1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Girişken enerjin ve cesur doğan, bugün karşına birçok fırsat çıkarabilir. Merak duygun seni yeni deneyimlere yönlendirecek. Kendine olan güvenin, sosyal ortamlarda ilgi çekmeni sağlayacak. İletişim becerilerin güçleniyor, bu da ilişkilerde ani ama olumlu dönüşümlere yol açabilir. İçsel çatışmalar yaşayabilirsin; bu dönem, kendi isteklerinle toplumsal beklentilerin arasındaki dengeyi bulman için önemli olacak. Sabırsızlık ve acelecilik, kararlarında sorun yaratabilir. Duygusal meselelerde açık ve dürüst olmak, yararına olacaktır. Kendi başına hareket etmek isteyebilirsin; ancak, ekip çalışmasının getireceği sinerji de oldukça kıymetli. Yaratıcılığın yükselebilir, bu sayede sanatsal veya ilgini çeken alanlarda başarılı projeler ortaya çıkarabilirsin. Fiziksel enerjini yüksek tutmak için spor yapmaya yönelmen faydalı olabilir, bu hem bedenine hem ruhuna iyi gelecek.
Sakin ve sabırlı bir enerjiyle güne başlayacaksın. Bugün, hayatının daha çok maddi ve görünür yönleri üzerine odaklanabilirsin. İş ve kariyerle ilgili bazı fırsatlar karşına çıkabilir; bunları iyi değerlendirmelisin. İnisiyatif almak için kendini cesur hissettiğin anlar yaşayabilirsin.İlişkilerinle ilgili ise, duygusal derinlikler keşfetmek isteyeceksin. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, özellikle güven ve bağlılık konularında seni daha tatmin edecek. Duygularını ifade etmekte tereddüt etmemelisin; içsel huzurun bu şekilde artabilir. Kendini iyi hissetmek için doğayla olan bağını güçlendirmen, ruhsal yönden yenilenmene yardımcı olabilir.Finansal konularda dikkatli davranmalısın. Birikim yapma ve harcamalarını gözden geçirme zamanı. Daha önce yaptığın yatırımlarına yeniden değer verebilir; geleceğini sağlamlaştıracak kararlar alabilirsin. Kendine huzur veren küçük alışkanlıkları ihmal etmemeli, basit zevklerle mutluluğu yakalamalısın. Günün genelinde kendini güçlü ve kararlı hissederken, doğru adımlar atmak için hazır olacaksın.
Zihin açıcı fikirlerin öne çıkacağı bir gün. Sosyal çevrenle etkileşimlerin artabilir, yeni insanlarla tanışma fırsatları kapını çalabilir. Düşüncelerin ve kelimelerin gücü bugün seni etkileyebilir; bu yüzden neyi ne şekilde ifade ettiğine dikkat etmelisin. Beklenmedik gelişmelere açık ol, belki de daha önce fark etmediğin bir yeteneğini keşfedebilirsin. İçsel merakın artıyor, ilgi alanlarını genişletmek için yeni kaynaklar arayabilirsin. Teknolojiyi takip etmen, yaratıcılığını artıracak projeler için faydalı olacaktır. Kendini ifade etmenin yollarını keşfederken, duygularına da denk düşen bir iletişim kurmayı unutma. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme, bugün ilginç tartışmalara zemin hazırlayabilir. Özellikle partnerinle veya en yakın dostlarınla derin sohbetler yapma ihtiyacı hissedebilirsin. Unutma, dinlemek de en az konuşmak kadar önemli. İçsel sesini dinleyerek günün getirdiği fırsatları en iyi şekilde değerlendirebilirsin.
Duygusal derinliklerin vurgulandığı bir dönemdesin. Ailevi bağlarla ilgili önemli konuşmalar yapabilir, sevdiklerinle daha anlamlı ilişkiler kurabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için yaratıcı faaliyetlere yönelmek, seni bir nebze dinlendirebilir. Hayatındaki bazı duygusal yükleri bırakma zamanı gelmiş olabilir; geçmişe dair duygularınla yüzleşmeyi seçmek, seni liberasyona götürecektir. Özellikle, kalbinin sesini dinleyerek, nedensiz ama güçlü bir şekilde seni çeken şeyleri keşfetme isteği içinde olabilirsin. Kendinle olan iletişimini güçlendirmek, dış dünyaya daha açık ve huzurlu bir şekilde adım atmanı sağlayacak. İleriye dönük hedeflerini belirlerken, sezgine güvenmeyi unutma, içsel rehberliğin seni doğru yola yönlendirecektir.
Bugün, kendinizi sahnede gibi hissedebilir, ilgi odağı olma arzusuyla dolup taşabilirsiniz. Sanatsal yetenekleriniz ve yaratıcılığınız ön plana çıkıyor. Cesur ve etkileyici bir şekilde düşüncelerini ifade etme fırsatı bulacaksınız. Yakın çevreniz, uyum ve olumlu bir enerjiyle dolup taşıyor. Sosyal ilişkilerinizde sıcaklık ve samimiyet ön planda, bu, kalabalık ortamlarda kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayacak. Ancak, kendinizi aşırıya kaçmadan, sabırlı ve dengeli bir şekilde ifade etmeye özen göstermelisiniz. İçsel bir çekim alanı oluşturacak, insanları etrafınızda toplama mizacınızla ilgileri üzerinize toplayabilirsiniz. Aceleci kararlar almaktan kaçınarak, sezgilerinizi dinlemeniz ve hislerinizi doğru bir şekilde yönlendirmeniz önemli. Duygusal derinlik, düşündüğünüzden daha önemli olabilir; bu nedenle ilişkilerinizdeki iletişimde samimi, açık ve dürüst olmaya odaklanmalısınız. Ayrıca, finanse edebileceğiniz yeni projelere ya da yatırımlara yönelmek bu dönemde mantıklı olabilir. Kendi iç ve dış dünyanızın uyum içinde olması, gününüzü güzelleştirip, hedeflerinize ulaşmada yardımcı olacaktır. Unutmayın, her şey iyi bir denge ile daha güzel olur!
Detaylara olan düşkünlüğün bugün daha da belirginleşiyor. İş hayatında, pürüzsüz bir ilerleme kaydetmek için dikkatini dağıtan unsurları bertaraf etmen gerekebilir. Organizasyon ve planlama becerilerin sayesinde karmaşayı kolayca kontrol altına alabileceksin. Kendi standartlarını ön planda tutarken, başkalarının ihtiyaçlarına da duyarlı olmalısın; bu, ilişkilerini güçlendirecek. Sağlık konusunda, bedenine olan özenini artırma zamanın geldi. Gün boyunca spor veya meditasyon gibi aktivitelerle zihnini ve bedenini dengelemeyi unutma. Gerekli özeni gösterdiğinde, zihinsel netliğin ve enerjin tazelenecek. Duygusal açıdan, içsel huzurunu bulmak için yalnız kalmaya ve düşünmeye ihtiyacın var. Kendine karşı nazik olmalı ve gerektiğinde destek aramaktan çekinmemelisin. Karşına çıkan ufak engeller, seni yavaşlatmak yerine, daha sağlam adımlarla ilerlemeni sağlayacak dersler sunacak.
Denge arayışın her zamankinden daha belirgin hale geliyor; içsel uyumunu sağlamaya çalışırken, başkalarıyla olan ilişkilerinde de hassas bir denge kurmak isteyebilirsin. Sosyal çevrendeki bazı gerginlikler, iletişim becerilerini daha etkili kullanmanı gerektirebilir. Dışarıdan gelen baskılara karşı duruşunu korumalı ve gerektiğinde sınırlarını çizmelisin.Bugün, sanatsal yeteneklerini ortaya koymak ve estetik alanındaki ilgi alanlarını keşfetmek için harika bir zaman. Gözlemlerine dikkat et, seni derin düşüncelere sürükleyen anlar yaşayabilirsin. İçsel sesini dinle ve hislerine göre hareket et. Karşılaştığın zorluklar seni daha da güçlendirebilir; sabırlı ol ve olayların doğal akışına güven. Başkalarına yardım etme isteğin, onları etkileyebilir ve ilişkilerinde derinleşmeye yol açabilir. Kendinle barışık olduğun anlar yaratmak, günün en önemli ihtiyacı. Şu anki ruh halin, çevrendeki kişilere ilham verici bir etki bırakabilir. Unutma ki, denge senin doğanda var; onu bulmak için yeterince cesur olmalısın.
İçsel derinliklere yolculuk yapma zamanı. Gözlemlerine ve hislerine odaklanarak çevrendeki insanlarla kurduğun bağlantılarda farklı bir seviyeye geçebilirsin. Hissedilenleri anlamak, bazı ilişkilerdeki denklemleri yeniden gözden geçirmeni sağlayabilir. Yanındaki insanlardan alacağın destek, güçlü bir bağ oluşturmanı sağlayacak. Duygusal yoğunluğun arttığı bu dönemde, sakin kalıp iç dünyanı dengelemen önemli. Sürprizlerle dolu bir gün; ani gelişmeler seni heyecanlandırabilir. Kendini açık tut ve kalbini dinle, beklenmeyen fırsatlar karşına çıkabilir. İçsel gücünü sonuna kadar kullanmak, seni hedeflerine daha da yaklaştıracak. Unutma, senin derin sezgilerin başkaları için de ilham kaynağı olabilir.
Bugün macera dolu bir gün seni bekliyor, yeni deneyimlere açık olman gereken bir dönemdesin. İçinde bir keşif arzusu var ve bu seni sıradanlıktan uzaklaştıracak. Seyahat planları veya yeni bir hobinin peşine düşmek için harika bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrendeki insanların etkisi, senin yaşamına taze bir soluk getirebilir; birlikte vakit geçirerek keyifli anlar paylaşabilirsiniz.Zihinsel bir ifade dönemi, düşüncelerini özgürce ifade etmek için kollarını sıvamalısın. Yazmak, sanatsal bir proje ya da bir tartışma, yaratıcılığını ortaya koymana yardımcı olabilir. Aynı zamanda, sıkı dostluk ya da ilişki bağlarındaki iletişimde açıklık ve samimiyet ön planda olmalı.Öte yandan, ani gelişmelere karşı dikkatli olman gereken bir zaman. Belirsizlikler, senin özgürlüğüne etki edebilir; ancak, içsel rehberliğine güvenerek bu durumlardan güçlenerek çıkabilirsin. Bugün, hayatının kontrolünü eline almak ve geleceğe dair cesur adımlar atmak için mükemmel bir fırsat olacak. Kendine karşı nazik olmayı unutma ve yeni başlangıçlarla dolu bu serüvenin tadını çıkar.
Bugün, sorumluluk duygusu ve hedef odaklılığın seni sarıp sarmalayacak. İş yaşamında kararlılık göstermek, seni öne çıkaracak. Önemli projeler üzerinde yoğunlaşabilir, yaratıcılığını ortaya koyabilirsin. Çalışma arkadaşlarınla olan etkileşimlerin güçleniyor, birlikte başarılı sonuçlara ulaşma potansiyeliniz artıyor. Özel hayatında ise daha derin bir anlayışa ve empatiye ihtiyaç var. İlişkilerde iletişimde samimiyet ve açıklık, sıkıntıların üstesinden gelmeni sağlayacak. Duygusal bağları kuvvetlendirmek için zaman ayırmalısın; belki küçük sürprizler ya da birlikte geçirilen keyifli anlar faydalı olabilir.Aynı zamanda, kendi iç sesini dinlemek için biraz yalnız kalma zamanı geçirebilirsin. Meditasyon ya da doğada yürüyüş yapmak zihnini arındırmana yardımcı olacak. Güçlenmek ve dengeni bulmak için bu tür kendinle baş başa kalma anları değerli. Unutma, kararlılığın ve disiplinin, bugün ulaşmak istediğin tüm hedeflere giden yolda en büyük yardımcıların.
Farklı bir bakış açısı geliştirme arzusu içindesin. İnovatif düşünceler ve yaratıcı çözümler bulmak için ilham verici bir gün. Grup aktiviteleri, sosyal çevrenle olan etkileşimlerin ve işbirlikler inanılmaz derecede keyifli ve verimli geçecek. Ani ve beklenmedik olaylar, senin için heyecan verici değişim fırsatları doğurabilir. İçsel özgürlüğüne ve bağımsızlığına olan düşkünlüğün, başkalarıyla olan ilişkilerini etkileyebilir; bu dengeyi korumaya özen göster. İnsanların farklılıklarına saygı duyarak, ortak bir amaç uğruna bir araya gelmek, seni daha da güçlendirecek. Empati ve anlayışla, etrafında dalgalanan enerjiyi dengeleyebilirsin. Bugün, kalbinin sesine kulak vererek, sezgilerinle hareket etmeyi tercih edebilirsin.
Hayal gücünün derinliklerine dalacağın bir gün seni bekliyor. Duygusal olarak oldukça hassas olduğun bu dönemde, çevrendekilerin hislerini daha derin bir şekilde anlayabilirsin. Empati yeteneğin, ilişkilerini güçlendirecek. Sanatsal yeteneklerini keşfetmek veya bu konuda bir şeyler yaratmak için harika bir zaman. Alışılmışın dışında düşünebildiğin bu süreç, yaratıcılığını ortaya çıkarmanı sağlayabilir. İletişimde daha açık olman gerekecek, içtenliğin ve duygu derinliğinle insanları etkileyebilirsin. Bazı zorluklarla karşılaşsan da, sezgilerin sana doğru yolu göstermekte yardımcı olacak. Kendi içsel dünyana dönmek ve yaşadıklarını analiz etmek için sakin anlar yaratmayı unutma; bu, sana büyük bir güç katacak.
