1
Ressam, heykeltıraş, yazar ve sanat tarihçisi Gürol Sözen yeni bir sergiyle çıkıyor karşımıza. Kendini “mavinin tutkunu” diye tanımlayan sanatçı, “Bugünlerde Bodrum dalgaların, yağmurların, rüzgârın ardından sessizliğe bürünmüş. Bir de ara sokaklara gün vurmuş. Mandalina ağaçlarının dalları ise taş duvarları aşıp sokaklara sunuyor güneşle birlikte turuncu meyvelerini… Ege ve Akdeniz’in huyudur, kara bulutların ardından sağanak yağış ve ıslak gökyüzünü aralayan güneş beliriverir hemen; masmavi gökyüzü, masmavi ve çırpıntılı deniz ve güneş… Tabii ki martılar, güvercinler. Bir de sevimli mi sevimli terk edilmiş köpekler. İçlerinden koskocaman alaca bir kırma masamıza gelip ayaklarını masaya usluca koymaz mı?” diyor.
Bodrum Artspace/Inspera Kültür ve Sanat Merkezi’nde açılan sergi 30 Ocak’ta kapanacak.
Bu sergisinde resim, heykel, ikon ve Anadolu uygarlıkları üzerine yazdığı kitaplar, sergi katalogları da izleyicinin karıştırması için bir vitrinde sergileniyor. Aralarında da Ege ve Akdeniz’in sularını, karasını anlatan kapsamlı, ilginç görselleri ile Mavi Uygarlık kitabı da var.
Sergisinin başlığı “Yarım yüzyıldan seçmeler”. Alt başlığı ise “Sarkacın iki yakası: Sevdalı hüzün ve mavi özgürlük.” Yani, daha önce haberini yazıp “Mavi” başlığını kullandığımız sergi üzerine izlenimlerini soruyorum Gürol Sözen’e.
“Sanat ve kültür merkezi Inspera’nın galerisi Artspace Bodrum’a yeni kazandırılmış. Düzayak ve çok amaçlı. Garip bir alışkanlığım var benim: Ege ve Akdeniz, tuzlu suları ve karası ile başlı başına bir uygarlık, hangi çağda olursa olsun. Ben de bu nedenle yarım yüzyılı aşan bir zaman diliminde üretip ‘çeyiz sandığı’mda sakladığım eserlerden seçmeler yaptım. Desenler, suluboyalar, yağlıboyalar, eski ahşap üzerine ikonlar, bronz ve gümüş heykeller… Bir de özel hazırlanıp kırmızı ve kahverengi karışımı boyalı iki duvar. Bunu niçin söylüyorum? İki resim var bu duvarda. Biri 1979-80 tarihli, karanlıklar döneminden sevdalı iki figür. Ve biraz ötesinde 2024 tarihli çiçeği burnunda Nâzım’dan esinlendiğim, antikacıdan alıp unuttuğum yalın bir çerçeve içinde ‘Rüzgâr kanatlı atlılar’dan bir çılgın at. İkisi de yağlıboya. İki resim arası 44 yıl. Yorumu izleyiciye ait” diyor.
Mavi rengi sanatçının her yapıtında ön plana çıkıyor. “Sergiyi nasıl kurguladınız” sorusuna ise şöyle cevap veriyor Sözen, “Sergimin her renginde mavi var. Onsuz olur mu hiç? Özgürlük, başkaldırı, umut, sevda, gözbebeğimiz ve sonsuzluğun simgesi resimlerimin arasında gülümsüyor. Mavi şiir, mavi destan, mavi sevda, mavi çağlar boyu uygarlıkların simgesi. Eski Mısır’da, kutsal kitaplarda, Selçuklu’da, Osmanlı’da, Rönesans’ta ve Anadolu boncuklarında. Bir tek şeyi söylemek isterim. Nasıl çizersem çizeyim hiçbir zaman, resmin adını da koysam, resimleri kendi şiirselliğinde sergilerken resimlerin arasında sözcüklere de yer versem resmetmenin gizemi ve gücü ön planda olmalı. Bu nedenle sergiyi farklı kılan deyişler ve sunum şekli için adlarını anmak istediğim proje danışmanı Orhan Meriç, kurulum ve sergilemede Hakan Dölarslan, Cansu Sizgen, Noyan Özün, Seymen Şener ve Berat dostlarımla mavi yorumlandı. Tabii ki Peyma Ayanoğlu. İmece olmadan hiç yola çıkılır mı? Ama gene de tedbirli davranayım. Maviyle baş etmek öyle kolay değil! Şunu eklemeliyim: Bu sergi, mavinin sonsuzluğuna düşen bir damla gölge.”
Akdeniz Coşkusu
Sözen’in Bodrum’da açtığı ilk sergi bu. “Hislerinizden bahseder misiniz?” diyorum, sanatçı söze “Tanımlaması zor” diye başlıyor ve devam ediyor: “Mavi uygarlığı yazarken Ege ve Akdeniz’i arkadaşım guletle ve başka teknelerle birçok kez bu sulara açıldım. Karanlıkların koyu gölgesini yaşarken bu sular ve doğasının gizemi hep yanımdaydı. Binlerce yıldan beri şiirler, destanlar, tanrılar, tanrıçalar yanımdaydı. Tabii ki Bakkhalar korosu. Bir de eklemek isterim: Postacı izne ayrılmış. Ve izninin ilk günü mektup dağıttığı sokakları, evleri merakla gezmeye başlamış! Ben de bu kaosta, sergimle, yazdan uzak ve sakin sokakları, sergimle, sevip sokağa atılmış köpeklerle dostça gezdim, dolaştım. Bakkhalar korosu da bana hatırlattı! Dionysos’u tanımlıyor: ‘Sevmez Dionysos, cömert günlerin, gecelerin sevincine varamayan insanı.’ Yaşar Kemal dostumun deyişi ile ‘Duvarın dibinde resmim aldılar / Ak kâğıt üzerinde tanıyın beni’ desem iddialı mı konuşmuş olurum?”
Bugün enerjin yüksek; cesaret ve kararlılıkla dolusun. Yeni başlangıçlar için harika bir zaman, bu fırsatı değerlendirmek için kendine güven. İletişim konusunda bazı zorluklarla karşılaşabilirsin, ancak bu, başkalarına biraz daha empatiyle yaklaşarak aşabileceğin bir durum. İkili ilişkilerde cesur adımlar atmak isteyebilirsin; karşındaki kişilere duyduğun hisleri açıkça ifade etmekten çekinme. İş hayatında, projelerini ilerletmek için gerekli motivasyonu bulabileceğin bir gün var. Yaratıcılığını ön plana çıkarabilirsin, bu da seni öne çıkaracak. Sağlığına özen göstermeni ve stresle başa çıkacak yöntemler bulmanı tavsiye ederim. İlerleyen saatlerde spontane etkinlikler ilginç fırsatlar getirebilir, açık fikirli ol.
Bugün sabah saatlerinde enerji dolu bir şekilde güne başlayacaksın. Kendini yaratıcı ve üretken hissetmek, seni ilham veren projelere yönlendirebilir. Maddi konular ve finansal durumun üzerine düşmek için güçlü bir motivasyon bulabilirsin. Harcamaların konusunda dikkatli olmalısın; sağduyunu kullanarak bütçeni dengelemeyi başarabilirsin. İlişkilerde ise yakınlarının yanında olmak ve onlar için güzel sürprizler hazırlamak kalbini dolduracak. Özellikle sevgi dolu anlar, ruhsal açıdan seni besleyecek. Gün ortasında biraz huzura ihtiyacın olacak; doğal alanlarda zaman geçirmek, seni yeniden güçlendirebilir. Gece saatlerinde ise duyguların derinleşiyor; içsel huzuru sağlaman için meditasyon veya derin düşünceye dalmak faydalı olacak. Bugün, kendine ve sevdiklerine karşı nazik olmayı unutmamalısın; küçük jestler, ilişkilerini güçlendirecek.
Bugün, zihnindeki aktif düşünceler ve çevrendeki enerjiler arasında bir kopuş hissedebilirsin. Sosyal ilişkilerinde beklenmedik durumlarla karşılaşman mümkün; bu, yeni bağlantılar kurmanın kapısını aralayabilir. Merak duygun, seni yeni bilgilere yönlendirecek. Kendini ifade etme konusunda daha özgüvenli hissedeceksin, bu da senin için faydalı iş birliklerine zemin hazırlayabilir. Ancak, dikkatin dağılabilir; bu yüzden odaklanmayı başarmak biraz zor olabilir. İletişimde net olman önemli; düşüncelerini açıklığa kavuşturmak, yanlış anlaşılmaları önleyecektir. Kısa seyahatler veya iletişim trafiğinde yoğunluk hissedebilirsin, bu da gününe dinamik bir hava katacak. Unutma, değişim seni her zaman daha güçlü kılar; bu fırsatları değerlendirmek için hazırlıklı ol.
Duygusal derinliklerindeki dalgalanmalarla bugün, kalbinin sesine kulak vermek isteyebilirsin. Ailevi ilişkiler, geçmiş anılar ve bağların üzerine düşüneceğin bir dönemdesin. İlişkilerdeki samimiyetin seni güçlendirecek, ruhsal açıdan da besleyecektir. Kendini ifade etme şeklinin, sevdiklerinle arandaki bağı güçlendirmesi muhtemel. Duygusal olarak kendini güvende hissetmek isteyeceğin bu günde, içsel dinginliğin, dış dünyadaki kaosa karşı bir sükunet sağlayabilir. Yaratıcılığını serbest bırakmak, yeni projelere adım atmak ya da sanatla uğraşmak için de güzel bir zaman dilimi. Gün içinde karşına çıkabilecek fırsatları değerlendirmek için esnek kalmalısın. İçsel rehberliğine güvenerek hareket edildiğinde, yolculuğun anlam kazanabilir.
Bugün enerji dolusunuz, etrafınızdaki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakabilirsiniz. Yaratıcılığınız yükselirken, sanatsal yönlerinizi keşfetmek için harika bir zaman. Kendinizi ifade etme ihtiyacı içinde olabilirsiniz; bu, sosyal ortamlarda dikkat çekmenizi sağlayabilir. Bireysel projelere yönelmek için ideal bir gün. İçsel motivasyonunuz, hedeflerinize ulaşmanızda önemli bir rol oynayacak. Kendinizle barışık olmanız, ilişkilerinizde de uyum yaratmanıza yardımcı olacak. Aşk konusunda, tutkulu anlar yaşayabilir ve duygusal derinliklere dalabilirsiniz. Partnerinizle olan bağlantınızı güçlendirmek için doğal bir akış içinde olacaksınız. Mali konularda dikkatli olmanızda fayda var; ani harcamalar yapma eğiliminde olabilirsiniz. Planlı hareket etmek, gelecekteki olası sıkıntılardan sizi koruyabilir. Sağlık odaklı kararlar almak, enerji seviyenizi yüksek tutmanıza yardımcı olacak. Kendinize oluşturduğunuz rutinler, günlük yaşamın stresini yönetmenizi sağlayabilir. Tüm bu dinamikler içinde, kendinize güvenmeniz ve cesur adımlar atmanız gereken bir dönemdesiniz. Hayatta karşınıza çıkan fırsatları değerlendirmekten çekinmeyin.
Dikkatli ve disiplinli yaklaşımın gün içinde seni başarılı kılacak. Detaylara olan ileri görüşlülüğün, karşılaştığın zorlukları aşmanda büyük rol oynayacak. Kendini organize etme yeteneğinle, projelerini ve hedeflerini daha net bir şekilde şekillendirebilirsin. İletişim becerilerin sayesinde çevrende dikkat çekmeye başlayacaksın. Arkadaşların veya iş arkadaşların ile olan ilişkilerini gözden geçirmek için harika bir zaman. Birbirinize destek olmak, bağları güçlendirecek. Ayrıca ruh halinin düzelmesi için doğayla vakit geçirmek seni rahatlatıyor, bu konuda kendine zaman ayırmayı unutma. Sağlığa dikkat etmen gereken bir dönemdesin; dengeli beslenme ve yeterince dinlenme konularında kendini ihmal etmemelisin. Özgüvenin artıyor, bu da kişisel projelerine odaklanmanda sana yardımcı olacak. Ancak, mükemmelliyetçi eğilimlerini dengelemeye çalışmalısın; mükemmel sonuçlar elde etme hedefi zaman zaman seni stresli hissettirebilir. Unutma ki, her adım bir öğrenme fırsatıdır.
Denge arayışın ön planda olacak. İlişkilerde uyum ve anlayış sağlamak için önemli adımlar atabilirsin. Sosyal ortamlarda öne çıkma arzun artabilir, çevrenle olan bağlantılarını güçlendirmek için fırsatların olacak. Estetik ve güzellik konularına yönelmen, hem fiziksel hem de ruhsal olarak kendini iyi hissetmene yardımcı olabilir. Ayrıca, bazı durumlarda karar vermekte zorlanman mümkün, bu nedenle içsel huzurunu bulmaya çalış. Kişisel projelerine yoğunlaşmak için gereken motivasyonu bulabilirsin. Başkalarının fikirlerine açık ol ama kendi isteklerini de göz ardı etme. İş ve özel hayatında denge sağlamaya yönelik çabaların kimse tarafından göz ardı edilmeyecek.
Bugün duygusal derinliklere dalma isteği içinde olabilirsin. İçsel dünyanda yoğun bir sorgulama süreci başlayabilir. Gizli kalmış hislerin su yüzüne çıkma eğiliminde. Bu süreçte kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, fakat içsel gerçeklerinle yüzleşmek büyüme ve dönüşme fırsatı sunuyor. İlişkilerinde, karşı tarafın duygularını anlamak ve empati kurmak yoluyla daha derin bir bağ kurabilirsin. Ancak, kendini koruma içgüdülerine dikkat et; savunmaya geçmek ilişkilerinde engeller oluşturabilir. Çevrenden gelecek sürprizler, seni yeni fırsatlarla buluşturabilir; bu nedenle açık fikirli olmalısın. Kendi içsel zenginliklerini keşfetmeye yönelik aktiviteler, sana huzur ve içsel denge kazandıracak. Unutma, bugün ruh halin ve düşüncelerin, çevrendekilerle olan etkileşimini derinden etkileyebilir. Kendini ifade etmenin yeni yollarını keşfetmek, sana yeni ufuklar açabilir.
Macera arayışın, yeni deneyimlere açılma isteğin belirgin bir şekilde ortaya çıkıyor. Farklı bakış açıları ve kültürler ile etkileşim halinde olmak seni besleyecek. Bugün, sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçlenebilir; sevgi dolu sohbetler ve eğlenceli anlar seni bekliyor. Yeni bir hobiye yönelmek, yaratıcılığını özgürce ifade etmene olanak tanıyacak. Doğa yürüyüşleri veya açık hava etkinlikleri zihnini ferahlatacak. Sorumluluklarını yerine getirirken kendine de zaman ayırmayı unutma; dengeyi sağlamak, iç huzurunu artıracak. İçsel sesine kulak vererek, duygusal derinliklerine inmek isteyebilirsin. Bugün, kalbindeki cesareti sergileyerek, hayalindeki hedeflere bir adım daha yaklaşabilirsin.
Disiplin ve azmin en belirgin olduğu bir süreçtesin. Hedeflerine odaklanmakta zorluk çekmeyecek, kararlılığınla çevrendekilere ilham vereceksin. İş hayatında, tabiri caizse, taşları yerinden oynatacak fikirlere sahip olabilirsin. İletişimde samimiyet ön planda olacak; bulunduğun ortamlarda güvenilir biri olarak öne çıkacaksın. Aşk hayatında ise, duygusal derinlik arayışın belirebilir. Partnerinle paylaşımların artarken, birlikte geçireceğiniz zamanların kıymetini anlayacaksınız. Ailevi ilişkilerde bazı gerilimler yaşanabilir, sabırlı olmakta fayda var. Sağlığına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; stresle başa çıkmak için spor veya meditasyon gibi aktiviteler katkı sağlayabilir. Tüm bu süreçlerde içsel gücünü hissetmeyi unutma, kararlılığın her engeli aşmanı sağlayacak.
Bugün, içsel düşüncelerin ve yaratıcı fikirlerin gündeme gelebilir. Sosyal çevrendekilerle güçlü bir bağ kurma arzusu içindesin, bu durum yeni bağlantılar kurmana ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmene olanak tanıyabilir. Farklı bakış açılarına açık olman, senin için faydalı olacaktır. Özgürlük ve bireysellik duygusu iç içe geçmişken, sıradışı projelere yönelmek isteyebilirsin. Duygusal derinliklerde gezmek yerine, daha mantıklı bir yaklaşım benimsemek sana rahatlık sağlayabilir. Karşılaştığın zorluklar, ileride alacağın dersler olarak geri dönebilir. Biraz zaman ayırarak kendini yenilemek ve kişisel gelişimine yatırım yapmakta fayda var. Unutma, yeniliklere ve değişimlere açık olmak, seni olduğun yerden daha ileriye taşır.
Duyguların derinliklerinde yüzeceğin bir gün. İçsel sezgilerin güçlü bir şekilde ortaya çıkacak ve çevrendekilerin ruh halini anlama yeteneğin artacak. Sanatsal ifade biçimlerine yönelmek, yaratıcılığını ortaya çıkarmanın yanı sıra ruhunu besleyecek. Başkalarıyla empati kurarken, kendi ihtiyaçlarını ihmal etmemeye dikkat etmelisin. İlişkilerinde daha açık olman, bağlarının güçlenmesine yardımcı olacak. Aynı zamanda, zihnini rahatlatacak aktiviteler bulmak için zamana ihtiyaç duyabilirsin; doğa yürüyüşleri veya meditatif uygulamalar, huzuru bulmana katkı sağlayabilir. Kendine biraz zaman ayırarak iç dünyanı dengeleyebilirsin. Sosyal ortamlarında ise, beklenmedik karşılaşmalar yeni dostlukların kapısını aralayabilir. Kalbinin sesini dinlemeyi unutma.
