1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Bugün, enerji dolusunuz ve bu enerji, çevrenizdeki insanlara da yansıyacak. Harekete geçmek için mükemmel bir zaman; hedeflerinize odaklanın ve yola çıkın. İletişim becerileriniz parlayacak ve düşüncelerinizin netliği, başkalarını etkileyip ikna etmenizi kolaylaştıracak. Sosyal ilişkilerde dürüstlüğü ve samimiyeti ön planda tutarak insanlarla daha derin bağlar kurabilirsiniz. Ancak aceleci davranmamaya dikkat edin; özeli bir konu hakkında düşünmeden tepki vermek, sonradan pişmanlık yaratabilir. Güçlü sezgileriniz, karar almakta size yardımcı olacak. İçsel sesinize kulak vermekte fayda var; belirsizliklerden korkmayın, cesur adımlar atın. Bugün, özgüveninizin zirve yaptığı anlar yaşamanız mümkün. Sürpriz bir gelişme bekleyebilirsiniz, bu durum hayatınıza bir renk katacak. Kendinizi ifade etme konusunda özgür hissedecek, yaratıcı projelere yönelmek isteyeceksiniz. Unutmayın, bu enerji sadece bugünü değil, geleceğinizi de şekillendirecek.
Tükenmez bir sabır ve dayanıklılıkla dolmuşken, bugün ilişkilerinde sevdiğin insanla daha derin bir bağ kurma zamanı. Duygusal derinliklere inmekten çekinme. Paylaşımlarını artırmak, gerçek hislerini açığa çıkarmak ilişkini güçlendirebilir. Finansal konularda dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. İçsel huzurunu bulmak için doğada zaman geçirebilir, basit şeylerin keyfini çıkarabilirsin. Sevgi dolu enerjini çevrendekilere yansıtarak, kalpten bir bağ kurma fırsatı bulabilirsin. Kendine güven ve içe dönme zamanı; öz değerini hatırlamak, ruhsal bir yenilenme getirebilir. Dikkatini içsel dünyana yönlendirerek, değerlerine odaklan. Bugün, hayatının ne yönde ilerlemesi gerektiğini sorgulayarak yeni başlangıçlara adım atma arzusu içinde olabilirsin.
Bugün iletişimin ön planda olduğu bir dönemdesin. Zihinsel enerjin yüksek, düşüncelerini ifade etmek ve yeni fikirler paylaşmak için ideal bir zaman. Sosyal çevrende yapacağın etkileşimler, arkadaşlık ilişkilerini güçlendirebilir. Duygusal derinliğe inme isteği artıyor; bu nedenle, yüzeysel konuşmalardan kaçınmak isteyebilirsin. Merak duygun seni yeni ilgi alanlarına yönlendirecek, belki de yeni dersler veya kurslarla uğraşmak isteyeceksin.Yalnız kalma ihtiyacı hissetsen de çevrendeki insanlarla yapacağın küçük sohbetler bile ruhunu canlandırabilir. Aynı zamanda, geçmişle ilgili düşünceler aklına gelebilir; eski dostluk veya ilişkiler üzerine düşünmek, belki de senin için bir öğrenme fırsatı olacaktır. Yaratıcılığını besleyecek ve ilham alabileceğin bir gün; sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruh halini iyileştirebilir. Unutma ki, düşüncelerini açıkça ifade ettiğin sürece, içsel huzuru bulman olası.
Duygusal derinliklerin, içsel huzurun ve aile bağlarının ön planda olduğu bir dönemdesin. Bugün, sevdiklerinle daha kaliteli zaman geçirme arzusu hissedebilirsin. İçinde büyüyen melankoli ve huzursuzluk, geçmişle olan bağlarını sorgulamana neden olabilir. Kendini ifade etme biçimini gözden geçirmek, ilişkilerine yeni bir soluk kazandırabilir. Özellikle yakın çevrendeki insanlarla olan diyaloglarına dikkat et; açık sözlülüğü tercih et. İçsel huzuru bulmak için doğayla zaman geçirmen, ruh haline olumlu bir dokunuş yapabilir. Kendini iyi hissetmek için ufak kaçamaklar yapmayı düşünebilirsin. Bugün, duygusal zekanı kullanarak sorunları daha kolay çözme yeteneğine sahipsin; sezgilerine güven. Başkalarına sunacağın destek, senin için de büyük bir tatmin kaynağı olabilir. Geçmişte yaşadıklarından ders çıkararak geleceğine daha umutla bakabilirsin. Unutma, kendini sevgi dolu bir ortamda bulmak, ruhunun ihtiyaç duyduğu besleyici unsurları sana sunacak.
Bugün enerjinin zirveye ulaşabileceği, kendini en iyi şekilde ifade edebileceğin bir dönemdesin. Yaratıcı projelerine odaklanmak, ilham kaynağı olabileceğin insanlarla bir araya gelmek için harika bir zaman. Cesur ve kararlı adımlar atmak için içsel bir motivasyon hissedebilirsin. İlişkilerde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin; sevgi ve bağlılık hislerinin ön plana çıkması muhtemel.Ayrıca, kendini ifade etmenin yollarını bulacak ve çevrendeki insanlarla iletişiminde daha etkili olacaksın. Bu süreçte sosyal medya ya da topluluk önünde yapacağın paylaşımlar dikkat çekici olabilir. Ancak dikkat etmen gereken konu, aşırı iddialı olmak ve başkalarının duygularını göz ardı etmemek. Eleştiriler karşısında yapıcı bir tutum sergilemek, ilişkilerini güçlendirecek.Bugün, içsel bir özgüven ve kararlılıkla hareket ettiğinde, başarıyı yakalama potansiyelin oldukça yüksek. Kendine olan inancını kaybetmezsen, çevrendekilere ilham verebilir, aynı zamanda kendi yolculuğunda önemli adımlar atabilirsin. Unutma, sahne senin ve bunu en iyi şekilde değerlendirmek için şansını kullanmalısın!
Bugün detaylara odaklanmanın ve düzenin ön planda olmasının getireceği faydalarla karşılaşabilirsin. İş ortamında veya günlük aktivitelerinde, ince detayları gözden kaçırmamak, seni başarıya taşıyacaktır. Ele alış biçimin ve titizliğin sayesinde, etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirebilirsin. Özellikle yaratıcı projelerde, planlı ve sistematik bir yaklaşım benimsemek, istediğin sonuçları elde etmene yardımcı olacak. Gün içerisinde karşılaşabileceğin sorunlara çözüm odaklı yaklaşımın, gerilimi azaltacak ve çevrendekiler için de örnek bir tutum sergilemeni sağlayacaktır. Kendi iç huzurunu sağlamak için, kendine zaman ayırmayı ve sevdiğin aktiviteleri yapmak için fırsat yaratmayı unutma. Doğayla iç içe olacağın bir zaman dilimi, zihnini dinlendirebilir. Anlayışını ve empati yeteneğini artırmaya yönelik çabalar, ilişkilerini derinleştirebilir. Gün sonuna yaklaşırken, başarılarının ve ilerlemenin tadını çıkar.
Bugün içsel denge arayışında olacaksın. İlişkiler ve sosyal etkileşimler ön planda; bu da bazı yeni fırsatlar yaratabilir. Başkalarıyla uyum içinde olma arzun, seni daha önceleri üzerinde durmadığın konulara yönlendirebilir. Görüşmeler ve diyaloglar, ortak paydalar bulmanı sağlayacak. Duygusal olarak daha açık olman, derin bağlantılar kurmanı mümkün kılacak. Senden beklenilmese de liderlik vasıflarını sergileme zamanı; bu, çevrendeki kişiler için ilham verici olabilir. Sanatsal yönün sergileneceği bir alan bulabilirsin. Kendi estetik anlayışını ve güzellik algını bu süreçte keşfetmek, keyifli bir deneyim sunacak. Kendine güvenmeyi unutma; zira aldığın riskler, beklenmedik güzelliklere kapı açabilir.
Bugün içsel duyguların ve sezgilerin derinliklerine inme arzusuyla uyanabilirsin. Belirsizlik içindeki konulara kafa yormak, seni daha iyi anlamanı sağlayabilir. Derin düşüncelere dalarak, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini gözden geçirebilir ve bazı durumların gerçek yüzünü anlamaya çalışabilirsin. Duygusal bağların çok güçlü, bu nedenle sevdiklerinle olan iletişiminde açıksözlü olmak önemli. Geçmişte yaşadıkların, bugün kararlarını etkileyebilir; bu yüzden hislerini bir kenara itmemelisin. Ayrıca, kendine alan yaratmak ve ruhsal dinginliğe ulaşmak adına meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi aktiviteleri düşünebilirsin. Kendini ifade ederken, içindeki tutkulu enerjiyi doğru yönlendirmek, özellikle iş veya sosyal çevrende uyum sağlayacaktır. Unutma, senin içsel gücünle, her türlü zorluğun üstesinden gelebilirsin.
Bugün özgür ruhun, macera arayışın ve keşfetme isteğin tüm enerjinle parlayacak. Yeni deneyimlere açık olman, seni ilham verici insanlarla bir araya getirebilir. İletişim becerilerin güçlü olduğundan, başkalarıyla olan etkileşimlerin zengin ve anlamlı geçebilir. Sosyal hayatta enerjik ve neşeli bir tutum sergileyerek çevrendekilerin dikkatini çekebilirsin. Yine de, çok fazla dağılma riski var; düşüncelerini odaklamakta zorluk çekebilirsin. İçsel sesine kulak vermen, yapmak istediğin şeylere yönelmeni kolaylaştıracak. Eğitim veya öğrenimle ilgili bir fırsat karşına çıkabilir; bu fırsatı değerlendirmek, ufkunu genişletebilir. Güneşin yükselişiyle birlikte, kendi evreninin merkezine oturduğunu hissedeceksin. İlişkilerinde de açıklık ve dürüstlük ön planda. Hislerini net bir şekilde ifade etmen, yakın çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirecektir.
Bugün, kararlılığın ve azmin öne çıkacak. Hedeflerine ulaşmak için geçirdiğin zamanı etkili bir şekilde değerlendirebilir, önüne çıkan engelleri aşma konusundaki yeteneğini sergileyebilirsin. Sosyal çevrende bazı insanlar senin güçlü yönlerinden etkilenebilir, bu da seni daha da teşvik edecek. Ama dikkat et, başkalarının beklentileri üzerine fazla düşünmek seni zorlayabilir. Kendini öncelikli olarak ihmal etme. İş yerinde yaratıcılığın öne çıkacak, yenilikçi fikirlerle ekip arkadaşlarına ilham verebilirsin. Yakın ilişkilerinde ise, derin bağı güçlendirmek için duygularını açıkça ifade etmeye cesaret et. Sevgi dolu anlar ve samimi paylaşımlar seni bekliyor. Unutma, dengeyi sağlamak ve kendi ihtiyaçlarını gözetmek en az başkalarına destek olmak kadar önemli. Bugün, disiplin ve sorumluluk bilinci ile ilerlemek seni başarıya bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruk noktasında olacaksın. Kendini ifade etme isteğin artıyor ve bu, bazı sıradışı projelere yönelmeni sağlayabilir. Sosyal ilişkilerinde ise ani ve beklenmedik gelişmeler yaşaman mümkün. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni ilham kaynakları bulmanı sağlayabilir. Duygusal olarak daha bağımsız hissedebilir, ilişkilerinde daha özgün davranmak isteyebilirsin. Ancak, başkalarının fikirlerine de kulak vermek, seni daha uyumlu hale getirebilir. Yeni fikirler veya ilgi alanları üzerinde çalışmak, zihinsel uyanışlar yaşayarak kendini bulmanı sağlayacak. İnovatif düşüncelerin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakabilir. Gün genelinde, içsel özgürlüğünü keşfetmek için cesur adımlar atmaya hazır ol. Unutma, kendi yolunu yaratmak için en büyük ilham kaynağı sensin.
Duygusal derinliklerin ve sezgisel kabiliyetlerin ön plana çıkıyor. Bugün, sanatsal ve yaratıcı yönlerini beslemek için harika bir zaman. Hayal gücün ve duygusal zekan sana ilham verecek, içsel dünyanı keşfetmeye yönelik fırsatlar sunulacak. İletişimde empati ve anlayış hakim; bu da başkalarıyla derin bağlar kurmanı kolaylaştıracak. Ancak dikkatli ol, karamsar düşünceler seni esir alabilir. Kendine zaman ayırarak meditasyon veya doğada kısa yürüyüşler yapabilirsin. Sevgi ve destek ihtiyacı içinde olabilirsin, bu da ilişkilerinin daha derin bir seviyeye ulaşmasına yol açabilir. Duygularını ifade etme konusunda cesaret göster, hislerini paylaşmaktan çekinme. Bütün bunların yanında, sezgisel bir içgörüyle hareket edersen, yeni fırsatlar keşfetmen olası. Unutma, içsel gücünle başkalarına ilham olabilirsin.
