1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Bugün, cesaretin ve kararlılığının ön plana çıktığı bir gün. İçsel motivasyonun yüksek, hedeflerine odaklanmış durumdasın. Bu enerjiyi kullanarak yeni projelere adım atabilir veya mevcut işlerini daha ileri bir düzeye taşıyabilirsin. Yakın çevrendeki insanlar üzerinde olumlu bir etki bırakma gücün var; liderlik vasıfların, takipçilerini harekete geçirebilir.Duygusal dünyanda ise tutkulu anlar yaşayabilirsin. İlişkilerde ani değişimler söz konusu olabilir, bu durum seni heyecanlandıracak. Ancak, hislerini kontrol altında tutmakta fayda var; aceleci davranışların yanlış anlamalara yol açabilir. Sağlık açısından enerjin yüksek, spor yaparak bu enerjiyi olumlu bir şekilde değerlendirebilirsin.Bugün, içsel sesine kulak vererek kararlar almak, seni doğru yola yönlendirecek. Unutma, cesaretin seni her zaman bir adım öne taşıyacak. Akışa güven, yeni yollar açılacak.
Bugün çevrenle kurduğun bağlantılarda derin bir etkileşim yaşayabilirsin. İçsel duyguların, seni yeni bir perspektife yönlendirebilir. İş hayatında, prestij kazandıracak fırsatlar karşına çıkabilir, ancak bunları değerlendirirken dikkatli olmalısın. İlişkilerinde ise, samimiyet ve güven ön planda. Aşk hayatında, ani duygusal dalgalanmalar hissedebilirsin; bu duyguları anlamak için kendine zaman tanımalısın. Aileyle ilgili konular gündeme gelebilir, destekleyici bir rol üstlenmen gerekebilir. Kendini dinlendirip, ruhsal dengenin korunmasına özen göster. Bu, yaratıcı projelerine odaklanmana yardımcı olacaktır. Günün sonuna doğru, içsel huzurunu bulacağın anlar yaşanabilir.
Bugün iletişim becerilerin ön plana çıkıyor, başkalarıyla kurduğun diyaloglar seni beklenmedik yerelere götürebilir. Fikirlerinle dikkat çekmek, yeni projelerde parlamak ve sosyal çevrende etkili olmak için harika bir zaman. Esnekliğin ve farklı bakış açıların, başkalarına ilham verecek. İçsel merakın seni yeni şeyler öğrenmeye teşvik ediyor. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetlerde duygusal derinlik yakalayabilirsin; yüzeyde kalmamak sana yeni perspektifler kazandıracak. Ancak, bazı kararsızlıklar yaşanabilir; bu durumda içgüdülerine güvenmelisin. Yeni tanışmalar veya eski dostlukların tekrar canlanması olasılığı var. Gerçek anlamda kendini ifade etmekten çekinme; yaratıcı yanını keşfetmek için mükemmel bir gün. Kendine karşı nazik ol ve başkalarının da görüşlerine saygı göster, zira keyifli, ilham verici anılar biriktirebilirsin.
Bugün duygusal derinliklerinize inmeye yönelik güçlü bir eğilim hissediyorsunuz. İçsel dünyanızla bağlantı kurma çabası, kendinizi daha iyi anlamanıza yardımcı olacak. Ailevi ilişkilerde sıcak ve samimi bir atmosfer hâkim; sevdiklerinizle anı paylaşmak, ruh halinize olumlu katkı yapacak. Duygusal açıdan destek arayışınızda, yakın dostlarınızın yanınıza gelmesi muhtemel. Temasta olduğunuz kişilerle paylaşımlarınız, kalbinizdeki ağır yükleri hafifletmenizi sağlayacak. İş veya projelerde, dikkatinizin dağılmasına neden olabilecek dışsal etmenlerden uzak durmalısınız; iç huzurunuzu korumak adına bunları dengelemek önemli. Kendinize kısıtlamalar getirmemeye çalışarak, yaratıcı ve sezgisel yönlerinizi keşfetmeye odaklanın. Yazılı veya sözlü ifade yeteneğiniz ön planda, düşüncelerinizi aktarmak için mükemmel bir zaman. Günün sonunda, kendinize ayıracağınız birkaç dakikalık bir meditasyon veya kısa bir yürüyüş, ruh halinize büyük bir iyilik yapabilir. Duyguların su yüzüne çıkmasına izin verin; bu, iyileşme ve büyüme süreciniz için gerekli.
Bugün, içindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme isteğin artacak, bu da sosyal çevrenle olan etkileşimlerine yansıyacak. İlişkilerinde daha tutkulu ve cesur olabilirsin. Öne çıkma arzun, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Ancak, başkalarının görüşlerini de dinlemeye özen göstermelisin; etrafındaki insanların düşüncelerine daha fazla ilgi göstermek, iletişimini güçlendirecek. İş veya projelerde liderlik özelliklerinle öne çıkabilir, çevrendekilere ilham verebilirsin. Kendine güvenin artarken, risk almak konusunda daha istekli olabilirsin. Fakat, kibir ve gururdan kaçınmak, ilişkilerini daha sağlıklı kılacak. Bugün, içsel gücünle beraber çevrendekilere de ilham vermek için harika bir fırsat. Rahatını bozma, yeni şeylere açık ol. Kendi potansiyelini görmek, bugün sana birçok kapı açacak.
İçsel huzur arayışında olduğun bir gün. Günün erken saatlerinde belirsizlik hissi, zihninde karmaşaya yol açabilir. Ancak bu duyguları geride bırakıp, net bir hedefe odaklanmak için fırsat yakalayacaksın. İş yerindeki projelerde detaylara daha fazla dikkat etmek, başarı getirebilir. Sosyal ilişkilerde de iletişim becerilerin ön planda; insanlar senin mantıklı yaklaşımlarından faydalanmak isteyebilirler.Duygusal alanında ise sevgi dolu bir destek bulabilirsin. Partnerinle veya sevdiklerinle birlikte zaman geçirmek, ruhunu besleyecek. Kendine dönüp bakmak ve içsel gelişim için fırsatlar yaratmak isteyeceğin bir dönemdesin. Yoga veya meditasyon gibi aktivitelerle zihinsel dinginliğini artırabilirsin. Unutma ki, küçük detaylar büyük değişimlere yol açabilir; bu yüzden elindeki fırsatları değerlendirmeyi ihmal etme.
Denge arayışı içinde olacağın bir gün. Sosyal ilişkilerin, dostluk bağların ön plana çıkacak ve ortak projelerdeki yaratıcı fikirlerin dikkat çekecek. Etrafındaki insanlarla iletişiminde uyum ve güzellik ön planda olacak. Kendi iç dünyanı dengelemek için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendi isteklerini ve başkalarının beklentilerini dengede tutmakta zorlanabilirsin; bu nedenle öz disipline odaklanmakta fayda var. Bu süre zarfında sanatla ilgili bir şeyler yapma isteği doğabilir, yaratıcılığını ifade etmek iyi bir seçenek olabilir. Ayrıca, sürpriz bir teklif ya da fırsat karşına çıkabilir, bu fırsatı değerlendirmek için cesaret göster. Unutma, içsel huzurunu sağlamak, dış dünyada da denge bulmana yardımcı olacak.
Bugün, içsel duyguların ve gizli tutkuların ön planda olacağı bir gün. İlişkilerde derinlik arayışın artabilir; bu, seni ya sevdiğin kişiyle daha yakın bir bağ kurmaya ya da bazı şeylere açık bir şekilde yüzleşmeye yönlendirebilir. Akrep ruhunun karanlık köşelerini aydınlatma isteği, belki geçmişle ilgili bir konunun yeniden gündeme gelmesine sebep olabilir. Duygusal zekânı kullanarak bu durumları yönetmek, seni daha güçlü hale getirecektir. Kendi sınırlarını bilmek ve gerektiğinde kendini korumak da önemli olacak. İçsel dönüşüm ve yeniden doğuş fırsatları kapını çalabilir; bu nedenle, kendine güven ve cesaretle hareket et. Her şeyin bir parçası olduğunu kabullenerek, ruhsal yolculuğunda derinliklere inmeye hazır ol. Bugün, kendini keşfetmek için mükemmel bir zaman. жаса
Serbest ruhun ve maceracı doğanla bugün keşif ve yenilik dolu bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere açık ol ve günlük rutinini renklendirecek fırsatları değerlendirmekten çekinme. Sosyal çevrende kendine yeni dostlar edinme şansı var; bir parça cesaretle, ilgi alanların etrafında yeni insanlarla keyifli sohbetler gerçekleştirebilirsin.Bugün, tutku ve heyecan dolu bir enerjiyle dolup taşacaksın. İçindeki yaratıcılığı açığa çıkarmak için uygun koşullara sahip olduğunu hissedebilirsin. Belki bir sanat projesine ya da yazma çalışmalarına dalmak isteyeceksin. Bunun yanı sıra, sezgilerin güçlenecek; duygusal olarak derin bağlantılar kurmak için ideal bir zaman dilimindesin.Dikkatini dağıtan şeylere karşı dikkatli ol; bazen anlık heyecanlar seni baştan çıkarabilir. Sakin kalmaya çalış ve finansal kararlarını sağlam bir temel üzerine inşa et. Gün sonunda, ruhsal bir tatmin yaşayacak ve içsel bir huzur bulacaksın. Kendini şanslı hissetmekten çekinme; evren sana destek veriyor!
Bugün, kararlılığın ve disiplininin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar seni başarıya götürebilir. Çevrendekilerle olan ilişkilerinde sabırlı olman, iletişimini güçlendirecek. İş yerindeki projelerde liderlik niteliklerin sergileyeceğin fırsatlar doğabilir, fikirlerini cesurca paylaşmaktan çekinme. Kişisel yaşamında ise, geçmişten gelen bazı duygusal yükler seni zorlayabilir. Bu duyguları kabullenmek ve onlarla yüzleşmek, sana özgürlük hissi verecektir. Dikkatini iç dünyana yönlendirmenin, içsel huzurunu bulmanda büyük katkısı olacak. Sağlığına dikkat etmelisin; dinlenmeyi ve düzenli beslenmeyi ihmal etme. Unutma, başarı sadece dışarıda değil, içsel denge ve huzurda da yatar.
Bugün, yenilikçi fikirlerin ve yaratıcı çözümlerin ön planda olduğu bir gündesin. Sosyal ilişkilerinde yapıcı ve cesur olma eğilimindesin. Arkadaşların ya da topluluklarla olan etkileşimlerin, seni sıra dışı düşüncelere yönlendirebilir. Olumsuz yorumlara karşı duyarsız kalabilme kapasiten, seni daha güçlü kılacak. Duygusal olarak bağımsızlık arayışında olabilirsin, bu da bireyselliğine vurgu yapıyor. İçsel huzuru sağlamak için kişisel alanına ihtiyaç duyacaksın. Kendine zaman ayırmayı unutma. Herhangi bir projeye başladığında, özgün yaklaşımlar geliştirerek kendini ifade etmek isteyeceksin. Bu süreçte karşına çıkabilecek gizli düşmanlıklara dikkat et, sezgilerini kullanarak bu durumları aşabilirsin. Gelecek odaklı düşüneceğin bir dönemde olacaksın; hayallerinin peşinden koşmak için yeterince motivasyona sahipsin. Hayatındaki yenilikleri karşılamak için açık olmalısın.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin yoğun olarak ortaya çıkacağı bir gün. İçsel huzuru bulmak için meditasyon veya doğayla vakit geçirmek çok faydalı olabilir. Başkalarıyla olan ilişkilerinde empati ve anlayış egemen olacak; bu, çevrendekilerle olan bağlarını güçlendirebilir. Hayal gücünün tavan yaptığı bu dönem, yaratıcı projeler için ilham verebilir. Kendi içsel benliğinle bağlantı kurmak, ruhsal olarak büyüme fırsatlarını getirecek. Gün boyunca karşılaşabileceğin ufak engeller, aslında seni daha iyi bir çözüme yönlendirebilir. Yaradıcı enerjini ifade etme fırsatlarını değerlendirmeyi unutma. Bırak, sezgilerin seni yönlendirsin.
