1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Gün, yaratıcı enerjilerin yoğun olduğu bir zaman dilimini işaret ediyor. İçsel motivasyonların güçlü, cesaretin ve kararlılığın sayesinde zorlukların üstesinden gelme yeteneğin artmış durumda. Yeni başlangıçlar için uygun bir fırsat sunulabilir. Sosyal çevrende dikkatlerin üzerinde toplanması, ilişkilerini güçlendirme fırsatı veriyor. Özellikle işbirlikleri ve ortak projelerde dikkatli olman gerektiğini hatırlatırım; anlaşmazlıklar çıkabilir ama bunları yapıcı bir şekilde çözmek senin elinde. Kendi tutumların ve hedeflerin konusunda net ol, sezgilerin seni doğru yönlendirecek. Bugün, hislerini dinleyerek ve içgüdüsel kararlarla ilerleyerek önemli adımlar atabilirsin. Yalnızca başkalarının beklentileri değil, kendi isteklerine odaklanmak, başarılı olmanı sağlayacak. Gelecekteki hedeflerini düşünürken, bir adım geri atıp mevcut durumunu değerlendirmen faydalı olabilir. Sevgide tutkulu ve açık ol; duygularını ifade ederken tavrını da göz önünde bulundurman gerek.
Bugün, içsel huzurun ve kararlılığının ön planda olduğu bir dönemdesin. Kendi değerlerine olan bağlılığının güçlenmesi, çevrendekilere karşı daha sabırlı ve anlayışlı olmanı sağlıyor. İlişkilerinde daha derin ve anlam dolu iletişimler kurabileceğin bir zaman dilimindesin. Finansal konularda ise, harcamalarını dengelemeye özen göstermen gerekiyor; gelecekteki ihtiyaçların için biriktirmek iyi bir fikir olacak. Yaratıcılığını ifade edebileceğin yeni projelere yönelirsen, bu süreçten büyük tatmin duyabilirsin. Doğada vakit geçirmek, seni canlandıracak ve ruhsal dinginlik sağlayacak. Sevdiklerinle bir araya gelmek, moralini yükselten anlar yaratmana yardımcı olacak. Duygusal olarak kendini güçlü hissettiğin bu günlerde, iç sesine kulak vermek ve hayattan keyif almak adına kendine zaman ayırmayı unutma.
Sosyal ilişkilerde hareketlilik ve iletişimde akıcılık ön planda. Fikirlerinizin ve yaratıcılığınızın sınırlarını zorlayacak fırsatlar karşınıza çıkabilir. Bugün, çevrenizdeki insanlarla güçlü bağlantılar kurmak için elverişli bir zaman dilimi. İçinde bulunduğunuz sohbetler ve paylaşımlar, zihinsel açılımınıza katkıda bulunacak. Öğrenmek ve bilgi alışverişinde bulunmak adına heyecan verici bir dönemdesiniz. Duygusal açıdan ise biraz dalgalanma hissedebilir, birkaç önemli irtibat ya da duygu durumu üzerinde düşünmek isteyebilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak, içsel huzurunuzu yeniden sağlamak için faydalı olacaktır. Kendinizi ifade ederken dikkatli olmalısınız; belki de önemli bir konuda daha dikkatli kelimeler seçmek gerekebilir. Anlayış göstermek ve empati kurmak, ilişkilerinizi güçlendirecek anahtar unsurlar. İletişim becerilerinizi kullanarak, her türlü sorunuzu ve endişenizi açıkça dile getirmekten çekinmeyin. Bu, hem sizin hem de çevrenizdekilerin doğru algıya ulaşmasını sağlayacaktır.
Duyguların yoğun olarak hissedileceği bir gün. İçsel dünyanda derin bir huzur bulmak istiyorsun. Aile ve sevdiklerinle vakit geçirmek, senin için büyük bir mutluluk kaynağı olacak. Belirsizlikler ve kaygılar seni etkileyebilir; bu nedenle içsel dengeyi sağlamak için meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler faydalı olabilir. İş hayatında, geçmişte yaşanan bazı olaylar yeniden gündeme gelebilir, ancak bunları olumlu bir dönüşüm için fırsata çevirme yeteneğine sahipsin. İletişimlerimde duygusal ve samimi bir dil kullanman, ilişkilerini daha da güçlendirebilir. Kendine güvenmeyi unutma; sezgilerinin seni doğru yolda yönlendireceğinden emin olabilirsin.
Sahip olduğun karizma ve kendine güven, bugün etrafındaki insanları etkilemekte. İçinde bir lider ruhu var ve bu, karar alma sürecinde sana büyük avantaj sağlayacak. Sosyal medya ya da grup etkinlikleri üzerinden yapacağın çalışmalar, yaratıcılığını sergilemen için harika bir fırsat sunuyor. Ancak ani tepkiler vermek yerine, duygularını kontrol altına alman önemli. Kendi iç dünyanda dengeyi sağlarken, sevdiklerinle geçirilecek zamanın değerini unutma; bu anlar ruhunu besleyecek. Ayrıca, kimseyle bir rekabete girmeden, özgün yanlarını ortaya koymak sana büyük bir tatmin hissi verebilir. Maddi konularda ise daha temkinli olmalısın; gereksiz harcamalardan kaçınarak geleceğe yönelik sağlam adımlar atabilirsin. Kendine olan güvenin, bugün belirsizlikleri aşmanda en büyük yardımcı olacak.
Detaycılığın ve analitik düşünce yeteneğinin ön planda olduğu bir gün. Bugün, gündelik yaşamında belirli bir düzene oturtmak istediğin konulara derinlemesine eğilmen mümkün. İlişkilerde ise, iletişimin büyük bir rol oynayacak; hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Bir arkadaşınla arandaki küçük bir anlaşmazlık, yapıcı bir diyalogla çözüme kavuşturulabilir. Özellikle iş veya projelerle ilgili olarak, yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin, bu da kariyerinde olumlu gelişmelere kapı aralayabilir. Sağlık konularına da önem vererek yaşam alışkanlıklarını gözden geçirmek için uygun bir zaman. Kendini daha iyi hissetmek için küçük ama etkin değişiklikler yapabilirsin.
Denge arayışın bugün daha da ön plana çıkıyor. İlişkilerde uyum sağlama isteğin, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde belirleyici olacak. Sosyal ortamlarda daha fazla zaman geçirebilir, yeni bağlantılar kurma fırsatlarıyla karşılaşabilirsin. Ancak, bazı durumlarda adalet ve denge sağlama konusunda zorluklar yaşayarak kendini çıkmazda hissedebilirsin. Aldığın kararların arkasında durmak için cesaret bulmalısın. İçsel huzuruna odaklanarak, sanatsal yönlerini keşfetmek için ideal bir zaman dilimi. Kendini ifade etmenin yollarını bulmak sana iyi gelecek. Bugün, sevgi ve estetikle dolu anlar yaşamak için fırsatları değerlendirmeyi unutma.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için mükemmel bir dönemdesiniz. İçsel sorgulamalarınız, sizi daha fazla anlayışa ve bilgelik kazanmanıza yönlendirecek. Yakın ilişkilerde, geçmişten gelen kalıpları sorgulamak ve dönüştürmek için harika bir zaman. İletişim becerilerinizi kullanarak anlaşmaları kolaylaştırabilir ve birikmiş sıkıntıları çözebilirsiniz. Duygularınızı ifade etmenin ne kadar kıymetli olduğunu hatırlayın; kalbinizin sesine kulak verin. Bugün, daha önce göz ardı ettiğiniz şeylere dair bir farkındalık kazanabilir, karşılaştığınız zorlukların sizi daha güçlü kıldığını hissedebilirsiniz. Sosyal ortamlarda dikkat çekici olacaksınız; çevrenizdekilerden destek alarak kendinizi daha da ileriye taşıyabilirsiniz. Kendinizle barışık olmak, yeni projelere merak uyandırabilir ve sizi içsel bir tatmine yönlendirebilir. Unutmayın ki, güçlü sezgilerinizi takip etmek, hayallerinizin peşinden sürüklenmenizi sağlayabilir.
Hayata karşı duyduğunuz merak ve öğrenme isteği sizi meşgul ediyor. Bugün, yeni bilgiler edinmek, farklı bakış açılarını keşfetmek için mükemmel bir zaman. Seyahat veya farklı kültürleri deneyimleme arzusu içinde olacaksınız. Bu durum belki de yeni insanlarla tanışmanızı sağlayacak. Sosyal ilişkilerde fazlasıyla aktif ve neşeli bir dönemdesiniz. Sevdiklerinizle olan bağlarınız derinleşiyor; keyifli paylaşımlar yaparak ruhunuzun beslenmesine olanak tanıyacaksınız. İçsel yolculuğunuzda kendinizi keşfetmeye davet ediyorsunuz. Farklılıkların güzelliğini kutlayarak, özgür ruhunuzun peşinden gitmekten çekinmeyin. Duygusal olarak daha derin bağlantılar kurmak ve içsel huzurunuzu artırmak için gününüzü değerlendirin. Eğitim veya kişisel gelişim konularında adım atmanız için fırsatlar karşınıza çıkabilir. Bunları değerlendirmeye açık olun, bu yeni yollar hayatınıza büyük anlam katabilir.
Disiplinin ve azminle dikkat çeken bir gün içindesin. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı adımlar atmaya hazır ol. Belki de iş yerinde ya da eğitim hayatında beklenmedik fırsatlar karşısına çıkabilir; bunları değerlendirmek için esnek olmalısın. İlişkilerinde ise daha duygusal ve anlayışlı olmaya çağrılıyorsun; sevdiklerinle iletişim kurarken içtenliğini ön plana çıkarabilirsin. Sağlığınla ilgili bir konu dikkatini çekebilir; bedenine kulak vermek, bu sürecin sağlıklı geçmesine yardımcı olur. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarında ölçülü davranmalısın. Önündeki zorlukları aşmak için kararlı ve azimli tutumunu sürdürdüğünde, başarı kendiliğinden gelecektir.
Yaratıcılığının zirveye ulaşması muhtemel. İçsel huzurunu bulmak için biraz zamana ihtiyacın olabilir; bu süreçte yalnızlık, seni yenileyecek. Sosyal ilişkilerde bazı beklenmedik gelişmeler, düşündüğün kadar da büyük sorunlar değil. Enerjini doğru yönlendirdiğinde, etrafındaki insanlar seni daha çok takdir edebilir. İlgi alanlarını genişletmek için macera arayışına girebilirsin; yeni deneyimler seni oldukça besleyecek. Zihninde oluşan sorulara açık yanıtlar aramak, kararsızlıklarını aşmana yardımcı olacak. Samimi delillerle desteklemediğin inançlar, bazı hayal kırıklıklarına yol açabilir. İletişimde daha dikkatli olmalısın; yanlış anlamalar seni zor durumda bırakabilir. Unutma, sınırlarını korumak kadar esnek olabilmek de önemli. Kendine ve iç sesine güvenerek adım atmalısın, bu süreçte seni destekleyecek fırsatlarla karşılaşabilirsin.
Bugün, sezgisel yeteneklerin ve yaratıcılığın ön planda. Duygularına daha fazla odaklanmak, içsel dünyanı zenginleştirebilir. Sanatsal faaliyetler veya hobiler için harika bir gün. Hayallerini gerçekleştirmek için kendine fırsat tanı. Başkalarıyla empati kurmak, ilişkilerine derinlik katacak ve duygusal bağlarını güçlendirecek. Duygusal anlamda hassas olabilirsin; bu, çevrendeki insanlarla olan bağlantını derinleştirmek için bir fırsat. Sağlığına dikkat etmeyi unutma; ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamaya özen göster. Hedeflerini belirleyip, onlara ulaşma konusunda kararlı adımlar atabilirsin. Hayatında yenilikler için açık ol, eski kalıpları kırma şansı elinde.
