1
Avustralyalı sinemacı Justin Kurzel istikrarlı bir şekilde ‘suç’ ve ‘şiddet’ temaları etrafında şekillendirdiği sinemasında bir kez daha gerçek bir olaydan yola çıkıyor son filmi “Nitram”da ve izleyiciye rahatsız edici bir karakter çalışması sunuyor. İstanbul Film Festivali’nde izleyicyle buluşan (ve bu yıl içinde vizyona girecek olan) film belki yönetmenin ilk filmi “Snowtown” kadar vurucu değil ama başta bu filmdeki rolüyle Cannes’da En İyi Erkek Oyuncu ödülü alan Caleb Landry Jones olmak üzere çok güçlü oyunculuk performanslarıyla puan kazanmayı bilen bir çalışma.
1996 yılında Port Arthur’da meydana gelen ve 35 kişinin ölümüyle sonuçlanan toplu katliama giden yolu anlatan film 1979 yılındaki bir yangın kazasının haber görüntüleriyle açılıyor (bu kısmın da gerçek olduğunu anlıyoruz) ve yangına sebebiyet veren küçük çocuk ile ona mikrofon tutan muhabirin ilk izleyişte kahkahalara yol açan diyaloğuyla ilk taşı döşüyor: “Yeniden ateşle oynayacak mısın peki?” “Elbette”…
Bu sahnenin hemen ardından evinin bahçesinde çatapatlar patlatan genç bir adamın görüntüsü giriyor kareye (Caleb Landry Jones) ve artık 1996’da olduğumuzu, adını hiç duymayacağımız ama kendisine sık sık Nitram (aslında gerçek adının tersten okunuşu) diye seslenilen bu genç adamın belirgin bir zeka geriliği sorunu olduğunu ve şiddete meyeden ama bir o kadar da naif bir ruha sahip olduğunu çabucak anlıyoruz. Kurzel ve daha önce de birlikte çalıştığı senarist Shaun Grant çok kısa bir sürede izleyiciyi hikayenin içine sokmakta ve karakterin eskizini bir an önce çizerek ilgisinin odağını işaret etmekte son derece maharetliler, onu teslim lazım.
Bugüne dek adına İngilizcede ‘mass shooting‘ de denilen buna benzer toplu katliamların konu edildiği çok film izledik doğrusu. Hemen ilk aklıma gelenleri sıralayacak olursam Gus Van Sant’in “Elephant”, Denis Villeneuve imzalı “Polytechnique” ya da her ikisi de aynı olayı konu edinen “Utoya: July 22” (Erik Poppe) ve “22 July” (Paul Greengrass) gibi. Her biri de gerçek olaylardan hareketle çekilen bu filmler varken Justin Kurzel’in yine benzer bir olaydan hareketle çektiği “Nitram”da farklı ne var sorusu hem çok yerli yerinde hem de filme dair belki de en önemli açılımı sağlayacak soru…
Neden derseniz Kurzel bir bakıma bu anlaşılması, anlamlandırılması kesinlikle imkansız olaya en yakından bakan sinemacılardan biri olmuş ve olayın kendisini hiç göstermeyerek hem daha önce çekilmiş filmlerden kendini ayırmayı bilmiş (çünkü onun için olayın kendisi değil, oraya giden süreçte karakterin geçirdiği dönüşüm önemli) hem de dikkatimizi başka bir yere çekerek (bireysel silahlanmanın ne denli büyük bir tehlike olduğu) meseleye özgün bir bakış açısı kazandırmaya çalışmış.
Hep söylediğimiz ama sonra üzerinde durmadığımız bir konu değil mi gerçekten de; yani ‘katil’ eline bir silah alamasa, yasalar bireysel silahlanmayı tam anlamıyla engellese bu ve benzeri şiddet olayları belki de hiç yaşanmayacak. Tabii ülkemizde işlenen kadın cinayetlerini hiç katmıyorum bile, zira o konuda silahların yasaklanması bile yetmiyor maalesef, şerefsizler elleriyle katlediyor ulaşabildiği ilk kadını.
Sonuç olarak Justin Kurzel 1996 Port Arthur katliamının faili olan karakteri mümkün olan tüm boyutlarıyla (ailesi, kendisi kadar ‘tuhaf’ bir karakter olan Helen ile kurduğu gizemli ilişkisi ve onunla dalga geçmeyi hiç bırakmayan arkadaş çevresi burada onu şekillendiren dış unsurlar olarak giriyor filme) ele alıyor ve özellikle oyuncularından (anne rolünde Judy Davis, baba rolünde Antony LaPaglia ve Helen rolünde de Essie Davis; her biri çok iyi) aldığı üst düzey performanslarla izleyicisini bir hayli rahatsız etmeyi beceriyor. Filmde ses unsurunun da bu tedirgin edici atmosferin oluşumunda çok büyük etkisi olduğunu belirtmek şart bu arada, gerek ansızın patlayan silahın sesi, gerekse Nitram’ın zorda kalmış bir hayvanı andıran çığlık ve ağlamaları yer yer kulağınızı tıkama hissi verecek kadar güçlü.
Öte yandan Port Arthur Katliamı sonrası Avustralya yasalarının hızla değiştiğini ve bireysel silahlanmanın alabildiğine zorlaştığını bilgi olarak yazan Kurzel son zamanlarda işlerin eskiye döndüğünü ve büyük tehlikelerin hemen köşebaşında beklediğini eklemeyi de ihmal etmemiş. İşin bu yanı karamsarlığa düşmek için yeter de artar bile; özellikle böyle bir hikayeden sonra.
Dinamik ve enerjik bir gün seni bekliyor. Yapmak istediğin projeler için harekete geçmek için mükemmel bir zaman. Fakat acele etme; detayları gözden geçirmek önemli. Ayrıca sosyal çevrenle olan ilişkilerde sıcak ve samimi bir bağ kuruyor olabilirsin. Akılcı ve cesur davranmak, karşına çıkan fırsatları görmene yardımcı olacak. İçsel motivasyonun yüksek; bu, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. İletişimde dikkatli ol; bazen güçlü duygular, düşüncelerini ifade ederken belirsizlik yaratabilir. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakabilir. Unutma, liderlik vasfını gösterme zamanı!
Bugün içsel huzur arayışında olabilirsin. Kendine ait bir alan yaratmak isteği baskın. Yaratıcılığın yükseliyor, iş veya hobilerle ilgili yeni projelere yönelebilirsin. İlişkilerde ise sadakat ve güven temaları ön planda. Yakınlarınla bir araya gelmek, duygusal bağları güçlendirmek için harika bir zaman. Maddi konularda dikkatli olmalısın; ani harcamalar yapmaktan kaçınmak, finansal dengenin korunması açısından faydalı olacak. Sağlıkta ise kendine zaman ayırmayı unutma; bedenine olan ilgini artırmak için spor veya doğayla iç içe aktiviteler iyi gelebilir. Unutulmaması gereken en önemli şeylerden biri, sabırlı kalmanın ve güzellikleri fark etmenin değeridir.
Bugün zihin gündeminde hareketlilik var. Yeni bilgiler edinme arzusu seni harekete geçiriyor, bu yüzden öğrenme fırsatlarını değerlendirmek için mükemmel bir zaman. Sosyal ilişkilerde daha dışa dönük ve etkili olabilirsin; başkalarıyla fikir alışverişi yapmak, sana yeni perspektifler kazandıracak. Duygusal anlamda biraz dalgalı hissedebilirsin; bu durum, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde kendini ifade etme şekline yansıyabilir. Dikkatini dağıtacak detaylardan uzak durmaya çalış. Yaratıcılığını ortaya çıkaracak projeler üzerinde çalışabilir, kendini ifade etmenin farklı yollarını arayabilirsin. Kısa seyahatler veya iletişim amaçlı görüşmeler gündeme gelebilir. Kendini ifade etmek konusunda cesur olmalısın; içindeki düşüncelerinin dışa vurumu, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakacaktır.
Duygusal derinliğin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. İçsel hislerinle yüzleşmeyi, kalbindeki sesleri dinlemeyi gerektiren durumlarla karşılaşabilirsin. Kendini savunmasız hissedebilirsin, ancak bu durum, duygusal dayanıklılığını artırma fırsatı sunuyor. Aile ilişkilerine, evle bağlantıya özel bir özen göstermen gereken bir dönemdesin; sevgi ve şefkatle yaklaşmanız faydalı olabilir. Dinleme yeteneğin bu dönemde özellikle önem kazanıyor; başkalarının ihtiyaçlarını anlamak, sizi daha yakın kılabilir. Yeni projeler ve yaratıcılık konularında fikirlerini paylaşma cesaretini gösterme zamanıdır. Kendinle barışık olman, içsel huzurunu bulman için anahtar niteliğinde olacak. Unutma, duygusal dengeyi sağlamak için kendine de zaman ayırmalısın.
Ateş ve kararlılıkla parlayacaksın. Bugün yaratıcılığın zirveye ulaşacak, bu da seni çevrendeki insanların dikkatini çekmene yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerinde cesur ve cömert bir tutum sergileyerek etrafındaki insanları etkileyebilirsin. Kendine güvenin tam; bu, karşına çıkacak olan fırsatları değerlendirmende belirleyici olacak. Ayrıca, gün içinde ani sürprizler yaşayabilirsin. Geçmişte yaşadığın olumsuz deneyimlerin üzerinden gelmek için harika bir fırsat doğacak. İletişimde diplomatik olman ve duygularını sağduyulu bir şekilde ifade etmen, önemli bir meseledeki sorunları çözmene yardımcı olabilir. Kendin olmanın, yani içindeki güçlü aslanı serbest bırakmanın zamanı. Riski göze al, hayat seni tatmin edecek teklifler sunabilir!
Dikkat ve titizlikle yaklaşacağın durumlarla karşılaşacaksın. Gün içerisinde ayrıntılarla boğuşmak yerine büyük resmi görmek, sana zihin açıklığı kazandırabilir. İş yerindeki projelerine odaklanmak, başkalarına yardım etme isteğin ön plana çıkacak, bu sayede iş birliği yapma fırsatları doğabilir. Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir dönemdesin. Rutinin dışında hareket etmek, zihnini canlandıracak ve stresini azaltacaktır. Kişisel ilişkilerde samimi ve açık olmak, belirsizlikleri netleştirebilir. Sevgi dolu, destekleyici bir enerji içindesin, bundan yararlanmaktan çekinme. Kendine güven ve sağlam adımlarla ilerlemek, hedeflerine ulaşmanı sağlayabilir.
Bugün içsel denge ve uyum arayışında yoğun bir his içinde olabilirsin. Sosyal etkileşimlerde kendini daha kararlı ve etkin hissedeceksin. İlişkilerde sevgi ve destek arayışın, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Estetik ve sanatsal faaliyetler seni içine çekebilir; bu tür aktiviteler ruh halini iyileştirecek ve yaratıcılığını ortaya çıkaracaktır.Aynı zamanda, bazı çatışmalar veya anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. Bu durum, iletişim becerilerini kullanarak çözüme kavuşturabileceğin bir fırsat sunuyor. Sabırlı ve diplomatik kalmant önemli. Kendinle barışık olmak ve başkalarıyla uyum sağlamak bugün özellikle kritik. Duygularını dengelemek için biraz yalnız kalmayı ve düşünmeyi de tercih edebilirsin. Kendini ifade etme özgürlüğü bulduğunda, iç dünyanda bir huzur hissedeceksin.
Duyguların derinleşeceği, sezgilerinle çevrendeki olayları daha net görebileceğin bir dönemdesin. Gizli kalmış hislerin, düşüncelerin yüzeye çıkıyor ve bu durum ilişkilerine farklı bir perspektif katabilir. Karşılaştığın zorluklar seni daha da güçlendirecek. İlişkilerinde sınırlarını net bir şekilde belirlemek, başkalarının etkisinden uzaklaşmanı sağlayabilir. Kendine dönme ve içsel araştırma yapma ihtiyacı içinde olabilirsin. İçsel huzurun için ruhsal ve fiziksel dengeyi sağlamak önemli. Yaratıcılığın yüksek, ilgi alanlarınla ilgili yeni keşifler yapabilirsin. İş yerinde dikkatli olman gereken durumlar ortaya çıkabilir; stratejik düşünerek ilerlemek en iyisi. Değişken ruh halinle başa çıkarken, sabırlı olmalı ve akışın içinde kaybolmamaya çalışmalısın. Özgürlüğüne verdiğin değeri iyice anladığın bugünlerde, aynı zamanda bağlılıklarını da sorgulayabilirsin. Unutma, her şey geçici ve bu süreçten güçlenerek çıkacaksın.
Macera arayışında bir gün. Farklı deneyimlere açık olmalı, yeni yerler keşfetmeli ve düş gücünü serbest bırakmalısın. Hayatın sıradan akışından uzaklaşmak, ruhunu besleyecek. Felsefi düşünceler gündeminizi meşgul edebilir, derin tartışmalar yapmak isteyebilirsin. Sosyal çevrenden güzel haberler alacak, belki de yeni dostluklar kuracaksın. Risk almaktan çekinme, zira cesaretin seni beklenmedik fırsatlarla buluşturabilir. Duygusal olarak kendine dikkat et, içsel dengeyi bulduğun sürece, sevdiklerinle olan bağın güçlenerek artacak. Eğlence ve keyif dolu bir gün seni bekliyor; hayatın tadını çıkar.
Bugün, kararlılığın ve azminle ön plana çıkıyorsun. Hedeflerine ulaşma konusunda içsel bir güç hissedeceksin. Mevcut projelerine ve görevlerine odaklanman, çevrendekilere güven verecek. İş hayatında olumlu gelişmeler yaşanabilir; emeklerinin karşılığını alma zamanı geldi. İletişimde dikkatli olman, yanlış anlaşılmaların önüne geçer. Kendine karşı daha nazik olmalısın, sabrının sınırlarını zorlamadan dinlenmeyi unutmamalısın. Özel hayatında ise, sevdiğinle güçlü bağlar kurmak adına anlamlı zamanlar geçirebilirsin. Birlikte yapacağınız aktiviteler, ilişkinizi derinleştirecek. Duygusal olarak kendini daha iyi hissedecek, içsel huzuru yakalayacaksın. Sezgilerine güven, hayal gücünü serbest bırak ve yaşamını renklendir.
Orijinal fikirlerin ve yenilikçi düşüncelerinin ön planda olduğu bir gün. Sosyal ilişkilerdeki dinamizm, çevrendeki insanlarla yeni bağlar kurmanı sağlayabilir. Beklenmedik sürprizlerle dolu anlar yaşayabilir, ilham verici insanlarla karşılaşabilirsin. Kendi içsel kaynaklarına yönelerek, özgün projelere imza atma fırsatını iyi değerlendirmelisin. Duygusal anlamda özgürlük hissetmek sana güç katacak, bu sayede hayal gücünü serbest bırakabilirsin. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. Bugün yaşanan olaylar, gelecekteki hedeflerine doğru giden yolda önemli bir katman oluşturabilir.
Bu dönemde duygusal derinliklere dalmanın ve sezgilerinin gücüne odaklanmanın tam zamanı. İçsel dünyan biraz karmaşık hissedebilir, ancak kendini ifade etme şeklin oldukça yaratıcı. Duygularını sanatsal bir dilde anlatmak, ruhunu besleyebilir. İlişkilerde daha hassas ve anlayışlı bir yaklaşım benimseyebilirsin. Sevdiklerinle yapacağın derin sohbetler, aranızdaki bağı güçlendirecektir. Ayrıca, yalnız kalmayı tercih ediyorsan, meditasyon ya da yalnız yürüyüşler sana büyük bir huzur verebilir. Karar alma süreçlerinde sezgine güvenmen, doğru yolda ilerlemeni sağlayacaktır. Her şeyden önce, kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhsal ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli adımları atman önemli.
