1
Kapadokya Dünya Miras Alanı sınırları içinde kalan en özel vadilerden Devrent Vadisi’ni doğal bir tepeden görme imkânı veren alana, yani tepeye 70 adet fore kazık üzerine yapılması onaylanan bir çelik cam manzara terasının kazısı damga vurdu.
Doğal tepenin üzerine yeni bir çelik cam bina inşa edilmesi tepkilere neden oldu. Dünyanın her tarafında yüzlerce örneği olan bu yapılar, kalabalık ziyaretçi gruplarına kısa süre manzara seyrettirmek ve heyecan yaratmak için yapılan büyük masraflı binalar. 3. dünya ülkelerinin pek hevesli olduğu kitle turizmini teşvik eden bu tür projeler Kapadokya gibi istisnai özellikteki koruma alanlarında geri dönülmez hasarlara yol açıyor.
Uzmanlar “Kapadokya giderek koruma çabasından uzaklaşıyor” diyerek tehlikeye dikkat çekiyor. Gazetemize açıklamalarda bulunan konunun uzmanı, “Her geçen gün daha çok inşaat, daha çok insan, daha çok para hırsıyla bölgenin kendine has doğal avantajları kayboluyor. Yıllardır yapılaşmaya izin verilmeyen doğal alanlarda yaptırılan yeni sitelerle, tarihi köyler doğallığını ve çekiciliğini kaybediyor. Tampon bölge adı verilen geçiş alanları yok ediliyor.
Balon turizminin getirdiği yoğun araç trafiğini kolaylaştırmak, alana daha çok aracın daha rahat girebilmesini sağlamak için milyonlarca yılda oluşan Peri Bacaları’nın yanı başına otoyollar açılıyor. Aşk Vadisi içindeki doğal patikayı 4 şeritli otoyola dönüştüren zihniyet Kapadokya turizmini geliştirmiyor, tersine öldürüyor. Yoğun inşaat faaliyetinin yarattığı tonlarca moloz ise apayrı bir sorun: Kapadokya’nın her yerinden çıkan molozlar vadilerin içine boşaltılıyor. Büyük bir hassasiyetle korunması gereken doğal vadiler, moloz dolgularla bozuluyor, dönüştürülüyor” diyerek bölgenin yapısının bozulduğunu dile getirdi.
Aynı uzman “Kapadokya’nın cazibesini sürdürmesi için tam tersinin olması, alana araç girişinin sınırlanması, zorlaştırılması gerekirdi. Daha az sayıda balon, daha az sayıda turist, daha iyi bir şekilde doğal ortamın kollanması… Balonların önünde fotoğraf çektirme meraklısı turizm anlayışının kontrol altında tutulması gerekirdi” diyor ve ekliyor: “Bölgeyi korumaktan ziyade sömürmeye yönelik bu gelişmelerin nasıl denetleneceği ayrı sorun. Çünkü olanların tamamı, Kapadokya’nın korunmasını sağlamak ve denetlemekle görevli kamu yetkililerinin bilgisi ve onayı dahilinde gerçekleşiyor. Yegâne misyonu bölgenin korunması olan Kapadokya Alan Başkanlığı’nın, çok şeritli otoyollar, cam teraslar, yeni konut siteleri, yeni benzin istasyonları gibi projelerin tamamının altında imzası var. Bu gidiş artık Kapadokya için alarm veriyor. ‘Altın yumurtlayan tavuğu kesmek’ deyişini doğrularcasına, asırlarca gururla korunup para kazandırabilecek çok değerli bir kültürel emanet, kısa vadeli kazanç hırsları uğruna yok ediliyor” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Mehmet Tuncer
(Çankaya Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi Şehir Ve Bölge Planlama Bölümü Öğretim Üyesi)
Öncelikli görev Kapadokya’nın gerçekten korunmasıdır. Peri Bacaları’nı korumak, betonlaşmayı engellemek anayasal ve yasal görevdir. Turizm için değil dünya mirası olan Kapadokya’mızı kendimiz ve gelecek kuşaklar için korumalıyız.
Nezih Başgelen
(Arkeolog-Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Yöneticisi)
Kapadokya, binlerce yıldır doğa ve insan faaliyetlerinin bölgedeki doğal çevre değerlerini karakteristik kültürel peyzaj alanları haline getirmesinin de özgün örnekleriyle ünlü bir bölgedir. Bu peyzaj değerlerinin oluşum sürecinde bölgedeki ekosistemin de dönüşerek yöreye has bir dengeye oturduğu izlenmektedir. Avanos ile Ürgüp arasında Ürgüp yolu üzerinde yer alan birbirinden ilginç manzaralarla dolu Devrent Vadisi de bu eşsiz kültürel peyzaj alanlarının önde gelen örneklerinden birisidir.
Devrent Vadisi’ni geçen sezona kadar doğal bir tepe üzerinden izlemegözlemleme imkânı veren mevcut seyir alanına 70 adet fore kazık üzerine yapılması onaylanan çelikcam manzara terası inşaatının yol açtığı tahribat yerli, yabancı ziyaretçilerin tepkisini çekmekte. Yapılan projede koruma-kullanma arasındaki denge kurulamayınca yapılmakta olan cam-çelik seyir projesinin buradaki benzersiz peyzajın büyüsünü örseleyeceği görülüyor. Yakın zamanda Antalya’da Hıdırlık Kulesi’nin ve Aksaray’da Ihlara Vadisi’nin başına gelenler Kapadokya’da Devrent’in de başına geliyor. Burayı özellikle gün batımında görmek isteyen grupların tercih ettiği seyir alanlarından biri olan bu doğal tepenin üzerine camçelik bina inşa edilmesi sosyal medya paylaşımları üzerinden de yoğun biçimde eleştiriliyor. Değer ve gereksinim arasındaki ara yüzün buradaki projede de doğru kurulamadığı görülüyor. Vadinin kendine has eşsiz kültürel peyzaj değerlerini negatif etkilememesi için buradaki projede korumakullanma dengesi bakımından daha hassas davranılması bekleniyor.
Hatırlayalım; Kapadokya 22 Ekim 2019 yılında cumhurbaşkanının kararıyla milli park statüsünden çıkartıldı. O tarihte CHP milletvekili Faruk Sarıaslan kararı, “Anlaşılıyor ki amaç bölgeyi büyük yapılanmalara açmak. Bu durum Kapadokya’yı mahveder” diye eleştirmişti, AKP Nevşehir Milletvekili Yücel Menekşe ise “Kapadokya’da 4 ilçe ve 9 beldeyi kapsayan Kapadokya Alan Başkanlığı, bölgenin tarihi ve kültürel yapısını muhafaza etmek amacındadır. Yetkiler, Kapadokya Alan Başkanlığı çatısı altında toplanmak suretiyle bölge daha etkin şekilde korunacak ve korunarak sonraki nesillere aktarmak görevimiz olacak. Bu söylemlerin art niyetli olduğunu düşünüyorum” diyerek eleştirileri reddetmişti.
Kapadokya Alan Başkanlığı yönetimindeki 6 yılın sonunda büyük yapılandırma iddiaları ne yazık ki doğrulandı. Bölgenin en güzel vadilerinden olan Zelve’nin girişinde çevreyle son derece uyumsuz 14 betonarme dükkân yapısının olduğu otopark inşaatına başlandı. Kapadokya’nın kalbindeki Ortahisar’ın girişine, 20 bin metrekarelik bir macera parkı inşa ediliyor. Bu parkın yuvarlak beton yapıları dünyada eşi olmayan Kapadokya manzaralarının içinde yükseliyor artık.
Göreme Açık Hava Müzesi’nin hemen yanına, Ortahisar’a giden yol yapıldı. Korunması gereken eşsiz doğa asfaltla kaplandı. Yeni hotellerin sayısı arttı. Eski kaya evlerin de hotele dönüştürülmesi kolaylaştı. Artık Göreme’nin tamamı Hotelturistik dükkân-kafe-restorana dönüşmüş durumda. Nevşehir valisi 2024 yılında Kapadokya ören yerlerine 4 milyondan fazla ziyaretçinin geldiğini açıkladı. Kapadokya artık ne yazık ki “kitle turizmi”ne teslim edildi. Bölgedeki rehberlerden aldığımız bilgiler ise şu yönde; “Ünü bütün dünyaya yayılan, her sabah Kapadokya semalarını dolduran yüzlerce hava balonu, yerde, son derece hassas olan volkanik zemin üzerinde o balonları takip eden yüzlerce araç demek. Bunun yanı sıra turistlere korunması gereken vadilerde ‘safari’ yaptıran yüzlerce ATV veya Jeep gibi arazi aracı da cabası. Bunların yarattığı gürültü, bölgedeki yaban hayatı bitirmiş durumda. Dünyanın birçok ülkesi tarihi ve doğal güzelliklerini ‘kitle turizmi tehlikelerine karşı korumaya aldı. Buna ‘sürdürülebilir turizm’ deniyor” ifadelerini kullandılar.
Şili, Paskalya Adası için ziyaretçi sayısını sınırlandı. Tayland Maya Koyu (Maya Bay) ziyaretçi sayısını sınırlandırdı. Bhutan, ülkeye gelen turist sayısını azaltıp gelenlerden de 200 dolara yakın “sürdürülebilir kalkınma vergisi” alıyor. Venedik, ziyaretçi ve cruise gemilerine sınırlama getirdi. Son olarak unutulmasın: Kitle turizmi benzersiz bir coğrafyayı sıradanlaştırır ve yavaş yavaş yok eder.
Bugün, heyecan verici bir enerjinin içindesin. Cesaretin ve kararlılığın, seni yeni fırsatlarla buluşturacak. İçsel motivasyonun yüksek, bu da seni hedeflerine daha da yaklaştırabilir. Enerjini doğru yönlendirdiğinde, karşılaştığın zorlukların üstesinden gelmekte zorlanmayacaksın. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin, yeni bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Hislerinin farkında olmalı, duygusal derinliğini kucaklamalısın. İletişim kurarken dikkatli ol, ifadenin keskinliği hem fırsatlar hem de potansiyel çatışmalar doğurabilir. İçsel huzurun, gün içinde gözle görünür bir rahatlık sağlayacak. Pozitif düşünce yapın, olumsuzlukları geride bırak ve kendine güvenerek, hayatın sunduğu güzellikleri kucakla.
Bugün, güven arayışının ön planda olduğu bir dönemdesin. Maddi konulara olan ilgin artabilir; harcamalarına dikkat etmelisin. Yeni bir yatırım fırsatı karşına çıkabilir, ancak acele etme ve dikkatlice değerlendirmeyi unutma. İlişkilerde daha sağlam temellere yönelme isteği içindesin. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için daha fazla zaman harcayabilirsin. Duygularını ifade etme noktasında cesur ol, bu sana büyük bir rahatlama getirebilir. Kendine güvenin artıyor, bu da çevrendeki insanlarla olan etkileşimini olumlu yönde etkiliyor. Doğaya çıkmak, huzur bulmana yardımcı olabilir. Bugün, içsel sıcaklığını artırma amacı güderek, kendine özellikle zaman ayırmayı ihmal etme.
Bugün zihinsel enerjinin zirveye çıkacak, yeni bilgiler edinme isteğin ön plana çıkacak. Sosyal çevrenle kuracağın iletişimler güçlenecek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesaret bulacaksın. İçinde bulunduğun durumları sorgulamak ve yeni alternatif yollar aramak, ruhunu besleyecek. İkna kabiliyetin ve esprili üslubunla etrafındaki insanları etkileme şansına sahipsin, bu durum iş ve özel yaşamına pozitif yansıyacak. Ancak, dikkat etmen gereken nokta, yüzeysel kalmamaya çalışmak; derinlemesine analiz yapmalı ve hislerine de kulak vermelisin. Bugün, sosyalleşmek ve paylaşımda bulunmak sana keyif verecek. Unutma, bazı görüşmeler beklenmedik kapılar açabilir. İletişimini akıcı tut, samimi kal ve kalbini dinlemeye özen göster.
Duygusal derinliğin her zamankinden daha güçlü bir şekilde kendini gösterebilir. Bu dönemde, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirme isteği ön planda. İçsel dünyanınla yüzleşmek; geçmişten gelen anıların gün yüzüne çıkmasına sebep olabilir, bu da seni nostaljik bir ruh haline sokabilir. Koruma içgüdün aktifleşecek, sevdiğin insanlara karşı daha fazla şefkat göstermeye hazır olabilirsin. Kariyerinle ilgili bazı belirsizlikler yaşanabilir, bu nedenle alternatif yolları düşünmekte fayda var. Yaratıcılığını ifade etmek için harika bir gün; sanatsal aktivitelere yönlenmek ruhuna iyi gelecektir. Sosyal çevrende daha fazla etkileşim kurma isteği, yeni arkadaşlıklar veya ilişkiler geliştirmek için uygun fırsatlar sunabilir. Kendine güvenini kaybetmemek önemli; zira bu dönemde karşına çıkabilecek fırsatlar senin cesaretine bağlı olarak değerlendirmeye açılacaktır. Jüpiter’in olumlu etkisiyle birlikte, hayatında büyüme ve genişleme dönemine girebilirsin. Maddi konularda planlı ve temkinli olmak, olası sürprizlere karşı hazırlıklı olmanı sağlayabilir. Kendi duygusal ihtiyaçlarını unutmadan, dış dünya ile uyum içerisinde olmaya dikkat et.
Bugün, içsel enerjini ve yaratıcılığını en üst düzeye çıkarma fırsatını yakalayacaksın. İnsanlar üzerindeki etkini hissetmek, kendine olan güvenini artıracak. Yeni projelere yönelme isteği doğabilir; bu, hayal gücünü harekete geçirerek sonucunda tatmin edici başarılar getirebilir. Sosyal ilişkilerde ise, sıcak ve samimi bir iletişim kurarak çevrenle güçlü bağlar kurma şansını yakalayabilirsin. Ancak, aşırı gurur ve kendini çok öne çıkarma durumlarının ilişkileri zorlayabileceğini unutma. Bugün, sevdiklerinle olan sanal veya yüz yüze bağlantıların, keyifli anılar biriktirmeni sağlayacak. Kendi içsel dünyana dönüp, hangi kelimelerin ruhunun derinliklerine hitap ettiğini keşfetmek için bir fırsat bulabilirsin. Enerjinin yüksek olduğu bu günlerde, önündeki engelleri aşma azmi ile yeni yollar açma cesaretini bulabilirsin. Unutma, gerçek ışığını dışarı yansıtmak, senin için her zaman önemli.
Bugün detaylara odaklanma isteğin artıyor. İş yerinde veya kişisel projelerinde mükemmeliyetçi bir yaklaşım içinde olacaksın. Ancak, bu tutumun seni aşırı eleştirmen bir hale getirebilir; bu yüzden kendine karşı nazik olmayı unutma. Sosyal ilişkilerinde, insanları analiz etme yeteneğinle etrafındakilerin duygusal durumlarını kolayca okuyabilirsin. Bu, insanlarla daha derin bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Sağlıkla ilgili konulara dikkat et; vücuduna iyi bakmayı ihmal etme. Farklı bir bakış açısı kazanmak için gündelik rutinine küçük değişiklikler eklemek senin yararına olacak. İçsel huzurunu sağlamak için bir süre yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilirsin. Duygusal dengeyi bulmak, senin için önem taşıyor. Kendi ihtiyaçlarını ve rahat alanını önceliklendirmek, ilerleyen günlerde sana fayda sağlayacak.
Duygusal denge arayışında olacağın bir gün. Sosyal ilişkilerdeki uyum, senin için büyük önem taşıyacak. Etrafındakilerle sağlıklı iletişim kurmak, bazı çatışmaları önlemeni sağlayabilir. Estetik ve güzellik konularına olan ilgin artış gösterebilir; belki yeni bir dekorasyon, kıyafet veya kişisel bakım için harcama yapma isteği duyabilirsin. Kendi iç huzurunu bulmak adına sakin bir alan yaratma ihtiyacı hissedeceksin. Güçlü sezgilerin, bu noktada seni doğru yönlendirebilir. Belki bir arkadaşınla derin bir sohbet gerçekleştirebilir, burada hayatına dair önemli farkındalıklar elde edebilirsin. İlişkilerine dikkat et; dengede kalmak ve birbirini anlamak, uyumlu bir ortam sağlayacak. Kendi isteklerini başkalarının beklentileri ile harmanlamaya çalışırken, içsel huzurunu kaybetmemeye özen göster. Sadece bugün değil, her gün, senin için uyum ve denge her şeyin temelidir.
Gizli kalmış duygular yüzeye çıkabilir. İçsel dönüşüm için uygun bir zaman dilimindesin; kendinle yüzleşmek, eski yaraları iyileştirmek isteyebilirsin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerde derinlik arayışı, içsel gerilimlerin azalmasına yardımcı olacak. Zihninde canlanan fikirler, gelecekteki projelerine ilham verebilir. Kendi ihtiyaçlarını ifade etmek ise ilişkilerde daha açık ve samimi bağlar kurmanı sağlayacak. Gözlemlerine dikkat et, hayatın sana sunacağı sürprizler var. Kalbinde taşıdığın tutkular, seni hedeflerine daha da yaklaştırabilir. Güçlü sezgilerinle hareket et, içsel sesini dinlemeyi ihmal etme; bu seni en doğru yola yönlendirecektir.
Bugün, keşfetme arzusunun ön planda olduğu bir gün. Yeni deneyimlere açık olmalısın; farklı kültürler, bakış açıları ya da fikirlerle tanışmak ruhunu besleyecek. Yolculuklar ve seyahatler için güçlü bir motivasyon var. Senin için küçük kaçamaklar bile büyük bir memnuniyet kaynağı olabilir. Zihinsel olarakın oldukça canlı ve enerjik hissedeceksin. Yaratıcılığını ifade etmek için harika bir fırsat bulabilirsin. Bu, sanatsal uğraşlara yönelmek ya da yeni beceriler öğrenmek için ideal bir zaman. Sosyal çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak, ilham alman için faydalı olacak. Hareketli ve dinamik bir atmosfer içinde kendini bulmak, senin için iyi gelir.Aşk konusunda, yoğun hisler ve tutkulu anlar söz konusu. Partnerinle derin, anlamlı konuşmalar yapmanız duygusal bağlantınızı güçlendirebilir. Bekar olanlar içinse, heyecan verici tanışmalar söz konusu. Ancak dikkatli olmalısın; hızlı karar vermektense düşünmek, uzun vadede daha iyi sonuçlar getirebilir. Unutma, yaşam serüveninde attığın adımlar, geleceğini şekillendiren önemli taşlar.
Bugün, kararlılığını ve azmini ön plana çıkaran bir enerji seni saracak. Gelecek hedeflerine odaklanarak, karşına çıkan engelleri birer birer aşabileceksin. İş yerinde, ekip çalışması ve işbirliği ön planda olacak. Ancak, bazı durumlarda sabrını zorlayan insanlar veya durumlar olabilir; bu noktada soğukkanlı kalmak önemli. Kendi iç dengeni sağlamak için zaman ayırmayı ihmal etme. Sosyal çevrende ise, dostluklarını derinleştirebilecek fırsatlar ortaya çıkabilir. Hislerini paylaşmakta tereddüt etme; bu, aralarındaki bağı güçlendirebilir. Kendine güvenin tam, bu enerjiyi en iyi şekilde değerlendir. Unutma, önündeki yol senin kararlılığınla şekillenecek.
Bugün, yenilikçi düşüncelerin öne çıkacağı bir gün. Merak duygun her zamankinden daha güçlü olacak; entelektüel tartışmalara katılma isteği belirgin. Sosyal çevrendeki insanlar, sana ilham verecek yeni fikirlere kapı açabilir. Esnek düşünme yeteneğin, beklenmedik durumlarla daha kolay başa çıkmanı sağlayacak. Aynı zamanda, bağımsızlık arayışın kendini daha net ifade etmene ve başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirmeni sağlayabilir. İçsel huzurunu korumaya özen göster, çünkü başkalarıyla olan etkileşimlerin senin ruh halini etkileyebilir. Yaratıcılığın artarken, bazı eski projelere yeniden göz atmak isteyebilirsin. Hayal gücünün sınırlarını zorlamaktan çekinme, bu süreçte kendine olan güvenin de artacak.
Duygusal denge, içsel huzur ve sezgisel güçler ön planda. Son zamanlarda yaşadıkların, hayal gücünü ve yaratıcılığını beslemiş. Bugün, bu enerjilerle yeni projeler veya sanatsal çalışmalar üzerinde derinleşme fırsatın var. Hayal ettiğin şeyleri gerçeğe dönüştürmek için cesaret bulabilirsin. Sosyal ilişkilerde karşılaştıkların sürprizlerle dolu; önemli bir görüşme yeni bir kapı açabilir. Empati yeteneğin, başkalarının ihtiyaçlarını anlamada seni yönlendirecek. Kendini ifade ederken dürüst ol, içtenliğin başkalarına ilham verecek. Duygusal derinlikte kaybolmaktan korkma; içindeki bilgeliği keşfetmek, sana yeni bakış açıları kazandıracak. Bugün ruhsal iklimin, kişisel gelişim için bir adım atmak adına mükemmel. Geçmişin izleri sana öğütler sunabilir; bunları bir fırsat olarak değerlendir. İçsel yolculuğun, özgürleşmeni sağlayabilir, korkularınla yüzleştikçe daha güçlü hissedeceksin. Duygusal ve ruhsal bağlarını güçlendirecek deneyimlerle dolu bir gün seni bekliyor.
