


Tiyatromuzun büyük çınarı Haldun Dormen, geçtiğimiz günlerde KüçükÇiftlik Bahçe’de Kibarlık Budalası ile 651. kez izleyicilerin karşısına çıktı. Pandemide üretmeye devam eden ve yeni bir oyun yazdığını ifade eden Dormen, hiçbir zaman umudunu yitirmediğini söyledi. Dormen, “Mücadele etmeden tiyatrocu olunmuyor. Ben çok mücadele ettim” dedi.
Uzun bir aradan sonra 651. kez Kibarlık Budalası ile izleyicilerin karşısına çıktınız. Hislerinizi öğrenebilir miyim?
Bu devri atlattığımız ve tekrar sahneye çıktığımız için çok mutlu oldum. KüçükÇiftlik Park’ın bu dönemde tiyatroya kapılarını açması çok hoşuma gitti. Çok keyifliydi. Herkes maskesini takıp gelmiş. Yer çok hoştu.
“İNANIN HER ŞEY YOLUNA GİRECEK”
Haldun Dormen, arkadaşımız Sercan Meriç’e “Umudunuzu yitirmeyin. Her şey mutlaka yoluna girecek. Bu pandemi süreci de bitecek” dedi.
Son 4-5 ay nasıl geçti sizin açınızdan?
Çok parlak geçmedi ama herkes kadar sıkılmadım. Bir oyun yazdım bu süreçte. Bulmacalarım vardı.
Nedir yeni oyunun konusu?
Orta yaşlı bir hanımın ailesini bırakıp tiyatrocu olmaya çalışması… Arada yapsam mı, yapmasam mı diye düşünüyor. İsmi de “Geç mi Acaba?” Sonunda tiyatroyu bırakıp ailesine dönüyor ama içinden hala “Belki yapabilirim” diyor.
Tiyatroya başlamanın bir yaşı var mı sizce?
Bence yok. 73 yaşında bir hanım geldi benim dersime, ben de ondan ilham aldım. Küçükken oyuncu olmaya karar vermiş, ailesi bırakmamış. Evlenmiş, kocası bırakmamış. Çocukları olmuş, vakti olmamış. Torunları olunca derse gelmiş. Çok da mutlu olmuştu. Tabii ki genç yaşta başlamanın çok avantajı var.
Usta oyuncu Göksel Kortay, son oyunda yoktu. Sebebi nedir?
Sağlık durumu iyi ancak kafası biraz karışık. Corona virüsünden çok korktu. Dışarı çıkmaya korkuyor. Ben çok ısrar ettim.
DEVLETİN TİYATROCULARA DESTEK VERMESİ LAZIM
Kibarlık Budalası zamansız bir oyun. Açılışında Hakan Altıner’in canlandırdığı Kont Dorante, iki yüzlülüğe atıfta bulunuyor. Türkiye’deki siyasileri anlatıyor sanki… Katılır mısınız?
Bugüne çok uyuyor. Yeni zenginlere özellikle. Ne yapmasını bilmeyen yeni zenginler var. Her şeyi yaparken, hiçbir şey yapamayan zenginleri anlatıyor. Antika olmayan altın yaldızlı koltuklarla salonlarını döşerler.
Bu kültür dünyamızı da aşağı çekiyor değil mi?
Evet, ama Allah’tan kültürlü, ne yaptığını bilen insanlar var da, onlar ortamı dengeliyor.
Pandemide tiyatrocular çok sıkıntı yaşadı, yaşamaya da devam ediyor. Özel tiyatrolar önünde eylem de yapıyor tiyatrocular. Bu konuda ne yapılmalı sizce?
İlk önce devletin destek vermesi lazım. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yenilmiş ve perişan olan Almanya’da başbakanın söylediği şey, “İlk önce tiyatrolarımızı açacağız.” Sonra yine dünyanın en kuvvetli ülkesi oldu. Tiyatro bazılarının küçümsediği gibi bir iş değil, çok önemli bir iş! Bunu da özellikle siyasilerimizin kavraması lazım.
Cumhuriyetimizi kuran Mustafa Kemal Atatürk de sanata ve kültüre çok önem veriyor…
Tabii ki! Onun sayesinde operamız oldu. Tiyatro vardı. Ermenilerin zamanından beri var. Onlara çok şey borçluyuz. Ancak opera yoktu. Atatürk onu da sağlam bir şekilde oturttu.
KÖY ENSTİTÜLERİ’NİN KAPANAMSI BÜYÜK TRAJEDİ
Köy Enstitüleri’nin kapanmasına dair “Cumhuriyet tarihinin kara lekelerinden birisi” demiştiniz. Nedir bu konudaki fikriniz?
Bence gerçekten öyle. Eğer onlar kapanmasaydı bugün Türkiye bambaşka bir yerde olurdu. Oradan yetişen bir yazarla askerlik yaptım. Ondan çok şey öğrendim. Benim için Köy Enstitüler’in kapanması büyük trajedidir.
Sayısız öğrencinin de yetişmesine vesile oldunuz…
Ben aslında eğitimciyim. Bana sorarsanız tiyatroculuğum eğitimciliğimden sonra geliyor. Ben ilk önce bildiklerimi, hissettiklerimi paylaşmak istiyorum. Bunun için de elimden geleni yapmaya çalışıyorum.
İdeal bir tiyatro eğitimi nasıl olmalı?
Devletin kurduğu konservatuarlar var. Ancak sonradan kurulan tiyatrolara verilen destek gereken güçte değil. Burada da devletin yardım etmesi lazım.
DÜMBÜLLÜ’NÜN KAVUĞU İÇİN JÜRİ KURULABİLİR
İsmail Dümbüllü’nün kavuğu ile ilgili de tartışmalar var. Rasim Öztekin, başka bir oyuncuya devredeceğini açıkladı. Sizce kavuğun devri nasıl olmalı?
Devredilmesini seviyorum. Herkesin kabul edileceği bir şekilde devredilmeli. Belki bir jüri kurulması lazım, Afife jürisi gibi… O jüri karar verebilir. Bir kişiye bağlı kalmamalı.
Siz uzun yıllar ABD’de yaşadınız. Şimdi de birçok bilim insanı, sanatçı, çalışan yurtdışına gidiyor. Bu göçle ilgili düşünceniz nedir?
Sanatçıların gitmesi bence abes. ABD’ye de gitseler yıllarca kapıları aşındıracaklar. Çok az şansları var. Bir kere yabancılar. Burada 10 bin kişi varsa orada 100 bin kişi var bir rol için… O kadar imkansız ki orada! Ancak birisi sizi görecek, beğenecek ki şansınız yaver gidecek. Benim şansım yaver gitti. Hollywood’da 5 ay oynadım. Sonra Türkiye’ye dönmeye karar verdim. Alternatif tiyatrolardan sonra iş burada yoğunlaştı. Evet, devlet gereken yardımı yapmıyor ama bir gün yapacak. Hiçbir şey mücadelesiz olmuyor. Hele mücadele etmeden tiyatrocu olunmuyor. Ben çok mücadele ettim. ABD’den geldiğim zaman beni yıkmak için ellerinden geleni yaptılar. ABD’den gelen ilk tiyatrocu bendim.
Neden yıkmaya çalıştılar?
“Ne gerek var, parası var” gibi abuk subuk şeyler söylediler. Ben kulağımı kapattım. Tiyatromu açtığımda “Bir ayda kapatır” diyerek iddiaya girenler oldu. 40 sene devam etti… Yeni tiyatrolar kuruyorlar ve baya üzülüyorlar. Sizin işinizde de öyle… Rekabet diye bir şey var. Öne geçmek için çok çalışmak lazım. Kalleşlikler var. Hepsiyle uğraşacaksınız.
“HER ŞEY YOLUNA GİRECEK”
Ben hep mutluyum. Pandemi süresinde bile mutluyum. Hiçbir zaman umudumu yitirmem. Her şey yoluna girecektir. Böyle düşünmeyi herkese tavsiye ediyorum. Ben yakın zaman önce kız kardeşimi kaybettim. Her sabah telefonlaştığım insandı. Ya yaşayacağız, ya öleceğiz. Yaşarken birtakım şeyleri yapmak lazım. Gençlere hep “Umudunuzu yitirmeyin” demek istiyorum.
Bugün enerjinin yüksek olması, yeni başlangıçlara adım atma cesareti verebilir. İçsel motivasyonun artmasıyla birlikte, hedeflerine odaklanmak için harika bir fırsat var. Özgüvenin tavan yaparken, çevrendeki insanlara ilham verme potansiyelin de yüksek. Ancak ani kararlar almaktan kaçınmalı ve duygusal tepkilerini kontrol etmeye özen göstermelisin.Sosyal ilişkilerde daha aktif bir rol üstlenmek isteğe dönüşebilir. Arkadaşlarınla bir araya gelmek, ortak projelerde yer almak ve topluluk içinde sesini yükseltmek için ideal bir gün. Ancak, mevcut durumunu göz önünde bulundurarak, duygu ve düşüncelerini paylaşırken dikkatli olman faydalı olacaktır.Aşk hayatında tutku ve heyecan ön plana çıkabilir. Var olan ilişkinde daha derin bağlar kurma arzusu doğarken, tek başınalysan yeni flörtlere açık olmalısın. Kendine güvendiğin sürece, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için adımlar atabilirsin. Bugün, duygularını serbest bırakarak özgür hissetmenin tam zamanı.
Bugün sabah saatlerinde, içsel bir huzur arayışına gireceksin. Bazen hayata daha derin bir bakış açısıyla yaklaşmak gerekiyor. Aşk hayatında, sevdiğin kişiyle olan iletişimin derinleşebilir, önemli bir sohbet gerçekleştirebilirsin. Duygusal bağlar güçleniyor ve bu da ilişkinin sağlamlaşmasına katkıda bulunuyor.İş ve kariyer alanında, yaratıcılığını ön plana çıkarmak için uygun bir gün. Farklı fikirler geliştirerek, ekibin içinde kendini daha gösterişli bir şekilde ifade edebilirsin. Hatta iş arkadaşların da bu yeteneğini takdir edebilir. Yeni projelere başlamak veya mevcut işinle ilgili yenilikler yapmak için kuvvetli bir motivasyona sahip olacaksın.Finansal konulara dikkat etmelisin; harcamalarına yönelik daha temkinli olman önemli. Gereksiz harcamalardan kaçınarak, tasarruf yapmaya odaklanabilirsin. Bugün, kendine kısa bir zaman ayırarak meditasyon veya doğa yürüyüşü yapmak, zihnindeki karmaşayı dağıtabilir. Bu sayede daha net düşüncelere ulaşabilirsin. Sağlığını ihmal etmemek için dengeli beslenme ve düzenli egzersize önem vermelisin. Kendine olan güvenin artarken, çevrenle olan ilişkilerin de güçlenecek.
Düşüncelerinin akışkanlığı ve merak duygusunun ön planda olduğu bir gün. Sosyal etkileşimlerin artabilir. Yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla derin sohbetler yapmak için harika bir fırsat. Zihnindeki projeler için ilham bulabilirsin; yaratıcılığını serbest bıraktığın anlar, sürpriz sonuçlar doğurabilir. Duygusal olarak, içsel karmaşaları çözmek için kendine bir alan tanı; sakin bir zihinle düşünmek sana çok şey katacak. Unutma, bazen durmak ve nefes almak, en iyi adım olabilir. İletişimde kibar olman, istemeden de olsa kırıcı olmanı engelleyecek. Kendine güvenmeyi ihmal etme; sezgilerin bu dönemde sana rehberlik edebilir.
Duygusallık ve hassasiyet bugün ön planda. Sevdiklerinle olan bağlarını derinleştirmek için iyi bir zaman. İletişim konusunda samimi ve açık olmalısın; bu, çatışmaların üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Yine de, dış dünyadaki kaostan biraz uzaklaşmak, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır. Belirsizlikler karşısında sakin kalmayı başardığında, yeni fırsatların kapını çaldığını göreceksin. Kendine güvenini artırmak ve hedeflerine yönelik adımlar atmak için cesur olmalısın. Özen gösterdiğin bir projede ilerleme kaydedebilirsin, ancak gereksiz distraksiyonlardan kaçınmalısın. Kendine ayıracağın zaman, ruhsal ve fiziksel sağlığın için büyük önem taşıyor.
Güne enerjik ve kararlı bir başlangıç yapıyorsun. Kendine güvenin artıyor, bu da çevrendekiler üzerinde pozitif bir etki yaratıyor. İletişim becerilerin ön planda; sosyal çevrende kendini ifade etme konusunda başarılı olabilirsin. Liderlik özelliklerinle dikkat çekebilirsin, grup projelerinde sembolik bir öncü olman muhtemel. Duygusal ilişkilerde daha açık ve samimi olmalısın, hislerini paylaşmak seni özgürleştirecek. Ancak dikkatli ol; bazı durumlarda egonun devreye girmesi, ilişkilerini zedeleyebilir. Bu dönemde yaratıcılık ve sanatsal faaliyetler için harika bir zaman, hobilerine yönelmek ruhunu canlandıracak. Karşına çıkan fırsatları değerlendirirken cesur olmalısın; bu, hayatında olumlu değişimlere kapı aralayabilir. Maddi konularda temkinli olman faydalı olacak. Ani harcamalar yapmak yerine, bütçe planlaması yaparak geleceği daha güvenli hale getirebilirsin. Sağlık konusunda ise, ruhsal dengeyi sağlamak adına meditasyon veya yoga gibi sakinleştirici aktiviteler önerilir. İçsel huzurunu bulmak, günlük yaşamında sana büyük katkılar sunacak.
Bugün çevrendeki detaylara odaklanma isteği ön planda olabilir. Küçük eksiklikler ya da aksaklıklar seni rahatsız edebilir; bu nedenle mükemmeliyetçi yaklaşımın etkisiyle daha fazla eleştirel olabilirsin. İş veya kişisel projelerinle ilgili hırslı bir tutum sergilemek, belirlediğin hedeflere ulaşmanı kolaylaştırabilir. Ani gelişmelerle karşılaşabilirsin; planlarını bir kenara bırakıp esneklik göstermekte fayda var. İletişim alanında daha açık ve net olman, ilişkilerine olumlu bir yansıma yapabilir. Sağlığına dikkat etmeyi unutmamalısın; dinlenmek ve bedenine iyi bakmak önem taşıyor. Günün sonunda, yaptığın çalışmaların karşılığını alabileceğin bir döneme girmiş olacaksın; bu yüzden sabırlı ol.
Dengelerin kurulması, ilişkilerde uyum sağlanması ve sosyal ortamlarda aktif olma konusunda ön plana çıkıyorsun. Bugün sevdiklerinle birlikte keyifli anlar yaşama olanağı bulabilirsin. Fikirlerin ve düşüncelerin etrafındakileri etkileyebilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Yaratıcı projelere yönelmek için ilham dolu bir dönemdesin. İçsel huzurunu bulmanın yollarını ararken, kendini ifade etme biçimlerinle başkalarını etkileme gücüne sahipsin. Önemli kararlar almak için acele etme; biraz daha gözlem yaparak durumu değerlendirmen avantaj sağlayabilir. Hayatında dengeyi korumak, hedeflerine ulaşmana yardımcı olacak. Kendi ihtiyaçlarını ön plana çıkarırken, başkalarını da unutma. Harika bir denge kurman, tüm ilişkilerine pozitif bir etki yaratacak.
Gizli kalmış duygular yüzeye çıkabilir, içsel bir keşif yolculuğuna çıkabilirsiniz. Bu süreçte, yakın ilişkilerdeki derin bağları yeniden değerlendirmek için harika bir zaman. Duygusal yoğunluğun artmasıyla birlikte, bazı kararlara cesaretle yaklaşmanız gerekebilir. Kendinizi ifade etmenin yollarını bulmak, gizli hislerinizi paylaşma cesareti göstermeniz önem kazanabilir. İş yaşamında sürpriz gelişmeler söz konusu olabilir; yenilikçi fikirleriniz dikkat çekebilir. Kendi iç dünyanıza yönelmek, ruhsal olarak yenilenmek için de kaynaklar arayın. Bu dönemde sezgilerinizin gücüne güvenmek, kararlarda daha net olmanıza yardımcı olacaktır. Özgürlüğe giden yol, kendi içsel sınırlarınızı aşmaktan geçiyor. Kendinize karşı dürüst olmaktan çekinmeyin; dönüşüm süreçleri hayatınıza tazelik getirecek.
Yeni maceralara atılma arzusu içindesin. Kendini özgürce ifade etmek için fırsatlar arayabilirsin. Bugün, ilham verici insanlarla bir araya gelmek, zihin açıcı sohbetler yapmak için ideal bir zaman. Seyahat planları yapma heyecanı seni sarmalayabilir. Akşam saatlerinde, ruh hali ve zihin dinginliği arayışında meditasyon veya yoga gibi aktiviteler faydalı olabilir. İçsel huzurun, kabuğundan sıyrılarak yaşamına pozitif enerjiler taşıyacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerde empati kurmak, iletişimini güçlendirecek ve kalp bağlarını kuvvetlendirecek. Açık fikirli ol ve yeni deneyimlere kapını arala!
Sorumluluk duygun daha fazla ön plana çıkıyor; kariyerle ilgili yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Planlı hareket etme kabiliyetin, başkalarını etkileyebilir. Özgüvenin artacak, ancak aşırı titizliğin bazı ilişkilerinde gerginlik yaratabilir. Aile içinde paylaşım ve destek, sana gereken duygusal dengeyi sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına dikkat etmekte fayda var; biraz kendine zaman ayırmalısın. Bugün, ilişkilerdeki uyumu korumak için empati yapman önem taşıyor. Yaratıcılığını kullanarak, sıkıcı görünen olaylara farklı bir perspektiften yaklaşabilirsin.
Sıradanlıktan uzaklaşma isteği, yenilik arayışın içinde seni sarıp sarmalıyor. Varoluşsal sorgulamalar, düşündüklerinden daha derin bir boyutta yankılanabilir. Bugün, bağımsız hissetme ihtiyacı ön planda; mevcut ilişkilerdeki anlaşmazlıklar seni zihinsel olarak zorlayabilir. Ancak bu zorluklar, kendinle ve çevrenle olan bağlarını güçlendirme fırsatı sunabilecektir.Akılcı yaklaşımın ve analitik düşüncen, karışık durumları çözmende yardımcı olacak. İçinde bulunduğun sosyal çevre, ilginç fikirler alışverişine girmene olanak tanıyacak. Yaratıcı projelere yönelmek, ruhunu besleyecek; gözlemci tavrın, başkalarının bakış açılarını anlamana yardımcı olacak. Duygusal ihtiyaçlarının da dikkat gerektirdiğini unutma; kendinle barışık olmak, ruh halini dengeleyecek.Bugün, kişisel sınırlarını çizen çizgileri gözden geçir; özgürlük arayışında dengeyi bulmak, mutluluğunu artıracak. Yenilikçi düşüncenle, çevrendekilere ilham verebilirsin; içindeki potansiyeli keşfetmek için cesur adımlar atmaya hazır ol.
Bugün içsel dünyana yönelmek ve duygusal derinliklere inmek için harika bir fırsat sunuluyor. Hayal gücün ve sezgilerin çok güçlü olabilir; bu nedenle, sanatsal veya yaratıcılıkla ilgili projelere odaklanmak sana ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde, başkalarına karşı gösterdiğin anlayış ve empati, seni daha yakın ilişkilere yönlendirebilir. Ancak, aşırı duygusal yüklere karşı dikkatli olmalısın; başkalarının problem ve sıkıntılarını üzerine almaktan kaçın. Kendine zaman ayırmak ve ruhsal rahatlama yöntemlerine yönelmek, zihninde ve kalbinde denge sağlamak için gerekli olabilir. Akşam saatlerinde, ruhunu besleyen aktivitelerde bulunmak, kendini yenilenmiş hissetmeni sağlayabilir. Kendi sınırlarını belirlemek ve içsel ihtiyaçlarını göz önünde tutmak, seni daha güçlü kılacak. Unutma, bu dönem duygusal farkındalığını artırmak için bir çağrı; hislerini dinlemek, en iyi rehberin olabilir.