1
“Ben saf halk çocuklarının nasıl sömürüldüklerini gördüm. Yurdunu seven bir insan, yazar olarak; yurdumun kalkınmasının gerekleri üzerine düşündüm, yazdıklarımla eyleme katıldım. Karınca kararınca tabii… Hikayelerimde, romanlarımda şunları belirttim: Halkım sömürülüyor, eziliyor. Bu koşulların ortadan kaldırılması gerekiyor…”
Bu sözler; 2 Haziran 1970’te yaşamını yitiren, 56 yıllık yaşamına 50’ye yakın edebiyat eseri sığdıran, ekmek parası için senaryo yazan, toplumcu gerçekçi edebiyatın usta kalemi Orhan Kemal’e ait.
Eserlerindeki karakterler ve olaylarla günümüze ışık tutan; toprak ve fabrika işçilerinin dünyasını, İstanbul’daki gecekondu mahallelerini, fabrika çevrelerini, kentleşmenin sancılarını çeken küçük, sıradan insanları, aydınlık bir bilinçle okuyuculara yansıtan Kemal, bugün 107 yaşında.
Türk edebiyatının aydınlık gerçekçi yazarı Orhan Kemal’i, doğum gününde, oğlu Işık Öğütçü Cumhuriyet’e anlattı.
“DEVRİMCİ BİR EDEBİYATÇIYDI”
Türk edebiyatının usta yazarlarından Orhan Kemal’i edebi kişiliği ve Türk edebiyatına katkıları açısından nasıl anlatırsınız?
Küçük insanı, emekçileri, sömürülenleri konu ederek, pek çok işlenmemiş konuyu gündeme getirerek, onların çektikleri sıkıntıları yazarak onların sesi olmuş devrimci ve yaratıcı bir edebiyatçımızdı.
Yazar kimliğinin dışında, Orhan Kemal nasıl bir babaydı?
Çocuklarına karşı hadi daha genel söyleyeyim tüm insanlara karşı merhametli, şefkatli ve sevgi dolu bir insandı ve benim için değerli bir babaydı.
Türkiye’de güncel ve genç yazarları takip ediyor musunuz? Güncel edebiyatı nasıl değerlendiriyorsunuz? Orhan Kemal hayatta olsaydı, mevcut edebiyat dünyasını nasıl yorumlardı?
Bu sorunuza zaman zaman diye yanıt vereyim. Üstat ile ilgili yapacak çok araştırmam olduğu için zaman bulamıyorum diyebilirim. Yazı alanı da çok çeşitlendiği için herkes kendi kabiliyeti oranında eserler veriyor. Ama önemli olan okurun benimsemesi ve yapıtın geleceğe kalabilmesi. Gençlere inanan Orhan Kemal onların Türk edebiyatını daha da ileri götüreceğini mutlaka belirtirdi.
“DEMOKRASİ DÜŞMANLARINA KARŞI KALEMİNİ KESKİNLEŞTİRİRDİ”
Genellikle eserlerinde yoksul insanların hayatlarına ve üzüntülerine değinen Kemal, sosyal gerçekçi akımın bir temsilcisiydi. Orhan Kemal hayatta olsaydı, günümüz toplumuna bakış açısı nasıl olurdu? Günümüzü eserlerine nasıl yansıtırdı?
Benim düşünceme göre ülkemizde ekonomik, sosyal, hukuksal, demokratik ve özgürlükler ile ilgili sorunlar sürdüğü sürece Orhan Kemal bu konulara değinen eserler mutlaka yazacaktı. Askeri ve sivil darbelerin karşısında olarak demokrasi düşmanlarına karşı daha sert kalemini keskinleştirecekti.
“YAŞASAYDI, İKTİDARIN KARŞISINDA OLURDU”
Toplumsal olan her şey siyasidir demek yanlış olmayacaktır. Türkiye’de siyaset ve edebiyat da hep birbirine yön verdi. Orhan Kemal, bugün Türkiye’nin içinde bulunduğu durumu nasıl değerlendirirdi ve mevcut iktidara karşı nasıl bir tavır alırdı? Mevcut iktidarın, Orhan Kemal’in eserlerine nasıl bir etkisi olurdu?
Tabii ki karşısında olurdu. Yıllarca sömürüye karşı olmuş, ezilenlerin yanında saf tutmuş bir yazarın anti demokratik uygulamalar karşısında susması beklenemezdi. Susmayacaktı. Edebiyatıyla kitleleri bilinçlendirmeye devam edecekti.
“SANATÇIYI DAR KALIBA SOKMAYA ÇALIŞAN, SONUNU HAZIRLAR”
İktidarın sanata ve edebiyata olan bakışını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Kendileri de itiraf ediyor zaten: Eğitimde ve kültürde başarılı olamadık diye konuşuyorlar. Edebiyat ve sanat muhaliftir. Benden taraf olacaksın yoksa bertaraf olursun, söylemi sanatçı için geçerli olmaz. Gerçek sanat da gerçek sanatçı da biat etmez. Biat ederse zaten sanatçı olmaz. Tarihe bakın kapı kulu olan sanatçılar değil, baş kaldıran sanatçılar tarihin altın sayfalarında yer alır, görürsünüz. Sanatçıyı dar kalıba sokmaya çalışan iktidarlar aslında kendi sonunu hazırlar.
Edebiyat alanında ilerlemek isteyen ve yazmayı seven gençlere tavsiyeniz neler olur?
İyi örnekleri çok okumalarını ve yazmalarını önerebilirim. Hayatın içinde olarak insanlardan beslenmeyi ve ne kadar çok insan tanırlarsa o kadar iyi sonuç alacaklarını önermek isterim.
Bugün enerjinin oldukça yüksek olduğu bir gün. Dinç ve heyecan verici düşünceler kafanı meşgul edecek. Yeni başlangıçlar yapmak için mükemmel bir zaman. İleriye dönük planlarını gözden geçirmen, hedeflerine odaklanman gerekiyor. Özgüvenin tavan yaparken, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek adına cesur adımlar atabilirsin.İletişim kurmak, yeni insanlarla tanışmak için harika bir zaman dilimi. İnsanların dikkatini çekme kabiliyetin, iş veya sosyal ortamlarda öne çıkmanı sağlıyor. Hızlı kararlar alırken, duygusal düşünmemeye dikkat etmelisin. Aklını kullanarak, mantıklı seçimler yapmak sana daha iyi sonuçlar getirebilir.Eğer bir projeye başlamak istiyorsan, dışarıdan destek almak ve iş birliği içinde çalışmak yine faydalı olabilir. Bugün çevrendekilerle uyum sağlamak için esnek olman gerekecek. Bu sayede kalabalık ortamlarda daha da parlayabilirsin. Kendine güvenerek, kararlı tutumunuzu sürdürmekte ve hedeflerine ulaşma yolunda emin adımlarla ilerlemekte fayda var.
Bir huzur arayışı içinde olacaksın; doğal güzelliklere ve sakin ortamlara yönelme isteği belirginleşebilir. Bugün, hayatının maddi yönleriyle daha fazla ilgilenme fırsatın doğacak. Finansal konularda yapıcı adımlar atabilir, tasarruf planları gerçekleştirebilirsin. Kişisel ilişkilerde ise samimi ve içten iletişimlerin, bağlarınızı güçlendirebilir; dostlarına olan bağlılığın, sana destek sağlayacak. Duygusal derinlik arayışında, sezgilerin güçlü bir rehber olabilir; içsel sesine kulak vermek, doğru kararlar almanı kolaylaştıracak. Bugün, aynı zamanda estetik açıdan seni cezbeden şeylere yönelmek; yaratıcı projelerde kendini ifade etmek istiyorsun. Unutma, bu dönemde dengeyi bulmak ve kendine zaman ayırmak, ruhsal sağlığın için önem taşıyor.
İletişimde parlak bir dönemdesin; düşüncelerini ve hislerini açıkça ifade etmekte zorluk çekmeyeceksin. Farklı bakış açıları edinme fırsatını değerlendirmek, zihnini genişletecek ve sosyal çevrenle olan bağlarını güçlendirecektir. Yeniliklere açık olman, yeni tanışmalara zemin hazırlayabilir. Bugün merak duygun canlı kalmalı; öğrenmek istediğin konular için araştırma yapabilirsin. Hem kişisel hem de duygusal anlamda derin sohbetler kurmak, seni bir adım ileri götürecek. Aceleci olmaktan kaçınmalı, her şeyi analiz etme isteğini kontrol altında tutmalısın. Anlık sorunlara pratik çözümler bulmak için daha sabırlı olman gerekebilir. Geleceğe dair fikirlerin etkileyici; hayal gücünü kullanmayı unutma. Parlak düşüncelerin seni yönlendirecek.
Duygusal dengeyi sağlamak için içsel bir yolculuğa çıkma zamanı. İletişimde samimi ve etkili olabileceğin anlar var. Aile bağların bugün özel bir önem taşıyor. Sevdiklerinle yapacağın küçük bir sohbet, ilişkileri derinleştirebilir. İçgüdülerine güven; bu, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, ruhsal yenilenmene yardımcı olabilir. Gün sonunda, yaşadığın deneyimlerin sana önemli bir ders sunacağını unutma. Gerekirse sınırlarını belirlemekten çekinme; bu, mental sağlığını korumana destek olur. Kendine zaman ayırmak, duygusal tazelenmene katkıda bulunacak.
Bugün, hayata karşı güçlü bir tutku ve karizma ile yaklaşacaksın. Kendine olan güvenin artacak ve etrafındakiler üzerinde etki yaratma arzusuyla dolup taşacaksın. Yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir zaman. Sanatsal projeler veya kişisel hobilerle ilgilenmek, ruh halini yükseltecek ve başkalarına ilham kaynağı olacaksın. Sosyal ortamlarda parlayacak, yeni bağlantılar kurmaya açık olacaksın.Aynı zamanda, duygusal ilişkilerde daha samimi ve dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin. Sevdiklerinle derin sohbetler yapmak, kalbindeki hisleri paylaşmak için uygun bir zaman. Bu sürek, ilişkilerinizi güçlendirecek ve daha sağlam bir bağ oluşturmanıza yardımcı olacak. Ancak, dikkat etmen gereken noktalar da mevcut. Bazen egonun sesini dinleyip, başkalarının görüşlerine kapalı olabilirsin. Başkalarının fikirlerini dinlemek, sana yeni bakış açıları kazandırabilir. İç sesine kulak vermekle birlikte, çevrendekilere karşı da duyarlı olman önemli. Bugün, hem kendine hem de başkalarına karşı nazik ve anlayışlı kalmayı tercih etmelisin. Sonuç olarak, enerjini yapıcı şeylere yönlendirdiğinde, hem kendini hem de çevrendekileri olumlu yönde etkileme şansın yüksek. Parlayacaksın; bu, senin doğal yeteneğin.
Disiplinin ve dikkatinin ön plana çıktığı bir gün. Detaylara olan ilgin, çevrendekilere yardımcı olma konusunda seni motivasyona götürecek. İş yerinde veya günlük hayatında düzenlemeler yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Hedeflerine ulaşmak için uygulamaların gerekliliğini hissedeceksin. Bu süreçte, kendini ifade etme şeklin önemli olacak. Bakış açını ve yaratıcılığını ortaya koymak için fırsatlar karşında. Aşk durumunda ise iletişim, güven inşa etme konusunda etkili olacaktır; açık yüreklilikle hislerini dile getir. Sağlığına dikkat etmelisin; bedeninin ihtiyaçlarını dinlemen gereken bir zaman. İlginç kişilerle tanışma ihtimali var, yeni bakış açıları ile ufkunu genişletebilirsin.
Sosyal ilişkilerde derinleşen bağlar, çevrenle olan etkileşimlerinin artmasıyla birlikte yenilikçi fikirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacak. Sanat ve estetik alanında bir ilham akışı yaşayabilirsin; bu durum yaratıcı projelerine yansıyarak seni besleyecek. Dikkatini toplamakta zorlanabileceğin anlar var, bu sebeple ruhsal dengen için küçük aralar vermek faydalı olacaktır. Partnerinle olan iletişimin önemli bir teste tabi tutulacak; açık ve samimi bir diyalog kurmak ilişkinin geleceği için kritik önemde. Acele etmeden, her durumu değerlendirerek hareket etmekte büyük yarar var. Karşılaştığın zorluklar, aslında yeni kapılar açacak; bu nedenle olumsuzlukları büyütmemeye çalışmalısın. Kendine olan güvenin, önündeki fırsatları değerlendirmende etkili olacak. Unutma, her şeyin dengede olması gereken bir evren var, bu dengeyi bulmak senin elinde.
Derin duyguların su yüzüne çıkmasına neden olan bir gün. İçsel dünyanda hissettiğin çalkantılar, ilişkilerine de yansıyabilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Kendini ifade ederken, başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmak önemli. Yenilikçi fikirlerin, seni beklemediğin durumlarla karşılaştırabilir. Bugün, sezgilerinle yön bulabilir, karamsar düşüncelerden uzak durmayı başarabilirsin. Kendine güven, içsel gücünü ve dayanıklılığını hatırla; zorlukları aşacak kapasitedesin. İlişkilerinde samimi ve açık olmanın, sana getireceği olumlu sonuçları görebilirsin. Önemli kararlarla ilgili ekstra çalışma yapmanı gerektiren bir dönemdesin; duyularını kullanarak doğru yolu seçebilirsin.
Bugün enerjik ve maceracı bir ruh hali içerisindesin. İletişim becerilerin güçleniyor, başkaları ile etkileşimlerin keyifli ve verimli geçecek. Yeni insanlarla tanışmak, uğraştığın projelere taze bir soluk katacak. Meraklı bakış açın sayesinde, keşfe çıkmak isteyeceksin; bu, seni alışılmadık yerlerde yeni deneyimlere yönlendirebilir. İçsel bir büyüme sürecinde olduğun bu dönemde, kişisel hedeflerine dair netlik kazanma fırsatı bulabilirsin. Sınırlamalarını aşma isteğin ve özgürlüğe duyduğun özlem, seni harekete geçirecek. Ancak dikkatli ol, başkalarının görüşlerine karşı aşırı duyarlı olmamakta fayda var; kendi iç sesine kulak vermek, yapacağın seçimlerde daha sağlam adımlar atmanı sağlayacak. Bugün, günlük yaşamındaki küçük detaylara dikkat etmen, büyük değişimlerin habercisi olabilir.
Bugün kararlılığını ön planda tutarak, hedeflerine odaklanma fırsatı bulacaksın. İş hayatında karşılaşabileceğin zorlukları pratik bir yaklaşımla aşabilecek ve destek almayı bileceksin. Duygusal olarak kendini güçlü hissetmen, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerine olumlu yansıyacak. Özellikle arkadaşlarınla geçireceğin zaman, ruh halini canlandırabilir. Aynı zamanda, kendine zaman ayırmayı da ihmal etmemelisin; bu, motivasyonunu artıracaktır. Genel olarak, disiplinli ve azimli duruşun sayesinde, istediğin sonuçlara ulaşman mümkün. Yapman gereken şey, adımlarını güvenle atmak ve kararlılığını korumak.
Bugün özgürlüğün ve bireyselliğin ön planda olacak. Yenilikçi fikirlerinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Sosyal ilişkilerde ilerici yaklaşımların, başkalarını etkileme potansiyeline sahip. Anlık değişimlere karşı hazır ol; beklenmedik fırsatlar gününü renklendirebilir. İçsel huzurun için biraz zaman ayırmayı unutma. Eğer istersen, bir grup etkinliğine katılmak veya arkadaşlarınla bir araya gelmek yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Anlayışın ve farklı bakış açılarınızla, başkalarının sorunlarına karşı empati gösterme yeteneğin de bugün parlayacak. Farklı düşüncelere açık olman, toplumsal meseleler hakkında yeni ufuklar açabilir. Unutma, bazen en yenilikçi çözümler sıradan anların içinden doğabilir.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmek üzere bir yolculuğa çıkabilirsin. İçsel sezgilerin, belirsizliklerin arasında kılavuzluğunu yapacak. Sıcak bir ortamda kendini bulacak, sevdiğin insanlarla derin sohbetler gerçekleştireceksin. Sanatsal tarafın ön plana çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak için müzik, resim ya da yazıyla ilgilenmek sana iyi gelecek. Bağlantı kurmak istediğin kişilerle bir araya gelme isteğin artacak fakat bu ilişkileri daha da derinleştirmenin yollarını arayabilirsin. Kalbine hitap eden konulara yönelmen, ikili ilişkilerde ilerlemeni sağlayabilir. Sadece başkalarının ihtiyaçlarına yanıt vermekle kalmayıp, kendi duygusal ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmayı unutma.Kendini biraz yalnız hissetmen mümkün, bunun seni düşündürmesi doğal. Ama yalnızca kendinle kalmanın değerini fark edecek, iç dünyanda güçlü bir yeniden doğuş yaşayacaksın. Gözlemlerini ve hislerini yazıya dökmek, sana kendini ifade etme konusunda büyük bir kolaylık sağlayabilir. Unutma, duygu ve hayal gücünün önemli olduğu bu günde, korumak istediğin derin ve hassas yanlarını göz ardı etmemelisin.
