1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Cesur adımlar atmak için mükemmel bir zaman dilimindesin. İçindeki ateşi hissedebilir, yeni projelere yönelmek için cesaret bulabilirsin. İletişim konusunda dikkatli ol; düşüncelerini paylaşırken aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, sana hem motivasyon hem de destek sağlayabilir. Aşk hayatında eğlenceli bir sürprizle karşılaşabilirsin; bu durum kalp atışlarını hızlandırabilir. Sağlığına özen göstermeyi unutma, bu dönemde dinlenmek ve enerjini yenilemek büyük önem taşıyor. Kendine güvenerek hareket et; bu günkü cesaretin gelecekteki başarılarının kapısını aralayabilir.
Bugün, içsel huzurun ve kararlılığın ön planda. Kendinizi değerli hissettiğiniz alanlara yoğunlaşmak, potansiyelinizi ortaya çıkarmak için doğru bir zaman dilimindesin. Maddi kaynaklarını yönetme yeteneğin, beklenmedik fırsatlarla birleşebilir. İletişim kurarken açık ve dürüst olmaya özen göster, bu sayede etrafındakilerle daha derin bağlar kurabilirsin. İlişkilerde dengeyi sağlamak, duygusal tatmin getirirken, toplum içerisinde de güçlü bir duruş sergilemeni sağlayacak. Sanatsal yönlerin, ruhunu besleyecek ve yaratıcılığını açığa çıkaracak projeler için harika bir zemin sunuyor. Kendini hazır hissettiğinde, yeniliklere açık olman, sana beklenmedik kapılar açabilir. Unutma, her adımında sabırlı olmak ve sevdiklerinle olan ilişkilerine değer vermek, gününü zenginleştirecek.
Bugün iletişim becerilerin avantaja dönüşebilir, sosyal çevrenle olan etkileşimlerin artış gösterebilir. Düşüncelerini net bir şekilde ifade etme konusunda kendini oldukça rahat hissedeceksin. Bilgi alımı ve paylaşımı için ideal bir zaman. Yeni fikirler ortaya atmak, yenilikçi yaklaşımlar sergilemek, ilgi alanlarını genişletmek için fırsatlar söz konusu.Aynı zamanda, bazı durumlardaki belirsizlikler canını sıkabilir, ancak bu zor dönemleri kendi yararına çevirmeyi başarabilirsin. Duygusal paylaşımlarında samimiyetin ön planda olacak, bu sayede ilişkilerindeki derinlik artabilir. Kendine güvenin yükseliyor, bu durum sosyal hayatına yansıyacak. Yalnızca başkalarını dinlemekle kalma, kendi duygularını da açıkça ifade et. Gelişmelerin, kişisel dönüşümün açısından büyük bir öneme sahip olabilir. Unutma, düşüncelerini eyleme dökmek için en doğru zamanlardan biri.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek, içsel dünyanı keşfetmek için harika bir zaman dilimindesin. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirebilir, kendini daha açık ifade edebilirsin. İnandığın değerlere sıkı sıkıya bağlı kalırken, karşındakilerle olan bağların da derinleşecek. Sakin bir yer bulup, düşüncelerini netleştirmek isteyebilirsin; meditasyon veya doğada kısa bir yürüyüş bu bakış açını açacak. Aynı zamanda, aniden gelişen durumlar karşısında esnek olma yeteneğin, seni daha zorlu anlardan geçirmek için önemli bir yardımcı olacak. Kendine olan güvenini artırıcı fırsatlar karşına çıkabilir, bunun tadını çıkar. Akşam saatlerinde ise, sevdiklerinle birlikte vakit geçirmek, huzurlu bir enerji yaratmana yardımcı olacak. Evin içinde yaratacağın sıcak ve samimi atmosfer, birlikte anı biriktirmenin en güzel yolu.
Bugün enerjinin zirveye ulaşacağı bir gün içerisinde olacaksın. Yaratıcılığın ve özgüvenin sayesinde, karşına çıkacak her türlü zorluğu aşma gücüne sahip olacaksın. Sosyal ortamlarda parlayacak, çevrendeki insanları etkileyip ilgi odağı haline geleceksin. Ancak, egonun seni yönlendirmesine izin verme; başkalarının görüşlerine de yer açmak önemli. İş ve kariyer alanında yeni fırsatlar doğabilir, bu fırsatları gözden kaçırmamalısın. Özel hayatında ise küçük sürprizler söz konusu, sevgilinin ya da yakın bir arkadaşının sana karşı göstereceği ilgi, gününü renklendirecek. İçsel huzurunu sağlamaya odaklanmak, stres dolu anlarında seni rahatlatabilir. Kendinle barışık ol ve güvenini etrafındakilere yansıtmayı unutma. Bugün, hayatın sunduğu zenginlikleri kucaklayarak geçireceğin bir gün olacak.
Gün, detaylarla dolu karmaşık bir tablo sunuyor. Kendinle ilgili bazı içsel sorgulamalar yapma fırsatı bulabilirsin. Çevrende, görünmeyen bazı alacakaranlık noktalar dikkatini çekebilir; bunları aydınlatma çabası tatmin edici sonuçlar doğuracak. İş veya sorumluluklarla ilgili konularda daha önceden belirlediğin hedeflere odaklanmak, seni istediğin noktaya daha da yaklaştırabilir. Planların ve yöntemlerin bu noktada çok önemli. Yıldızların, dikkat ve özen gerektiren ayrıntılara yoğunlaşmanı destekliyor. Sağlığınla ilgili konular da gündemde; beslenme veya spor alışkanlıklarını gözden geçirmek için iyi bir zaman. İletişim kurmak ve bağlantılarını güçlendirmek adına keyifli sürprizlerle karşılaşabilirsin. Sevdiklerinle aranda güçlü bir bağın kurulduğunu hissedeceksin; destek arayışında olduğun konularda onların yardımını almaktan çekinme. Kendini ifade etme biçiminde özgüvenin artıyor, bu da hayatındaki bazı sorunları çözmende etkili olabilir.
İletişim kurma konusunda oldukça yetenekli olacaksın. Sosyal çevrende yansıttığın zarafet ve dengeyle dikkat çekebilirsin. Karşılaştığın insanlarla yaptığın sohbetlerin derinliği, ilişkilerini güçlendirmene olanak tanıyacak. İçsel huzurunu bulmak adına sanatsal faaliyetlere yönelmek isteyebilirsin; müzik, resim veya yaratıcı yazılar, ruhunu besleyecek. Ancak, kararlarını verirken başkalarının beklentilerinin etkisinde kalmamaya özen göster. Kendine odaklanmak, hangi yolda ilerlemen gerektiğini anlamana yardım edecek. Duygusal ilişkilerde, özellikle de partnerinle bağlantını güçlendirecek samimi bir konuşma yapmak için uygun bir zaman. Kendi ihtiyaçlarını dile getirmekten çekinme; bu, daha güçlü ve sağlıklı bir ilişki kurmanı sağlayacaktır. Genel olarak, bu dönem kendini ifade etme ve iç dünyanı keşfetme fırsatlarıyla dolu.
Bugün içsel derinliklerine inmeye ve hissettiğin duygusal dalgalara odaklanmaya davet ediliyorsun. Gizli kalmış arzuların yüzeye çıkabilir; bu durum, bazı sırları açığa çıkarmanı sağlayabilir. İkili ilişkilerde daha samimi ve derin bir bağ kurmak isteyebilirsin. Aynı zamanda, geçmişte yaşadığın tecrübelerinle yüzleşmek ve bunları kabullenmek, büyüme sürecinin bir parçası olacak. Kendini keşfetme arayışında, sezgilerin güçlü bir rehber niteliğinde; endişe veya korkularını yıkmak için bu sezgileri dinlemelisin. Transformasyon sürecine girmek için gereken cesareti bulabilirsin; bu, sana uzun vadede büyük faydalar sağlayacak. Sosyal çevren, bu dönemde güç ve destek kaynağı olabilir, bu yüzden sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmekte yarar var. Kendi sınırlarını korumak ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak, ruhsal dengeyi sağlamak adına önemli olacak. Unutma, karanlıkta bile ışık bulmak mümkündür.
Maceracı ruhun ve keşfetme arzun bugün oldukça ön planda. Yeni deneyimlere açık olmalısın; bu, seni beklemediğin fırsatlara sürükleyebilir. İletişimde cesur olman, çevrendeki insanlarla daha sağlam bağlar kurmana yardımcı olacak. Belki de uzun zamandır ertelediğin bir seyahat planı yapmak için uygun bir zaman. İçsel tutkularına kulak ver; yaratıcılığını serbest bırakman gereken bir dönemdesin. Kariyerindeki yenilikler heyecan verici gelişmelere yol açabilir. Kısa süreli hedefler belirlemek ve bunlara odaklanmak, seni daha güçlü bir geleceğe yönlendirecek. Kendine olan güvenin artıyor; bu, hem özsaygını güçlendiriyor hem de çevrendeki insanların seni takdir etmesini sağlıyor. Aşk hayatındaki sürprizler, tutkulu anlar yaşamanı mümkün kılacak. Bugün, hayallerinin peşinden koşmak için cesaretini topla.
İçinde biriktirdiğin duygusal derinlikler, bu gün yüzeye çıkabilir. Gözlemci ve analitik yapın, çevrendekilerle olan ilişkilerde farkındalığını artıracak. İş hayatında görev ve sorumluluklarının bilinci içerisinde hareket ederken, aynı zamanda yeni fırsatlar karşına çıkabilir. Bilgi paylaşımına açık olman, projelerinde daha başarılı olmanı sağlayacak. Sağlık konusunda kendine dikkat etmen gereken bir gün. Zihinsel ve fiziksel dengeyi sağlamak, enerjini yükseltebilir. Aile ilişklerine odaklanmalısın; geçmişe dönük hatırlamalar ve iletişim kalitesinin artması, içsel huzurunu besleyecek. Planlarını ve hedeflerini gözden geçir; yeniliklere açık olman, seni ileri taşıyacak adımlar atmanı kolaylaştıracak. Unutma, sabırlı olmak ve kriz anlarında sakin kalmak, senin en büyük güçlerin arasında.
Bugün, özgürlüğün ve bağımsızlığın ön planda olduğu bir dönemdesin. Sosyal çevren ile olan iletişiminde yenilikçi fikirler öne çıkabilir. Eşsiz düşüncelerinle dikkat çekmek, ilginin üzerinde toplanmasını sağlayabilir. Grup aktiviteleri, ekip çalışmaları ya da arkadaş buluşmaları oldukça keyifli geçecek. Yerleşik düşüncelere karşı bir isyan havası içinde olabilirsin; bu nedenle kendi özgün tarzını sergilemekten çekinme. Aşk hayatında ise tutku ve heyecan dolu bir gün seni bekliyor. Eğer bir ilişkin varsa, partnerinle aranızda farklı bir bağ kurma şansın yüksek, yeni hoş anılar biriktirebilirsin. Bekar isen, sosyal ortamlarda şansın açık olabilir; beklenmedik bir tanışma, seni heyecanlandırabilir. Finansal konularda risk almaktan kaçınma zamanı. Yeni girişimler için cesaretini topladığın bir alan var ancak iyi düşünmeden adım atma. Bugün, sezgilerin sana doğru yönler gösterebilir; içgüdülerine güvenebilirsin. Son olarak, kişisel gelişim için yeni hobiler keşfetmek ya da eğitim fırsatlarına yönelmek faydalı olabilir. Kendini ifade etmekten çekinme!
Bugün derin sezgilerin ve yaratıcılığının doruk noktalarına ulaşabileceği bir dönemdesin. İçsel dünyanda gerçekleşen değişimlere dikkat etmelisin; hayal gücün, yeni fikirlerin ve projelerin tohumlarını atmak için elverişli bir zemin sunuyor. Sosyal ilişkilerinde empatinin gücü artıyor. Etrafındakilerin duygusal ihtiyaçlarını anlama yeteneğinle hem kendine hem de başkalarına iyilik yapabilirsin. Ancak sınırlarını korumayı da ihmal etme; başkalarının sorunlarıyla fazlasıyla ilgilenmek seni duygusal olarak yorabilir. Kendine dönmek ve iç dünyanı gözlemlemek, denge sağlamak için önemli. Yaratıcı aktiviteler veya sanatsal çalışmalarla uğraşmak bugün ruh haline pozitif katkı sağlayacak. Yeniliklere açık ol, sürprizler karşına çıkabilir; sezgilerini takip etmekte özgürce hareket et.
