1
ile büyük ödüller kazanan Azra Deniz Okyay başarı hikâyesini anlattı
Azra Deniz Okyay, “Küçük Kara Balıklar” kısa metrajı ve “Sulukule Mon Amour” kısa belgesel filmiyle festival izleyicileri tarafından bir kenara not edilmişti. Geleceği parlak bir yönetmen olarak görülüp ilk uzun metraj filmi merakla bekleniyordu. Okyay, “Hayaletler” filmi ile bu beklentileri boşa çıkarmadı. 77. Venedik Film Festivali’nde Büyük Ödül kazandı. Adını böylece dünyaya duyuran Okyay, geçen hafta 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen” seçildi. Bu az buz bir başarı değil. Okyay, Altın Portakal tarihinde bu ödülü kazanan 3. kadın yönetmen. “Hayaletler” de festivalin en iyi filmi seçilirken toplamda 5 ödül kazandı. Şimdi Moskova ve Gent’te festival yolculuğuna devam edecek…
“Hayaletler”, bir ilk filme göre oldukça cesur bir film. Ele aldığı konuları sıralarsak belki daha iyi anlaşılır: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, erkek şiddeti, Suriyeli göçmen meselesi, kentsel dönüşüm adaletsizliği, sınıf meselesi, “Yeni Türkiye”nin “makbul” insanları ve LGBTİ+’lar var bu filmde. “Hayaletler”, Fikirtepe’deki Sucular Mahallesi’nde geçiyor. Tüm Türkiye’de saatlerce süren elektrik kesintisinin olduğu tek bir günde yaşananları, dört farklı karakterin birbirine geçen hikâyesi üzerinden anlatıyor. Normal şartlarda bu kadar çok meselenin bir araya gelmesi büyük risk taşısa da bunun altından ustalıkla kalkmış yönetmen. Azra Deniz Okyay’la filmini ve kazandığı ödülleri konuştuk.
– Üzerinden biraz daha zaman geçmişken kazandığınız ödüller nasıl hissettiriyor kendinizi? Film bittikten sonra bu kadar ödül alacağını hissettiniz mi?
Filmi yazarken, çekerken hep kendi dünyama kapanıp çalıştım ve Venedik’e giderken de “Su yolunu bulsun, buraya gelmemiz bile çok güzel” demiştim. Gösterim yapabilmek müthiş bir şanstı. Antalya’da filmimi değerlendiren jürinin onurlandırıcı cümleleriyle ödül almak kadar mutluluk verici bir şey yoktu. “Hayaletler” için ya siyah ya da beyaz gibi algılanacak diyordum ki öyle de oldu. Ama farklı olduğunun başından beri farkındaydım.
– Jüri de “Cesaretten yana tavır almak istedik” demişti. Bu kadar ciddi konunun yer aldığı böyle bir film için bu cesaret nereden geliyor diye sorsak…
Kendinden emin ve çalışkan kadınlar büyüttü beni. Hepsi de bana karşılarına çıkan zorlukları anlattılar ve tekniklerini nasıl geliştirdiklerini… Onlardan biri de ressam Zehra Aral, “Sanatın cinsiyeti yoktur” der. Yaptığım şey, yalnızca normal bir çalışma temposunun on misli çalışmak oldu. Çalışırken sadece kendi senaryo tekniğimi, kurguyu ve kamerayı nasıl daha iyi geliştirebileceğime odaklanan birisiyim. Bu birkaç konu, birbirine bağlı tek bir hikâye aslında. Farklı bir sanat ürünü ortaya koyabilmek içinde cesaret barındırır. Umut vaat etmelidir.
– Altın Portakal’daki ödüllerin ağırlıklı olarak kadınlara gitmesi de çok konuşuldu…
Ödüllerin her birinin titizlikle ve yenilikçi bir bakış açısıyla dağıtıldığını düşünüyorum. Bugüne dek ödül almak için neredeyse yalnızca kadın oyuncular çıkıyordu sahneye. Bunun değişmeye başladığını görmek için bile çok değerliydi o gece. Birbirinden yaratıcı sanatçı ve yazarlardan oluşan bir jüriydi ve Hayaletler’in teknik gücünü görmüş olmaları bizi çok mutlu etti. Ki onlar da çağdaş ve yenilikçi olana vurgu yaptılar o gece.
– Bir kadın yönetmen olarak bugüne kadar ne tür zorluklar yaşadınız? Bu filmi çekerken de destek kampanyası başlatmıştınız, o süreçten bahseder misiniz?
Paramız yok denecek kadar azdı. Kampanya yapınca biraz manevi destek de toplamış olduk. Çünkü bu döneme kadar hiç destek alamadım. 2010’da, çok erken yaşta başladım yönetmenliğe ve başka sektörlerde de çalıştım. Oralarda net bir şekilde “Yapmaya başladığım iş neden geri alındı?” veya “Neden iş alamıyorum?” diye sorduğumda, sektördeki muhatabım beni korumak yerine, çok net bir şekilde “Kadın yönetmen istemiyorlar” yanıtını verdi. Ben de zaman kaybetmeden bir sporcu veya müzisyen gibi toparlanıp kendi tekniğimi geliştirdim. Senaryo kurgumu bir bütün şekilde çalıştım. “Hayaletler” için gerçekten de çok çalıştık değerli prodüktörüm Dilek Aydın ile. Olanaksızlıklar nedeniyle bu olmazsa “B şıkkı, C şıkkı nedir?” diye sürekli çekimler için alternatifler ürettik, yeter ki hiçbir şey bize engel olmasın, çekimler sekteye uğramasın istedik.
– Bir de filmde Korospular korosunun sahnesine parantez açmak isterim… Nasıl ortaya çıktı, düşünüldü o sahne?
Çok sevdiğim arkadaşlarım Korospular. Her biri kendi dalında çok iyi bir sanatçı ayrıca. Yarattıkları bu koro bize bu renkleri saçtı. Onları ilk kez Berlin’de bir konserde görmüştüm. Çok güzellerdi. Sonrasında “Boysan’ın Evi”nde kısa bir çekim yaptım. O sırada o evin içine yayılan coşkuyu izledim ve “Hayaletler” ile onları arşivlemek istedim.
– Sinemamızda taşra ve erkek hikâyelerinin anlatımlarının çoğunlukta olduğunu görüyoruz. Ama “Hayaletler”de de anlatıldığı gibi hem şehrin hem de her yaştan ve her sosyokültürel ortamdan kadının sorunları çok fazla. Neden anlatılmıyor sizce?
Taşrada çok farklı hikâyeler var ve kadınlar da var. Sırf göstermek adına bazı filmlerde kadınların kullanılmasını garip buluyorum. Edebi ve sinematik bir dil de geliştirilmiyor. Topraklarımızda edebi dilini geliştirmiş inanılmaz yazarlar var. Tekdüze değiller, şehirde veya taşrada geçiyor hikâyeleri ve farklı yazım biçemleri kullanarak anlatıyorlar o duyguları. Sinemada da neden bu şekilde yapılmasın? Daha önce bu türde filmler Türkiye sinemasında yapıldı. Son birkaç senedir “aynılaşma” var bazı filmlerde.
Bugün enerjin zirve yapacak. İçindeki macera arzusunu özgür bırakabilirsin. Kendini cesur hissettiğin anlar, yeni başlangıçlara kapı aralayabilir. Sosyal bağlarda sıcaklık ve çekicilik ön planda. Arkadaşlarınla geçmişte yaşadığınız güzel anıları paylaşmak, ilişkilerinizi güçlendirebilir. İş veya projelerle ilgili yenilikçi fikirlerin öne çıkarken, başkalarını da ikna etme yeteneğin artacak. Ancak, aceleci davranmamaya özen göster. Duygusal ilişkilerde ise ani tepkiler verme riski var; sabırlı olman faydalı olabilir. Kalbindeki tutku, seni motive ederken, geleceğe dair planlarını netleştirme zamanı. Diligentce ilerle, ancak önünü görmek adına biraz geri çekilmeyi de ihmal etme. Kendini ifade etme arzun güçlenebilir; bu, yaratıcılığını artırıp, seni daha iyi bir versiyonuna dönüştürebilir.
Güçlü bir kararlılık ve sabır içinde güne başlayabilirsin. Bugün, mali konularda atılımlar yapmak için doğru bir zaman dilimindesin. İçsel huzurunu ararken, estetik ve sanatla ilgili yeni projelere yönelmekte fayda var. Duygusal ilişkilerde samimi iletişim kurma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, bağlarını güçlendirecek. Sağlığa dikkat etmelisin; meditasyon veya doğada zaman geçirerek ruhsal enerjini tazelemek iyi gelecek. Sadece çevrendeki uyumdan keyif almakla kalmayıp, aynı zamanda kendi ihtiyaçlarına da odaklanmalısın.
Bugün iletişim becerilerin parlayacak, düşüncelerini başkalarıyla paylaşmaktan keyif alacaksın. Farklı perspektiflerle karşılaşmak, zihin açıcı olabilir. Sosyal ortamlarda dikkat çekeceksin; çevrendekilerle derin sohbetler yapma fırsatı bulabilirsin. Aynı zamanda, merak duygun seni yeni bilgilerin peşine yönlendirebilir. Çalışma hayatında ise takım çalışmasına dayalı projelere katılmak, daha etkili sonuçlar elde etmene yardımcı olacak. İçinde bulunduğun durumlar, beklenmedik durumlara karşı esneklik ve uyum sağlama yeteneğinle daha kolay üstesinden gelebilirsin. Önemli kararlar almadan önce, duygusal ve mantıksal yönlerini dengelemeye çalış. Sevgiliyle veya yakın arkadaşlarla yapılan konuşmalar, ilişkinin derinleşmesine zemin hazırlayabilir; içtenlikle paylaşımda bulunmak, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek. Kıskançlıklara veya geçmiş anlaşmazlıklara takılı kalmamakta fayda var, esnek ve açık görüşlü kalmayı ihmal etme.
Duygusal derinliğin bugünün en belirgin teması. İçsel huzuru bulmak için kendi ihtiyaçlarına odaklanmalısın. Aile üyeleriyle olan ilişkilerin, destekleyici ve güven verici bir atmosfer yaratma potansiyeline sahip. Kendini savunmasız hissettiğin anlarda, sevgi dolu bir ortamda olmak sana iyi gelecek. Geçmişteki anılar, şimdiki hislerini şekillendirmekte, bu nedenle bazı konuları gözden geçirmek isteyebilirsin. Duygusal zekânı kullanarak başkalarıyla daha derin bağlantılar kurma fırsatı var. Bu dönemde, içsel yolculuğuna yönelmek, daha iyi bir anlayış ve yaşam dengesi sağlayabilir. Unutma, koruma içgüdün sadece kendine değil, sevdiklerine de ışık tutabilir. Sakin bir akşam geçirerek kendine zaman ayırmak, günün karmaşasından uzaklaşmana yardımcı olacak.
Bugün, içindeki ilgi çekme ve parlayarak öne çıkma arzusuyla dolup taşıyorsun. Özgüvenin zirveye çıkarken, çevrendekilerin dikkatini çekmekte zorlanmayacaksın. Yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir fırsat var; bu, bir proje ya da sanatla ilgili olabilir. Takım çalışmasında liderlik vasıflarını göstererek, grup dinamiklerini avantaja çevirebilirsin. Aşk hayatında ise romantizm dolu anlar seni bekliyor. Partnerinle arandaki bağı güçlendirmek için samimi paylaşımlar yapabilirsin. Bekar isen, karşına çıkan yeni birinin çekiciliği seni etkileyebilir, kalbine hitap eden birisiyle keyifli zamanlar geçirebilirsin. Sağlığın açısından hareket etme isteğin artarken, spor yapmak için iyi bir gün. Fakat aşırıya kaçmamaya dikkat etmelisin. Aynı zamanda, duygusal olarak kendini rahatlatacak aktivitelere yönelmek, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir.
Detaylara olan düşkünlüğün, gün içinde karşına çıkacak fırsatları daha iyi değerlendirmene yardımcı olacak. Ayrıntılara dikkat ettiğin sürece iş ve kişisel hayatında ilerleme kaydedebilirsin. Kendine güvenin artacak ve bu, başkalarını etkileme gücünü güçlendirecek. İletişimde samimi ve net olman, ilişkilerindeki bağları güçlendirecek. Sağlığınla ilgili konularda atılacak adımlar, uzun vadede faydalı sonuçlar doğurabilir. Kendi ihtiyaçlarına ve isteklerine odaklanmayı ihmal etme; bunun yanında sevdiklerine zaman ayırmak da önem taşıyor. Duygusal dengeyi sağlamak, ruhsal olarak rahatlamana yardımcı olacak. Unutma, her şeyin bir zamanı var; sabırlı ol ve sürecin tadını çıkart.
Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin ön planda. Bugün, dostlarınla yapacağın sohbetler ve planlar kafanda yeni fikirler doğurabilir. Duygusal denge arayışın, ilişkilerinde daha hassas bir yaklaşım sergilemeni sağlayabilir. İkna gücün yüksek, bu yüzden düşüncelerini başkalarına aktarmak konusunda başarılı olacaksın. Estetik algın güçlü, sanatsal bir faaliyetle uğraşmak sana iyi gelebilir. Kendini ifade edebilmek için yaratıcı yollar bulmak isteyebilirsin. Fakat, her zaman durumu dengeleyerek ilerlemek unutma, aşırı duygusal tepkiler vermemeye özen göster. Şu anki etkiler, içsel huzuru bulmanı kolaylaştırabilir.
Duyguların derinleşiyor. İçsel bir keşif sürecine girebilirsin. Etrafındaki insanlarla olan iletişimin, senin için kritik bir öneme sahip. Gizli hislerini açığa çıkarmak için doğru zamanı bekliyor olabilirsin, ama rahatlık alanından çıkmanın faydasını göreceksin. Karşılaştığın zorluklar, sana güçlü bir motivasyon kaynağı sunacak. Samimi ve cesur ol; karşındaki kişilere gerçekten ne hissettiğini ifade etmek, bağlarını derinleştirebilir. Kendi iç dünyanla barışık olmaya çalış, çünkü bu, başkalarıyla olan ilişkilerine de olumlu yansıyacak. Bugün, geçmişten gelen anıların, yeni kararlar almanda etki edebilir. Lafta kalmayan, gerçekçi hedefler belirlemeye odaklan. İçsel gücünü keşfetmekte olduğun bu süreç, sana yeni bir perspektif kazandıracak.
Özgürlük arayışı içinde olduğun bir dönemdesin, yeni deneyimler seni heyecanlandırıyor. Sosyal ortamlarda daha fazla vakit geçirerek ilham alabilir ve yeni insanlarla tanışabilirsin. Öğrenme isteğin artacak, özellikle yabancı kültürlere ve felsefi konulara ilgi duyacaksın. İçsel bir keşif yolculuğuna çıkabilirsin; kendini yeni düşüncelerle genişletmek için harika bir fırsat. İletişimde cesur ol, kendini ifade etmekten çekinme. Bugün, yaratıcı projelere yönelmek ve sezgilerini dinlemek için mükemmel bir zaman. Hayal gücünü kullan ve yeni fikirlere açık ol; bunlar, seni ilerletecek kapılar açabilir. Aynı zamanda, yakın çevrenle olan ilişkilerde dengeyi sağlamak önem kazanacak. Anlayış ve sabır göstererek, bu güçlü bağları daha da güçlendirebilirsin. Sevdiklerinle vakit geçirmek, keyifli anılar biriktirmene sebep olacak. Kendine karşı nazik olmayı da unutmamalısın.
Duygusal derinliklerinizle yüzleşmek için uygun bir gün. Kendinize dönmek, içsel dünyanızı keşfetmek ve belki de unutulmuş bir tutkunuzla yeniden bağlantı kurmak isteyebilirsiniz. Etrafınızdaki insanların etkisi altında kalmadan kendi kararlarınızı sorgulamak önem taşıyor. İş ve özel yaşam arasında bir denge kurma arayışı içindesiniz. Uzun vadeli planlarınıza odaklanmak, size güç katacak. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek için sevdiğiniz insanlarla açık iletişim kurmaya özen gösterin. Bugün kendinize bir mola vermeyi ve hayatın tadını çıkarmayı ihmal etmeyin; rahatlama ve yenilenme, zihinsel sağlığınıza katkı sağlayacak. Eylemlerinizdeki kararlılık, sizi hedeflerinize daha da yaklaştıracak. Unutmayın, bazen en iyi ilerlemeler sessiz düşünce anlarında ortaya çıkar.
Sosyal ilişkilerinde ilginç bağlantılar kurabileceğin bir dönemdesin. Arkadaşlarınla derinlemesine sohbetler yapabilir, yeni projeler üzerinde birlikte çalışmaya başlayabilirsin. Önündeki fırsatlar, kişisel görüşlerini ifade etme anlamında seni daha da cesaretlendirecek. Ancak, özgürlüğüne düşkünlüğünü de göz önünde bulundurarak, başkalarının beklentileri ile kendi isteklerin arasında bir denge kurmaya çalışmalısın.İletişim gezegeni seni sürprizlerle buluşturabilir, bazı duygusal durumlarını tekrar gözden geçirmen gerekecek. İçsel huzurunu korumak ve kendine alan tanımak önem kazanacak. İnovatif fikirlerinle bulunduğun çevrede dikkatleri üzerine çekmek için harika bir fırsat var. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler mümkün, mevcut ilişkini bu dönemde yeniden değerlendirmek isteyebilirsin.Duygusal bağların güçlenmesine yönelik atacağın adımlar, uzun vadede olumlu sonuçlar getirebilir. Kendine güvenini tazelemen gereken bir dönemde olduğunu unutma. Farklı bakış açılarına açık olman, zihin açıcı deneyimlerin kapısını aralayabilir. Özgünlüğünle parıldadığın bu süreçte, kalbini dinlemeyi ihmal etme ve içsel sesine kulak ver.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün içindesin. Hislerin, sezgilerin ve içsel sesin daha da belirginleşiyor. Başkalarıyla empati kurmak ve onların duygusal ihtiyaçlarını anlamak için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığın, sanatsal yeteneklerin ve hayal gücün, beklenmedik yollarla sizi yönlendirebilir. İçindeki ruhsal farkındalığı besleyecek aktiviteler bulmak, meditasyon veya doğada kısa bir yürüyüş yapmak faydalı olabilir.İlişkilerde ise, karşındaki kişinin duygularını anlamak için çaba harcamalısın. Yalnızsan, sosyal bir ortamda karşılaşacağın biri sana çekici gelebilir; ancak, mantığın duygularınla çatışabilir. Aşk hayatında daha önce fark etmediğin dinamikler gün yüzüne çıkabilir, bu da derin bir bağlılık hissi yaratabilir.Finansal konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarını kontrol et ve bütçeni gözden geçir. Gelecek için planlar yaparken, duygusal kararlar vermekten kaçınmalısın. Sağlığın konusunda, stres seviyeni yönetmek ve rahatlama teknikleri uygulamak önem taşıyor. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal ve fiziksel sağlığını dengede tutmak, günün anahtarı olacak.
