20 yıla damgasını vuran olaylar

İsmail Küçükkaya’dan Fikri Hür Vicdanı Hür. Ülkedeki ilk medya operasyonlarından mevcut iktidarın yıllar içindeki  dönüşümüne; yüksek tansiyonlu seçim gecelerinden The Marmara olayına; yeterince anlaşılamamış bir Atatürk’ten  Ayasofya’nın ibadete açılmasına, “Adam Kazandı” olayından iktidar ve muhalefet adaylarının yıllar sonra bir araya geldiği ilk açıkoturuma; Fatih Portakal’ın emekliye ayrılma kararından medya, iktidar, kadın cinayetleri, yoksulluk ve Z kuşağının iktidar algısına dek uzanan ve Türkiye’nin son yirmi yılına damgasını vuran olaylar yazarın kaleminden okuyucusuna yansıyor. (Nemesis Kitap)

İçimizi yakan öyküler

Mizah yazarı Ahmet Zeki Yeşil’den Korona Müfettişi… “Ben, beni güldüren şeyleri yazmıyorum. Ben, beni düşündüren şeylere komik bir dille dikkat çekmeye çalışıyorum” diye yazar kitabı için şunları söyledi: “Kitap dosyam pandemiden önce hazırdı. Kitap, diğer öykü kitaplarım gibi 21 öyküden oluşuyor. Kitapta 3 adet korona öyküsü var. Kitapta, deprem gibi içimizi yakan bir başka konuya ilişkin öyküler de var. Günlük hayatımızda ters giden, bizi rahatsız eden, kızdıran ve üzen ne varsa, kitabımda yer alıyor. (Mühür Kitaplığı)

İnsan olmanın anlamı sorgulanıyor

Erbuğ Kaya’dan İnsanlık Deneyi. 21 Ağustos 2055 günü saat 14.55’te Havva dünyaya merhaba dedi. O gün ekipteki herkes, üniversite yönetimi ve şirketin kontrolörleri oradaydı. Ben, bebeğinin doğum haberini heyecanla koridorda bekleyen babaydım. Onu çalıştırdık. Ben monitörünün önüne geçtim. Grafik motoruna yüklenmek istemediğimizden minimumda tutuğumuz köşeli sanal kadın yüzü görünür oldu. Kalbimin etrafındaki kuşlar arsızca kanat çırpıyorlardı. Yüz gülümsedi. Mekanik robotumsu kadın sesi, “Merhaba dünya” dedi. Ayrıcalıklı site hayatından kaçıp hurdalıkta bir otobüste benzersiz dostluklar kuran beş çocuk geleceği tamamıyla değiştireceklerinden habersizdi… Yazar heyecanlı bir gelecek kurgusu içinde, dostluğu, aşkı, yaratıcılığı, insan olmanın anlamını sorguluyor. (Doğan Kitap)

Sözcüklerle yeni bir inşa şöleni

Anita Sezgener’den Aritmi Koridoru. Kitap, Gertrude Stein, Raymond Queneau, Susan Howe, F. A. Nettlebeck, Anne Carson, Raymond Carver, Thomas Bernhard, Paradjanov, Anna Karina, Vüs’at O. Bener, Sevim Burak, Leylâ Erbil, Sami Baydar, Mustafa Irgat gibi avangard şair, yazar ve sanatçıların kimi yapıtlarından hareketle kurulmuş deneysel yazılardan oluşuyor. Julia Kristeva’nın da bir söyleşiyle konuk olduğu bu kitapta ayrıca Fernando Pessoa Müze Evi, Felix Nussbaum Müzesi, Berlin Yahudi Müzesi ve Ağa Han ödüllü B2 Evi gibi önemli yapılar, sözcüklerle yeni bir inşa şöleninde buluşuyor. Yazar dönüştürücü bir tavırla kimlik kazandırdığı metinlerde, sese ve biçime özenle yaklaşarak ördüğü parçaları birbirlerine ustaca teyelliyor. Yazar, odağına aldığı kimi sanatçıların üsluplarına sadık kalarak onlarla kendi dil ve göstergeleri aracılığıyla konuşuyor. (Everest Yayınları)

Yalnızlık, kötümserlik, depresyon, korku

Lissa Rankin’den Zihnin İyileştirici Gücü. Yazar kitabında kendiliğinden iyileşme vakalarını ve yıllara yayılan kapsamlı deneyleri kullanarak düşüncelerin, duyguların ve inançların beden üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor. Yalnızlık, kötümserlik, depresyon, korku ve kaygının vücuda zarar verdiğini, samimi ilişkiler, minnettarlık ve insanın gerçek benliğini dürüstçe ifade edebilmesinin ise iyileşme süreçlerini hızlandırdığını destekleyen bilimsel kanıtlar sunuyor. “Dr. Rankin, hem yaşamı hem de yazdıklarıyla, modern bilimin faydaları ve kalbin bilgeliğini bir araya getiren yeni bir yolun varlığına işaret ediyor… Sırf bu kitabı okumak bile insanın sağlığına iyi geliyor.” Martha Beck. (Epsilon Yayınevi)

Pandemiye bilimle direnen çocuk

İrem Uşar’dan Ali, Cavid’e Karşı. Sevilen yazar, COVID-19 pandemisiyle dünyaya yayılan koronavirüsü bir çocuğun gözünden öyküleştiriyor. Bu olağanüstü süreçten birçok açıdan olumsuz etkilenen çocukları bilime yakınlaştırmayı, bilim insanı olmaya heveslendirmeyi amaçlayan yazar, her yaştan okuruna umut dolu bir macera anlatıyor. Ali ve ailesinin yaşamı, pandemi nedeniyle çok değişmiştir. Ali uzaktan eğitimle cebelleşmekte, sağlık çalışanı annesi için de kaygılanmaktadır. Aile, korunma önlemlerini tam uygulasa da, aksi komşuları Külyutmaz’ın dikkatsizliği, Yaşar Nine’nin virüs kapmasına neden olur. Hastaneye kaldırılan ninesini çok merak eden Ali, beklenmedik bir anda, COVID Cavid’le karşılaşır. (Günışığı Kitaplığı)

Öznel tarihi bir İstanbul panoraması

Gül İrepoğlu’ndan Fiyonklu İstanbul Dürbünü-Giysilerin Penceresinden. Yazar, 20. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul’da yaşamış herkesin kendinden bir parça bulacağı kitabında kendi çocukluğundan başlıyor anlatmaya. Kişisel tarihini okura açtıkça öznel tarihi bir İstanbul panoramasına dönüşüyor. O eşsiz anlatımıyla anılarına can verdikçe İstanbul sokaklarından esen rüzgâr kulaklarımıza, girip çıktığı mağazalardaki kumaş kokuları burnumuza doluyor. Ve giysilerden, müzikten, eski eşyalardan, mücevherlerden bir şehrin yakın tarihi yansıyor. (Hep Kitap)

Nesiller arası bir köprü görevi

Sedef Kabaş’tan Muazzam Muazzez-100 Yaşın Sırları ve Yaşama Dair Muhteşem Tavsiyeler. Bu sene 107. yaşını kutlayan dünyaca ünlü Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ, araştırmaları ve kitapları ile Sümerlilerden Hititlere; Anadolu kadim uygarlıklarından Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına; yaşadığımız coğrafyanın nice medeniyetini günümüze taşıyan “yaşayan” bir tarih… Nam-ı diğer Muazzam Muazzez; yaş alan ama yaşlanmayan, mutlu ve sağlıklı bir yaşam için hayattan gereken dersleri çıkaran, derin tarih bilgisini günümüze zihin açıcı bir şekilde aktaran ve dipdiri vizyonu ile geleceğe ışık tutan bilge bir çınar… Yazarın çarpıcı ve akıcı bir dille kaleme aldığı Muazzam Muazzez kitabı, değerli bir tarihi kaynak olmanın ötesinde nesiller arası bir köprü görevi de üstleniyor. Kabaş, “Bir toplumun gelişimi önceki nesillerin ürettiği nesillerin ürettiği kültür, tecrübe ve bilginin yeni nesillere en etkili şekilde aktarımından geçer” diyor… (Humanist Kitap Yayıncılık)

Dokunaklı bir aşk hikâyesi

Pierre Corneille’den El Cid-Hasan Ali Yücel Klasikler. İspanya’nın millî kahramanını konu alan oyun, klasik dramanın üç uyum kuralına tam olarak uymayışı ve konuyu bir kahramanlık hikâyesindense iki âşığın trajedisi olarak işleyişiyle döneminde tartışma yaratmasına rağmen Fransız tiyatro yazarlığının şahikası kabul edilir. Aile şerefi için sevdiği Jimena’nın babasını öldürmek zorunda kalan Don Rodrigo’yla, kader tarafından babasının öcünü almakla sevgilisinin hayatı arasında bir seçime zorlanan Jimena’nın dokunaklı hikâyesini anlatır. (İş Bankası Kültür Yayınları)

Birlikte mücadele etmenin hikâyesi

Fatoş Güney’den Camları Kırın Kuşlar Kurtulsun. Yılmaz Güney ve Fatoş Güney aşkı farklı bağlamlarda pek çok tartışmanın konusu oldu. Nice zorluklara göğüs gererek serpilen, cezaevi, sürgün, ayrılık gibi çetin süreçlerle daha da güçlenip büyüyen bu destansı sevgi ilk kez tüm detayları, tüm çıplaklığıyla kâğıda döküldü, bizzat Fatoş Güney tarafından. Moda’da doğup büyümüş, burjuva kültürüyle yetişmiş ve kendi kozasından çıkmamış bir genç kızın hayatının altüst oluş hikâyesiyle başlıyor kitap. Bu bireysel değişim ülkenin siyasi tarihi ve politik sarsıntılarla, Yılmaz Güney’in kendi yolunu bulma serüveniyle harmanlanarak eşsiz bir anlatı oluşturuyor. Fatoş Güney bu kitapta bizlere birlikte mücadele etmenin, birlikte olgunlaşmanın, birlikte direnmenin hikâyesini sunuyor. (İthaki Yayınları)

Yaşlanma ve zaman üzerine

Ali Smith’ten Sonbahar. Sonbahar. Sisin ve bereketin mevsimi. 1819’da Keats böyle demişti. Peki ya 2016 sonbaharı? Daniel yüz yaşında bir adam. 1984 doğumlu Elisabeth ise geleceği konusunda kaygılı. Tarihe geçecek bir yaz mevsiminin böldüğü Birleşik Krallık paramparça. Kazanılan aşklar ve kaybedilenler. Ümit, ümitsizlikle el ele. Mevsimler her zamanki gibi birbirinin etrafında dönüyor. Yazarın hayal gücünden, yaşlanma ve zaman üzerine, aşk ve bizzat hikâyeler üzerine, zamanı kapsayışı geniş ve tarihteki seyahatinde ayağına çabuk bir hikâye… “Ali Smith’in harika bir zihni var. [Sonbahar] karanlık bir zamanda yaşıyor olmanın anlamına dair tüm o oyunbaz, tuhaf ve duygusal değerlendirmesinde son derece etkileyici.” The New York Times. (Kafka Kitap)

Dünya sinemasından seçilmiş 426 film

Atilla Dorsay’dan Hayatımızı Değiştiren Filmler: 2015 – 2020.  Benim için bu yıllar gerçekten de başyapıt keşfetme yıllarıdır. Yazdığım 426 filmin içinde türlerin zenginliği şaşırtıcıdır: fantastikten bilim-kurguya, kara-filmden savaş filmlerine, müzikalden biyografilere… Ama ayrıca Nazi soykırımı, ırkçılık, kadın sömürüsü, eşcinsellere baskı gibi daha yaşamsal ve hâlâ güncel temalara da bolca değinilmiştir. Ayrıca kolay kolay hiçbir türe girmeyen ve her biri ayrı sürprizler içeren yapımlar da vardır: Parazit’ten Roma’ya, Birdman’dan Carol’a, Joker’den Diriliş’e, Yüzündeki Sır’dan Aşıklar Şehri’ne, Sevgisiz’den Yaz’a, Ay Işığı’ndan Whiplash’a, İda’dan Genç Karl Marx’a… Yaşanan büyük bunalımın tam eşiğinde sinemayı yenileyen ve bütünsel bakınca, her şeye karşın gelecek için umut veren filmler… (Remzi Kitabevi)

Babamın ne denli sevilmesini istedim

Kübra Olçar Erden’den Babamı Alan Martı. Aslında bu yazıları yazmaya başlamamdaki sebep, babamla olan anılarımı unutmamak içindi. Lakin sonradan, hepsini tek bir yerde toplayarak herkesin babamı tanımasını, ona olan hasretimi bilmesini istedim ve babamı, 10. ölüm yıl dönümünde ailesi ve dostları tarafından ne denli çok sevildiğini anlatan bir kitapla anmak için kolları sıvadım. İçimdeki coşkuyla, sayın Kenan Mortan’a ve sevgili Kiraz ablama (Gökırmak) bu isteğimden bahsettim ve yazılardan gönderdim. “Çıkart bu kitabı Kübra” dediler. Kiraz abla, hayalini bile kurmadığım bir teklifte bulundu bana, “İstersen editörlüğünü ben yaparım.” Bu cümle benim için o kadar değerliydi ki, 98 yılında çıkarmış olduğu “İnce Bir Çizgidir Yaşam” adlı kitabın sayfalarında babamın çizimleri vardı ve kitabın önsözünde şöyle diyordu, “Sıcacık çizgileriyle kitabıma duygu katan Sıtkı Usta’nın her zaman Ustam olarak kalmasını diliyorum.” (Arel Kitap)

Öğretmen eğitim teorisi

Immanuel Kant’tan Eğitim Üzerine. Yazar, büyük bir filozof olduğu kadar eğitimcidir de. Ömrünün son yıllarında, üniversitede verdiği dersleri için yazdığı notlar, öğrencisi olan Theodor Rink tarafından ölümünden bir yıl önce yayımlamıştır. Bu notlar ne ayrıntılı bir eğitim teorisi ne de metafiziksel, psikolojik veya sosyolojik bilgiye dayanan, bir felsefi doktrin sunmaktadır. Yazarın alışılagelmiş yönteminden ayrı, aslında gençlere seslendiğini anlamaktayız. Yazarın dillere destan etiği işte tam da buradadır, öğretmen eğitim teorisini ustalıkla anlatmıştır. O, geleceğin nabzını tutmaktadır. Her zaman da samimi, makul ve mantıklı biridir. (Kapı Yayınları)

Çarpıcı bir gazetecilik araştırması

Barış Terkoğlu, Barış Pehlivan’dan Metastaz 2: Cendere. CHP’li Belediye Başkanları İmamoğlu ve Çerçioğlu için yapılan ahlaksız teklifin arkasında hangi AKP’li Bakan vardı? Pelikancılar, AKP içinde hangi operasyonları yaptı ve kimleri fişledi? Yargının arka odalarında hangi ses kayıtları dolaşıyor? Holding patronu cinayetinin üstü hangi yollarla kapatılmak istendi? Hakimler ve savcılar gizlenen skandalları ilk kez nasıl anlattı? Adliyeye getirilen ve içinde 260 bin dolar olan çantanın sırrı neydi? Nurcular devlet içinde nasıl bir ağ kurdu? Yargıdaki Pelikan-Hakyol mücadelesinin perde arkasında ne vardı? Yazarlar, devlette yaratılan çürümeyi ve herkesin hissettiği cendereyi belgeliyor. Kitap çarpıcı bir gazetecilik araştırması olarak tarihe geçecek. (Kırmızı Kedi Yayınları)

Bir acının hikâyesi

Katerina Poladjan’dan Bana Evimizi Anlat Anahid. 1915’te Karadeniz kıyısında yaşayan bir Ermeni ailesinin eski aile İncili, iki kardeş Anahid ile Hrant’ın kaçarken yanlarına alabildikleri tek şeydir. Yüz yıl sonra Yerevan’da, kitap restoratörü Helen’e bir İncil emanet edilir. Kitabın sayfalarından birinin kenarına biri “Hrant uyanmak bilmiyor” cümlesini karalamıştır. Bu eski kitabın sırlarıyla birlikte, sürgün olmanın, kaybolmanın, kuşaklar sonra bile yankılanmaya devam eden bir acının hikâyesinin de izini süren Helen, Karadeniz kıyısına ve Ararat’ın öte yakasına doğru bir yolculuğa çıkar. “Kitap sırlarını yaprak yaprak açarken, okudukça büyüleniyorsunuz. İlk bakışta göremediğiniz kadar çok şey içeren bir mücevher kutusu bu kitap.” – Cornelia Geißler, Frankfurter Rundschau. (Nebula Kitap)

Radikallerin asıl gücü nereden geliyor?

Jamie Bartlett’ten Radikaller. Son birkaç yılda dünya beklenmedik biçimde değişti. Radikal düşünce ve grupların gücü giderek artıyor. Eskinin aşırısı artık alışıldık oldu. Peki politik uçlarda hayat neye benziyor? Radikallerin asıl gücü nereden geliyor? Radikaller, günümüzün yaşam biçimine alternatifler bulmaya çalışan hareketleri incelerken, bizi aşırı uçlardakilerin tuhaf ve heyecanlı hayatına dahil ediyor. Madenlere yapılan şafak baskınlarından internetin karanlık köşelerine uzanan günümüzün en gizli ve etkili hareketleri; ölümsüzlük arayışındaki tekno-fütüristler, sınırları kapatmak isteyen aşırı sağcılar, dünyanın doğal kaynaklarını korumak için her yolu mubah gören militan çevreciler, yeni ülkeler kuran liberterler, kendi kendine yeten kooperatiflerin mikro-toplumları, topluma güçlü halüsinojenler yoluyla şifa vermeyi deneyen önderler… (Mundi Kitap)

Can sıkıntısı neyin delili?

Eftalya Köseoğlu’ndan Aşırı Tuhaf. Yazar yaşam, ölüm, sevgi, aşk, kuantum, evren, zaman gibi pek çok kavrama dair 150 yeni soruyor: Kim olman gerekiyordu? Sen kim oldun? Alışkanlıklarına niye alıştın? İnsanlara verdiğin izlenim gerçek seni yansıtıyor mu? Birisinden değişmesi istenebilir mi? Sana ait olduğunu sandığın düşünceler başkalarının yargı dolu saçmalıkları olmasın? Duygularını yönetebiliyor musun yoksa senden bağımsız mı çalışıyorlar? Can sıkıntısı neyin delili? Niyet bir bumerang mı? Bir yenilik var mı öncüsü olduğun? Sürekli savunma halinde olmak değişmeyi reddetmenin bir yansıması olabilir mi? Arınabilecek misin bir gün? “Cevapların içinde fark edeceğin tutarsızlıkları anlaman için dikkat etmen gereken önemli bir yer var. Bu cevaplar iki tür bilinci temsil ediyor; kimi benim sınırlı bilincimi kimi de ruhumun sınırsız bilincini…” (Mona Kitap)

Sınırlandırılmış dünya görüşünüz ile yüzleşme

Ervin Laszlo’dan Kozmosun Aklı: Niçin Buradayız. Çağımızın en önemli filozoflarından yazar, kitabında dünyada bulunma amacımıza verilen klasik cevapların eksik yönlerini aktarıyor ve bizi, yeni yanıtların peşine düşürüyor. Yazar, maddeye saplanan bilimsel paradigmanın bir sonucu olan insan merkezli dünya anlayışının sonuna geldiğimizi, artık birbirimizle ve bağlı olduğumuz her bir zerreyle olan ilişkimizi gözden geçirmenin zamanının geldiğini hatırlatıyor. Birbirimizle nasıl yeniden bağlantı kuracağımız, parçadaki evrimsel gelişmelerin bütünü ne şekilde dönüştüreceği hakkında sıra dışı bilgiler ile tanışmaya ve sınırlandırılmış dünya görüşünüz ile yüzleşmeye hazır olun. (Omega Yayınları)

Sıcacık yuvası huzur dolu

Elif Yemenici’den Pina. Pina evinde öyle mutlu ki. Sıcacık yuvası huzur dolu. Peki ya dışarısı? İşte orası biraz ürkütüyor Pina’yı. Belki dışarıdaki güzellikleri keşfetmesi için, gereklidir bir ay çileği, bir de kuş eriği… Yazıp resimlediği kitaplarıyla çok sevilen illustratör yazar bu kez öyküsünü anlatmak için farklı bir teknik kullanıyor, kendi yaptığı maketlerle illüstrasyonları birleştiriyor. Evinden çıkmaya korkan Pina’nın kaygısını, cesaretini, sevincini anlatan bu resimli öykü, aynı zamanda görsel bir şölen. (Redhouse Kidz Yayınları)