1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Bugün, enerjin yüksek fakat odaklanmakta zorlanabilirsin. Duygusal dalgalanmalar seni etkileyebilir, bu nedenle karar almak için acele etmemen iyi olur. Kendine zaman tanı, sevdiğin aktivitelerle meşgul ol. İş yerinde ya da sosyal çevrende bir tartışma çıkabilir; dik bir tutum sergilemekten kaçınmalısın. Aşk hayatında ise, samimi konuşmalar ilişkini derinleştirebilir. İletişimde açıklık önemli. Sağlığına dikkat et, spor yaparak enerjini dengeleyebilirsin. Gelecek planlarına dair kaygı hissetsen de, cesur ve kararlı adımlar atmak senin elinde.
Bugün, günlük rutininizi gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Görevlerinizi ve sorumluluklarınızı yeniden düzenlemek, verimliliğinizi artırabilir. Kendinizi huzurlu ve kararlı hissedeceksiniz, bu da başkalarıyla olan ilişkilerinizde olumlu bir etki yaratabilir. İletişim konusunda samimiyet ve dürüstlük ön planda olacak; bu sayede, sevdiklerinizle daha derin bağlar kurabilirsiniz. Ancak, hislerinizi gizlemekten kaçının; içsel düşüncelerinizin paylaşılması, duygusal açıdan sizi güçlendirecektir. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarınıza dikkat etmelisiniz. Kendinize zaman ayırın, doğanın tadını çıkarın ve yenilenmek için küçük bir mola verme fırsatını değerlendirin. Kendinizi huzur içinde hissetmek, günün getireceği zorlukların üstesinden gelmenizi kolaylaştıracak.
Bugün, zihinleriniz çok canlı ve meraklı bir şekilde çalışacak. Sosyal ortamlarda parlamak için harika bir zaman. Yeni insanlarla tanışmak ve fikir alışverişinde bulunmak, kişisel ve profesyonel anlamda birçok kapıyı aralayabilir. Yaratıcılığınız yüksek, bu yüzden sanatsal veya yazınsal bir projeye başlayabilir ya da mevcut olanı geliştirmeye yönelik cesur adımlar atabilirsiniz. Ancak dikkatli olun; ayrıntılarda kaybolmanız mümkündür. Sizi meşgul eden düşünceler, zaman zaman dikkatinizi dağıtabilir. İletişim konusunda empati göstermeye özen gösterin, başkalarının fikirlerine açık olduğunuzda, daha derin bağlantılar kurma şansınız artar. Anlık değişimlere hazırlıklı olun; bazı planlarınız son dakikada değişebilir. Bu durumda esnek kalmanız gerekiyor. Kendinizi yeniliklere açın; belki de hiç düşündüğünüzden farklı bir deneyim ortaya çıkabilir. Bugün, kendinizi ifade etme gücünüz ve sosyal becerilerinizle dikkate değer bir etki yaratabilirsiniz.
Duygusal derinliklere dalmak için harika bir gün. İçsel kaynaklarına yönelip, kendine karşı şefkatli olabilirsin. Aile ve evle ilgili konular, sana huzur ve güven getirebilir. Sevdiklerinle olan ilişkilerini güçlendirmek için güzel fırsatlar var. İçsel dengeni bulduğun bir dönemde, başkalarının duygusal ihtiyaçlarına duyarlılığın artıyor. Bu durum, çevrendeki insanların daha yakın hissetmesine yol açabilir. İletişimde dikkatli olmalısın; hislerini açıkça ifade etmek, karışıklıkları önleyebilir. Ruh halin değişken olabilir, bu yüzden sabırlı kalmalısın. Kendi sınırlarını korumayı unutma; başkalarına yardım ederken kendini ihmal etme. Kendine zaman tanı ve içsel huzuru bulmak için küçük şeylere odaklan. Yaratıcı projeler için ilham dolu bir gün, hayal gücünü serbest bırak.
Bugün içsel gücün ve kararlılığın ön planda. Yaratıcı enerjini sonuna kadar kullanabilirsin, bu seni çevrendekiler üzerinde etkileyici kılacak. Sosyal etkileşimlerin güçlenecek; yeni insanlarla tanışmak ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmek için harika bir zaman. Kendine güvenin artarken, bu fırsatı değerlendirmek için cesur olmalısın.Maddi konularda dikkatli adımlar atmak faydalı olacak. Anlık kararlarla hareket etmek yerine, düşünerek ilerlemek seni daha sağlam temellere yerleştirebilir. Sağlığını ihmal etmemek önemli; günlük rutinlerinde biraz egzersiz eklemek ruhsal ve bedensel sağlığına katkı sağlayacak.Bireysel hedeflerin konusunda ilham verici düşünceler aklına gelebilir. Bu süreçte, iç sesine kulak vermek ve içsel arzularını net bir şekilde belirlemek, ileriye dönük işlerin için faydalı olacak. Kendini ifade etme biçiminde özgün olmak, çevrendekilerden takdir almanla sonuçlanabilir. 긏
Bugün zihninde yoğun bir analiz süreci içindesin. Detaylara olan dikkatine odaklanarak çevrendekilere yardımcı olma arzusuyla hareket edebilirsin. Ancak mükemmeliyetçilik eğilimlerin biraz geri planda kalmalı. Kendi beklentilerini gözden geçirip, kendine karşı nazik olmalısın. İletişim kuracağın insanlarla derin sohbetler yaşayabilir, bunun sonucunda daha derin bağlar geliştirebilirsin. İş ve projelerinle ilgili yenilikçi fikirlere açık ol. Öğrenmeye hevesli ve pratik yaklaşımın sayesinde beraber çalıştığın insanlara ilham verebilirsin. Sağlık konularına dikkat etmen, enerjinin yüksek kalmasına katkıda bulunacak. Bugün kendinle ve çevrenle ilgili daha fazla anlayış geliştireceğin anlar yaratabilirsin.
Bugün ilişkilerde denge arayışın öne çıkıyor. Başkalarının ihtiyaçlarına duyduğun hassasiyet, seni duygusal olarak derinlemesine etkileyebilir. Özellikle sosyal çevrendeki insanlarla olan iletişimini gözden geçirmen faydalı olabilir; samimiyet ve anlayışla yaklaşacağın diyaloglar önem kazanıyor. Estetik ve sanatsal açıdan yaratıcı fikirler geliştirmek için harika bir dönemdesin. Kendi iç dünyanı besleyen aktivitelerde bulunmak, ruhunu canlandıracak. Kendini ifade etme şeklin, başkaları tarafından takdir edilebilir. Önemli bir karar alırken aceleci olmamaya dikkat et; sabırla düşünmek, seni daha iyi bir sonuca götürecektir. Bugün, denge arayışında dengeleme ve uyum sağlama yeteneğinle, hem kendi içsel huzurunu bulabilir hem de çevrendekilerin kalplerine dokunabilirsin. Unutma, hislerin pek çok şeyi açığa çıkarabilir.
Bugün içsel bir dönüşüm yaşama arzusuyla dolup taşacaksın. Duygusal derinliklerine inmekten çekinme, zira bu süreç seni daha güçlü kılacak. Gizli kalmış yeteneklerin gün yüzüne çıkabilir; yaratıcı projelere yönelmek seni besleyecek. İletişimde dikkatli olmalısın; bazı sözler başkalarını incitebilir. Gözlem yeteneğin üst düzeyde, çevrendeki insanlar hakkında daha önce fark etmediğin detayları keşfedebilirsin. Bu, ilişkilerini yeniden değerlendirmeni sağlayacak fırsatlar sunabilir. Zorluklarla karşılaştığında, içsel gücüne güvenmeyi unutma; bu, seni her daim yönlendiren bir ışık olacak. Gece saatleri, ruhsal aktiviteler veya meditasyon için ideal, kendine zaman ayırmayı ihmal etme.
Bugün enerjin yüksek, macera arayışın içindesin. Uzaklara açılma, yeni ufuklar keşfetme isteği içinde debeleniyorsun. Bilgiye olan açlığın seni ilginç insanlarla bir araya getirebilir; bol bol sohbet etme fırsatın var. İçsel olarak özgürlüğe olan tutkun baskın. Beklenmedik gelişmeler, seni düşündüğünden daha fazla heyecanlandırabilir; bu yüzden anın tadını çıkar. İleriye dönük planlar yaparken esneklik göstermeyi unutma; beklenmedik değişimler seni daha da güçlendirebilir. Sevgi ve ilişkilerde samimi olmak, içten duygularını ifade etmek için harika bir zaman. Enerjin etrafındaki insanlara da yansıdığı için sosyal ortamın oldukça canlı. Fakat dikkatli ol; aceleci kararlar almaktan kaçınmalısın. Gelecek vadeden bir şans kapını çalabilir, bu fırsatı değerlendirirken cesur ve açık fikirli ol. Huzurlu bir akşam geçirebilir, sevdiklerinle derin sohbetler yaparak minde yeniden bağ kurabilirsin.
Bugün sorumluluklarını üstlenmek için güçlü bir motivasyon duyacaksın. İşinde, aile ilişkilerinde veya sosyal çevrende, yapıcı bir yaklaşım benimsemek istiyorsun. Disiplinli tutumun sana çevrendekilerden takdir kazandırabilir. Yaratıcılığını ortaya koyma fırsatları sunulabilir, sadece bunları değerlendirecek cesareti kendinde bulmalısın. Bilgini paylaşmak ve diğerlerine rehberlik etmek sana geçici bir mutluluk sağlamayacak, aynı zamanda ruhsal olarak da zenginleşmene yardım edecek. Duygusal olarak kendini sıkıca tutman, bazen yavaşlama ya da dinlenmeye ihtiyaç duyduğunun işareti olabilir. Kendine zaman tanı, içsel sesini dinle. Günün ilerleyen saatlerinde bir arkadaşınla yapacağın bir sohbet, yeni bir ufuk açabilir. Ortak projeler ve iş birlikleri konusunda dikkatli ol, karşılaştığın fırsatlar göz alıcı görünebilir ama detaylara dikkat etmek seni daha sağlam temellere taşıyacaktır.
Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi fikirlerin ön planda. Sosyal çevrendeki bağlantıların güçlenebilir ve ilginç insanlarla tanışma fırsatları sunabilir. Hayal gücün oldukça aktif, bu da yaratıcı projelere yönelmek için harika bir fırsat. Çevrendeki zorunlulukların ve beklentilerin seni biraz sınırlıyor gibi hissedebilirsin; fakat içindeki isyan duygusu bu engelleri aşmana yardımcı olacak. Farklı düşüncen ve sıradışı bakış açın, senin en büyük güçlerinden biri. Kalabalığın içinde kaybolmadan, özgünlüğünü korumayı başarabilirsen, hem kişisel hem de profesyonel anlamda büyük kazançlar elde edebilirsin. Gelecek hakkında yapacağın planlar bu dönem alacağın ilham ile şekillenecek. Hareket etmeye ve risk almaya istekli ol; yeni deneyimler sana beklenmedik kapılar açabilir. Akşam saatlerinde, sevdiklerinle yapacağın sohbetler derin anlamlı olabilir ve senin kimliğini daha iyi anlamana yardımcı olacaktır. Kendine güven ve içsel sesine kulak ver; bugün her şey senin elinde.
Ruh halin duygusal ve karmaşık bir denge içinde. İçsel düşüncelere yönelmek, derin bir anlayış kazanmanı sağlayabilir. Sezgilerin güçlü; bu, insanlarla olan iletişiminde gözlemci ve duyarlı olmanı gerektiriyor. Bugün, bir şeyler yapmak ve başkalarına yardım etmek isteği içindesin, ama öncelikle kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin. Kendine zaman ayırmak, içsel huzuru sağlamak için önem taşıyor. Hayal gücün oldukça aktif; sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir zaman olabilir. Sosyal bağlantılarda samimi ve içten bir yaklaşım, ilişkileri derinleştirmeni sağlayabilir. Ayrıca, geçmişle ilgili bir konunun tekrar gözden geçirilmesi gerekebilir. Bu durum, duygusal bir rahatlama ve içsel bir çözüm bulman için yardımcı olacaktır. Şefkatin, yakın çevrendekilere ilham verecek, yardımlaşma duygusu ön plana çıkacak. Kale almak ve duygusal derinliklerde kaybolmamak adına, mantığını da devreye sokmayı unutma.
