1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Bugün enerjin yüksek ve çevrendekilere bu enerjiyi yansıtmaktan çekinmiyorsun. Girişken tavırların, başkalarının da dikkatini çekiyor. Bir süredir ertelediğin projeleri hayata geçirmek için ideal bir zaman. Yeniliklere açık olman, seni istediğin hedeflere götürecek. İkili ilişkilerde ise içten ve samimi iletişim, bağlarını güçlendirecek. Ancak, ani tepkiler vermekten kaçınmalısın; düşünmeden hareket etmek, sorunlara yol açabilir. Sağlık konularına dikkat etmeli, ruhsal dengeyi korumak adına kendine zaman ayırmalısın. Bugün, kendi ihtiyaçlarına odaklanma fırsatını değerle. Başarılarını kutlamak ve sevdiklerinle paylaşımlarda bulunmak için harika bir dönemdesin.
Bugün, sabah saatlerinde gereken motivasyonu bulmakta zorluk çekebilirsin. İçsel huzurun, çevrendeki küçük şeylerden etkilenebilir. Rahatlatıcı bir aktiviteyle güne başlamak, gün boyunca daha iyi hissetmene yardımcı olacaktır. Özellikle doğa yürüyüşleri veya meditasyon gibi ruhunu dinlendirecek eylemler önerilir. İş yerinde, başkalarıyla olan iletişiminde dikkatli olmalısın. Yanlış anlaşılan bir konuşma ya da iletişim hatası, gereksiz gerginliklere yol açabilir. Empati göstererek sakin kalmayı başarabilirsen, bu durumdan en az zararla çıkabilirsin. Maddi konularda ise, harcama ve yatırımlarında daha dikkatli olman gerekecek. Bugün finansal kararların uzun vadede etkili olabilir, bu yüzden düşünerek hareket etmekte fayda var. İlişkilerinde ise, duygusal derinliğe olan arayışın artabilir. Partnerinle olan sohbetlerinizde, gerçek hislerinizi paylaşmak için bir fırsat doğabilir. Duygularınızı samimiyetle ifade ettiğinde, aranızdaki bağı kuvvetlendirebilirsin. Günün sonunda ise, kendine zaman ayırmayı unutma. Sevdiğin bir hobi veya aktivite ile rahatlamak, ruh halini yükseltebilir ve günün stresini atmana yardımcı olabilir. Kendi iç huzurunu bulmak, senin için en önemli olan olmalı.
Bugün enerji dolu ve meraklı bir ruh hali içinde olacaksın. İletişim becerilerin oldukça güçlü ve sosyal etkileşimlerin keyifli geçecek. Yeni insanlarla tanışma ve yeni fikirler keşfetme fırsatını yakalayabilirsin. Ancak yüzeysel bir yaklaşım yerine derinlemesine düşünmeyi ihmal etmemek önemli. Öğrenme arzun artarken, zihnindeki sorulara yanıt bulmak için detaylara dikkat etmelisin. Bu dönemde, ani değişimlere açık olman faydalı olacak. Birdenbire ortaya çıkan fırsatları değerlendirirken, sezgilerine güven. İlgi alanların değişebilir, bu da seni yeni deneyimlere yönlendirebilir. Yakın çevrendeki insanlarla yapacağın kısa sohbetler seni hem eğlendirecek hem de ufkunu genişletecek. Duygusal anlamda ise dengesiz hissetmen normal, bu nedenle anlık duygularını yönetmeye çalışmalısın. Duygusal derinliklere inmeden önce yüzeydeki meseleleri halletmeyi tercih edebilirsin. Bunu yaparken, karşındaki kişilerle açık ve dürüst bir iletişim kurmaya özen göster. Kendi iç dünyana dönmek ve sakin anlar yaratmak da önem kazanıyor. Gerekli zamanı kendine ayırarak düşüncelerini toparlaman iyi gelecek. Genel olarak, yaşamın akışına ayak uydurmak ve esnek kalmak senin için günü daha keyifli kılacak.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerin bugün ön planda. Ailevi bağların ve arkadaşlık ilişkilerinle ilgili önemli gelişmeler yaşanabilir. Kendini ifade etme biçimin, başkaları üzerinde büyük bir etki bırakacak. İçsel huzurunu korumak için yalnız kalmaya ve düşünmeye zaman ayırmak faydalı olabilir. Besleyici bir enerjiye sahip olduğun için sevdiklerinle sıcak ve samimi anlar paylaşabilirsin. Ancak, hislerine dikkat etmen ve sınırlarını koruman gerekiyor; başkalarının duygusal yüklerini üstlenmekten kaçın. Yaratıcılığını kullanarak sanatsal projelerle uğraşabilirsin, bu sana huzur ve tatmin getirecektir. Unutma ki duygusal zekan, karşılaştığın zorlukları aşmanda en büyük yardıcın olacak.
Dışavurumcu enerjilerin doruğa ulaşmış olduğu bir dönemdesin. İçindeki liderliği ortaya çıkarmaya, cesur adımlar atmaya ve hayal gücünün sağlayacağı ilhamla çevrendeki insanları etkilemeye hazırsın. İş veya özel yaşamında dikkate değer bir güven ve kararlılık hissedeceksin. Yaratıcılığın tavan yapmış durumda; bu, projelerine veya hobilerine yeni bir soluk getirebilir.Bugün sosyal etkileşimlerin oldukça güçlü. Yeni insanlarla tanışmak için harika bir fırsat var. Kendini ifade ederken samimi ve çekici bir dille karşındaki insanları cezbetmeyi başaracaksın. Fakat, kendine olan aşırı güvenin zaman zaman komik durumlara yol açabilir; bu durumlara gülümsemek, durumu daha da güzelleştirecek.Aşk hayatında ise tutku kendini hissettirecek. Partnerinle derin bir bağ kurma ve duygusal açıdan kendinizi daha açık ifade etme imkanı bulacaksın. Bekar olanlar içinse heyecan verici bir tanışma ya da flört süreci kapıda olabilir. Sağlık konusunda ise dinlenmeye zaman ayırmak, sıkı tempo senin için faydalı olacak. Kendine yönelik alacağın kararlar ise daha uzun vadeli faydalar sağlayabilir. Hedeflerin doğrultusunda kararlı bir adım atman, gelecekteki başarını güvene alacak.
Dikkatli ve analitik düşünme yeteneğin, bugün özellikle güçlü olacak. Gün içerisinde karşılaşacağın detaylara yönelik odaklanmak, sorunları çözmende büyük bir avantaj sağlayabilir. İş veya kişisel projelerde, mükemmeliyetçi yaklaşımınla ayrıntılara vereceğin önem, başarıyı beraberinde getirecek.İletişim konularında biraz daha dikkatli olmalısın; söylediklerin veya yazdıkların, beklediğinden farklı şekillerde algılanabilir. Duygusal durumların, mantığın önünde gidebilir; bu nedenle başkalarının hislerine saygı göstererek yaklaşımını yumuşatmak önemli. Sağlık konuları gündemde olabilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; bir yürüyüş yapmak veya meditasyon yapmak, zihnini ve bedenini dengeye kavuşturacaktır. Kendi içe dönüşünü gerçekleştirirken, ihtiyaç duyduğun dinlenme ve huzuru bulabilirsin.Sosyal ilişkilerde samimiyet arayışın, bugün seni daha da yakınlaştıracak; sevdiklerinle paylaşacağın düşünceler, bağlarınızı güçlendirebilir. Unutma ki, destek istemekten çekinmemek, asıl cesaretin bir göstergesi. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde derin etkiler yaratabilir, bu yüzden özgün olmaktan korkma.
Sosyal etkileşimler ve ilişkiler ön planda. Arkadaş çevrenizle yapacağınız sohbetler, yeni fikirler ve projeler için ilham kaynağı olabilir. Duygusal dengeyi sağlamak için içsel huzuru bulmanıza yardımcı olacak aktiviteler arayışında olmalısınız. Estetik kaygılarınız artabilir; farklı bir tarz denemek veya bulunduğunuz ortamı güzelleştirmek isteyebilirsiniz. İletişim becerilerinizi kullanarak çatışmaları çözmek ve anlaşmazlıkları gidermek adına önemli bir fırsat var. Duygusal olarak daha derin bağlar kurabileceğiniz biriyle tanışma imkanınız yüksek. Kendinizi ifade etme fırsatını kaçırmayın; içsel düşüncelerinizi paylaşmak, başkalarıyla olan ilişkinizi güçlendirebilir. Hayatınızdaki dengeyi sağlamak ve huzurlu bir atmosfer yaratmak için gereken adımları atma cesaretini gösterin.
Gizemli bir enerjiyle dolup taşan bir gün seni bekliyor. İçsel derinliklerimde daha önce fark etmediğin duygular uyanabilir; bunları anlamak ve kabullenmek önem taşıyor. Bugün, ilişkilerde samimiyetin önemine vurgu yap ve içtenliğini ön plana çıkar. Kendini ifade etme konusunda cesaret gerektiren anlar yaşayabilirsin, bu yüzden duygusal derinliklerini paylaşmaktan çekinme. İşle ilgili konularda sezgilerin güçlü olacak, bu nedenle içgüdülerine güvenmekte fayda var. Sabah saatlerinde çözüm bekleyen sorunlarla baş edebilir, öğleden sonra ise yaratıcı fikirlere açık olabilirsin. Kendi iç dünyana derinlemesine dalmayı seçersen, gün sonunda kendini yenilenmiş hissedeceksin. Unutma, kararlılığın ve tutkun, başarıya giden yolunu aydınlatacak.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Yeni fikirler ve projeler için ilham kaynağı olabilecek insanlarla bir araya gelme fırsatı bulabilirsin. Macera arayışında olman, sıradanlıktan uzaklaşmanı sağlayacak. Hedeflerine ulaşmak için atacağın adımlarda cesur olmalısın; bu, seni daha da ileriye taşıyacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerde iletişim ön planda olacak. İçten bir şekilde duygularını ifade etmek, bağlarını güçlendirecek. Ancak, aşırı iyimserliğin bazen gerçeklerden uzaklaşmana sebep olabilir. Dikkatini kaybetme; mevcut anı değerlendir ve çevrendekilerle olan etkileşimini derinleştir. Unutma, bu süreçte kendine olan inancın, karşına çıkan fırsatları en iyi şekilde değerlendirmene yardımcı olacak.
İş hayatında ve kişisel hedeflerinde önemli ilerlemeler görebileceğin bir gün. Sorumluluklarınla ilgili artan bir enerji hissedecek, projelerine daha fazla odaklanacaksın. Başkaları üzerindeki etkini fark edecek, liderlik vasıflarını ön plana çıkaran fırsatlarla karşılaşacaksın.Ancak, fazla mükemmeliyetçi olman detaylara fazla takılmana neden olabilir. Bu nedenle, akışa bırakmayı öğrenmelisin; bazı şeylerin kusursuz olmadığını kabul etmek sana özgürlük getirebilir. Duygusal ilişkilerde de dengeyi sağlamak önemli, sevdiklerinle kaliteli zaman geçirerek bağlarını güçlendirebilirsin.Kendine zaman ayırmayı unutma. İçsel huzurun, dışarısında ortaya koyacağın başarılarla daha da güçlenecek. Sağlığına ve ruhsal dengenine dikkat et, bu dönemde yaptığın her seçim seni ileriye taşıyacak. Unutma ki, azim ve gayretle her zorluğun üstesinden gelebilirsin.
Sıradışı düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerinle bugün etrafındaki herkesin dikkatini çekebilirsin. Sosyal ilişkilerde ve gruplar içinde ön planda olman olası. Zihnindeki özgür ruh, sıradan kalıpların dışına çıkmanı sağlayacak. Yaratıcı projelere yönelmek için harika bir dönemdesin; ilham dolu fikirlerinle insanları etkileyebilirsin.Ancak, aldığı kararları sorgulamak isteyebilirsin. Karşıt görüşler, seni düşünmeye teşvik edebilir. Duygusal anlamda daha bağımsız hissetmek isteyeceksin, bu da mevcut ilişkilerini gözden geçirmek için bir fırsat sunar. İçsel huzurunu bulmanın yollarını ararken, bazı arkadaşlık ilişkilerinde beklenmedik sürprizler yaşanması muhtemel.Öğle saatlerinde, iş ya da sosyal yaşamında beklenmedik fırsatlarla karşılaşman mümkün. Esnek ve açık fikirli olman, seni daha iyi bir konuma taşıyabilir. Kendi değerlerini hatırlamak ve bu değerler ışığında ilerlemek, ilerleyen günlerde daha sağlıklı kararlar vermeni sağlayacaktır. Unutma, en büyük değişimi kendi içsel dünyanda yapabilirsin.
Büyülü bir sezgiyle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel sesine kulak ver ve duygusal derinliklerine dal. Sanatsal yeteneklerin ön plana çıkacak; yaratıcılığın bu dönemde çiçek açabilir. İlişkilerde duygusal bağlar güçlenecek, sevdiklerinle geçireceğin değerli zamanlar ruhunu besleyecek. Duygusal olarak hassas olduğun zamanlarda kendine karşı nazik olmayı unutma. Toprakla olan bağlantını güçlendirmek, sana sakinlik ve huzur getirebilir. Merhamet ve empati, başkalarına karşı açık olmanı sağlayacak. İçgüdülerine güven, yönlendiren bir rehber gibi. Kendi sınırlarını belirlerken, karşılıklı anlayışa dayalı ilişkiler kurmak için çaba göster. Bugün, ruhunu taze bir solukla doldurmak adına harika fırsatlar sunuyor.
