1
İzleyiciyle ilk kez Antalya Film Festivali’nde buluşan ve geçen hafta 41. İstanbul Film Festivali’nin Ulusal Yarışma’sında En İyi Yönetmen ve En iyi Sanat Yönetmeni (Natali Yeres) ödüllerini alan “Kerr” bu hafta sonu vizyona girdi. “Kerr” babasının cenazesi için doğup büyüdüğü kente geri dönen Can’ın, burada tanık olduğu bir cinayetin ardından, kendini bir yandan absürt bir yandan da karanlık bir girdapta buluşunu anlatıyor. Filmin yönetmeni Tayfun Pirselimoğlu ve başrol oyuncusu Erdem Şenocak ile hem filmi hem de günümüz dünyasının yaşadığı açmazları konuştuk.
Fotoğraflar: Kaan Sağanak
Kendi romanınızdan hareketle senaryosunu yazıp çektiğiniz “Kerr” İstanbul Film Festivali’nin ardından vizyona girdi. Öncelikle şunu merak ediyorum, romanı yazarken günün birinde filmini çekeceğinizi düşünüyor muydunuz? Yoksa nasıl başladı film fikri?
Tayfun Pirselimoğlu: Bir hikâye, roman yazarken onu az çok bir film akışı içerisinde tahayyül ediyorum. Ancak bu ilerde film olur maksadı taşımıyor. “Kerr” her nedense daha sonrasında kafamın içerisinde bir film senaryosuna dönüştü. Fakat film romana önemli ölçüde yaslansa da yaptığım değişiklikler ve başka hikayelerimden ödünç aldığım ögeler de var. “Kerr”in de böyle bir kaderi olacakmış demek.
– Filmin çok güçlü bir atmosferi var ve bu da en çok görselliğiyle kendini belli ediyor. Bu tasarımla ilgili neler söyleyeceksiniz?
T.P.: İfade ettiğim gibi roman yazarken tasavvurum biraz da yönetmen tarafımdan faydalanıyor. Her ne anlatıyorsam onun imgelemimde bir karşılığı, akışı oluyor. Diğer taraftan görüp etkilendiğim pek çok mekânı biriktiriyorum; o mekânları zihnimde kaydediyorum. “Kerr”dekilerin bir kısmı benim biriktirdiklerimden. Ama film büyük ölçüde yeniden tasarlayıp oluşturduklarımızdan oluşuyor. Bu konuda Andreas ve Natali ile verimli bir şekilde çalıştık diyebilirim. Zamanın ve mekânın belirsizliği filmin dokusunda önemli; bu tasarımı etkileyen unsurlardan.
– Bir yandan aynı adlı serginiz de İstanbul Konsept Galeri’de başladı. Buradaki işleriniz romanın filme aktarılması aşamasında mı yapıldı?
T.P.: Yok. Sergi hem romandan hem de filmden bağımsız. Bizatihi ‘’kerr’’ in manası üzerine kurulu. Yani tekrar eden, sürekli dönüp duran kavramlarla alakalı. Bu bağlamda resimlerin bir kısmı da eskiden yaptıklarımın üzerinden yeniden ürettiklerim. Sergi ‘’Her şey tekrar ediyor’’ diyor…
– Filmde oyunculuk performansları bir hayli sıradışı… Rıza Akın çok değişik bir tiplemeyle karşımızda örneğin. Karakterleri oluştururken oyuncularla nasıl bir çalışma yürüttünüz, onları ne kadar özgür bıraktınız?
T.P.: Oyuncularla olan ilişkim daha önceki filmlerimde olanlardan farklı değil. Provalardan, biteviye hazırlık çalışmalardan uzak, oyuncunun sezgilerini bileyen ön konuşmalara, mesafeye önem veren bir yöntem. Bu filmde sinemadan uzun süre uzak kalmış yetenekli oyuncularla ve yine bazı amatörlerle de çalıştım. Rıza Akın, biliyorsunuz hemen her filmimde var. Ona Natali’nin de katkısıyla yeni bir suret yarattık diyebilirim. Oyuncular belirlediğim karakterin sınırları içerisinde dolaştıkları bir serbestlikleri var tabii ki. Bu belli bir denge dahilinde gerçekleşiyor.
– Dediğiniz gibi, film zamansız ve bir ölçüde mekansız bir yapıya sahip. Yine de Türkiye’yi anlattığı çok açık. İzleyici nasıl bir memleket manzarası görecek filminizde?
T.P.: Bütün bir dünya olarak deliliğin sınırlarında dolaşıyoruz hissiyatındayım. Akli olanın buharlaştığı bir dönem. Bunun içerisinde, onun bir parçası olmak idraki de hırpalıyor. İzleyicinin filmde bulabileceği aşinalık kendi içinde bulunduğu tuhaflığı işaret ediyor biraz da. Hakikaten tuhaf zamanlar bunlar. “Kerr” bunun bir iz düşümü diyelim.
– Herkesin gördüğü, bildiği suçlar işlense de buna dair bir şey yapılamaması filminizin önemli bir meselesi, ama aynı zamanda günümüz Türkiye’sinin de yadsınamaz bir gerçeği. Suç, ceza ve adalet gibi kavramlar hakkında bir sinemacı ve yazar olarak ne düşünüyorsunuz? Yaşadığımız bu kabustan bir uyanış mümkün olacak mı?
T.P.: Bunlar yazmaya, çizmeye, film çekmeye başladığımdan beri, en başından bir şeyler üretme çabasına girdiğimden beri cebelleştiğim kavramlar. Bunların vicdanla olan ilişkisi ve bireyin içinde olduğu çaresizlik. Nihayetinde dönüştükleri hikâyeler bir çare üretmeye yönelik değil tabii olarak; belki huzursuzluğumuzun kaynağını işaret etmek gibi bir işlevleri olabilir. Sizin ifadenizle kabusumuzu tarif ediyorlar. Bu kâbus bitecek mi sorusunun karşılığı tabii ki evet. Lakin, sonra tekrar ve bir kere daha bitmek üzere yeniden başlayacak. Kerr, temsil ettiği hakikat adına gerçekten önemli bir kelime!
– “Kerr” ile yolunuz nasıl kesişti, oradan başlayalım mı? Senaryo nasıl geldi size, Tayfun Pirselimoğlu’nun romanını okumuş mudunuz, onunla nasıl bir konuşma geçti aranızda? Ve en önemlisi sizi bu filmde oynamaya ikna eden sebep/ler nelerdi?
“Kerr” ekibine filme iki hafta kala dahil oldum. Başrol için düşünülen oyuncunun programındaki bir değişiklik, benim şansım oldu ve Tayfun Pirselimoğlu’ndan bir davet aldım. O sırada henüz Tayfun Pirselimoğlu’nun ne filmleriyle, ne kitaplarıyla tanışmıştım ki filme dahil olduktan sonra kitaplarını okuyup filmlerini izlediğimde bu dünyayla bu kadar geç tanışmış olmaktan dolayı hayıflandım. Senaryoyu henüz okumadan Tayfun Bey’le bir kafede buluştuk. “Kerr” ile ilgili değil de daha çok sinema, sanat ve hayat hakkında uzunca sohbet ettiğimizi hatırlıyorum. Bildiğimiz anlamda bir audition değildi; o gün role dair bir okuma, deneme vb. bir şey yapmadık. Tayfun Bey’i beni filminde oynatmaya ikna eden şey neydi bilmiyorum ama o ilk sohbette kurabildiğimiz ortak dil, beni filmde yer almaya ikna etmeye yetti.
– Canlandırdığınız karakter sürekli bir arayış içinde olan, karşısına çıkan her yeni kişi ya da mekanla bazı şeyleri yeniden keşfeden ya da anlamaya çalışan biri. Böyle bir karakteri canlandırmak bir oyuncu için zorlayıcı da olabilir. Siz nasıl bir deneyim geçirdiniz?
Elbette oynadığım karakterin zorlayıcı tarafları vardı; ancak sizin de soruda gayet doğru şekilde tarif ettiğiniz üzere, karakter “sürekli arayış içinde” ve “her yeni kişi ve mekanla bazı şeyleri yeniden keşfediyor”. Bunlar aynı zamanda bir oyuncunun sahnede ya da kamera önünde yapması gereken şeyler; yani içinde bulunduğu durumu gözlemek, anlamaya çalışmak ve rol arkadaşlarını dinlemek. Bu açıdan baktığımda işimin kolay olduğunu da söyleyebilirim. Oyuncu olarak yapmam gerekenlerin bir bölümünü (rol arkadaşını dinlemek ve her yeni şeye açık olmak gibi) yerine getirdiğimde karakterin gerekliliklerinin bir bölümünü de yerine getirmiş oluyordum. Bazen, biz oyuncular çok konuşan, çok eyleyen karakterler oynadığımızda sanatımızın önemli bir parçası olan durmayı ve dinlemeyi unutuyoruz. Ancak bu karakter az konuştuğu ve çokça dinlediği için bu rol bana bunlar üzerine çalışma fırsatı verdi; çalışma zorunluluğu getirdi de diyebiliriz. Karakterin az konuşmasının yanı sıra Tayfun Bey’in oyunculardan beklentisi de daha minimal bir oyunculuk olduğu için çekim süreci boyunca küçük detaylar üzerinde ince ince çalışmaya çabaladım. Oyunculuk maceramda önemli bir durak olarak görüyorum o yüzden “Kerr”i.
– “Kerr” güçlü bir Türkiye alegorisi sunuyor bir yandan da. Film sizce memleketi hangi yönleriyle yansıtıyor ve tuttuğu bu ayna ne kadar gerçekçi?
Filmde varolan, adaletsizliğin normalleşmesi, sıkıyönetim uygulamaları vb. birçok tema, Türkiye’yi imliyor ne yazık ki. Dolayısıyla birçok başka okumaya olanak sunmasının yanı sıra filmin bir Türkiye alegorisi olarak okunmaya açık olduğu bir gerçek. Hem romanda hem filmde özellikle karakol, savcılık, morg vb. devlet dairelerinin tasvirinde Türkiye resminin çok iyi çizildiğini düşünüyorum. Ancak bir Türkiye portresi çıkarmak, filmin birincil amaçlarından biri mi, emin değilim. Filmin insanın temel korkularını ele alması bağlamında varoluşsal bir okumaya ve aslında birçok başka okumaya da açık olduğunu düşünüyorum -ki bir eserin farklı okumalara açık olması, onun büyük bir eser olmaya yaklaştığının işaretlerinden biri bence. Karakteri canlandırırken oyunumu herhangi bir alegori üzerinden kurmadığımı da belirtmeliyim.
-Netflix dizisi “Uysallar”da da kısa ama çok önemli bir rolünüz var. Nasıl bir deneyim oldu “Uysallar” sizin için?
“Uysallar” yayın tarihiyle olmasa da çekim tarihi itibariyle yer aldığım ilk dizi. Tiyatroda ve oynadığım bağımsız filmlerde oyunumu daha iyi hale getirmek için mümkün olduğu kadar çok prova yapmaya alışkın bir oyuncuyum. Sektörün şartları nedeniyle dizilerde bunun pek mümkün olmadığını duyuyordum hep. “Uysallar”da bunun böyle olmadığını, şartlar elverdiği ölçüde büyük bir titizlikle çalışıldığını ve bunun da sonuca yansıdığını düşünüyorum. Bu anlamda, dizi sektörüne “Uysallar”la adım atmak, benim açımdan büyük bir şanstı. İyi bir senaristle; işini çok seven, oyuncuya ve oyuna yakın ilgi gösteren bir yönetmenle ve oyunculuğuna hayran olduğum Öner Erkan’la çalışmaktan ve birçok başka değerli oyuncuyla aynı projede yer almaktan dolayı çok mutluyum.
Enerjinin zirveye çıktığı bir gün. Kendini güçlü ve cesur hissedeceksin. Yeni başlangıçlar için uygun bir zaman. İçindeki liderlik ruhunu ortaya çıkarmak için fırsatlar seni bekliyor. İlişkilerde açık sözlülük ön plana çıkacak; özellikle yakın çevrendekilerle uyumlu ve etkili bir iletişim kurabileceksin. Aceleci davranmamakta fayda var, sabırlı olman gereken anlar olacak. Maceracı ruhunu beslemek için yeni deneyimlere kapı açabilirsin, farkındalığını artıracak aktiviteler keşfet. Fakat dikkatli ol; ani kararlar duygusal yanlarını zorlayabilir. Sağlık açısından hareketli olman, enerji alışverişini dengelemen adına önemli. Kısa bir yürüyüş, meditasyon veya spor faaliyetleriyle kendine iyi bakmayı unutma. Her şeyin dengesini bulma zamanı.
Bugün, kararlılığını ve istikrarını artıracak fırsatlarla karşılaşacaksın. İçsel huzur ve güven arayışın derinleşecek. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir süreçtesin, harcamalarını gözden geçirmenin zamanı geldi. Doğanın tadını çıkarmak, seni yenileyecek. Sosyal ilişkilerde sıcak ve samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Sevgi dolu sözlerin, çevrendekilerin kalbini kazanmanı sağlayacak. İçsel sesine kulak ver ve hislerine güven, bu dönemde sezgilerinle yön bulabileceksin. Bir projeye başlamak için harika bir zaman; azminle başarıyı elde etmende etkili olacak. Kendini rahat hissettiğin alanlarda zaman geçir, bu seni ruhsal olarak besleyecek ve motivasyonunu artıracak.
Zihninde hareketlenme, fikirlerin dans ettiği bir dönemdesin. İçinde bulunduğun ruh hali, çevrendekilerle daha geniş bir iletişim kurmanı sağlayacak. Bugün sosyal çevrenle olan bağlantıların derinleşebilir; yeni tanışıklıklar ve ilginç diyaloglar gündeme gelebilir. Eğlenceli aktiviteler ve grup ortamları sana ilham verecek. Anlık kararlar almakta zorlanabilirsin ama bu, spontane deneyimlerin tadını çıkarmanı engellemeyecek. Esnek olmaya çalış; değişime açık kaldıkça yeni fırsatlar kapını çalacak. Kendini ifade etme ihtiyacını göz ardı etme, düşüncelerini paylaşmak sana güven verecek. Öğleden sonra, biraz içe dönüş ve kişisel alanına çekilmek faydalı olabilir. Kendi belirsizliklerin üzerinde düşünmek, netlik kazanmanı sağlayacak. Hedeflerine bir adım daha yaklaşırken, başkalarının beklentilerine göre değil, kendi iç sesine göre hareket et.
Duygusal yoğunluk ve derin düşünceler içinde bir gün geçirebilirsin. İçsel dünyana odaklanmak, zihinsel ve ruhsal bir denge sağlamak için mükemmel bir zaman. Aile ve sevdiklerinle olan bağların güçlenebilir; birlikte geçirilen zaman, sana beklenmedik bir huzur getirecek. Geçmişle ilgili yaralar açılabilir, ama bunları kabullenmek ve iyileşmek için fırsat bulabilirsin. Yaratıcılığını ortaya çıkaracak sanatsal faaliyetlerde bulunman önerilir. Dış dünyadan uzaklaşmak isteyebilir, yalnızlık hissi içinde kaybolabilirsin; ancak bu, içsel yolculuğun için değerli bir fırsat sunuyor. Duygularının derinliklerine dalarken, kararsızlıklar yaşayabilirsin; iç sesini dinle ve hislerine güven. Partnerinle derin sohbetler yapmak, ilişkinizi daha güçlü kılabilir. Unutma, duygusal açılımlar ve itiraflar, ilerleme kaydetmenin anahtarıdır.
Yıldızlar, kendini ifade etme ve yaratıcılık konusunda seni destekliyor. Bugün sahne ışıkları üzerindeki yerini almak için mükemmel bir fırsat sunulabilir. Cesur adımlar atarak, çevrendekilere ilham verebilir ve kendini özgüvenle ortaya koyabilirsin. Sosyal ortamlarda parlayacak, insanlarla olan ilişkilerini derinleştireceksin. İkna edici yeteneklerinle, projelerin hakkında ilgiyi artırabilir, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırabilirsin. Fakat, aşırı gururlu tavırlardan kaçınmalısın; bazen nazik bir yaklaşım, daha büyük başarılara kapı açabilir. Kalp ve sezgilerin kuvvetli olacak, içsel sesine güvenerek kararlar alabilirsin. Arkadaş çevrenle keyifli anlar paylaşırken, aynı zamanda ait olduğun topluluk içerisindeki rolünü yeniden değerlendirebilirsin. Kendin için bu gün belirli hedefler koymayı dene, böylece ilerlemeni somut bir şekilde görebilirsin. Unutma, her şey senin elinde; kararlılığınla büyük değişimlere kapı açma potansiyelin var.
Gün, detaylara odaklanma ve mükemmeliyetçi yönlerini ön plana çıkarma fırsatı sunuyor. İçsel bir yenilenme hissi, yaşamındaki düzen arayışını destekleyebilir. Aşk hayatında iletişim ve anlayışa daha fazla önem vermek, ilişkinizdeki duygusal bağı güçlendirebilir. İş yerinde, stratejik düşünme yeteneğin sayesinde projelerde önemli bir rol üstlenebilirsin. Sağlığına özen göstermek, zihinsel ve fiziksel dengeni korumana yardımcı olacaktır. Bugün, çevrendeki insanlara karşı gösterdiğin destek, sosyal ilişkilerini derinleştirebilir. Kimseyi ve hiçbir detayı göz ardı etme; senin analitik bakış açın, karşına çıkabilecek zorlukları aşmanda önemli bir avantaj sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarını anlamak ve ifade etmek, kişisel gelişimine katkıda bulunabilir.
Bugün sosyal etkileşimlerinizde olağanüstü bir akıcılık ve çekicilik hissedeceksiniz. Arkadaşlarınızla ve ailenizle olan bağlarınız derinleşebilir. Duygusal paylaşımlar, sizi beklenmedik bir şekilde güçlü kılabilir. Bir ilişkiyi gözden geçirme veya yeni bir ilişkiye başlama niyetinde olanlar, kararlarını daha net bir şekilde belirleyebilir. Sanatsal yönlerinizi ön plana çıkarabileceğiniz fırsatlarla dolu bir gün. Yaratıcılığınızın doruk noktasında olduğu bir dönemde, projelere veya hobilerinize daha fazla zaman ayırmak isteyebilirsiniz. Duygusal dengesizlik hissettiğiniz anlarda, sizi rahatlatacak güzelliklere ve estetik değerlere yönelmek iyi gelecektir. Anlık kararlar almaktan kaçının; derinlemesine düşünmek ve duygularınızı anlamak, günün büyük resmi için önem taşıyor.Kendinizi ifade etme konusunda cesur olmalısınız; bu, hem sosyal çevrenizdeki insanların sizi nasıl gördüğünü hem de kendi içsel yolculuğunuzu dönüştürebilir. Bugün, içsel ve dışsal dengeyi sağlamak için küçük adımlar atmak, genel ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Unutmayın, keyif aldığınız şeylere yönelmek, hem zihninize hem de ruhunuza iyi gelecek.
Duyguların derinlikleriyle yüzleşmek için ideal bir zaman. İçsel çatışmaların ve karmaşaların yüzeye çıkma ihtimali yüksek. Bu durum, çevrendekilerle olan ilişkilerin üzerinde etkili olabilir. Kendini ifade etme isteğin artarken, başkalarının beklentilerine karşı daha duyarlı olabilirsin. İletişim gücünü kullanarak samimi ve açık bir diyalog ortamı oluşturman gerektiği; duygularını paylaşmak, yalnız olmadığını hissettirecek. Öne çıkan sezgisel yeteneklerin, seni beklenmeyen fırsatlarla karşılaştırabilir. Yine de, duygusal derinliklere dalmadan önce sınırlarını bilmelisin; kendini kaybetmemek adına dikkatli ol. Bugün, öz keşif için gereken cesareti bulabilirsin. Unutma, karanlıkta da parlayan bir ışık var. İhtiyacın olan her şey, kendi içinde saklı.
Seyahat ve keşiflere açık bir zihinle güne başlayabilirsin. Eğitim ve öğrenme konularında yeni fırsatlar karşına çıkabilir, kendini geliştirme isteği ön plana çıkabilir. Sosyal ilişkilerde ise samimiyet ve dürüstlük arayışın güçlü olacak. Yeni insanlarla tanışmak, ufkunu genişletmek için mükemmel bir zaman. Ancak dikkat etmen gereken nokta, bazen abartılı beklentilere kapılmamak. İçsel huzurunu korumak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Hayallerine doğru atacağın adımlar, kendine güveninle birleştiğinde, harika sonuçlar doğurabilir.
Kendini kararlılıkla ifade etme arzusu içinde olabilirsin. Bugünlerde iş hayatındaki sorumlulukların üzerindeki yükü hissetmen mümkün. Ancak, bu durum seni daha disiplinli ve hedef odaklı hale getirebilir. İleriye dönük planlarını gözden geçirirken, bazı detayları atlamaman önemli. Hedeflerine ulaşmak için gereken adımları dikkatlice belirle. Ayrıca, kişisel ilişkilerinle ilgili belki de geçmişteki bazı konuları ele almanın tam zamanı. Samimi bir iletişim, senin için yeni bir başlangıca yol açabilir. Kendine olan güvenin artacak, yeni fırsatlar yakalayacaksın. Unutma, sustuğun zamanlar da dinlenmek için faydalı olabilir; iç sesini dinlemek, sana hedefine dair farklı perspektifler sunacaktır. Aşk hayatında daha romantik ve yaratıcı olmanın yollarını keşfedebilirsin. Duygularını ifade etmekten çekinme; bu, ilişkini derinleştirecektir.
Bugün, yenilikçi fikirler gündeminizi şekillendirirken, yaratıcı yönleriniz ön plana çıkacak. Bağlantılarınızda beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; sosyal çevrenizle kurduğunuz bağlar derinleşebilir. Arkadaşlarınızla yapacağınız paylaşımlar, sizi farklı bir bakış açısına yönlendirecek. İçsel bir keşif süreci içinde olabilirsiniz, kendi isteklerinizi ve hedeflerinizi netleştirmek için bu fırsatı değerlendirin. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda, bu sayede karşınızdakilerle olan iletişiminiz daha koyu ve anlam dolu hale gelecek. Hayallerinize ulaşma konusunda cesur adımlar atmak için ilham alacaksınız.
Duyguların derinliklerinde kaybolmuş gibi hissedebilirsin. Bu dönem, sezgilerin güçleniyor ve iç dünyana daha fazla odaklanma fırsatın var. Sanatsal yeteneklerini keşfetmek için harika bir zaman; ilham verici fikirler peşinden koşabilirsin. Sosyal ilişkilerinde ise empati ve anlayış ön planda olacak; bu da seni başkalarının kalbine dokunma fırsatı sunacak. Duygusal açıdan kendini ifade etmek adına yazmak veya yaratıcı bir proje üzerinde çalışmak, içinde bulunduğun bu karmaşık ruh halini dengelemene yardımcı olabilir. Ancak, başkalarının ihtiyaçlarına dikkat ederken kendi sınırlarını korumayı unutma; aşırı fedakarlık bazı sorunlara yol açabilir. İçsel düşsel dünyanı beslerken, gerçeklikten kopmamak da önemli. Kendi ihtiyaçlarını gözeterek ilerle, böylece hem kendin hem de sevdiklerin için dengeyi sağlayabilirsin.
