1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Bugün, maceraperest ruhun ön planda olacak. Yeni deneyimler ve keşifler için enerji dolusun. İlişkilerde ise samimiyet ve dürüstlük arayışın artabilir. Duygusal olarak kendini ifade etme isteğin, bazı tartışmalara yol açabilir; ancak bu, bağlantılarını güçlendirebilir.Kendine güvenin, yaratıcılığını tetikleyecek. Olumlu düşüncelerinle, karşına çıkan fırsatları değerlendirme konusunda cesaret bulabilirsin. Ancak, çevrendekilere karşı sabırlı olmalısın; senin hızına ayak uydurmak istemeyenler olabilir. İş projelerinde yenilikçi düşünceler öne çıkıyor, bu yüzden sıradanlıktan uzaklaşmak için riskler almaktan çekinme. Sağlık konularında ise esnekliğin önem taşıyor; hareket etmeyi ve yediklerine dikkat etmeyi unutma.Bugün, içsel gücünü keşfetmek ve olumlu değişiklikler yapmak için mükemmel bir zaman. İnan kendine, cesur adımlar at ve kalabalığın içinde fark edilmemek için debelenme. Senin parlaklığın, çevrendaki karanlıktan kaçış yaratacak.
Duygusal ve maddi konularda denge arayışında olabilirsin. Bu dönem, içsel huzur bulmak için kendine zaman ayırmanın önemli olduğu bir süreç. Sevdiklerinle daha fazla etkileşimde bulunmak, seni besleyecek güven dolu ilişkiler kurma isteğini artırabilir. İş ve kariyer alanında daha önceki çabalarının meyvelerini toplamaya başlayabilirsin; sabırlı olman bu süreçte fayda sağlayacak. İçinde bulunduğun ortamdaki güzelliklere ve huzura odaklanmak, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir. Sağlık konusunda da dikkatli olman gereken bir gün; yeterince dinlenme ve beslenmeye özen göster. İçsel sesine kulak vermek, seni doğru yolda ilerletecek.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Sosyal ortamlarda daha fazla yer alabilir ve fikirlerini paylaşma fırsatı bulabilirsin. Esnek düşünme yeteneğin sayesinde sorunları kolayca çözebilecek durumdasın. Yeni insanlarla tanışma veya eski arkadaşlarla bağlantı kurma isteği içinde olabilirsin. Yakın çevrendeki insanların düşüncelerine saygı duymak ve onların bakış açılarını anlamak, huzurlu ilişkiler kurmana yardımcı olacak. Ayrıca, öğrenmeye ve keşfetmeye açık kalmanı sağlayacak ilginç konularla karşılaşabilirsin. Ancak, bazı huzursuzluklar veya belirsizlikler içerisindeysen, içsel huzurunu korumak için sakin kalman faydalı olacak. Kendine güvenerek gerçek duygularını ifade etmekten çekinme.
Duygusal derinlikler içinde kaybolabilir, hislerinizi açıkça ifade etmekte zorluk yaşayabilirsiniz. İçsel huzurunuzu bulmak için biraz yalnız kalmaya ihtiyacınız var. Kendi dünyanıza çekilmek, kavramları sorgulamak ve duygusal yaralarınızı iyileştirmek için fırsat yaratın. Bazen kendinizi savunmasız hissedebilir, bu nedenle ihtiyaçlarınızı başkalarına iletmekte zorlanabilirsiniz. Kendinize karşı nazik olun ve hislerinize saygı gösterin. Yakın ilişkilerinizde, anlayış ve empati büyük önem taşıyor; sevdiklerinizle açık bir iletişim kurmak, bağlarınızı güçlendirecektir. Dış dünyadan uzaklaşmak, bir hobi ya da sanatsal bir faaliyetle meşgul olmak, ruhunuza iyi gelecektir. Maddi konularda dikkatli olun, bütçenizi aşmamaya çalışın. Unutmayın, her duygunun altında bir ders yatıyor. Kendinizi dinleyin ve iyileşmenizi sağlayacak adımları atın.
Ego anlaşmazlıklarına neden olmamak için, başkalarını da dinlemeye özen göster. Aşk ilişkilerinde sıcak bir atmosfer var; sevdiğinle birlikte keyifli anılar biriktirmen mümkün. Ancak, iş ortamındaki gerginliklere karşı tetikte olmalısın; bazı durumlarda sabırlı kalmak gerekebilir. Ekonomik konularda temkinli davranman fayda sağlayacak, ani harcamalardan kaçınmalısın. Bugün, içsel gücünün farkına varacak ve bunu çevrende olumlu bir etki yaratmak için kullanacaksın.
Detaylara dikkat etme yeteneğin bugün öne çıkacak. Gün içerisinde, çevrendeki insanlarla olan iletişiminde titiz bir yaklaşım sergilemek isteyebilirsin. İş ortamında karşılaşacağın zorluklar, seni daha analitik düşünmeye itebilir. Her şeyi dört bir kenarından değerlendirmek, beklenmedik çözümler bulmana yardımcı olacak. Kendini ifade ederken, hissettiklerini açıkça dile getirmekte zorlanabilirsin, bu yüzden dikkatli olmalı ve kalbini dinlemelisin. Gözlemlerinden yola çıkarak önemli kararlar alabilir, önceden düşündüğün planları tekrar gözden geçirebilirsin. Sağlığına özen göstererek, bedenini dinlendirmek için fırsatlar yaratmalısın. Sosyal ilişkilerinde ise, arkadaşlarınla yapacağın birkaç samimi sohbet, ruhunu canlandırabilir. Kendine olan güvenini taze tutmak, günün sonunda seni daha mutlu hissettirecek.
Bugün, sosyal ilişkilerin ön planda olduğu bir dönemdesin. İnsanlarla kurduğun bağlar derinleşecek, yeni dostluklar edinme fırsatları doğacak. Kendini ifade etme yeteneğin artarken, başkalarının görüşlerine de daha açık olmalısın. Duygusal zekân, karşılaştığın zorlukları aşmanda büyük rol oynayacak. Çatışmalardan kaçınmak ve uzlaşmacı bir tutum sergilemek, sana büyük avantajlar getirecek. Sanatsal yönlerin gün yüzüne çıkarken, yaratıcılığını kullanabileceğin alanlara yönelmek için harika bir zaman. Doğaya çıkarak sakinleşmek, kafandaki karmaşadan uzaklaşmana yardımcı olacak. İçsel huzurun, dışarıya yansıdığı bir dönemdesin. Negatif düşüncelerden arındıkça, daha olumlu bir bakış açısına sahip olacaksın. Kendine güvenmeyi unutma; içindeki dengeyi bulduğun sürece, her şey yolunda gidecek.
Gizli kalmış duyguların gün yüzüne çıkma ihtimali var. İçsel tutkularınla yüzleşirken, başkalarının da hislerini göz önünde bulundurmalısın. İletişimde daha açık olman, ortaklıklarını güçlendirebilir. İş veya projelerde yenilikçi fikirlerin dikkat çekebilir; yaratıcılığını serbest bırak. İnsanlarla olan etkileşimlerinde, kararlılığı ve azmi elden bırakmamalısın. Geçmiş deneyimlerden ders alarak ilerlediğinde, geleceğin için daha sağlam bir zemin hazırlayabilirsin. Kendini sorgulama ve ihtiyaçlarının peşinden gitme zamanı. Ancak, başkalarını da dinlemeyi unutma; empati, ilişkilerini daha derin bir seviyeye taşıyacaktır. Farklı bakış açıları, hayatını renklendirebilir. Duygusal ilişkilerde tutkulu ama dengeli bir tutum benimse. Kendi sınırlarını koruyarak, başkalarının da sınırlarına saygı duymalı ve bu dengeyi sağlamalısın.
Yeni keşiflere ve maceralara açık bir gün. İçinde bulunduğunuz iletişim ortamında ilginç ve heyecan verici sohbetler ortaya çıkabilir. Farklı bakış açılarıyla karşılaşmak, olaylara dair perspektifinizi genişletecek ve sizi düşündürecek. Sizi motive eden hedeflerinizin peşinden koşmaktan çekinmeyin, bu süreçte ilham verici bir dönüşüm hissedebilir, kararlılığınızla etrafınızdaki insanları etkileyebilirsiniz. Ancak dikkatli olun; aşırı iyimserlik ve dikkatsiz davranışlar, planlarınızı aksatabilir. Finansal konulardaki belirsizlikleri gidermeye yönelik yeni stratejiler geliştirmek için uygun bir zaman. İlişkilerde samimiyet ve dürüstlük üzerine vurgu yapılması, derin bağlar kurulmasına yardımcı olacak. Flört eden Yaylar için heyecan verici karşılaşmalar söz konusu, kalbiniz yeni bir maceraya hazır. Doğa yürüyüşleri veya sanatsal aktivitelerle kendinizi ifade etmek, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecektir. Unutmayın, içsel mutluluğunuz, dış dünyada da yankı bulacaktır.
Bugün, kariyer hedeflerin üzerinde yoğunlaşma fırsatın var. Sorumluluklarını en iyi şekilde yerine getirmek için öz disiplinini kullanman gereken bir zaman dilimindesin. Zihnindeki planları hayata geçirmek için yaratıcı bir bakış açısı geliştirebilirsin. İnsanlarla olan iletişiminde netlik önemli; düşüncelerini açıkça ifade etmelisin. Geçmişteki deneyimlerin, bugünkü kararların üzerinde önemli bir etkiye sahip olacak. Duygusal olarak, kendini biraz baskı altında hissedebilirsin; bu da seni düşündürücü bir ruh haline sokabilir. Ancak, bu süreçte kendine güvenmelisin, çünkü işe yarar bir iç gözlem yapma şansı bulabilirsin. Birlikte çalıştığın kişilerle ilişkilerini güçlendirmek, uzun vadede fayda sağlayacaktır. Sağlık ve iyi olmak için kendine zaman ayırmayı unutma; zihinsel ve fiziksel dengeyi sağlamak, tüm bu çabalarında anahtar rol oynayacak.
Sosyal ilişkilerde hareketlilik, yeni tanışmalar ve ilginç sohbetler gündemde. Zihninizin aktif olduğu, yaratıcılığınızın parladığı bir dönemdesiniz. Farklı bakış açılarına açık olmanız, çevrenizdeki insanlarla olan etkileşiminizi güçlendirecek. Grup çalışmalarında veya takım projelerinde liderlik becerilerinizi sergileme fırsatı bulabilirsiniz. Duygusal olarak bağımsız olma isteğiniz, ilişkilerde bir denge arayışına dönüşebilir. Yaşantınızda yenilik arayışında olmanız, alışılmış kalıpların dışına çıkmanıza neden olabilir. Bu açıdan kendinizi ifade etmek için özgür bir ortam yaratmanız önem taşıyor. Yeni deneyimlere açık olun, karşınıza çıkan fırsatları değerlendirin. Sürpriz gelişmelere hazır olun; heyecan dolu bir gün sizi bekliyor!
Duygusal derinlikler ve sezgilerin ön planda olduğu bir gün. Hayal gücün, yaratıcılığın zirveye çıkabilir; bu da sanatsal projelere yönelmek için harika bir fırsat sunar. İç dünyana dönerek, ruhsal bir yenilenme hissi yaşayabilirsin. Başkalarının duygularına karşı son derece hassas olacaksın, bu nedenle empati yeteneğin ön plana çıkabilir; destek arayan arkadaşların için gizli birer ışık kaynağı olabilirsin.Ancak, sınırlarını korumayı unutmaman önemli. Başkalarının yüklerini taşımak isteği içinde kaybolabilirsin; bu yüzden kendine biraz zaman ayırmayı ihmal etme. İlişkilerde, derin bir anlayış ve sevgi ağı oluşturma fırsatı var. Ayrıca, bir ikili ilişki içinde, açık iletişim kurmak, bağları güçlendirebilir ve kalbinin derinliklerindeki hisleri açığa çıkarmana yardımcı olabilir.Günün ilerleyen saatlerinde, içsel huzurun giderek artacak. Meditasyon veya doğadayken geçirilen anlar, ruh halini dengelemek açısından faydalı olacaktır. Geleceğine yönelik hayallerini gözden geçirip onlara odaklanabilir, bu süreçte kendini yeniden keşfedebilirsin. Unutma, sezgilerine güvenmek ve içsel sesini dinlemek, bu dönemde seni yönlendirecektir.
