artırmak için kendinize alan açın ve yaratıcılığınızı besleyin. Bugün, gündelik hayatınızda yapacağınız küçük düzenlemelerin, büyük fark yaratabileceğini unutmayın.

TERAZİ BURCU YORUMU

Dengede kalma ihtiyacı içindesin; ilişkilerinde uyumu sağlamak ve insanlarla olan etkileşimlerinde diplomasi kullanmak ön planda. Bugün, ikili ilişkilerin odak noktası haline gelebilir. Duygusal açıdan önemli diyaloglar kurabilir, sağlam temellere dayanan ortaklıklar geliştirme fırsatları ile karşılaşabilirsin. Hayatındaki estetik unsurlarına ve sanatsal yönüne dair yeni keşifler yapmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Sosyal ortamlarda aktif olman gerekebilir; yeni insanlarla tanışma veya mevcut bağları derinleştirme fırsatları seni bekliyor. Ancak, kendi isteklerini ve ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. İçsel olarak huzurlu kalmaya yönelik adımlar atmak, günün genel atmosferini güzelleştirecek ve seni daha üretken hale getirecektir.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklerin ve içsel dünyanın ön planda olacak. Hislerin seni yönlendirebilir, bu nedenle sezgilerine güvenmeyi ihmal etme. Maske takmayı bırakıp gerçek hislerini ortaya koyma cesareti gösterebilirsin. İlişkilerde yoğun ve tutkulu bir enerji var; partnerinle aranda geçmişe dair bir bağın yeniden canlanması mümkün. Bu, sağlıklı bir şekilde iletişim kurarak aranızdaki bağı güçlendirmenizi sağlayabilir.Aynı zamanda, yaşamındaki dönüşüm süreçleri hız kazanabilir. Eski kalıplardan kurtulma fırsatın doğuyor. Fakat bu değişim, başlangıçta rahatsız edici gelebilir; ancak güçlü yapın bu süreçte sana büyük fayda sağlayabilir. Kendine güven ve cesaretle ilerle, çünkü bu dönüşüm seni daha güçlü bir insan yapacak. Maddi konularda da dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. Kendi gücünü hissetmek, hem içsel hem de dışsal dünya ile dengede olmanı sağlayacak. Aşk, tutku ve dönüşüm bu günün ana temaları…

YAY BURCU YORUMU

Keşif ve macera arayışında bir gün. İçsel bir özgürlük hissi ile yeni deneyimlere aç olacaksın. Farklı kültürler ve bakış açıları seni etkileyecek, bu süreçte yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Eğiticilerle veya mentörlerle tanışmak, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat. Aynı zamanda, ruhsal ve zihinsel bir yoğunluk içinde kendini bulabilirsin; meditasyon veya doğa yürüyüşleri ile içsel huzuru yakalamaya çalış. Esnek ol, hayat yaşanacak anlarla dolu; anıların tadını çıkar. Yaratıcılığını ifade etmek için uygun bir zaman. Sanatsal bir aktivite, ruhunu besleyebilir. Kendine güven ve cesur adımlar at, ufuk açıcı fırsatlar kapını çalabilir. İyi şans!

OĞLAK BURCU YORUMU

Görev bilinci, kararlılık ve disiplinle dolu bir enerjiye sahipsin. Bugün, uzun zamandır üzerinde düşündüğün projelerin ya da hedeflerinle ilgili önemli ilerlemeler kaydedebilirsin. Çalışma temposunun yüksek olduğu bu dönem, sevdiğin işlere daha fazla odaklanmana yardımcı olacak. İletişim becerilerin güçlü, etrafındakilerle kuracağın bağlantılar, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırman konusunda isabetli adımlar atmanı sağlayabilir. Ancak, bir miktar sabırlı olmakta ve olayları aceleye getirmemekte fayda var. Gözlemlerin sayesinde stratejik bir yaklaşım geliştirebilir, potansiyel zorlukları önceden sezip daha etkili bir yol haritası belirleyebilirsin.Kişisel ilişkilerinde ise, içten ve samimi bir iletişimin keyfini çıkarabilirsin. Bu, hem arkadaşlık hem de romantik bağlarını güçlendirme şansı sunar. Sevdiklerinle derin sohbetler yapabilmek, aranızdaki bağı daha da kuvvetlendirebilir. Kendini ifade etme becerin bu dönemde ön planda olacak.Finansal açıdan, dikkatli düşünmek ve harcamalarını gözden geçirmek önemli. Ani kararlar almaktan kaçınmalısın. Birikimlerini yönetmek için mantıklı adımlar atmayı hedefle. Bugün, kendi iç dünyanda derinleşebilir, geçmişe dair bazı olayları değerlendirerek geleceğine yönelik planlar yapabilirsin. Unutma, attığın her adımda kararlılığın daha sağlam bir gelecek inşa etmekte sana yardımcı olacak.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi fikirlerin ön planda. Bağlı olduğun topluluklarla olan etkileşimlerin, sana ilham verebilir. Sosyal ortamlarda kendini ifade etmekten çekinme; yaratıcı projelerin için destek bulma fırsatı var. Özellikle sezgilerin güçlü, bu da karar almada sana avantaj sağlayacak. Dış dünyaya karşı duyarlılığın artarken, içsel dünyanda da önemli sorgulamalar yapabilirsin. Kendi değerlerinle ilgili düşünmek, geleceğindeki yol haritanı belirlemene yardımcı olacak. Tüm bunlar arasında, farklılıklara açık olmanın ve mevcut durumları kabullenmenin sana olumlu geri dönüşler getireceğini unutma. Her şey, sana yeni ufuklar açma potansiyeli taşıyor.

BALIK BURCU YORUMU
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM