1
Bir döneme damga vuran, efsaneleşen dizilerin, tiyatro oyunlarının senaristi Kandemir Konduk, Devekuşu Kabare için yazdığı güldürülerle de hafızalara kazındı. Toplumsal gerçekleri güldürü sanatıyla ustaca işleyen Konduk’la SÖZCÜ Kitabevi’nden çıkan yeni kitabı ‘O Kadınlar’ı konuştuk. Bu kez güldürmek yerine düşündürüp kadınların dünden bugüne yaşadıklarına ayna tutan usta senarist mizahın geçmişten bugüne geldiği durumu da anlattı…
TÜRKİYE GERÇEKLERİ
– Kitabın ismi oldukça iddialı, kim ‘O Kadınlar’?
Haklısınız. Ben de öyle düşünüp SÖZCÜ HaftaSonu gazetesindeki mizah öykümde geçtiğimiz cuma günü aynı konuyu işledim. Kitabımın gülmece içerikli olmadığını vurguladım.
– Kitabın ismine bakınca kadınların bu kadar ötekileştirildiği ayrıştırıldığı günlerde ‘O Kadınlar’a bir sürü anlam yüklenebilir. Sizin vermek istediğiniz mesaj nedir?
Annemin zamanında İstanbul’da orta sınıf ve altı kadınların yalın ve sınırlı yaşamını yansıtmak… Aile, çevre, aşk ve kadın-erkek ilişkilerinin günümüzle olan benzemezliklerinin şaşırtıcı boyutunu vurgulamak… Her iki dönemde kadının mutluluk anlayışını sorgulamak… Ve güncel Türkiye gerçeğindeki kadın profillerini sergileyerek yorumu okura bırakmak.
“Demokratik yönetim olmayan ülkelerde kadına, çocuğa, hayvana, doğaya vahşice saldırılar sürer durur…”
‘HEP KORUMALIYIZ’
– Bu kitabın her kuşaktan kadına ve erkeğe söylediği en önemli söz nedir?
Sait Faik’ in dediği gibi; “Bir insanı sevmekle başlar her şey.” Ben de “Sevgi farkındalık yaratır çünkü…” diyerek üstada katılıyorum. “O Kadınlar” isimli kitabımda da ülkesinden kopuk bir yaşam süren genç kadının bir gün arkadaş sevgisiyle farklılaştığını ve kadın hakları savunuculuğuna dönüşebildiğine tanık oluyoruz.
– ‘Gülmek iyileştirir’ deriz ama artık ağlanacak halimize de gülemiyoruz… Güldürü ustasına soralım ne yapmalı umuda sarılmak için?
Umut candır. İkisini de ölene dek korumalıyız. Birini yitirirsek zaten ötekinin bir anlamı kalmaz. Ve yine derim ki; yaşama sevincimizi azaltanlara inat umudumuzu asla tüketmeyelim.
Kandemir Konduk, Hande Zeyrek’in sorularını yanıtladı. “Günümüzde güldürü sululuğa dönüştü” tespiti” yaptı.
– Geçmişe ve yazdıklarınıza özlem duyuyor musunuz?
Hem de nasıl… Kafamdan yeni oyunlar geçiyor, eskiz hazırlıyorum. Sonra karamsarlık çöküyor, kim oynayacak diyorum. Hoşgörü ne kadar önemli.
– Bugün olsa neleri yazardınız?
İcraatları, palavraları yazardım. Kimisi Ay’a gitmeye hazırlanırken bir yanda 5 maaş alanlar falan. Mizahçıya çok malzeme var ama sergileyecek kanal yok. Güldürü sululuğa dönüştü.
– Sizin kadın ve çocuk şiddetine karşı çözüm öneriniz nedir?
Köklü bir değişim öneririm! İnsan malzemesinin, eğitim sisteminin, kimi geleneklerin, çağdışı düşüncelerin ve yasaların, adalet anlayışının, hükümetin bile değişmesinin yararlı olacağına inanıyorum. Çünkü bizi yönetenler, yaşam kadar “Yaşama biçimi” hakkımızı da kabul ederlerse ülkede demokrasi var diyebiliriz. Demokratik yönetim yoksa kadına, çocuğa, hayvana, ağaca, dereye vahşice saldırılar sürer durur. Sonuç: Çağdaş, laik, demokratik bir ülke niteliğine bir an önce kavuşabilmek!…
– Gerçeği güldürerek söylemenin etkisi fazladır demişsiniz ancak politik mizah yok denecek kadar azaldı. Yapılsa da davalar açılıyor…
Mizah öncelikle hoşgörü ister. Hoşgörü de özgüveni gelişmiş, olgunlaşmış kişilerde olur. Böylesi kişilerin yönetimde olması, eleştiriye gülümseyebilme çizgisine ulaşmaları da demokrasiyi içselleştirdikleri anlamına gelir. Bir ülkeyi bu düzeye çıkamamış kişiler yönetiyorsa orada mizahtan söz edilemez. Yazarı- çizeri- sanatçıyı mahkemelerde, cezaevlerinde süründürerek başarılı olduğunu sananların durumuna ise “Kara mizah” denir.
– Devekuşu Kabare bugün çekilebilir mi?
Aklıma “Abuzer Kadayıf” geldi. Metin Akpınar, Talat Bulut, Sibel Turnagöl’ün başrollerindeki sinema filminin siyaset, mafya, medya ilişkisini işleyen senaryosunu yazmıştım. Şimdi bu tür bir filmi yapmaya yapımcılar yanaşamaz. Çünkü çoğu komediyi sululuk sanıyor. Devekuşu Kabare gibi eleştirisel mizah yapan tiyatro da olamaz artık. Dedim ya, hoşgörü özgüvenle ilintilidir. Benim Devekuşu’ndaki oyunlarıma Süleyman Demirel, Mesut Yılmaz, Turgut Özal partilileriyle birlikte gelir ve icraatlarını, iğnelediğim skeçleri kahkahalarla izlerlerdi. Çetin Altan’ın sözüyle noktalayayım: “Bu da geçer, enseyi karartmayalım.”
Bugün, enerji seviyen yüksektir ve bu, büyük hedeflerine ulaşmak için mükemmel bir fırsat sunar. Cesaretinle çevrendekilere ilham verebilir, liderlik özelliklerini ön plana çıkarabilirsin. Yeni başlangıçlar için kendini hazır hissediyorsun. Sosyal çevren genişleyebilir; tanıştığın kişiler beklenmedik zenginlikler getirebilir. Ancak, sabırsızlık konusunda dikkatli olmalısın; düşünmeden atılan adımlar geri tepebilir. Duygusal olarak da kendini güçlü hissedeceğin bir gün; yalnız olmadığını hatırla ve destek almayı ihmal etme. Unutma, içindeki ateşi doğru yönlendirdiğinde, tüm engelleri aşmak mümkün.
Bugün, kendini huzurlu ve dingin bir ortamda bulma arzusu öne çıkabilir. İçsel tatmin arayışında olman, sanatsal ve yaratıcı yönlerini aktif hale getirebilir. Aşk ve ilişkiler alanında derin, samimi bağlantılar kurma isteği artıyor. Bu süreçte, anlaşılması gereken duyguların ortaya çıkabilir; iletişim, bu duyguları paylaşman için önemli bir anahtar. Maddi konularda ise tedbirli olman faydalı olabilir, gereksiz harcamalardan kaçınmalısın. Biraz dinlenerek zihnini ve bedenini yeniden toparlama fırsatı bulabilirsin. Bugünün sunduğu fırsatlar, kararlı adımlarla geleceğini şekillendirmene yardımcı olabilir.
Fikirlerin havada uçuştuğu, merakın doruk noktaya ulaştığı bir dönemdesin. Bugün, sosyal çevrenle etkileşimlerin artacak; bazı sürpriz görüşmeler veya beklenmedik haberler gündemine oturabilir. Yaratıcılığın ve iletişim becerilerin, istediğin sonuçları elde etmeni sağlayacak. Diğerlerinin fikirlerine açık olmak, senin için yeni kapılar açabilir.Bir yandan, zihninde beliren sorulara yanıt ararken, aynı zamanda karar vermekte zorlanabilirsin; bu tamamen doğalsın. Duyduğun bilgilerden veya aldığın önerilerden ilham alarak, sıkıştığını hissettiğin durumdan kurtulabilirsin. İkili ilişkilerinde, hassas ve duygusal konulara dikkat etmen faydalı olacak; açık iletişim her şeyi yoluna koyabilecek güçte.Gerçekçi ol ve düşüncelerini mantıklı bir şekilde ifade etmeye çalış. Bugün seni destekleyen gezegen enerjileri, düşüncelerini sürükleyici bir şekilde ön plana çıkaracak. Unutma ki bazen neyi düşündüğünden çok, nasıl ifade ettiğin daha önemli olabilir. Kendini ifadende cesur ol ve fırsatları değerlendirmek için bir adım at. Bu süreçte sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek de seni mutlu edecek.
Duygusal derinliğin ve sezgilerinin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda sürükleyici bir yolculuğa çıkabilirsin. Bazen geçmişle bağ kurarak, eski anıların ağına düşebilirsin; bu da seni hem besleyebilir hem de hüzünlendirebilir. Sevdiklerine karşı duyduğun bağlılık, onlarla olan ilişkilerinde yeni bir boyut kazandırabilir. Kendini ifade etme ihtiyacı duyabilirsin, bu yüzden duygularını açığa çıkarmak için doğru anı bul. İçsel huzur ve güven arayışın gündeme gelebilir. Evde geçirilen zaman seni daha fazla rahatlatabilir, aynı zamanda kendi alanında yaratıcılığını artıracak projelere yönelmek için mükemmel bir fırsat sunabilir. Bugün, belki de hayatında yeni bir sayfa açmanın arifesinde iken, içindeki şefkat ve merhameti beslemeyi unutma.
Bugün içindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak için harika bir gün. Kendini ifade etmek, sanatsal projeleri hayata geçirmek ve başkalarına ilham vermek konusunda yüksek bir motivasyon hissedeceksin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, gücünü ve karizmanı daha da artıracak. Özellikle liderlik yönlerin ön plana çıkacak; başkalarına yol gösterme isteğin, ortak hedeflere ulaşmak için güçlü bir enerji yaratacak. Duygusal anlamda, sevdiklerinle olan iletişiminde samimi ve derin bir bağ kurabilirsin. Unutma, kalbini açtığın sürece etrafındaki insanları da etkileyebilirsin. Bugün kendine olan güvenini tazele ve hayallerine odaklan. Kendini iyi hissetmek, çevrene de olumlu yansıyacak. Başarı için gereken cesareti gösterebilirsen, harika sonuçlar seni bekliyor.
Bugün, detaylara olan dikkatiniz ve analitik yapınız ön planda. Sizi en çok rahatsız eden konuları ele almak için mükemmel bir zaman. Kendi iç dünyanıza dönerek, huzursuzluk yaratan düşünceleri çözümlemeye yönelebilirsiniz. İş ve sorumluluklarınızı düzenleme konusunda başarılı olacaksınız. Sıkı çalışma ve disiplin ile çevrenizdeki insanlara ilham verme yeteneğiniz artıyor. İletişimde ise seçici olmalısınız; bazı sözlerinizin yanlış anlaşılma ihtimali bulunuyor. Günün ilerleyen saatlerinde, sevdiğinizle olan ilişkiniz açısından kendinizi daha huzurlu hissedeceksiniz. Onunla yapacağınız samimi bir konuşma, bağlarınızı daha da güçlendirebilir. Sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın, küçük detaylar büyük bir fark yaratabilir. Duygusal derinliklerinizin sizi yönlendirmesine izin vermek, yaşamınıza farklı bir perspektif katabilir. Kendinize güvenin, ama aynı zamanda mütevazı kalmayı da ihmal etmeyin.
Bugün denge arayışın tam anlamıyla ön planda. Sosyal ilişkilerde daha uzlaşmacı bir tutum sergilemek, etrafındaki insanlarla arandaki bağı güçlendirebilir. Sevgi dolu bir ortamda kalmanın seni nasıl beslediğini hissedeceksin. Duygusal paylaşımlarda samimiyet önem kazanırken, karşındakilerin beklentilerine duyarlı olman durumun seyrini olumlu yönde değiştirebilir. Her konuda mükemmel dengeyi bulmak istesen de, bazen kendi ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak gerekebilir. Dışa dönük tavırların, yeni arkadaşlıklar kurmak ve mevcut ilişkilerini derinleştirmek için ideal bir zemin oluşturacak. Görseller, sanat ve estetik konularına olan ilgin gün boyunca artacak; ruhunu besleyen aktivitelerle vakit geçirmekten keyif alacaksın. İş hayatında, iş birliğine dayalı projelerde kendini ispatlama fırsatı bulabilirsin. Kısa yolculuklar, yeni deneyimler ve ufkunu açacak fikirlerle dolu olabilir. İçsel dengeyi sağlama çabasında, anın tadını çıkarmayı da unutma.
Derin duygular ve tutkular içinde yüzüyorsun. İlişkilerdeki yoğunluk, senin için hem bir zorluk hem de bir fırsat olarak belirebilir. İçsel sezgilerin güçlendiği bu dönemde, zaman zaman kararsızlık hissi yaşayabilirsin. Ancak, hislerinle baş başa kalmak, kendini keşfetme yolculuğun için çok kıymetli. Zihnindeki düşüncelerle, kalbindeki hisler arasında bir köprü kurabilirsin. Sevgi ve bağlılık hislerin, çok derin ve samimi. Dışarıdan gelen baskılara karşı koymak için içsel gücünü bulmalısın. İş hayatında ise mücadelelerin sonuç vermeye başlayabilir, sabrın ve azminiz meyvesini verecek. Kendini ifade etme şeklin, yaratıcılığını ön plana çıkaracaktır. Kendi sınırlarını belirlemekten çekinme; böylece hem kendine hem de çevrendekilere daha net bir alan yaratabilirsin. Unutma, karanlığın içinde bile parlayan yıldızlar var.
Bugün, özgürlüğün ve maceranın temalarını hissedeceğin bir gün. Yeni fikirler ve ufuk açıcı deneyimler seni bekliyor. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, insanlarla olan etkileşimlerin canlanacak. Sosyal ortamlarda daha sakin ve rahat bir tavır sergileyeceksin, bu da seni çekici kılacak. Eğitim ve kişisel gelişim alanlarındaki fırsatlar, dikkatini dağıtan unsurlardan uzak durduğun sürece seni daha da ileriye taşıyacak. Seyahat veya yeni kültürleri keşfetme isteğin artabilir; bunu gerçekleştirme yollarını araştırabilirsin. Geleceğine dair umut verici düşünceler ve hedefler zihninde şekillenecek, bunlar için harekete geçmen kaçınılmaz. Bugün, pozitif enerjini artırmak ve keyif almak için bir adım at, bu seni daha da cesaretlendirecek. Sağlığın ve zindeliğinle ilgili yapılacak ufak iyileştirmeler, genel ruh halini de olumlu etkileyecek.
Farklı düşüncelerin öne çıkacağı, özgün fikirlerin yaratılacağı bir gün. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin büyük bir önem kazanacak. Beklenmedik insanlarla bağlantı kurma fırsatları karşına çıkabilir. Hayal gücünü serbest bırakmak, yeni projeler üretmek için ideal bir zaman dilimindesin. Var olan sorunlara çare bulmak için yaratıcı çözümler geliştirebilirsin. Kendine hükümet edebilmek, bağımsız düşünceni ifade edebilmek, gün boyunca senin için önemli olacak. Kendini ifade etme isteği oldukça yüksek. Yeni deneyimlere açık olmayı unutma; bu, senin kişisel gelişimine büyük katkı yapacak. Ayrıca, duygusal olarak biraz daha derine inmek ve içsel kaynaklarını keşfetmek isteyebilirsin. İletişim becerilerinle dikkat çekmeyi başaracaksın. Unutma, yenilikçi yaklaşımlar ve farklı bakış açıları seni ön plana çıkaracak.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı, sezgilerinin oldukça güçlü olacağı bir gün. Sanatsal yönlerin, yaratıcı projeler için harika bir ilham kaynağı olabilir. İçsel huzurunu sağlamak için doğada vakit geçirmek veya meditasyon gibi pratiklere zaman ayırman faydalı olacak. Başkalarıyla olan ilişkilerde empatin güçlü, bu da seni sevdiklerinle daha derin bir bağ kurmaya yönlendirebilir. Romantik bir başlangıç ya da mevcut ilişkinin daha anlamlı hale gelmesi için mükemmel bir fırsat. Kendi içsel dünyanı keşfetmek için doğru zamanda olabilirsin; bu süreçte bazı gerçeklerle yüzleşmen gerekebilir, ancak bu yüzleşme seni güçlü kılacak. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, duygularını açıkça paylaşmaktan çekinme. Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor.
