1
İzleyiciyle ilk kez Antalya Film Festivali’nde buluşan ve geçen hafta 41. İstanbul Film Festivali’nin Ulusal Yarışma’sında En İyi Yönetmen ve En iyi Sanat Yönetmeni (Natali Yeres) ödüllerini alan “Kerr” bu hafta sonu vizyona girdi. “Kerr” babasının cenazesi için doğup büyüdüğü kente geri dönen Can’ın, burada tanık olduğu bir cinayetin ardından, kendini bir yandan absürt bir yandan da karanlık bir girdapta buluşunu anlatıyor. Filmin yönetmeni Tayfun Pirselimoğlu ve başrol oyuncusu Erdem Şenocak ile hem filmi hem de günümüz dünyasının yaşadığı açmazları konuştuk.
Fotoğraflar: Kaan Sağanak
Kendi romanınızdan hareketle senaryosunu yazıp çektiğiniz “Kerr” İstanbul Film Festivali’nin ardından vizyona girdi. Öncelikle şunu merak ediyorum, romanı yazarken günün birinde filmini çekeceğinizi düşünüyor muydunuz? Yoksa nasıl başladı film fikri?
Tayfun Pirselimoğlu: Bir hikâye, roman yazarken onu az çok bir film akışı içerisinde tahayyül ediyorum. Ancak bu ilerde film olur maksadı taşımıyor. “Kerr” her nedense daha sonrasında kafamın içerisinde bir film senaryosuna dönüştü. Fakat film romana önemli ölçüde yaslansa da yaptığım değişiklikler ve başka hikayelerimden ödünç aldığım ögeler de var. “Kerr”in de böyle bir kaderi olacakmış demek.
– Filmin çok güçlü bir atmosferi var ve bu da en çok görselliğiyle kendini belli ediyor. Bu tasarımla ilgili neler söyleyeceksiniz?
T.P.: İfade ettiğim gibi roman yazarken tasavvurum biraz da yönetmen tarafımdan faydalanıyor. Her ne anlatıyorsam onun imgelemimde bir karşılığı, akışı oluyor. Diğer taraftan görüp etkilendiğim pek çok mekânı biriktiriyorum; o mekânları zihnimde kaydediyorum. “Kerr”dekilerin bir kısmı benim biriktirdiklerimden. Ama film büyük ölçüde yeniden tasarlayıp oluşturduklarımızdan oluşuyor. Bu konuda Andreas ve Natali ile verimli bir şekilde çalıştık diyebilirim. Zamanın ve mekânın belirsizliği filmin dokusunda önemli; bu tasarımı etkileyen unsurlardan.
– Bir yandan aynı adlı serginiz de İstanbul Konsept Galeri’de başladı. Buradaki işleriniz romanın filme aktarılması aşamasında mı yapıldı?
T.P.: Yok. Sergi hem romandan hem de filmden bağımsız. Bizatihi ‘’kerr’’ in manası üzerine kurulu. Yani tekrar eden, sürekli dönüp duran kavramlarla alakalı. Bu bağlamda resimlerin bir kısmı da eskiden yaptıklarımın üzerinden yeniden ürettiklerim. Sergi ‘’Her şey tekrar ediyor’’ diyor…
– Filmde oyunculuk performansları bir hayli sıradışı… Rıza Akın çok değişik bir tiplemeyle karşımızda örneğin. Karakterleri oluştururken oyuncularla nasıl bir çalışma yürüttünüz, onları ne kadar özgür bıraktınız?
T.P.: Oyuncularla olan ilişkim daha önceki filmlerimde olanlardan farklı değil. Provalardan, biteviye hazırlık çalışmalardan uzak, oyuncunun sezgilerini bileyen ön konuşmalara, mesafeye önem veren bir yöntem. Bu filmde sinemadan uzun süre uzak kalmış yetenekli oyuncularla ve yine bazı amatörlerle de çalıştım. Rıza Akın, biliyorsunuz hemen her filmimde var. Ona Natali’nin de katkısıyla yeni bir suret yarattık diyebilirim. Oyuncular belirlediğim karakterin sınırları içerisinde dolaştıkları bir serbestlikleri var tabii ki. Bu belli bir denge dahilinde gerçekleşiyor.
– Dediğiniz gibi, film zamansız ve bir ölçüde mekansız bir yapıya sahip. Yine de Türkiye’yi anlattığı çok açık. İzleyici nasıl bir memleket manzarası görecek filminizde?
T.P.: Bütün bir dünya olarak deliliğin sınırlarında dolaşıyoruz hissiyatındayım. Akli olanın buharlaştığı bir dönem. Bunun içerisinde, onun bir parçası olmak idraki de hırpalıyor. İzleyicinin filmde bulabileceği aşinalık kendi içinde bulunduğu tuhaflığı işaret ediyor biraz da. Hakikaten tuhaf zamanlar bunlar. “Kerr” bunun bir iz düşümü diyelim.
– Herkesin gördüğü, bildiği suçlar işlense de buna dair bir şey yapılamaması filminizin önemli bir meselesi, ama aynı zamanda günümüz Türkiye’sinin de yadsınamaz bir gerçeği. Suç, ceza ve adalet gibi kavramlar hakkında bir sinemacı ve yazar olarak ne düşünüyorsunuz? Yaşadığımız bu kabustan bir uyanış mümkün olacak mı?
T.P.: Bunlar yazmaya, çizmeye, film çekmeye başladığımdan beri, en başından bir şeyler üretme çabasına girdiğimden beri cebelleştiğim kavramlar. Bunların vicdanla olan ilişkisi ve bireyin içinde olduğu çaresizlik. Nihayetinde dönüştükleri hikâyeler bir çare üretmeye yönelik değil tabii olarak; belki huzursuzluğumuzun kaynağını işaret etmek gibi bir işlevleri olabilir. Sizin ifadenizle kabusumuzu tarif ediyorlar. Bu kâbus bitecek mi sorusunun karşılığı tabii ki evet. Lakin, sonra tekrar ve bir kere daha bitmek üzere yeniden başlayacak. Kerr, temsil ettiği hakikat adına gerçekten önemli bir kelime!
– “Kerr” ile yolunuz nasıl kesişti, oradan başlayalım mı? Senaryo nasıl geldi size, Tayfun Pirselimoğlu’nun romanını okumuş mudunuz, onunla nasıl bir konuşma geçti aranızda? Ve en önemlisi sizi bu filmde oynamaya ikna eden sebep/ler nelerdi?
“Kerr” ekibine filme iki hafta kala dahil oldum. Başrol için düşünülen oyuncunun programındaki bir değişiklik, benim şansım oldu ve Tayfun Pirselimoğlu’ndan bir davet aldım. O sırada henüz Tayfun Pirselimoğlu’nun ne filmleriyle, ne kitaplarıyla tanışmıştım ki filme dahil olduktan sonra kitaplarını okuyup filmlerini izlediğimde bu dünyayla bu kadar geç tanışmış olmaktan dolayı hayıflandım. Senaryoyu henüz okumadan Tayfun Bey’le bir kafede buluştuk. “Kerr” ile ilgili değil de daha çok sinema, sanat ve hayat hakkında uzunca sohbet ettiğimizi hatırlıyorum. Bildiğimiz anlamda bir audition değildi; o gün role dair bir okuma, deneme vb. bir şey yapmadık. Tayfun Bey’i beni filminde oynatmaya ikna eden şey neydi bilmiyorum ama o ilk sohbette kurabildiğimiz ortak dil, beni filmde yer almaya ikna etmeye yetti.
– Canlandırdığınız karakter sürekli bir arayış içinde olan, karşısına çıkan her yeni kişi ya da mekanla bazı şeyleri yeniden keşfeden ya da anlamaya çalışan biri. Böyle bir karakteri canlandırmak bir oyuncu için zorlayıcı da olabilir. Siz nasıl bir deneyim geçirdiniz?
Elbette oynadığım karakterin zorlayıcı tarafları vardı; ancak sizin de soruda gayet doğru şekilde tarif ettiğiniz üzere, karakter “sürekli arayış içinde” ve “her yeni kişi ve mekanla bazı şeyleri yeniden keşfediyor”. Bunlar aynı zamanda bir oyuncunun sahnede ya da kamera önünde yapması gereken şeyler; yani içinde bulunduğu durumu gözlemek, anlamaya çalışmak ve rol arkadaşlarını dinlemek. Bu açıdan baktığımda işimin kolay olduğunu da söyleyebilirim. Oyuncu olarak yapmam gerekenlerin bir bölümünü (rol arkadaşını dinlemek ve her yeni şeye açık olmak gibi) yerine getirdiğimde karakterin gerekliliklerinin bir bölümünü de yerine getirmiş oluyordum. Bazen, biz oyuncular çok konuşan, çok eyleyen karakterler oynadığımızda sanatımızın önemli bir parçası olan durmayı ve dinlemeyi unutuyoruz. Ancak bu karakter az konuştuğu ve çokça dinlediği için bu rol bana bunlar üzerine çalışma fırsatı verdi; çalışma zorunluluğu getirdi de diyebiliriz. Karakterin az konuşmasının yanı sıra Tayfun Bey’in oyunculardan beklentisi de daha minimal bir oyunculuk olduğu için çekim süreci boyunca küçük detaylar üzerinde ince ince çalışmaya çabaladım. Oyunculuk maceramda önemli bir durak olarak görüyorum o yüzden “Kerr”i.
– “Kerr” güçlü bir Türkiye alegorisi sunuyor bir yandan da. Film sizce memleketi hangi yönleriyle yansıtıyor ve tuttuğu bu ayna ne kadar gerçekçi?
Filmde varolan, adaletsizliğin normalleşmesi, sıkıyönetim uygulamaları vb. birçok tema, Türkiye’yi imliyor ne yazık ki. Dolayısıyla birçok başka okumaya olanak sunmasının yanı sıra filmin bir Türkiye alegorisi olarak okunmaya açık olduğu bir gerçek. Hem romanda hem filmde özellikle karakol, savcılık, morg vb. devlet dairelerinin tasvirinde Türkiye resminin çok iyi çizildiğini düşünüyorum. Ancak bir Türkiye portresi çıkarmak, filmin birincil amaçlarından biri mi, emin değilim. Filmin insanın temel korkularını ele alması bağlamında varoluşsal bir okumaya ve aslında birçok başka okumaya da açık olduğunu düşünüyorum -ki bir eserin farklı okumalara açık olması, onun büyük bir eser olmaya yaklaştığının işaretlerinden biri bence. Karakteri canlandırırken oyunumu herhangi bir alegori üzerinden kurmadığımı da belirtmeliyim.
-Netflix dizisi “Uysallar”da da kısa ama çok önemli bir rolünüz var. Nasıl bir deneyim oldu “Uysallar” sizin için?
“Uysallar” yayın tarihiyle olmasa da çekim tarihi itibariyle yer aldığım ilk dizi. Tiyatroda ve oynadığım bağımsız filmlerde oyunumu daha iyi hale getirmek için mümkün olduğu kadar çok prova yapmaya alışkın bir oyuncuyum. Sektörün şartları nedeniyle dizilerde bunun pek mümkün olmadığını duyuyordum hep. “Uysallar”da bunun böyle olmadığını, şartlar elverdiği ölçüde büyük bir titizlikle çalışıldığını ve bunun da sonuca yansıdığını düşünüyorum. Bu anlamda, dizi sektörüne “Uysallar”la adım atmak, benim açımdan büyük bir şanstı. İyi bir senaristle; işini çok seven, oyuncuya ve oyuna yakın ilgi gösteren bir yönetmenle ve oyunculuğuna hayran olduğum Öner Erkan’la çalışmaktan ve birçok başka değerli oyuncuyla aynı projede yer almaktan dolayı çok mutluyum.
Bugün enerjin zirve yapacak. İçindeki macera arzusunu özgür bırakabilirsin. Kendini cesur hissettiğin anlar, yeni başlangıçlara kapı aralayabilir. Sosyal bağlarda sıcaklık ve çekicilik ön planda. Arkadaşlarınla geçmişte yaşadığınız güzel anıları paylaşmak, ilişkilerinizi güçlendirebilir. İş veya projelerle ilgili yenilikçi fikirlerin öne çıkarken, başkalarını da ikna etme yeteneğin artacak. Ancak, aceleci davranmamaya özen göster. Duygusal ilişkilerde ise ani tepkiler verme riski var; sabırlı olman faydalı olabilir. Kalbindeki tutku, seni motive ederken, geleceğe dair planlarını netleştirme zamanı. Diligentce ilerle, ancak önünü görmek adına biraz geri çekilmeyi de ihmal etme. Kendini ifade etme arzun güçlenebilir; bu, yaratıcılığını artırıp, seni daha iyi bir versiyonuna dönüştürebilir.
Bugün, maddi konulara ve güvenliğe odaklanmak isteyebilirsin. Hayatında istikrar arayışın artıyor; bu nedenle finansal durumunla ilgili önemli kararlar alabilirsin. Birikimlerini gözden geçirmek, yatırımlarını yeniden değerlendirmek veya harcamalarını kontrol altına almak için harika bir zaman. Aynı zamanda sevdiklerinle olan ilişkilerinde de derin bağlar kurma isteği hissedebilirsin. Karşılıklı anlayış ve güven, bağlarınızı kuvvetlendirecektir. İçsel huzurunu sağlamak, doğada zaman geçirmek veya sanatsal bir aktivite ile uğraşmak için harika bir fırsat sunuyor. Kendini yaratıcı yönlerini ifade ederken bulabilirsin, bu da ruh halini olumlu yönde etkileyecek. İlişkilerde ise açık iletişim ve samimiyet ön planda olmalı; bu sayede karmaşık durumları daha kolay atlatabilirsin. Genel olarak, dengeli ve huzurlu bir gün seni bekliyor.
Bugün iletişim becerilerin parlayacak, düşüncelerini başkalarıyla paylaşmaktan keyif alacaksın. Farklı perspektiflerle karşılaşmak, zihin açıcı olabilir. Sosyal ortamlarda dikkat çekeceksin; çevrendekilerle derin sohbetler yapma fırsatı bulabilirsin. Aynı zamanda, merak duygun seni yeni bilgilerin peşine yönlendirebilir. Çalışma hayatında ise takım çalışmasına dayalı projelere katılmak, daha etkili sonuçlar elde etmene yardımcı olacak. İçinde bulunduğun durumlar, beklenmedik durumlara karşı esneklik ve uyum sağlama yeteneğinle daha kolay üstesinden gelebilirsin. Önemli kararlar almadan önce, duygusal ve mantıksal yönlerini dengelemeye çalış. Sevgiliyle veya yakın arkadaşlarla yapılan konuşmalar, ilişkinin derinleşmesine zemin hazırlayabilir; içtenlikle paylaşımda bulunmak, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek. Kıskançlıklara veya geçmiş anlaşmazlıklara takılı kalmamakta fayda var, esnek ve açık görüşlü kalmayı ihmal etme.
Duygusal derinliğin bugünün en belirgin teması. İçsel huzuru bulmak için kendi ihtiyaçlarına odaklanmalısın. Aile üyeleriyle olan ilişkilerin, destekleyici ve güven verici bir atmosfer yaratma potansiyeline sahip. Kendini savunmasız hissettiğin anlarda, sevgi dolu bir ortamda olmak sana iyi gelecek. Geçmişteki anılar, şimdiki hislerini şekillendirmekte, bu nedenle bazı konuları gözden geçirmek isteyebilirsin. Duygusal zekânı kullanarak başkalarıyla daha derin bağlantılar kurma fırsatı var. Bu dönemde, içsel yolculuğuna yönelmek, daha iyi bir anlayış ve yaşam dengesi sağlayabilir. Unutma, koruma içgüdün sadece kendine değil, sevdiklerine de ışık tutabilir. Sakin bir akşam geçirerek kendine zaman ayırmak, günün karmaşasından uzaklaşmana yardımcı olacak.
Bugün, içindeki yaratıcılığı harekete geçirecek durumlarla karşılaşabilirsin. Kendine güvenin artarken, etrafındakilere de ilham verme olasılığın yüksek. Sosyal ilişkilerinde belirgin bir sıcaklık hissedeceksin; samimi paylaşımlar, dostluk bağlarının güçlenmesini sağlayabilir. Ancak, biraz dikkatli olmalısın. Fazla iyimserlik, gerçekleri görmene engel olabilir. İş hayatında liderlik özelliklerini sergilemek için güzel bir gün; projelerini cesurca savunabilirsin. Aniden gelişen olaylarla enerjini yükseltebilir, tutku dolu ortamlarda kendini bulabilirsin. Sevgiyle bağlantı kurmak adına güzel fırsatlar var; hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Bugün, kendini daha özgür hissetmek için denemeler yapma cesaretini bulabilirsin.
Günün doğal akışı içerisinde, detaylara olan odaklanman seni önemli fırsatların eşiğine getirebilir. İletişim becerilerin artarken, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin güçlü bir bağ oluşturmanı sağlayacak. Organize etme yeteneğin sayesinde, belirsizliklerden uzaklaşarak daha net bir yol haritası çizebilirsin.Bireysel projelerine yön verme arzusu, senin için verimli bir geliştirme sürecine geçiş yapmanı kolaylaştıracak. Duygusal anlamda, içsel huzurunu bulmak adına biraz kendine zaman ayırmalısın. Sosyal bir araya gelme isteğin, yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Ancak, insanları tanımaya başladıkça, karşındaki kişilerin gerçek yüzleriyle de yüzleşme fırsatını yakalayabilirsin. Kendini ifade etme çabaların karşılık bulacak ve düşündüğünden daha etkili olacaksın. İçsel dünya ile dışsal dünya arasında dengeli bir ilişki kurmak, sağlıklı bir yaşam biçimi benimsemeni sağlayacak. Yeniliklere açık ol, dönüşümler seni daha güçlü bir varlığa dönüştürecek.
Sosyal ilişkilerin ön planda olduğu bir gün. İnsanlarla olan iletişimin, beklenmedik anlardan ve güzel sürprizlerden beslenebilir. Duygusal derinliklere dalmak ve bu derinlikteki hislerle baş başa kalmak hoş bir denge yaratabilir. Sanatsal ve estetik yönlerin açığa çıkması, yaratıcılığını serbest bırakma fırsatı sunabilir. Kendini ifade etme biçiminde özgürleşme hissi hakim. İlişkilerde, karşıt görüşler ve tartışmalar gündeme gelebilir. Bu durum, bir şeyleri netleştirme adına faydalı olabilir. Ruhsal dinginlik için biraz kişisel alan tanımak gerektiği hissi doğabilir. Kendini yeniden değerlendirmen ve toplumsal bağlarını gözden geçirmen için uygun bir zaman. Farklılıklara saygı göstererek, hoşgörülü bir tutum sergilemek, seni daha da güçlü kılacaktır.
Duyguların derinliklerinde bir dalış yapma arzusu baskın olabilir. İçsel dünyanda yaşanan değişimlerin, başkalarıyla olan ilişkilerine yansıdığını göreceksin. Güçlü sezgilerin seni yönlendirebilir; bu nedenle içgüdülerine güvenmen önemli. Derin bağlantılar kurma isteği, bazı insanlarla daha özel bir bağlanma yoluna girebilir. Ancak, duygusal yaralar ve geçmiş deneyimlerle yüzleşmek de söz konusu. İçsel huzurunu sağlamak için, bu anların farkında olmalı ve kabullenmelisin.Bugün, paylaşımlarına biraz daha dikkat etmen gerekebilir, zira açıklığa kavuşturulması gereken bazı hisler ortaya çıkabilir. İlişkilerdeki gerginlikler, yüzeyde belirsizliklere neden olmaktan ziyade derin bir anlayışa dönüşebilir. Önemli olan, duygusal yüklerini paylaşacak güvenilir kişiler bulabilmek. Kendine dönüp bakmak, transforming evriminin bir parçası olarak daha iyi besleneceğin bir süreç olacak. Bu, senin için sadece zorlu bir aşama değil, aynı zamanda yenilenme ve güçlenme fırsatı da taşıyor.
Göz alıcı fırsatlar kapını çalmaya hazırlanıyor. Enerjin, başkalarıyla bağlantıya geçmen için ideal bir zemin sunacak. Sosyal çevren genişleyecek, yeni tanışlıklar hayatına renk katacak. İçsel olarak atılgan ve özgür ruhlu hissettiğin bu dönemde, düşüncelerini rahatça ifade edebileceğin platformlar bulmak için cesur adımlar atabilirsin. Seyahat ya da yeni kültürlerle tanışma arzusu içindesin; bu isteği hayata geçirmen için doğru zaman. Esnek ve meraklı yapının seni yeni deneyimlere yönlendireceğini unutma. Ancak, büyük kararlar almadan önce detaylara dikkat etmeli, sezgine güvenmelisin. Kısa süreli haberler, geleceğe dair umut verici bir his yaratabilir. İlişkilerde samimiyet ve derinlik arayışında olacaksın; bu süreçte duygularını açmak, yakınlarına daha da bağlanmanı sağlayabilir. Kendine karşı nazik olmayı unutmadan, günlük yaşantında keyif arayışını sürdürebilirsin.
Duygusal derinliklerinizle yüzleşmek için uygun bir gün. Kendinize dönmek, içsel dünyanızı keşfetmek ve belki de unutulmuş bir tutkunuzla yeniden bağlantı kurmak isteyebilirsiniz. Etrafınızdaki insanların etkisi altında kalmadan kendi kararlarınızı sorgulamak önem taşıyor. İş ve özel yaşam arasında bir denge kurma arayışı içindesiniz. Uzun vadeli planlarınıza odaklanmak, size güç katacak. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek için sevdiğiniz insanlarla açık iletişim kurmaya özen gösterin. Bugün kendinize bir mola vermeyi ve hayatın tadını çıkarmayı ihmal etmeyin; rahatlama ve yenilenme, zihinsel sağlığınıza katkı sağlayacak. Eylemlerinizdeki kararlılık, sizi hedeflerinize daha da yaklaştıracak. Unutmayın, bazen en iyi ilerlemeler sessiz düşünce anlarında ortaya çıkar.
Orijinal fikirler ve yenilikçi düşünceler için mükemmel bir gün. Sosyal ortamlarda parlayabilir, insanlara ilham verebilirsin. Arkadaşların ya da grup projelerinle ilgili yeni fırsatlar doğabilir. İletişim yeteneklerin yüksek, düşündüklerini etkili bir şekilde paylaşmaktan çekinme. İçsel huzurunu sağlamak için yalnız kalmayı da düşünmelisin; bu, zihnini dinlendirerek yaratıcılığını besleyecek. Ayrıca, sürpriz bir haber alabilir ya da beklenmedik bir durumla karşılaşabilirsin. Duygusal dengeyi korumak önemli, bu yüzden sezgilerine güven. Her şey beklediğinden daha iyi olabilir, fırsatları değerlendirmekten çekinme.
Duygusal derinliklerinizi zorlayacak bir gün. İçsel bir keşif yapma arzusu içinde olabilir, bu nedenle yalnız kalmak, düşüncelerinizi netleştirmek için faydalı olabilir. Sanat ve yaratıcılık konularında kendinizi ifade etme ihtiyacı hissedebilirsiniz; bir şeyler yazmak veya resim yapmak ruhunuza iyi gelebilir. İlişkilerde hassasiyet artabilir, bu sebeple duygusal ifadelerinizi dikkatlice seçmelisiniz. Başkalarının hislerine karşı duyarlı olmanız, bazı kalp kırılmalarını önleyebilir. Eğer bir çatışma yaşarsanız, empati göstermek ve karşınızdaki kişinin bakış açısını anlamaya çalışmak, durumu yumuşatabilir. Ayrıca, spiritüel konulara yönelmek; meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi etkinlikler, ruhsal dinginliğinizi artırabilir. Bugün, sezgilerinizin güçlü olduğu bir dönemdesiniz; iç sesinize kulak vermek, size çok şey katabilir.
