1
“Ben saf halk çocuklarının nasıl sömürüldüklerini gördüm. Yurdunu seven bir insan, yazar olarak; yurdumun kalkınmasının gerekleri üzerine düşündüm, yazdıklarımla eyleme katıldım. Karınca kararınca tabii… Hikayelerimde, romanlarımda şunları belirttim: Halkım sömürülüyor, eziliyor. Bu koşulların ortadan kaldırılması gerekiyor…”
Bu sözler; 2 Haziran 1970’te yaşamını yitiren, 56 yıllık yaşamına 50’ye yakın edebiyat eseri sığdıran, ekmek parası için senaryo yazan, toplumcu gerçekçi edebiyatın usta kalemi Orhan Kemal’e ait.
Eserlerindeki karakterler ve olaylarla günümüze ışık tutan; toprak ve fabrika işçilerinin dünyasını, İstanbul’daki gecekondu mahallelerini, fabrika çevrelerini, kentleşmenin sancılarını çeken küçük, sıradan insanları, aydınlık bir bilinçle okuyuculara yansıtan Kemal, bugün 107 yaşında.
Türk edebiyatının aydınlık gerçekçi yazarı Orhan Kemal’i, doğum gününde, oğlu Işık Öğütçü Cumhuriyet’e anlattı.
“DEVRİMCİ BİR EDEBİYATÇIYDI”
Türk edebiyatının usta yazarlarından Orhan Kemal’i edebi kişiliği ve Türk edebiyatına katkıları açısından nasıl anlatırsınız?
Küçük insanı, emekçileri, sömürülenleri konu ederek, pek çok işlenmemiş konuyu gündeme getirerek, onların çektikleri sıkıntıları yazarak onların sesi olmuş devrimci ve yaratıcı bir edebiyatçımızdı.
Yazar kimliğinin dışında, Orhan Kemal nasıl bir babaydı?
Çocuklarına karşı hadi daha genel söyleyeyim tüm insanlara karşı merhametli, şefkatli ve sevgi dolu bir insandı ve benim için değerli bir babaydı.
Türkiye’de güncel ve genç yazarları takip ediyor musunuz? Güncel edebiyatı nasıl değerlendiriyorsunuz? Orhan Kemal hayatta olsaydı, mevcut edebiyat dünyasını nasıl yorumlardı?
Bu sorunuza zaman zaman diye yanıt vereyim. Üstat ile ilgili yapacak çok araştırmam olduğu için zaman bulamıyorum diyebilirim. Yazı alanı da çok çeşitlendiği için herkes kendi kabiliyeti oranında eserler veriyor. Ama önemli olan okurun benimsemesi ve yapıtın geleceğe kalabilmesi. Gençlere inanan Orhan Kemal onların Türk edebiyatını daha da ileri götüreceğini mutlaka belirtirdi.
“DEMOKRASİ DÜŞMANLARINA KARŞI KALEMİNİ KESKİNLEŞTİRİRDİ”
Genellikle eserlerinde yoksul insanların hayatlarına ve üzüntülerine değinen Kemal, sosyal gerçekçi akımın bir temsilcisiydi. Orhan Kemal hayatta olsaydı, günümüz toplumuna bakış açısı nasıl olurdu? Günümüzü eserlerine nasıl yansıtırdı?
Benim düşünceme göre ülkemizde ekonomik, sosyal, hukuksal, demokratik ve özgürlükler ile ilgili sorunlar sürdüğü sürece Orhan Kemal bu konulara değinen eserler mutlaka yazacaktı. Askeri ve sivil darbelerin karşısında olarak demokrasi düşmanlarına karşı daha sert kalemini keskinleştirecekti.
“YAŞASAYDI, İKTİDARIN KARŞISINDA OLURDU”
Toplumsal olan her şey siyasidir demek yanlış olmayacaktır. Türkiye’de siyaset ve edebiyat da hep birbirine yön verdi. Orhan Kemal, bugün Türkiye’nin içinde bulunduğu durumu nasıl değerlendirirdi ve mevcut iktidara karşı nasıl bir tavır alırdı? Mevcut iktidarın, Orhan Kemal’in eserlerine nasıl bir etkisi olurdu?
Tabii ki karşısında olurdu. Yıllarca sömürüye karşı olmuş, ezilenlerin yanında saf tutmuş bir yazarın anti demokratik uygulamalar karşısında susması beklenemezdi. Susmayacaktı. Edebiyatıyla kitleleri bilinçlendirmeye devam edecekti.
“SANATÇIYI DAR KALIBA SOKMAYA ÇALIŞAN, SONUNU HAZIRLAR”
İktidarın sanata ve edebiyata olan bakışını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Kendileri de itiraf ediyor zaten: Eğitimde ve kültürde başarılı olamadık diye konuşuyorlar. Edebiyat ve sanat muhaliftir. Benden taraf olacaksın yoksa bertaraf olursun, söylemi sanatçı için geçerli olmaz. Gerçek sanat da gerçek sanatçı da biat etmez. Biat ederse zaten sanatçı olmaz. Tarihe bakın kapı kulu olan sanatçılar değil, baş kaldıran sanatçılar tarihin altın sayfalarında yer alır, görürsünüz. Sanatçıyı dar kalıba sokmaya çalışan iktidarlar aslında kendi sonunu hazırlar.
Edebiyat alanında ilerlemek isteyen ve yazmayı seven gençlere tavsiyeniz neler olur?
İyi örnekleri çok okumalarını ve yazmalarını önerebilirim. Hayatın içinde olarak insanlardan beslenmeyi ve ne kadar çok insan tanırlarsa o kadar iyi sonuç alacaklarını önermek isterim.
Bugün, kendi isteklerinizi öncelik haline getirme arzunuz, çevrenizdeki insanları etkileyen güçlü bir enerji yayıyor. Hayatınıza dair yeni başlangıçlar için fırsatlar karşınıza çıkabilir. Kendinizi yenileme, hedeflerinizi gözden geçirme ve önünüzdeki engelleri aşma konusunda cesur adımlar atabilirsiniz. İçsel motivasyonunuzu beslemek için, sizi harekete geçiren ilham verici düşüncelere odaklanın. Sosyal çevrenizdeki dinamikler, beklenmedik sürprizler getirebilir; bu durum, insanlarla olan iletişimlerinizi güçlendirebilir. Özgürlüğünüze olan düşkünlüğünüz, yeni keşifler yapma isteğinizle birleştiğinde, size çok şey katacaktır. Duygusal ve maddi açıdan dengede kalmaya özen gösterin; kararlılığınız, hedeflerinize ulaşmada size yardımcı olacak.
Bugün enerjin, içsel huzurunu bulmak ve istikrar sağlamaya yönelik olumlu bir ivme kazanacak. Maddi konulara ve güvenliğe dair düşüncelerin öne çıkarken, harcamalarına dikkat etmen faydalı olacaktır. Aşk hayatında ise romantizm ve derin bağlar ön planda. Partnerinle geçireceğin kaliteli zaman, ilişkinizi güçlendirecek. Eğer yalnızsan, karşına çıkacak karizmatik birisi kalbinin kapılarını çalmaya hazırlıklı ol. İş ortamında ise sabırlı olman gereken durumlarla karşılaşabilirsin. Ekip çalışmasına yatkınlığın, projelerinde başarıyı getirecek. Sağlık konularında ise doğada zaman geçirerek mental dengeni bulabileceğin bir gün seni bekliyor. İçsel huzuru sağlamak için meditasyon veya yoga gibi hobilerle uğraşabilirsin. İletişim yeteneğinle çevrendeki insanlara ilham verebilir, kendini daha iyi ifade edebilirsin.
Düşüncelerinin hızla aktığı, iletişimin ön planda olduğu bir gün. Farklı bakış açılarıyla karşılaşarak zihnini açabilirsin. Sosyal ilişkilerdeki dinamikler seni beklenmedik yerlere sürükleyebilir; yeniliklere açık ol. Tercih ettiğin konularda cesur adımlar atmak isteyeceksin, sezgilerine güvenerek ilerlemelisin. Eski tanıdıklardan gelen bir haber gündemine farklı renkler katabilir. Kendine olan güvenin artıyor; yeteneklerini sergilemek için fırsatlar doğacak. İş veya eğitim alanında atılacağın yeni adımlar, seni hedeflerine daha da yaklaştırabilir. Unutma, merak duygun her zaman yeni kapılar açar; yeni bilgiler keşfetmek için heyecanlanmalısın. Duygusal alanda ise yakınlık arayışında olabilirsin; samimi paylaşımlar, kalbindeki bağları güçlendirebilir. Hayatında küçük sürprizlerin ve ani gelişmelerin olması olası; esnek ol ve akışa bırak.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir fırsat sunuluyor. Duygularının peşinden gitmekten çekinme; içsel dünyanı keşfetmek, seni daha güçlü kılacak. Ailevi ilişkiler ön planda. Sevdiklerinle açık ve samimi bir iletişim kurmaya özen göster. Belki de geçmişten gelen bir problem gün yüzüne çıkabilir, bu durumda empati ve anlayış sergilemek önemli. Kendine karşı nazik olmayı unutma. Ayrıca, günlük rutinin içinde küçük değişiklikler yaparak kendini yenilemek isteyebilirsin. İçsel huzurun yanı sıra fiziksel sağlığına da dikkat etmen gerekecek; sağlıklı beslenmeye ve yeterince dinlenmeye özen göster. Bugün, yaratıcılığının da ön plana çıktığı bir dönemdesin, bu enerjiyi sanat veya hobi alanlarında değerlendirebilirsin. Kendini ifade etme biçimlerin, sana yeni kapılar açacak. Kısacası, bu gün içsel yolculuk, sevgi dolu ilişkiler ve yaratıcı çalışma alanında yeni keşifler yapma fırsatı sunuyor.
Bugün enerjin yüksek ve karizmatik bir şekilde parlıyorsun. Çevrende dikkatleri üzerine çekmek için doğru bir zaman. Sosyal ortamlarda girişkenliğinle dikkat çekecek ve ilgi odağı olacaksın. Kendine güvenin, iş ve özel yaşamında yeni fırsatlar kapını çalabilir. Yaratıcılığını kullanarak projelerine yenilikler eklemek için harika bir gün. Aşk hayatında ise tutkulu ve romantik anlar seni bekliyor; hislerini ifade etmekte cömert ol. Kendi özgün bakış açınla başkalarına ilham verebilir, liderlik vasfını öne çıkarabilirsin. Ancak dikkatli ol, baskın tavırlar bazen yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Bugün, kendini ifade etmenin ve gerçek hislerini paylaşmanın tam zamanı.
Detaylara olan düşkünlüğün bugün seni harika bir noktaya getirebilir. Gün, içerisindeki projelere veya günlük işlerine odaklanma ve verimlilik sağlama fırsatları sunuyor. Mantıklı düşünme yeteneğin, karşılaştığın karmaşık durumları kolaylıkla aşmanı sağlayacak. İletişim becerilerin, başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirebilir; bu sayede sıkı işbirlikleri kurabilirsin. Sağlığına olan dikkat, özellikle gündemde olabilir; içsel huzurunu sağlamak adına doğayla bağlantı kurmayı düşünebilirsin. Duygusal anlamda, kalbinde yoğunlaşan düşünceleri bir kenara bırakıp, fiziksel dünyaya odaklanmak sana iyi gelecek. Unutma, her şey senin elinde ve genel olarak gün senin için olumlu geçiyor.
Denge ve uyum arayışın ön planda. İlişkilerinde samimiyet ve anlayış önem kazanıyor. Karşıt görüşler arasında köprü kurabilecek bir gün. Hayatındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirmek ve duygusal bağlarını derinleştirmek için harika bir fırsat var. İçsel huzurun seni etkilerken, estetik zevklerin ortaya çıkabilir. Sanat ve yaratıcılık alanında yeni projelere adım atabilirsin. Sosyal etkinlikler, ruh halini olumlu yönde etkileyerek yeni tanışmalar sağlayabilir. Kendine odaklanarak içsel dengeyi sağlama isteğin artıyor. Sabırlı ve açık kalp olmaya odaklan, sonuçları seni memnun edecek.
Gizli duyguların açığa çıkması ve derin bağlantıların önem kazanması söz konusu. İçsel bir dönüşüm sürecine girdiğin bu dönemde, aslında neye ihtiyaç duyduğunu fark edebilirsin. İlişkilerdeki denge arayışın öne çıkıyor; güven ve sadakat konularında titiz olman gerekebilir. Maddi konularda dikkatli ol, harcama alışkanlıklarını gözden geçirmek ve bütçen üzerinde daha fazla kontrol sağlamak faydalı olabilir. Kendine dönerek içsel huzuru bulmaya çalış, meditasyon ya da doğada vakit geçirmek zihinsel açıdan sana iyi gelecektir. Yeni bir hobi ya da ilgi alanı edinmek, yaratıcılığını besleyebilir. Korkuları geride bırakarak daha özgür bir yaşam tarzına adım atabilirsin. Anın tadını çıkar ve sezgilerine güvenmeyi unutma!
Sıcak bir güne adım atıyorsun. Bugün, yeniliklere açık olmanın tadını çıkaracaksın. Yepyeni fikirler zihninde doğarken, bu yaratıcı enerjiyi çevrendeki insanlarla paylaşmak isteyeceksin. Duygusal bağların güçlenecek, sevdiklerinle yapacağın samimi sohbetler, sana kendi iç dünyanı anlaman konusunda yardımcı olacak. Sosyal çevrende beklenmedik fırsatlar doğabilir; bu fırsatları değerlendirirken içgüdülerine güvenmeyi unutma. Seyahat arzun iyice kabaracak; belki de yola çıkma ihtiyacı hissedeceksin. Fakat, acele kararlar vermekten kaçınmalısın. İçsel huzurunu bulmak ve ruhunu dinlendirmek için kendine zaman ayırmak, günün anahtarı olacak. Sakin kalmak, gündelik streslerden uzaklaşmak için iyi bir yol bulacağın bir dönemdesin. Başkalarına ilham verme potansiyelin yüksek; bu yüzden etrafındakilere pozitif bir etki bırakabilirsin.
Bugün, sorumluluk duygunuzun ve disiplininizin ön plana çıktığı bir gün olacak. Hedeflerinizi net bir şekilde belirleyip, onlara ulaşmak için kararlı adımlar atmak isteyeceksiniz. Çalışkanlığınız ve azminiz, çevrenizdeki insanlara örnek olacaktır. Ancak, fazlasıyla kendinizi işe kaptırmanız, sosyal hayatınızı zayıflatabilir. Bu dengeyi sağlamakta fayda var.İçsel huzurunuzu korumanız gereken anlarda, meditasyon ya da doğayla vakit geçirmek gibi aktiviteler ruh halinize iyi gelecek. Aşk hayatınızdaki dinamikler de bugün ilginç bir dönüş yapabilir. Partnerinizle olan iletişiminiz derinleşiyor ve daha samimi bir bağ kurma fırsatını yakalayabilirsiniz. Ancak duygularınızı açık bir şekilde ifade etmekten çekinmemelisiniz.Mali konularla ilgili yeni fırsatlar karşınıza çıkabilir, ancak risk almadan önce dikkatli bir değerlendirme yapmakta fayda var. Önemli kararlar almak için acele etmeyin; düşüncelerinizi netleştirmek için biraz zaman ayırmalısınız. Bugün, kendinize olan güveninizin arttığı ve potansiyelinizi daha iyi fark ettiğiniz bir gün olabilir. Kendi sınırlarınızı zorlamaktan korkmayın, yeni deneyimlere açık olun.
Bugün özgür düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerin ön planda olacak. İçsel motivasyonunla çevrendekilere ilham verebilir, topluluk içinde öne çıkabilirsin. Sosyal ilişkilerinde güçlü bağlar kurma fırsatı karşına çıkacak; arkadaşlarınla yapacağın sohbetlerde derinlik kazanabilirsin. Ancak, duygusal konularda mantığını bir adım geride tutman gerektiğini hissedebilirsin. Sürpriz gelişmelere açık ol, özellikle iş ve kariyer alanında. Beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir, bu yönleri değerlendirmen faydalı olacak. Kendinle ilgili keşifler yapabilir, kişisel projelerine yön vermekte cesur olabilirsin.
Duygusal derinliklere dalma zamanı. İçsel bir keşif yapma isteği, ruhsal olarak seni besleyecek. Sanatsal yönlerin ön planda. Hayal gücün oldukça aktif, bu dönem yaratıcılığını ifade etmek için harika fırsatlar sunuyor. Sözlerinle etrafındaki insanları etkileyebilirsin, duygusal bağlantılar güçleniyor. Ancak, başkalarının duygusal yüklerini de üstlenmekten kaçınmalısın. Kendi sınırlarını korumak önemli. Kendine zaman ayırmak ve meditasyon gibi ruhsal pratiklere yönelmek zihinsel netliğine katkı sağlayacak. Romantik ilişkilerde ise sezgilerine güven, kalbinin sesini dinlemekten çekinme. Unutma, bazen en güzel yollar belirsizlikten geçer.
