1
Haliç’in girişine gerilen zincir, muhteşem kubbesiyle Ayasofya, At Meydanı ya da Topkapı Sarayı’ndaki bir tören… Bir zamanların İstanbul’u yüzlerce yıl önce çizilen gravürlerde yaşıyor.
İstanbul köklü ve göz kamaştıran tarihiyle yüzyıllar boyunca pek çok gravüre konu oldu. Fotoğrafın henüz icat edilmediği yıllarda çizilen gravürler sadece bir kenti değil, tarihi de kayıt altına alıyor.
.jpg)
İstanbul Batı’da merak uyandırıyordu
Özellikle Batılı gravür ustaları İstanbul’u sık sık konu etti. Çünkü Osmanlı’nın ihtişamı ve onun başkenti İstanbul, Avrupa’da büyük merak uyandırıyordu. Sanat Tarihçisi Hayri Fehmi Yılmaz, “Türkiye’yi ziyaret eden Avrupalı seyyahlar ve sefirler İstanbul’a yanlarında böyle ustalarla gelirdi. Bunlar birtakım görseller hazırlardı. Sonra da bunlar Avrupa’da basılırdı. Özellikle Türkiye’ye yönelik özel bir ilgi olduğunu biliyoruz” diyor.
İstanbul, hatta Türkiye için gravürlerin önemli bir tarihi kaynak olduğunu söyleyen Yılmaz, şöyle devam ediyor:
“1850’lerde fotoğrafın kullanılmaya başlanmasına kadar gravür çok sevilen ve çok yaygın kullanılan bir malzeme olmuş. Bizim için bunlar hem mimarlık tarihi hem sosyal hayat hem kostümler gibi pek çok konu için olağanüstü bir kaynak.”
İstanbul Kitaplığı’nda korunan gravürler
Neyse ki bu gravürlerin çoğu günümüze dek ulaştı. Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul Kitaplığı da zengin bir gravür koleksiyonuna sahip. Koleksiyondaki gravürlerin 200 kadarı İstanbul Kitaplığı’nın duvarlarını süslüyor. Yılmaz, bu gravürler hakkında şu bilgileri veriyor:
“İstanbul’u tanımlayan 15’inci yüzyılla 19’uncu yüzyılın sonuna kadar bir süre içerisine kadar dağılır bu koleksiyon. İstanbul tarihinin en erken dönemlerinden Osmanlı’nın sonuna kadar geçen süreci anlatır. Bazıları yapıları, bazıları sosyal hayatı bazıları da İstanbul tarihindeki çok önemli anları gösteren gravürlerdir.”
Gravürler özenle muhafaza ediliyor
Kitaplığın koleksiyonunda İstanbul’un günlük yaşamına ilişkin pek çok gravür de bulunuyor. Sokakta karşılaşılan bir seyyar satıcı, kadınların günlük hayatı ya da çeşme başında bir an… “Hem kentteki tipleri, kostümlerini tanıtıyor hem de onları bitişiğinde bulundukları o anıt eserin boyutlarının algılanması için bir ölçek gibi kullanıyor” diyerek gravürleri anlatan Yılmaz, şöyle devam ediyor:
“Bunlar topografik olarak ayrılmış. Sarıyer, Tarabya, Beyoğlu, Sultanahmet, Fatih gibi semtler ayrı kutular içerisinde muhafaza ediliyor. Kitaplardan ayrılmış sayfalar halinde tekil örnekler ve gravürlü kitaplarımız da var. Bu gravürlü kitaplar da ayrı bir grubu oluşturuyor.”
İlginç gravür hikayeleri
İstanbul Kitaplığı’ndaki gravürlerin her biri birbirinden değerli… Ancak içlerinde öyleleri var ki, gerçekten çok önemli. Yılmaz, kitaplıkta bulunan bazı önemli gravürler hakkında ayrıntı veriyor:
“Benim en çok heyecanlandığım gravürlerden biri Hartmann Schedel’in İstanbul’la ilgili 1490’lara tarihlenen gravürü… Bu aslında kentin anlatılması için çok ilginç bir özet. İstanbul’u en önemli yapılarıyla tanımlamaya çalışıyorlar. Bunu muhtemelen kenti hiç görmeyen bir usta, gravür haline getirmiş. Haliç bir tarafta Galata bir tarafta… Haliç’in girişine zinciri yerleştirmiş çünkü bu meşhur bir hikaye. Ve Ayasofya çok büyük bir anıt çok büyük bir kubbesi olan muhteşem bir bina. Baktığınızda hem tanıdık hem çok yabancı. Sanatçı kendi yaşadığı şehirde, Avrupa’da gördüğü yapılara benzer yapıları oraya yerleştirmiş. Bu da gravürlerde çokça karşımıza çıkan bir şey. İmgeyi yaşatıyor fakat tabii detaylar gerçekçi değil. Ancak yine de İstanbul’u etrafındaki surları, bir ucundaki sarayı, Ayasofya’yı, hipodromu, tüm bu kalıntıları bu gravür üzerinde izleyebiliyoruz.”
Bir diğer önemli gravür de hipodroma ait. Pambinio tarafından hazırlanan ve 15’inci yüzyıla tarihlenen gravür daha geç tarihlerde basılmış.
Saraydaki gündelik yaşam da gravürlerde
Osmanlı saraylarındaki gündelik yaşamın çizildiği gravürlere de sıklıkla rastlanıyor. Bununla ilgili en önemli çalışmalar Dohso’nun hazırladığı sahneler. Dohso’nun hazırladığı 3 büyük cilt halindeki gravürler İstanbul Kitaplığı’nın önemli parçaları arasında yer alıyor.
“Bu gravürlerde konak hayatı var. Konakta harem ve onun çevresinde hayatın nasıl geçtiği anlatılıyor. Hanımların hayatı, Topkapı Sarayı, saraylardaki törenler canlandırılıyor. Bu açıdan çok ilginç. Sonra bütün imparatorluğun tipleri, aynı zamanda İstanbul’daki tipleri de tanımlıyor. Törenler çok etkileyici. Padişahın cuma selamlığına çıkışı ve geri dönüşü gibi konular heyecanla resmedilmiş. Avrupa’da da bayağı ilgi görmüş.”
Gravürler hem İstanbul’u hem de Osmanlı dönemini ve o dünyanın insanlarını tanımak için önemli bir kaynak. Öyle ki halen mimar ve tarihçiler bu gravürleri kaynak olarak kullanmaya devam ediyor.
Kurgu: Cihan Karaahmetoğlu
Bugün, cesaretin ve atılganlığın ön planda. Yeni projelere başlamak veya mevcut olanları gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Enerjin yüksek, bu da seni etrafındaki insanlara ilham vermek için harika bir fırsat sunuyor. Duygusal açıdan biraz dalgalı hissedebilirsin; içsel çatışmalara dikkat etmelisin. İkili ilişkilerde, samimi ve açık olmaktan çekinme. Aşk hayatında sürpriz gelişmeler kapıda; yüreğini dinlemeli ve anın tadını çıkarmalısın. Finansal konularda ise dikkatli olmalısın, harcamalarını iyi planlayarak geleceğini güvence altına alabilirsin. Sağlık açısından, spor yapmaya başlayarak ya da doğada vakit geçirerek enerjini artırabilirsin. Bugün, hayallerine bir adım daha yaklaşmak için kararlılıkla ilerle!
Bugün, pratik ve kararlı yaklaşımın sayesinde günlük işlerin çok daha akıcı geçebilir. Sabırlı olmaktan vazgeçme, çünkü bu özelliklerin sana pek çok kapı açacak. Maddi konularda aldığın kararlar, gelecekteki refahını etkileyecek adımlar atmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerinde ise, samimi ve açık iletişim kurmanın önemi artıyor. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için fırsatlar bulabilirsin. Kendini ifade etmekten çekinme, yüreğinde tuttuğun duyguları paylaşmak, seni daha da yakınlaştırabilir. Günün sonunda, kendine birkaç dakika ayırarak rahatlamana fayda var; bu, içsel huzurunu artıracak. Doğanın tadını çıkarmak, seni yenilenmiş hissettirebilir. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etme, bu süreçte öz bakımını ihmal etmemek önemli.
Bugün, zihninizin aktif olduğu bir gün. Farklı düşünceler ve yaratıcı projeler arasında gezinirken kendinizi kaybetmiş hissedebilirsiniz. Sosyal etkileşimlerinizi artırmak için harika bir zaman. Arkadaşlarınız veya sevdiklerinizle paylaşımlar yapmak, sizi daha enerjik hissettirecek. Bulunduğunuz ortamlarda iletişiminizi güçlendirin; fikirlerinizi açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Ancak, başkalarına fazla düşünmeden bir şeyler söylemekten kaçının; yanlış anlaşılmalar baş gösterebilir. İleri görüşlülüğünüz, bazı sorunları kolayca aşmanıza yardımcı olacak. Kendinize olan güveniniz artarken, kişisel hedeflerinize odaklanmanızda fayda var. Gerçek potansiyelinize ulaşmak için bu fırsatı iyi değerlendirin. Eğlenceye yönelik aktiviteler ve yeni insanlarla tanışmak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Her anı değerlendirin; hayatın sunduğu fırsatlar misafiriniz olacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. Bugün, içsel dünyana daha fazla odaklanmalı ve hissettiklerini anlamaya çalışmalısın. Geçmişte yaşadığın deneyimlerin, şu anki ilişkilerini etkileyebilir. Sevdiklerinle iletişim kurmakta zorlanabileceğin anlar söz konusu. Empati yeteneğini kullanarak, karşı tarafın hislerini anlamaya çalış. Hassasiyetin başkalarını da etkileyebilir, bu yüzden becerilerini dikkatli bir şekilde yönlendirmelisin.Evde geçireceğin zaman, ruhsal anlamda sana çok şey katabilir. Belki de bir gün boyunca kendine ayıracağın zaman, iç huzurunu bulmana yardımcı olacak. Yaratıcı projelerle ilgilenmek, kendini ifade etmenin güzel bir yolu olabilir. Doğa ile bağlantı kurmak, sakinleşmene ve yeniden enerji toplamana yardımcı olacaktır. Unutma ki hislerin, güçlü bir rehberdir; onlara güven. Bugün, duygusal yaralarını sarmak ve kendine dönmek için bir fırsat sunuyor.
Bugün kendini sahnede gibi hissedeceksin; enerjin ve karizman herkesin dikkatini çekecek. Yaratıcılığını ön planda tutarak yeni projelere adım atmak için mükemmel bir zaman. Cesur kararlar almak, seni beklenmedik fırsatlarla karşı karşıya getirebilir. Ancak, mükemmel sonuçlar elde etmek için başkalarına da kulak vermeyi unutma. İletişim becerilerin güçlü; duygularını net bir şekilde ifade etmek, ilişkilerde olumlu gelişmelere yol açabilir. Özellikle sevgi hayatında, samimi ve açık bir diyalog kurmak bağlarınızı güçlendirebilir. Kendine zarar verebilecek aşırılıklardan kaçınmalısın; dengeli olmak her zaman daha fazla avantaj sağlar. Hayatındaki bazı değişiklikler, senin liderliğini pekiştirebilir ve yeni hedeflere ulaşmanı kolaylaştırabilir. Unutma, her adımda kendine olan güveninle parlayacaksın.
Dikkatli gözlemler ve analiz yeteneğin, bugün karşına çıkan fırsatları değerlendirme konusunda seni destekleyecek. Günlük işlerindeki küçük detaylar, büyük kazanımların anahtarı haline gelebilir. İşbirliği yapabileceğin insanlarla tanışma ihtimali yüksek. Bu ilişkileri yönetirken empati kurmayı unutma; onları anladığın sürece güçlenir ve daha sağlam bağlar geliştirebilirsin. Sağlık açısından, bedeninin ihtiyaçlarına kulak vermek önemli. Zihinsel ve fiziksel rahatlama yöntemleri bulmak, enerjini dengelemene yardımcı olacak. Ayrıca, düşüncelerindeki karmaşa ve belirsizlikleri aydınlatmak için yazmayı deneyebilirsin. Bugün geleceğine dair bir yol haritası çizmek adına harika bir zaman!
Sosyalleşme arzusu ön planda. Yeni insanlarla tanışmak, geçici olan bağlar kurmak için uygun bir zaman. Ancak, derin ilişkiler kurma konusunda dikkatli olmalısın; yüzeysel etkileşimler seni tatmin etmeyebilir. Duygusal olarak denge arayışında olacaksın. İkili ilişkilerde uyumu sağlamak için empati yeteneğini kullanmalısın. Anlayışlı olman, karşındakilerin kalbini kazanmanı sağlayacak. Ayrıca, estetik konulara yönelmek, yaratıcılığını beslemek için harika bir fırsat sunuyor. Güzel bir mekânda zaman geçirerek ruhunu besleyebilirsin. Duygusal dengeyi bulmak için zaman ayırmayı unutma; bu sana içsel huzuru getirecek. Kendi ihtiyaçlarına saygı göster, bu sayede etrafındaki insanları daha iyi anlayabileceksin.
Bugün içsel duyguların ve sezgilerin derinliklerine inme arzusuyla dolusun. Kendini güçlü bir kıyaslama ve analiz sürecinde bulabilirsin. İletişimde daha tutkulu ve etkileyici olacağın bir dönemdesin. Özellikle insanlarla olan ilişkilerinde güçlü bir karizma sergilemenin yanı sıra, başkalarının duygusal derinliklerini anlama kapasitende artış gözlemleniyor. İş hayatında, birikimlerini ve deneyimlerini etkili bir şekilde paylaşmak adına uygun bir zaman dilimindesin. Aşk hayatında ise, partnerinle aranda bir bağ derinleşebilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, ilişkinizi daha da güçlendirebilir. Ancak, yaşadığın karmaşık duygularla başa çıkmak için kendine zaman tanıman önemli. İçsel huzurun için meditasyon veya kişisel gelişim aktiviteleri ise faydalı olabilir. Kendini keşfetme yolculuğunda cesur adımlar atabilirsin. Unutma, hayatın sunduğu bu değişim rüzgarını kucaklamak seni daha güçlü kılacak.
Bugün, hayatına yeni bir renk katma arzusu içerisinde olacaksın. İçsel keşifler ve yeni deneyimlere açılma isteğin, seni bilgilendirecek ve geniş ufuklara yönlendirecek. Sosyal etkileşimler ön planda; yeni insanlarla tanışabilir, mevcut ilişkilerini derinleştirebilirsin. Eğlenceli aktiviteler ve macera arayışı, ruh halini canlandıracak. Finansal konularla alakalı biraz temkinli olmayı gerektiren durumlar ortaya çıkabilir. Sağlığına dikkat etmekte fayda var, enerjini dengelemek için doğada zaman geçirmek iyi gelebilir. İçsel huzurunu bulmak, yeni fikirlere açık olmak ve cesur adımlar atmak, bugünün ana teması. Unutma, içindeki keşif duygusunu beslemek, seni zenginleştirecek. Gelişen durumları akışına bırak, hayattaki tesadüflerin seni doğru yöne götürdüğünü gör.
Bugün, belirsizlikler ve karmaşalar arasında kendini bulmak için bir fırsat yakalayacaksın. Planların üzerinde düşünmek ve hedeflerini sorgulamak isteyebilirsin. Gözlem yapma yeteneğin, seni önemli detaylara yönlendirecek. İş ilişkilerinde dikkatli olman gereken bir dönemdesin; iletişimde netlik sağlamak, yanlış anlamaların önüne geçebilir. Özel hayatında ise partnersinle aranızdaki duygusal bağları kuvvetlendirmek için samimi sohbetler gerçekleştirmek faydalı olacak. Kendine bu alanlarda güven ve sağlam bir zemin oluşturmalısın. Sağlık ve iyi hissetme konusu, kendini yavaşlatmanı gerektirecek kararlar almanı talep edebilir. Kendi ihtiyaçlarına dikkat et ve bir süre dinlenmeyi tercih et. Gelişmeler seni heyecanlandıracak, her şey zamanla netlik kazanacak. Hedeflerinin peşinden koşarken dengeyi kurmak, senin için çok önemli olacak.
Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi düşüncelerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrende ilham verici insanlarla bir araya gelme fırsatın olabilir. Düşüncelerini paylaşmak, projelerine yön vermek için harika bir zaman. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olman gereken anlar olacak; bu, seni daha da güçlendirebilir. İçsel huzurunu koruma çabaların, bazı ani değişimlerle denge bulabilir. Sezgilerin güçlü, bu nedenle kalbinin sesine kulak vermek önemli. Unutma, hayal gücün sınır tanımıyor; hayallerini gerçeğe dönüştürmek için adımlar atabilirsin. Kendi tarzında bir yol bulma çabası, sana farklı ve heyecan verici kapılar açabilir.
Duygusal derinlikler keşfediliyor. İç dünyanda yeni düşünceler filizlenirken, sanatsal yaratıcılığın zirve yapabilir. Bugün bir konu üzerine kafa yormak, zihnini açmak ve yeni bakış açıları geliştirmek için harika bir zaman. Hissiyatların yoğun, sezgilerin güçlü. İnsanlarla olan iletişimini artırmak, samimi paylaşımlar yapmak, bağlarını derinleştirmek anlamında faydalı olabilir. Duygusal yüklerden arınma arzusu hissedileceği için yalnız kalma ihtiyacı doğabilir; bu, kendinle yüzleşme ve yenilenme süreci olarak değerlendirilmeli. Ruhsal olarak kendini dengelemek için doğayla bağlantı kurmak, meditasyon veya bir hobi ile uğraşmak iyi gelebilir. Unutma, kalbinin sesini dinlemek seni yönlendirecek.
1
2
3
4
5
6
