1
“Ben saf halk çocuklarının nasıl sömürüldüklerini gördüm. Yurdunu seven bir insan, yazar olarak; yurdumun kalkınmasının gerekleri üzerine düşündüm, yazdıklarımla eyleme katıldım. Karınca kararınca tabii… Hikayelerimde, romanlarımda şunları belirttim: Halkım sömürülüyor, eziliyor. Bu koşulların ortadan kaldırılması gerekiyor…”
Bu sözler; 2 Haziran 1970’te yaşamını yitiren, 56 yıllık yaşamına 50’ye yakın edebiyat eseri sığdıran, ekmek parası için senaryo yazan, toplumcu gerçekçi edebiyatın usta kalemi Orhan Kemal’e ait.
Eserlerindeki karakterler ve olaylarla günümüze ışık tutan; toprak ve fabrika işçilerinin dünyasını, İstanbul’daki gecekondu mahallelerini, fabrika çevrelerini, kentleşmenin sancılarını çeken küçük, sıradan insanları, aydınlık bir bilinçle okuyuculara yansıtan Kemal, bugün 107 yaşında.
Türk edebiyatının aydınlık gerçekçi yazarı Orhan Kemal’i, doğum gününde, oğlu Işık Öğütçü Cumhuriyet’e anlattı.
“DEVRİMCİ BİR EDEBİYATÇIYDI”
Türk edebiyatının usta yazarlarından Orhan Kemal’i edebi kişiliği ve Türk edebiyatına katkıları açısından nasıl anlatırsınız?
Küçük insanı, emekçileri, sömürülenleri konu ederek, pek çok işlenmemiş konuyu gündeme getirerek, onların çektikleri sıkıntıları yazarak onların sesi olmuş devrimci ve yaratıcı bir edebiyatçımızdı.
Yazar kimliğinin dışında, Orhan Kemal nasıl bir babaydı?
Çocuklarına karşı hadi daha genel söyleyeyim tüm insanlara karşı merhametli, şefkatli ve sevgi dolu bir insandı ve benim için değerli bir babaydı.
Türkiye’de güncel ve genç yazarları takip ediyor musunuz? Güncel edebiyatı nasıl değerlendiriyorsunuz? Orhan Kemal hayatta olsaydı, mevcut edebiyat dünyasını nasıl yorumlardı?
Bu sorunuza zaman zaman diye yanıt vereyim. Üstat ile ilgili yapacak çok araştırmam olduğu için zaman bulamıyorum diyebilirim. Yazı alanı da çok çeşitlendiği için herkes kendi kabiliyeti oranında eserler veriyor. Ama önemli olan okurun benimsemesi ve yapıtın geleceğe kalabilmesi. Gençlere inanan Orhan Kemal onların Türk edebiyatını daha da ileri götüreceğini mutlaka belirtirdi.
“DEMOKRASİ DÜŞMANLARINA KARŞI KALEMİNİ KESKİNLEŞTİRİRDİ”
Genellikle eserlerinde yoksul insanların hayatlarına ve üzüntülerine değinen Kemal, sosyal gerçekçi akımın bir temsilcisiydi. Orhan Kemal hayatta olsaydı, günümüz toplumuna bakış açısı nasıl olurdu? Günümüzü eserlerine nasıl yansıtırdı?
Benim düşünceme göre ülkemizde ekonomik, sosyal, hukuksal, demokratik ve özgürlükler ile ilgili sorunlar sürdüğü sürece Orhan Kemal bu konulara değinen eserler mutlaka yazacaktı. Askeri ve sivil darbelerin karşısında olarak demokrasi düşmanlarına karşı daha sert kalemini keskinleştirecekti.
“YAŞASAYDI, İKTİDARIN KARŞISINDA OLURDU”
Toplumsal olan her şey siyasidir demek yanlış olmayacaktır. Türkiye’de siyaset ve edebiyat da hep birbirine yön verdi. Orhan Kemal, bugün Türkiye’nin içinde bulunduğu durumu nasıl değerlendirirdi ve mevcut iktidara karşı nasıl bir tavır alırdı? Mevcut iktidarın, Orhan Kemal’in eserlerine nasıl bir etkisi olurdu?
Tabii ki karşısında olurdu. Yıllarca sömürüye karşı olmuş, ezilenlerin yanında saf tutmuş bir yazarın anti demokratik uygulamalar karşısında susması beklenemezdi. Susmayacaktı. Edebiyatıyla kitleleri bilinçlendirmeye devam edecekti.
“SANATÇIYI DAR KALIBA SOKMAYA ÇALIŞAN, SONUNU HAZIRLAR”
İktidarın sanata ve edebiyata olan bakışını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Kendileri de itiraf ediyor zaten: Eğitimde ve kültürde başarılı olamadık diye konuşuyorlar. Edebiyat ve sanat muhaliftir. Benden taraf olacaksın yoksa bertaraf olursun, söylemi sanatçı için geçerli olmaz. Gerçek sanat da gerçek sanatçı da biat etmez. Biat ederse zaten sanatçı olmaz. Tarihe bakın kapı kulu olan sanatçılar değil, baş kaldıran sanatçılar tarihin altın sayfalarında yer alır, görürsünüz. Sanatçıyı dar kalıba sokmaya çalışan iktidarlar aslında kendi sonunu hazırlar.
Edebiyat alanında ilerlemek isteyen ve yazmayı seven gençlere tavsiyeniz neler olur?
İyi örnekleri çok okumalarını ve yazmalarını önerebilirim. Hayatın içinde olarak insanlardan beslenmeyi ve ne kadar çok insan tanırlarsa o kadar iyi sonuç alacaklarını önermek isterim.
Bugün sezgilerin oldukça güçlü, bu da seni içsel bir yolculuğa çıkmaya yönlendirebilir. Kendine zaman tanımalı ve hislerini dinlemelisin. Ani kararlar almak yerine biraz derin düşünmek faydalı olabilir. Sosyal ilişkilerde iletişimde bulunmak, dostlukları pekiştirmek için uygun bir zaman. Bir proje veya hedef üzerinde odaklanmak seni çok daha verimli kılacak. Sağlık konularında ise günlük rutinine dikkat etmek, enerjini yükseltmek için önem taşıyor. Kendine karşı nazik ol ve stres yönetimi tekniklerine yönel. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirirken, bağımsızlığını da korumayı unutma. Bugün, içsel dengeyi sağlamak için gerekli adımları atma fırsatını değerlendirebilirsin.
Bugün huzur ve güven arayışın ön planda olacak. İçsel dengeyi sağlamak için sakinliğe ihtiyacın var. Etrafındaki insanlarla olan ilişkilerini düzenlemek, sevgi dolu anlar yaşamak için kesinlikle faydalı olacak. Maddi konularda daha temkinli ve düşünceli olabilirsin; yapıcı adımlar atmak için iyi bir zaman. Kendini geliştirmenin yollarını ararken, içinde bulunduğun durumu daha iyi değerlendirebilmek için görmezden geldiğin şeylere dikkat etmelisin. Doğanın ve güzelliklerin sana ilham vereceği anlar, ruhunu besleyecek. Kendine küçük kaçamaklar yapmayı unutma. Unutma, sabırlı olmak her zaman kazandırır.
Düşüncelerinin hızla akacağı bir döneme adım atıyorsun. İletişim becerilerin ön plana çıkacak ve sosyal çevrende etkileyici diyaloglar kurma şansın doğacak. Akıllıca düşünme ve esnek zihin yapın sayesinde çeşitli konularda iyi sonuçlar elde edebilirsin. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekecek, insanları etrafında toplayacaksın. Ancak bazen kararsızlık hissi kaplayabilir; gelen fikirlerin arasında kaybolma ihtimaline karşı, odaklandığın hedefleri belirleyip üzerine gitmekte fayda var.Aşk konusunda, sevdiğin kişiyle iletişimin güçlenmiş görünüyor. Esprili ve neşeli yaklaşımın, aranızdaki bağı daha da kuvvetlendirebilir. Tek başına olanlar için ise sosyal ortamlarda tanışma fırsatları söz konusu olabilir. Hızla gelişen olaylara açık olmalı ve fırsatları değerlendirmekten çekinmemelisin.Kendine vakit ayırmak da önemli. Duygusal zenginlik, belirli bir denge ile gelişir. İçsel huzurunu sağlamak adına meditasyon ya da doğada zaman geçirmek, zihnini dinlendirir. Sağlığa dikkat etmek, enerjini artırmak için yapacağın küçük değişiklikler de faydalı olabilir. Şimdi ilham dolu bir dönemdesin; düşüncelerini eyleme dökmek için mükemmel bir zaman.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerin ön planda. Bugün, ilişkilerde daha fazla anlayış ve şefkat gösterme isteği duyacaksın. Geçmişteki anılarla dolup taşabilir, bu da seni içsel bir yolculuğa itebilir. Ailevi bağlara ve ev hayatına olan özlem artarken, kendini sevdiklerinle bir araya gelmek isteği içinde bulabilirsin. Ani bir karar verme isteği, mantıklı düşünmeni zorlaştırabilir; bu yüzden ani tepkilerden kaçınmak faydalı olacak. Bir süredir ertelediğin duygusal konuları ele almak için uygun bir zaman. Kendine karşı nazik olmayı unutma; içsel huzurunu sağlamak için meditasyona ya da doğayla iç içe bir aktiviteye yönelebilirsin. Günün genel olarak, kalp ile akıl arasındaki dengeyi sağlaman gereken bir dönem.
Kendine olan güvenin yüksek ve kararlılığın dikkat çekici. Bugün, liderlik niteliklerin ön plana çıkacak; çevrendeki insanları etkileme konusunda başarılı olabilirsin. Sosyal ortamlarda daha fazla öne çıkmak, düşüncelerini paylaşmak için güzel bir zaman. Bu durum, hem kişisel ilişkilerine hem de iş hayatındaki iş birliklerine katkı sağlayabilir.Maddi konularında hoş sürprizlerle karşılaşma ihtimalin var. Yatırım yapmayı düşünüyorsan, yaratıcı fikirler edinebilir ve cesur adımlar atabilirsin. Aşk hayatında ise duygusal yoğunluk artış gösterebilir. Partnerinle yapacağın samimi bir konuşma, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Yeni biriyle tanışmak için de olumlu bir dönemdesin; karşındaki kişinin enerjisinden etkilenebilirsin.Kendini ifade ederken yaratıcı yeteneklerini öne çıkarabilirsin; sanat, yenilik ve eğlence, gününün önemli temasını oluşturacak. Ancak, dikkat etmen gereken nokta aşırı özgüven; alçakgönüllülüğü ihmal etmemek, ilişkilerini korumak açısından faydalı olacaktır. Kendine güven, ama başkalarını da dinlemekten geri durma. Bugün, hem içsel dinginliğini sağlayabilmek hem de çevrendeki insanlara ilham verebilmek adına mükemmel bir fırsat.
Bugün, analitik zihninle çevrendeki olayları bir araya getirme konusunda oldukça heveslisin. Gözlem yeteneğin ve dikkatini dağıtacak şeylerden arınma isteğin sana bilgi dolu bir gün sunacak. İş yerinde ya da kişisel projelerinde detaylar üzerinde yoğunlaşman gerektiğini hissedebilirsin. Bu süreçte içine kapanmayı tercih etmek yerine aktif bir şekilde iletişim kurman faydalı olacak. Ayrıca, beslenme ve sağlık konularına yaklaşımında titiz olmaya eğilimli olabilirsin. Küçük değişiklikler yaparak kendini daha iyi hissetmek adına iyi bir zaman. Bir arkadaşınla yapacağın samimi bir sohbet sana yeni bir bakış açısı kazandırabilir. Zaman zaman mükemmeliyetçilik doğal bir eğilim olsa da, gün içinde aksiliklerle karşılaşman olası. Bunlara karşı sabırlı olmalısın; sonrasında keyifli sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor. İhtiyaç duyduğun her şey için ruh halini dengelemeyi unutma, zira iç huzurunu sağlayarak daha verimli olabilirsin.
Bugün, sosyal ilişkilerdeki enerjinin yükseldiği bir dönemdesin. İnsanlarla olan etkileşimlerin, senin için son derece keyifli ve uyumlu geçebilir. Eğlenceli etkinliklere katılmak, yeni insanlarla tanışmak için harika bir zaman. Sanatsal yeteneklerini sergilemek, yaratıcı projelere yönelmek için ilham dolu bir gün olabilir. İçsel denge arayışın, seni huzurun peşinde koşmaya yönlendirecek. Geçmişteki olayları yeniden değerlendirip, kendine yeni hedefler belirlemek için iyi bir fırsat. Duygusal anlamda derinliklere inmek, ilişkilerini daha sağlıklı bir temele oturtmana yardımcı olabilir. Kendini açık kalp ve zihinle ifade etmek için uygun bir zaman. Unutma, başkalarıyla olan bağlantın, seni büyütmekte ve desteklemekte önemli bir rol oynuyor. Bugün, sevdiklerinle vakit geçirmek ve duygusal bağları güçlendirmek, ruhuna iyi gelecek. Kendi değerini bilmek ve başkalarıyla olan etkileşimlerinde bunu yansıtmak, sana yeni kapılar açabilir. Kısacası, bugün sosyal alanlarda aktif olmak, kendini ifade etme fırsatını ve keyifli anları beraberinde getirecek.
Duygusal yoğunluğun artacağı bir dönemdesin. İçsel derinliklere dalış yapma ve kendini keşfetme fırsatını değerlendirebilirsin. Gizli kalmış hislerin gün yüzüne çıkabilir, bu da ilişkilerini sorgulamana yol açabilir. Yaşamın karmaşasında kendini bulmak adına içsel huzuru sağlamaya yönelik adımlar atabilirsin. İletişimlerinde dikkatli ol, zira bazı söylenenler, düşündüğünden daha fazla derin anlam taşıyabilir. Kararlılık ve cesaret göstereceğin bir gün; bu, hedeflerine ulaşmanda büyük bir motivasyon kaynağı olacak. Kendi sınırlarını zorlayarak, çevrendeki insanlara ilham verebilirsin. Duygusal bağların güçlenebilir, sevdiklerinle daha derin sohbetler yapma fırsatı yakalayabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma, ruhsal dengeyi sağlamak için solitude anları yaratmak faydalı olacaktır.
Yeni maceralara atılmak için mükemmel bir zaman. Doğadaki hareketliliğin ve dinamik enerjinin seni etkisi altına alacağı bu dönemde, keşfetme arzun yoğunlaşacak. Yeni insanlarla tanışma ve farklı kültürleri deneyimleme fırsatları karşına çıkabilir. İletişim becerilerin artarken, görüşlerinle başkalarını etkileme gücüne sahip olacaksın.Duygusal açıdan kendini iyi hissedeceksin, içinde bir huzur var. Ancak, bu huzuru korumak için sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat etmeli, empati yaparak onların duygularını anlamaya gayret göstermelisin. Eğitim ve kişisel gelişim konularına yönelmek, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat olabilir. Kendini geliştirmeye yönelik kurslar veya atölyeler ilgin çekebilir.Maddi konularda dikkatli olman gerekiyor, harcamalarını kontrol altında tutmakta fayda var. Hızlı kararlar almak yerine, durup düşünmek sana yarar sağlayacaktır. Sezgilerin güçlü ve bu sezgiler doğrultusunda kararlar almak için kendine güvenmelisin. Bugün içsel yolculuklar yaparak, ruhsal anlamda derinlere inmek isteyebilirsin. Kendini sorgulamak ve içsel dengeyi bulmak, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir.
Disiplinin ve kararlılığının öne çıkacağı bir gün. Hayatında üzerinde çalıştığın projeler, uzun vadeli hedeflerin için önemli adımlar atma fırsatı sunacak. Dikkatini toplayarak ilerlersen, hayal ettiğin başarıya ulaşman pek uzak değil. Aile ve yakın arkadaşlarınla olan ilişkilerinde duygusal destek arayışın artabilir, bu durum senin için rahatlatıcı bir etki yaratabilir. Kendine karşı eleştirel olma eğilimindesin; biraz daha nazik ol ve kendini birçok zorluğun üstesinden gelebilen bir birey olarak gör. İş yerinde takım çalışmasına daha fazla önem vermek, iş zekanı ortaya koymanı sağlayacak. Gereksiz çatışmalardan kaçınarak, alçakgönüllülüğünle dikkat çekebilir ve insanların takdirini kazanabilirsin. Gün sonunda iç huzurunu bulmak adına bir süre yalnız kalmak veya doğayla bütünleşmek senin için iyi gelebilir.
Bugün özgün fikirlerin ve yaratıcılığın ön planda olacak. Sosyal ilişkilerdeki dinamik değişiklikler dikkatini çekebilir; yeni bağlantılar kurmak için cesur adımlar atabilirsin. Kendi iç dünyandaki yenilikçi düşünceler, başkalarına ilham kaynağı olacak. Duygusal derinlikler yerini mantıklı değerlendirmelere bırakabilir, böylece daha rasyonel kararlar alabilirsin. Özgürlük ihtiyacın artabilir; bu da, sana uçsuz bucaksız bir alan açacak. Tabii ki bu süreçte dengeyi korumak önemli, çünkü aşırı bağımsızlık bazen yalnızlık hissi getirebilir. Kendine alan tanırken, sevgi dolu anları da unutmamakta fayda var. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri sana iyi gelebilir. Çevrendekilere karşı duyarlılığın artması, sosyal bilinçle hareket etmene kapı aralayabilir; bu da dostluklarını güçlendirebilir. Kendini ifade etme yollarını bulmakta kararlı olsan da, esneklik göstermek de fayda sağlayacaktır. Bugün seni bekleyen sürprizlere açık ol, çünkü güzel fırsatlar kapını çalabilir.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olduğu bir gün. İçsel bir dönüşüm geçirebilir, ruhsal olarak yenilenme isteği hissedebilirsin. Sanatsal bir proje üzerinde çalışmak, yaratıcılığını ifade etmek için ilham verici bir zaman. İletişimde bazı belirsizliklerle karşılaşabilirsin; bu nedenle hislerine güvenerek hareket etmek önemli. Sevdiklerinle olan bağların güçleniyor, karşılıklı anlayış ve destekle ilişkilerini derinleştirebilirsin. Kendine zaman ayırmak, meditasyon veya doğada yürüyüş yapmak ruhunu besleyecek. Hayallerinin peşinden koşmak için kararlılıkla adım atabilirsin, ancak pratikliğini kaybetmemeye dikkat et. Kendini keşfetme yolculuğu içinde değerli dersler öğrenebilir, geçmişle yüzleşmek için cesaret bulabilirsin. Hayatındaki olumlu değişimlerin farkına varmak ve bunları kucaklamak için hazır ol.
