1
Kapadokya Dünya Miras Alanı sınırları içinde kalan en özel vadilerden Devrent Vadisi’ni doğal bir tepeden görme imkânı veren alana, yani tepeye 70 adet fore kazık üzerine yapılması onaylanan bir çelik cam manzara terasının kazısı damga vurdu.
Doğal tepenin üzerine yeni bir çelik cam bina inşa edilmesi tepkilere neden oldu. Dünyanın her tarafında yüzlerce örneği olan bu yapılar, kalabalık ziyaretçi gruplarına kısa süre manzara seyrettirmek ve heyecan yaratmak için yapılan büyük masraflı binalar. 3. dünya ülkelerinin pek hevesli olduğu kitle turizmini teşvik eden bu tür projeler Kapadokya gibi istisnai özellikteki koruma alanlarında geri dönülmez hasarlara yol açıyor.
Uzmanlar “Kapadokya giderek koruma çabasından uzaklaşıyor” diyerek tehlikeye dikkat çekiyor. Gazetemize açıklamalarda bulunan konunun uzmanı, “Her geçen gün daha çok inşaat, daha çok insan, daha çok para hırsıyla bölgenin kendine has doğal avantajları kayboluyor. Yıllardır yapılaşmaya izin verilmeyen doğal alanlarda yaptırılan yeni sitelerle, tarihi köyler doğallığını ve çekiciliğini kaybediyor. Tampon bölge adı verilen geçiş alanları yok ediliyor.
Balon turizminin getirdiği yoğun araç trafiğini kolaylaştırmak, alana daha çok aracın daha rahat girebilmesini sağlamak için milyonlarca yılda oluşan Peri Bacaları’nın yanı başına otoyollar açılıyor. Aşk Vadisi içindeki doğal patikayı 4 şeritli otoyola dönüştüren zihniyet Kapadokya turizmini geliştirmiyor, tersine öldürüyor. Yoğun inşaat faaliyetinin yarattığı tonlarca moloz ise apayrı bir sorun: Kapadokya’nın her yerinden çıkan molozlar vadilerin içine boşaltılıyor. Büyük bir hassasiyetle korunması gereken doğal vadiler, moloz dolgularla bozuluyor, dönüştürülüyor” diyerek bölgenin yapısının bozulduğunu dile getirdi.
Aynı uzman “Kapadokya’nın cazibesini sürdürmesi için tam tersinin olması, alana araç girişinin sınırlanması, zorlaştırılması gerekirdi. Daha az sayıda balon, daha az sayıda turist, daha iyi bir şekilde doğal ortamın kollanması… Balonların önünde fotoğraf çektirme meraklısı turizm anlayışının kontrol altında tutulması gerekirdi” diyor ve ekliyor: “Bölgeyi korumaktan ziyade sömürmeye yönelik bu gelişmelerin nasıl denetleneceği ayrı sorun. Çünkü olanların tamamı, Kapadokya’nın korunmasını sağlamak ve denetlemekle görevli kamu yetkililerinin bilgisi ve onayı dahilinde gerçekleşiyor. Yegâne misyonu bölgenin korunması olan Kapadokya Alan Başkanlığı’nın, çok şeritli otoyollar, cam teraslar, yeni konut siteleri, yeni benzin istasyonları gibi projelerin tamamının altında imzası var. Bu gidiş artık Kapadokya için alarm veriyor. ‘Altın yumurtlayan tavuğu kesmek’ deyişini doğrularcasına, asırlarca gururla korunup para kazandırabilecek çok değerli bir kültürel emanet, kısa vadeli kazanç hırsları uğruna yok ediliyor” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Mehmet Tuncer
(Çankaya Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi Şehir Ve Bölge Planlama Bölümü Öğretim Üyesi)
Öncelikli görev Kapadokya’nın gerçekten korunmasıdır. Peri Bacaları’nı korumak, betonlaşmayı engellemek anayasal ve yasal görevdir. Turizm için değil dünya mirası olan Kapadokya’mızı kendimiz ve gelecek kuşaklar için korumalıyız.
Nezih Başgelen
(Arkeolog-Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Yöneticisi)
Kapadokya, binlerce yıldır doğa ve insan faaliyetlerinin bölgedeki doğal çevre değerlerini karakteristik kültürel peyzaj alanları haline getirmesinin de özgün örnekleriyle ünlü bir bölgedir. Bu peyzaj değerlerinin oluşum sürecinde bölgedeki ekosistemin de dönüşerek yöreye has bir dengeye oturduğu izlenmektedir. Avanos ile Ürgüp arasında Ürgüp yolu üzerinde yer alan birbirinden ilginç manzaralarla dolu Devrent Vadisi de bu eşsiz kültürel peyzaj alanlarının önde gelen örneklerinden birisidir.
Devrent Vadisi’ni geçen sezona kadar doğal bir tepe üzerinden izlemegözlemleme imkânı veren mevcut seyir alanına 70 adet fore kazık üzerine yapılması onaylanan çelikcam manzara terası inşaatının yol açtığı tahribat yerli, yabancı ziyaretçilerin tepkisini çekmekte. Yapılan projede koruma-kullanma arasındaki denge kurulamayınca yapılmakta olan cam-çelik seyir projesinin buradaki benzersiz peyzajın büyüsünü örseleyeceği görülüyor. Yakın zamanda Antalya’da Hıdırlık Kulesi’nin ve Aksaray’da Ihlara Vadisi’nin başına gelenler Kapadokya’da Devrent’in de başına geliyor. Burayı özellikle gün batımında görmek isteyen grupların tercih ettiği seyir alanlarından biri olan bu doğal tepenin üzerine camçelik bina inşa edilmesi sosyal medya paylaşımları üzerinden de yoğun biçimde eleştiriliyor. Değer ve gereksinim arasındaki ara yüzün buradaki projede de doğru kurulamadığı görülüyor. Vadinin kendine has eşsiz kültürel peyzaj değerlerini negatif etkilememesi için buradaki projede korumakullanma dengesi bakımından daha hassas davranılması bekleniyor.
Hatırlayalım; Kapadokya 22 Ekim 2019 yılında cumhurbaşkanının kararıyla milli park statüsünden çıkartıldı. O tarihte CHP milletvekili Faruk Sarıaslan kararı, “Anlaşılıyor ki amaç bölgeyi büyük yapılanmalara açmak. Bu durum Kapadokya’yı mahveder” diye eleştirmişti, AKP Nevşehir Milletvekili Yücel Menekşe ise “Kapadokya’da 4 ilçe ve 9 beldeyi kapsayan Kapadokya Alan Başkanlığı, bölgenin tarihi ve kültürel yapısını muhafaza etmek amacındadır. Yetkiler, Kapadokya Alan Başkanlığı çatısı altında toplanmak suretiyle bölge daha etkin şekilde korunacak ve korunarak sonraki nesillere aktarmak görevimiz olacak. Bu söylemlerin art niyetli olduğunu düşünüyorum” diyerek eleştirileri reddetmişti.
Kapadokya Alan Başkanlığı yönetimindeki 6 yılın sonunda büyük yapılandırma iddiaları ne yazık ki doğrulandı. Bölgenin en güzel vadilerinden olan Zelve’nin girişinde çevreyle son derece uyumsuz 14 betonarme dükkân yapısının olduğu otopark inşaatına başlandı. Kapadokya’nın kalbindeki Ortahisar’ın girişine, 20 bin metrekarelik bir macera parkı inşa ediliyor. Bu parkın yuvarlak beton yapıları dünyada eşi olmayan Kapadokya manzaralarının içinde yükseliyor artık.
Göreme Açık Hava Müzesi’nin hemen yanına, Ortahisar’a giden yol yapıldı. Korunması gereken eşsiz doğa asfaltla kaplandı. Yeni hotellerin sayısı arttı. Eski kaya evlerin de hotele dönüştürülmesi kolaylaştı. Artık Göreme’nin tamamı Hotelturistik dükkân-kafe-restorana dönüşmüş durumda. Nevşehir valisi 2024 yılında Kapadokya ören yerlerine 4 milyondan fazla ziyaretçinin geldiğini açıkladı. Kapadokya artık ne yazık ki “kitle turizmi”ne teslim edildi. Bölgedeki rehberlerden aldığımız bilgiler ise şu yönde; “Ünü bütün dünyaya yayılan, her sabah Kapadokya semalarını dolduran yüzlerce hava balonu, yerde, son derece hassas olan volkanik zemin üzerinde o balonları takip eden yüzlerce araç demek. Bunun yanı sıra turistlere korunması gereken vadilerde ‘safari’ yaptıran yüzlerce ATV veya Jeep gibi arazi aracı da cabası. Bunların yarattığı gürültü, bölgedeki yaban hayatı bitirmiş durumda. Dünyanın birçok ülkesi tarihi ve doğal güzelliklerini ‘kitle turizmi tehlikelerine karşı korumaya aldı. Buna ‘sürdürülebilir turizm’ deniyor” ifadelerini kullandılar.
Şili, Paskalya Adası için ziyaretçi sayısını sınırlandı. Tayland Maya Koyu (Maya Bay) ziyaretçi sayısını sınırlandırdı. Bhutan, ülkeye gelen turist sayısını azaltıp gelenlerden de 200 dolara yakın “sürdürülebilir kalkınma vergisi” alıyor. Venedik, ziyaretçi ve cruise gemilerine sınırlama getirdi. Son olarak unutulmasın: Kitle turizmi benzersiz bir coğrafyayı sıradanlaştırır ve yavaş yavaş yok eder.
Ateşin coşkusuyla dolup taşacaksın. Enerjin her alanda parlayacak, başkalarına ilham kaynağı olacaksın. Bugün, ön planda olma arzusunu bastıramayacak ve liderlik vasıflarını sergilemek için fırsatlar yakalayacaksın. Hızlı kararlar almak isteyeceksin; ancak aceleci davranmamaya dikkat etmelisin. İlişkilerinde samimi ve net olmak, bazı yanlış anlaşılmaları ortadan kaldırabilir. Açık iletişim, hislerini daha iyi ifade etmeni sağlayacak. Spor ya da fiziksel aktivitelerle enerji birikimini olumlu bir şekilde yönlendirebilirsin. Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor; bu fırsatları kaçırmamak için dikkatli ol.
Bugün, içsel huzurunu bulma arayışında olabilirsin. Duygusal olarak kendini güçlü hissetmek, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerine yansıyacaktır. Özellikle sevdiklerinle yapmak istediğin kısa sohbetler sana kendini iyi hissettirebilir. Maddi konularda daha temkinli olmalısın; ani harcamalar yapma eğilimi gösterebilirsin. İş veya projeler üzerinde çalışırken yaratıcılığın ön planda olabilir; bunu avantaja çevirmen için fırsatlar çıkabilir. Kendine vakit ayırmak ve hobilerine yönelmek, ruhunu besleyecek ve geneldeki enerjini artıracak. Geleceğe dair düşlediğin hayalleri bir adım daha yaklaştırmak için elindeki kaynakları doğru değerlendirmeye çalış.
Bugün sosyal etkileşimlerde güçlü bir enerji hissedeceksin. Yeni bağlantılar kurmak ve insanlarla derinlemesine sohbetler yapmak için mükemmel bir zaman. Duyguların dalgalanabilir, bu yüzden ne hissettiğini anlamakta zorluk çekebilirsin; içsel sesine kulak vermen faydalı olacaktır. Ayrıca yaratıcılığını ortaya koyacağın projelere başlamak için ilham alabilirsin. Esnek olmalı ve değişen durumlara kolayca ayak uydurmalısın. İlişkilerinde daha fazla iletişim kurmak, kararsızlıkları ortadan kaldırabilir. Neler söylediğine dikkat et; zira kelimelerin başkalarında güçlü bir etki yaratabilir. Özgürlüğüne düşkünlüğün, önceliklerinin netleşmesine yardımcı olacaktır. Aceleci davranmamalı, düşüncelerini düzenleyerek hareket etmelisin. Akıllıca planlar yaparak, sunulan fırsatları değerlendirebilir, kendini daha iyi ifade etme şansı bulabilirsin.
Duygusal derinlikler ve içsel huzur arayışı ön planda. Ailevi ilişkilerde anlaşmazlık ihtimali var, bu nedenle iletişimini dikkatlice yönetmen faydalı olacak. Sezgilerin güçlü, hissettiğin her şeyin arkasındaki sebeplere odaklanabilirsin. Kendine güven, kararlılığın seni hedeflerine yaklaştıracak. Sosyal ortamlarda, sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman, mutluluğunu artıracak. Ancak sınırlarını korumakta ısrarcı ol, başkalarının yükünü üstlenmemeye dikkat et. Kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, zihnindeki karmaşayı çözmene yardımcı olabilir. İçsel dengeyi bulduğunda, kendini daha yaratıcı ve üretken hissedeceksin.
Bugün içsel gücünüzün ve yaratıcılığınızın dorukta olduğu bir gün olabilir. Kendinizi sahnede gibi hissettiğiniz, dikkat çekmeyi arzuladığınız bir dönemdesiniz. Sosyal ortamlarda neşeniz ve karizmanızla öne çıkacaksınız. Özgüveniniz yükselebilir, bu da kararlarınızı daha cesurca almanızı sağlayacak. Ancak, başkalarının fikrine de kulak vermeyi ihmal etmeyin; bu, ilişkilerinizde dengeyi korumanıza yardımcı olabilir. Kendinizi ifade etme şeklinizde dramatik unsurlar kullanmak, sanatsal bir projede ilerlemek veya ilham veren konuşmalar yapmak için ideal bir zemin var. Kendi içsel ışığınızı yayarken, etrafınızdaki insanlara da ilham veriyeceksiniz. Unutmayın, etkileşimde bulunduğunuz kişilerde unutulmaz bir iz bırakmak, sizin için artık bir yaşam felsefesi haline gelebilir. Sezgilerinize güvenin, fırsatlar kapınızı çalarken siz de hazır olun.
Bugün, detaylara olan dikkatin ve disiplinin seni öne çıkarıyor. Belki de üzerindeki iş yükünü yeniden gözden geçirmen gerekiyor; planlarını yeniden organize etmek verimliliğini artırabilir. Ayrıca, başkalarının sorunlarına duyarlılığın, ilişkilerini güçlendirebilir. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; zihnindeki karmaşayı hafifletmek için meditasyon ya da doğa yürüyüşü iyi gelebilir. Kendini ifade etme isteğin artıyor, yazılı ya da sanatsal yollarla içsel düşüncelerini dışa vurabilirsin. Sağlık konularına dikkat etmek de önemli; beslenmene özen göstererek enerji seviyeni yükseltebilirsin. Kendi ihtiyaçlarına karşı duyarlı olman, içsel dengeyi sağlamak adına faydalı olacaktır. Unutma, mükemiklik arayışın senin olağanüstü yeteneklerini değil, bazen kendi potansiyelini gölgede bırakabilir; bu yüzden kendine nazik ol.
Sosyal ilişkilerin ön planda olduğu bir dönemdesin. İnsanlarla olan bağların derinleşebilir, yeni tanışmalar ve etkileşimler seni heyecanlandırabilir. Duygusal denge arayışında olduğun için içsel huzuru bulmaya yönelik adımlar atabilirsin. Sanat ve estetikle ilgili konulara yönelmek, yaratıcılığını besleyebilir. Önemli kararlar almadan önce düşüncelerin arasında denge kurmaya çalışmalısın. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. Bugün, hayatındaki küçük güzelliklere odaklanmak, ruhsal enerjini yükseltebilir.
Duygusal derinliğin bugün daha da belirginleşecek. İçsel dünyana yöneldiğinde, farkında olmadığın bazı gerçeklerle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. Özellikle ilişkilerinde cesaret gerektiren adımlar atmak için uygun bir zaman dilimindesin. Derin bağlar kurmayı arzu ediyorsun, ancak bunun için kendinle barışık olmalı ve diğerlerinin kalp kapılarını açmalarına izin vermelisin. Rahat ve samimi bir iletişim kurmak, herhangi bir belirsizliği ortadan kaldırmana yardımcı olacak.Kendini güçlü ve kararlı hissettiğin anlar, çevrendekilere ilham verecek. Başkalarına olan desteğin ve empatin, ilişkilerini güçlendirecek. Ancak sadece başkalarına değil, aynı zamanda kendine de nazik olmayı unutmamalısın. İçine dönerek meditasyon veya doğa yürüyüşü gibi aktiviteler, zihnini ve ruhunu dinlendirirken, tüm bu duyguların arasında denge kurmana yardımcı olabilir. Kendine olan güvenin artarken, içindeki güç ve tutku seni yeni ufuklara sürükleyecek. Hayatında yeni başlangıçlar peşinde koşabilirsin. Gözlemlerin ve sezgilerin keskinleştiği bu dönemde, kararlılığın seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. Unutma, hislerin en iyi rehberin.
Yeni maceralara atılmak için harika bir gün. İçindeki özgür ruhun, sana yeni ufuklara açılmak için ilham verecek. Sosyal bağlantıların güçlenecek, dostlarınla bir araya gelmekten büyük keyif alacaksın. Yeni insanlarla tanışma fırsatları da kapını çalabilir. Kendini ifade etmekten çekinme; fikirlerin ve hayallerin diğerleri üzerinde derin bir etki bırakacak. Seyahat veya yeni öğrenim fırsatları gündeme gelebilir, bu da ufkunu genişletmene yardımcı olacak. İçsel huzuru bulmak için doğayla iç içe zaman geçirme isteğin artıyor; buna zaman ayırmak iyi gelecek. Kendine güvenin yüksek, bu da ikili ilişkilerinde açık ve dürüst olmanı kolaylaştırıyor. Bugün, kendi gerçekliğini keşfetme yolunda cesur adımlar atabilirsin. Unutma, her deneyim seni daha güçlü kılacak.
İçsel motivasyonun yoğunlaşacağı bir gün. Hedeflerin doğrultusunda ilerlerken, liderlik özelliklerin ön plana çıkabilir. Kararlılıkla atılacağın adımlar, çevrendeki insanları da etkileyerek onların da seni takip etmesine sebep olabilir. İş hayatında alacağın kararlar, uzun vadede fayda sağlayacak sonuçlar doğurabilir. Ancak, çevrendeki kişilerin fikirlerini önemsemek, daha iyi bir denge yakalamana yardımcı olacak. Duygusal ilişkilerde açıklık ve samimiyet, karşılıklı anlayışı artırırken, karşındaki kişinin duygularını dikkate almak da sana olumlu dönüşler sağlayacak. İçsel huzurunu sağlamak için bireysel zamana ihtiyaç duymak, yeniden enerji toplamanı sağlayabilir. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemek, uzun bir günün ardından seni ferahlatacak etkiler yaratabilir.
Bugün, özgürlüğüne olan düşkünlüğün daha da ön plana çıkabilir. Yenilikçi fikirlerle dolup taşarken, toplumsal konulara olan duyarlılığın artacak. Arkadaşların veya sosyal çevrendeki kişilerle olan ilişkilerin, ortak projeler ya da birlikte girişimlerde bulunmak için harika bir zemin sunabilir. İçsel bir tetiklenme hissedeceğin bu dönemde, kendini ifade etme arzun daha da güçleniyor. Düşüncelerini açıkça paylaşmak, hem sana hem de başkalarına ilham verebilir. Beklenmedik durumlarla karşılaşma ihtimalin yüksek; bu nedenle esnek kalmak ve akışa uyum sağlamak önemli olacak. Kendine güvenmelisin, çünkü içsel sezgilerin doğru yolu gösterebilir. Özgünlüğün ve yenilikçi bakış açın, senden beklenmedik bir katkı alabilir; bu, hayatta yeni kapılar aralayabilir. Sosyal medyada paylaşımlar yaparak, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırma şansı yakalayabilirsin. Unutma, özgün ve sıradışı düşüncelerinle fark yaratabilir, başkalarına ilham kaynağı olabilirsin.
Ruhsal derinliklere dalma isteği artıyor, sezgilerin güçlü bir şekilde ön plana çıkıyor. İçsel düşünceler ve duygular başkalarıyla paylaşmak için ideal bir zemin oluşturabilir. Sanatla veya yaratıcı projelerle ilgilenmek, yeni ilham kaynakları keşfetmek için mükemmel bir zaman. Gün içerisinde sosyal etkileşimler yaşanabilir; bu, dostlukları pekiştirmek ve duygusal bağları güçlendirmek adına fırsatlar sunuyor.Ancak zihinsel karmaşa ve aşırı duygu yoğunluğu, bazen karar vermekte zorlanmana yol açabilir. Kendine zaman ayırmak, huzur bulmak ve içsel dengeyi sağlamak son derece önemli. Gökyüzünde gerçekleşen etkiler, duygusal dünya ile dış dünya arasındaki dengeyi bulmanı gerektiriyor; bu dengeyi sağlarsan, iç huzurun artar. Etrafındaki insanlara empati göstermek, ilişkilerine derinlik katacaktır. Kendini ifade etmekten çekinme, hislerini aktarmak, uzun vadede faydalı sonuçlar doğurabilir.
1
2
3
4
5
6
