1
“Ben saf halk çocuklarının nasıl sömürüldüklerini gördüm. Yurdunu seven bir insan, yazar olarak; yurdumun kalkınmasının gerekleri üzerine düşündüm, yazdıklarımla eyleme katıldım. Karınca kararınca tabii… Hikayelerimde, romanlarımda şunları belirttim: Halkım sömürülüyor, eziliyor. Bu koşulların ortadan kaldırılması gerekiyor…”
Bu sözler; 2 Haziran 1970’te yaşamını yitiren, 56 yıllık yaşamına 50’ye yakın edebiyat eseri sığdıran, ekmek parası için senaryo yazan, toplumcu gerçekçi edebiyatın usta kalemi Orhan Kemal’e ait.
Eserlerindeki karakterler ve olaylarla günümüze ışık tutan; toprak ve fabrika işçilerinin dünyasını, İstanbul’daki gecekondu mahallelerini, fabrika çevrelerini, kentleşmenin sancılarını çeken küçük, sıradan insanları, aydınlık bir bilinçle okuyuculara yansıtan Kemal, bugün 107 yaşında.
Türk edebiyatının aydınlık gerçekçi yazarı Orhan Kemal’i, doğum gününde, oğlu Işık Öğütçü Cumhuriyet’e anlattı.
“DEVRİMCİ BİR EDEBİYATÇIYDI”
Türk edebiyatının usta yazarlarından Orhan Kemal’i edebi kişiliği ve Türk edebiyatına katkıları açısından nasıl anlatırsınız?
Küçük insanı, emekçileri, sömürülenleri konu ederek, pek çok işlenmemiş konuyu gündeme getirerek, onların çektikleri sıkıntıları yazarak onların sesi olmuş devrimci ve yaratıcı bir edebiyatçımızdı.
Yazar kimliğinin dışında, Orhan Kemal nasıl bir babaydı?
Çocuklarına karşı hadi daha genel söyleyeyim tüm insanlara karşı merhametli, şefkatli ve sevgi dolu bir insandı ve benim için değerli bir babaydı.
Türkiye’de güncel ve genç yazarları takip ediyor musunuz? Güncel edebiyatı nasıl değerlendiriyorsunuz? Orhan Kemal hayatta olsaydı, mevcut edebiyat dünyasını nasıl yorumlardı?
Bu sorunuza zaman zaman diye yanıt vereyim. Üstat ile ilgili yapacak çok araştırmam olduğu için zaman bulamıyorum diyebilirim. Yazı alanı da çok çeşitlendiği için herkes kendi kabiliyeti oranında eserler veriyor. Ama önemli olan okurun benimsemesi ve yapıtın geleceğe kalabilmesi. Gençlere inanan Orhan Kemal onların Türk edebiyatını daha da ileri götüreceğini mutlaka belirtirdi.
“DEMOKRASİ DÜŞMANLARINA KARŞI KALEMİNİ KESKİNLEŞTİRİRDİ”
Genellikle eserlerinde yoksul insanların hayatlarına ve üzüntülerine değinen Kemal, sosyal gerçekçi akımın bir temsilcisiydi. Orhan Kemal hayatta olsaydı, günümüz toplumuna bakış açısı nasıl olurdu? Günümüzü eserlerine nasıl yansıtırdı?
Benim düşünceme göre ülkemizde ekonomik, sosyal, hukuksal, demokratik ve özgürlükler ile ilgili sorunlar sürdüğü sürece Orhan Kemal bu konulara değinen eserler mutlaka yazacaktı. Askeri ve sivil darbelerin karşısında olarak demokrasi düşmanlarına karşı daha sert kalemini keskinleştirecekti.
“YAŞASAYDI, İKTİDARIN KARŞISINDA OLURDU”
Toplumsal olan her şey siyasidir demek yanlış olmayacaktır. Türkiye’de siyaset ve edebiyat da hep birbirine yön verdi. Orhan Kemal, bugün Türkiye’nin içinde bulunduğu durumu nasıl değerlendirirdi ve mevcut iktidara karşı nasıl bir tavır alırdı? Mevcut iktidarın, Orhan Kemal’in eserlerine nasıl bir etkisi olurdu?
Tabii ki karşısında olurdu. Yıllarca sömürüye karşı olmuş, ezilenlerin yanında saf tutmuş bir yazarın anti demokratik uygulamalar karşısında susması beklenemezdi. Susmayacaktı. Edebiyatıyla kitleleri bilinçlendirmeye devam edecekti.
“SANATÇIYI DAR KALIBA SOKMAYA ÇALIŞAN, SONUNU HAZIRLAR”
İktidarın sanata ve edebiyata olan bakışını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Kendileri de itiraf ediyor zaten: Eğitimde ve kültürde başarılı olamadık diye konuşuyorlar. Edebiyat ve sanat muhaliftir. Benden taraf olacaksın yoksa bertaraf olursun, söylemi sanatçı için geçerli olmaz. Gerçek sanat da gerçek sanatçı da biat etmez. Biat ederse zaten sanatçı olmaz. Tarihe bakın kapı kulu olan sanatçılar değil, baş kaldıran sanatçılar tarihin altın sayfalarında yer alır, görürsünüz. Sanatçıyı dar kalıba sokmaya çalışan iktidarlar aslında kendi sonunu hazırlar.
Edebiyat alanında ilerlemek isteyen ve yazmayı seven gençlere tavsiyeniz neler olur?
İyi örnekleri çok okumalarını ve yazmalarını önerebilirim. Hayatın içinde olarak insanlardan beslenmeyi ve ne kadar çok insan tanırlarsa o kadar iyi sonuç alacaklarını önermek isterim.
Cesaretin ve kararlılığının ön planda olduğu bir dönemdesin. Birikimlerini değerlendirmek için yeni fırsatlar kapını çalabilir. İlişkiler konusunda daha açık ve samimi olman, etrafındaki insanlarla olan bağlarını güçlendirebilir. Sosyal çevrendeki dinamikler değişebilir; bu da seni farklı deneyimlere yönlendirebilir. İçsel enerjini yükseltmek için spora yönelebilir, fiziksel aktivite ile stresini azaltabilirsin. Duygusal olarak kendini keşfetmekte büyük bir adım atabilirsin. Kendine olan güvenin artarken, hedeflerine ulaşmak için gerekli motivasyonu bulabilirsin. Unutma, bu süreçte kendini ifade etme biçimin büyük önem taşıyor; hislerini paylaşmaktan çekinme.
Bugün, kararlılığınız ve pratik zekânız ön planda. Hayatınızdaki maddi konulara odaklanırken, sağlam adımlar atmak isteyeceksiniz. Yapmanız gerekenler arasında bütçenizi gözden geçirmek ve tasarruf planları oluşturmak var. Sosyal ilişkilerde ise, sevdiklerinizle kuracağınız derin sohbetler, ruh halinizi yukarı çekecek. Biriken duygularınızı ifade etmek için doğru zaman. Yaratıcılığınızı ortaya koyabileceğiniz yeni hobi veya projeler için cesaret bulabilirsiniz. Kendinize olan güveninizin artmasıyla birlikte, etrafınızdaki insanların da size karşı duyduğu saygı dalgası yükselebilir. Rahat etmek ve kendinizi şımartmak için küçük bir kaçamak planlamak keyifli olabilir. İş yerinde yeni fırsatlar kapınızı çalabilir; bu nedenle sezgilerinize güvenmekte fayda var. Esnek kalmayı öğrenmeye başlamak, size büyük kazançlar sağlayacak.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Düşüncelerin daha net ve etkileyici bir şekilde ifade edilebilir. Yeni sosyal bağlantılar kurmak için harika bir zaman. Kısa seyahatler ya da arkadaşlarla yapılan sohbetler gününe renk katabilir. Farklı perspektiflerden bakma yeteneğin, sorunları çözmende büyük bir avantaj sağlayacak. Ancak, önceliklerini belirlemekte zorlanabilirsin; her şeye aynı anda odaklanma isteği seni yıpratabilir. Karşılaştığın yeni fikirler, ilham verici olabilir. Kendini ifade etme arzun senin için kişisel bir tatmin kaynağı olacak, bu yüzden görüşlerine güven. Duygusal ilişkilerde daha fazla anlayış ve derinlik arayışında olabilirsin, bu da karşı tarafa olan bağlılığını artırabilir. Unutma, bugün yaşamın sunduğu fırsatları değerlendirmek senin elinde!
Duygusal derinlikler içinde kaybolma fırsatın var. İçsel dünyana yönelerek, geçmişle yüzleşmek ve duygusal yüklerinden arınmak için uygun bir dönemdesin. Sevdiklerinle olan ilişkilerde daha anlayışlı ve koruyucu bir tavır sergilemek, aranızdaki bağı güçlendirecek. Hassasiyetin artabilir, bu nedenle kendine karşı nazik olmalısın. Gözlem gücün yüksek, etrafındakilerin hislerine duyarlılığın sayesinde bazı gizli duyguları ortaya çıkarabilirsin. Kendine zaman ayırarak, ruhunu dinlendirmek için doğayla iç içe olmalısın. Kariyer alanında yeni fırsatlar kapını çalıyor, bu durumu değerlendirmek için bir adım atmakta tereddüt etmemelisin. Duygu ve sezgilerinin seni doğru yolda yönlendireceğine inan.
Bugün enerjinin zirveye çıktığı, kendini ifade etmenin ve yaratıcılığını ortaya koymanın tam zamanı. Duyguların dalgalanabilir, bu duygusal zenginlik seni çevrendekilere çekici kılıyor. Özgüvenin artarken, çevrendeki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakma potansiyeline sahipsin. Sosyal ilişkilerin canlanabilir, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalabilir. İş veya projelerinle ilgili aldığın riskler, beklenmedik sonuçlar doğurabilir; bu sebeple her adımını dikkatlice düşün. İçsel bir değerlendirme yapmalı ve hedeflerine yönelik stratejini gözden geçirmelisin. Romantik ilişkilerde tutku ve heyecan artacaktır. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, aradığın derin bağlantıyı yaratabilir. Kendine olan inancını kaybetme ve başkalarına da ilham verme fırsatını kaçırma. Bugünün sunduğu fırsatları en iyi şekilde değerlendirmek için açık fikirli olman, seni daha ileriye taşıyabilir.
Bugün, detaylara olan ilgin derinleşiyor ve organize olma yeteneğin belirgin bir şekilde öne çıkıyor. Gün boyunca karşına çıkan sorunları çözme konusundaki yetkinliğinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Belirli bir projeye ya da işe odaklanmak, sana büyük tatmin sağlayacak. İletişim becerilerin sayesinde, başkalarıyla olan ilişkilerin güçleniyor. Sosyal ortamlarda kendini ifade etme arzun artıyor ve bu, seni yeni bağlantılar kurmaya yönlendirebilir.Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir dönemdesin. Küçük değişikliklerle yaşam tarzında olumlu etkiler yaratabilirsin. Kendine biraz zaman ayırmak, zihinsel ve fiziksel olarak yeniden enerji bulmanı sağlayacak. İçsel huzuru yakalamak için meditasyon ya da doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, gününü daha verimli geçirmeni sağlayacak. Yaratıcılığın da tavan yapmış durumda; bu enerjiyi kullanarak sanatsal ya da estetik projelere yönelmek sana keyif verebilir.
İlişkilerin ve iletişimin ön planda olacağı bir dönemdesin. Bugün, sosyal çevrende yeni bağlantılar kurma fırsatlarıyla karşılaşabilirsin. Sözlerin ve davranışların, etkililiğinle birleşerek başkalarını etkileyebilir. Duygusal dengeyi sağlamak adına, içsel huzurunu korumak önemli olacak. Karşındaki insanlarla kuracağın uyum, hem kişisel hem de profesyonel hayatında kapıları açabilir. İş ya da projelerde işbirliği ruhu, seni daha yükseklere taşıyabilir. Unutma, senin eşitlik ve adalet arayışın, başkalarıyla olan ilişkilerini derinleştirecek. Kendine güvenerek özgün fikirlerini paylaşmak, başkaları için ilham kaynağı olmanı sağlayabilir. Her anın tadını çıkar ve içten gelen duygularını ifade etmekten çekinme.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerin ön planda. İçsel bir yolculuğa çıkabilir, kendini keşfetmek için fırsatlar bulabilirsin. Gizli duygular ve sırlarla yüzleşmek, hem kendini hem de ilişkilerini dönüştürebilir. İş veya sosyal çevrende bazı sürprizlerle karşılaşabilirsin; bu durum seni harekete geçirebilir. Bağlantı kurmakta zorlanıyorsan, iletişim kurma konusundaki kendine güvenini tekrar gözden geçir. Olumsuzluklarla başa çıkmak için güçlü bir iradeye sahipsin. Bugün, içsel gücünü keşfetmeye ve dönüşüm yaratmaya odaklan. Gözlem yeteneklerin, olayların altındaki gerçekleri anlamana yardımcı olabilir. Kendine güven, dönüşüm için gereken gücü bulmana olanak tanır.
Bugün ruhsal bir aydınlanma yaşayabilirsin. Yaratıcılık ve sezgilerin ön planda. İçsel haberci gibi hissettiğin anlar ortaya çıkabilir; hayallerin, ilham verici düşüncelerin, seni daha önce hiç düşünmediğin fikirlere yönlendirebilir. Öğrenmeye ve keşfetmeye olan isteğin, yeni deneyimler kazanmanın kapısını aralayacak. Yalnızlık hissi veya içe kapanma ihtiyacı yerine, insanlarla iletişim kurmak, yeni bağlar oluşturmak seni olumlu yönde dönüştürecek. Yakın arkadaşlarınla veya sevdiklerinle yapacağın sohbetler, sana yeni bakış açıları kazandıracaktır. Seyahat planları veya eğitim fırsatları da gününü renklendirebilir. Doğa ile iç içe olmak, zihnini dinlendirirken seni besleyecek. Kendini ifade etme şeklin, başkalarını da etkileyebilir; bu nedenle duygu ve düşüncelerini paylaşmaktan çekinme.
Disiplinli yaklaşımın ve kararlılığın sayesinde bugün hedeflerinin bir adım daha yakınında olacaksın. Kendine güvenin yüksek olacak ve bu da çevrendekilerin dikkatini çekecek. İş hayatında yenilikçi fikirlerin ortaya çıkabilir. Sabırlı ve dikkatli adımlar atarak, projelerini ilerletme fırsatını değerlendirebilirsin. Özel ilişkilerde ise, sevdiklerinle zaman geçirmek seni mutlu edecek; hislerini ifade etmekten çekinmemelisin. Ancak, duygusal konularda içsel bir denge kurmakta zorlandığını hissedebilirsin. Kendi ihtiyaçlarına zaman ayırmayı unutma ve ruhuna iyi gelen şeylere yönel. Bu dengeyi sağlamak, genel huzurunu artıracak.
Bağımsızlık arayışın derinleşiyor. Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde yenilikçi fikirlerinle öne çıkabilirsin. Yaratıcılığın, üzerinde düşündüğün projelerde sürpriz gelişmelere yol açacak. Beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilir, farklı insanlarla iletişim kurarak yeni kapılar aralayabilirsin. Duygusal açıdan ise, içsel huzuru bulma yolunda bazı sınavlardan geçiyorsun. Kalp-göz ilişkisinde dengeyi kurmaya çalışırken, geçmişle yüzleşme zamanı geldi. Aşk hayatında özgürlük arzusu ön plana çıkabilir; bu da yeni heyecanlar katacak. Sürpriz olaylar, gündelik rutininle ciddi bir çatışma yaratabilir. Mantığını kullanarak, duygusal dalgalanmaların üstesinden gelebilirsin. Unutma, en büyük değişim senin elinde!
Duyguların derin sularında yüzüyorsun. İçsel huzur arayışında, kendini keşfetmeye yönelik bir yolculuğa çıkmanın tam zamanı. Yaratıcılığını ifade etme fırsatları karşına çıkacak; bu, sanatsal projelerde veya hobilerinde kendini göstermek için mükemmel bir an. İçsel gücünü hissetmek, belirsizliklerden kurtularak kendine güvenmene yardımcı olacak. Başka insanlara yardım etme isteğin artabilir; başkalarının dertleriyle empati kurmanın önemli olduğunu unutma. Bununla birlikte, kendi sınırlarını belirlemekte zorlanabilirsin; kendi ihtiyaçlarını öncelikli kılmayı öğrenmek, uzun vadede yararlı olacaktır.İlişkilerde, derin bir bağ kurma arzusu öne çıkıyor. Tam karar veremediğin durumlardan kaçınmak, seni daha huzurlu hissettirebilir. Başkalarının görüşlerine değer verirken, kendi sesini de duymayı ihmal etme. Kendine zaman ayırmak, bu karmaşık zihin yapısından uzaklaşmana yardımcı olacak. Yıldızların rehberliği ile içsel dengeyi bulmak, ilerleyen günlerde sana iyi gelecek.
