1
Haliç’in girişine gerilen zincir, muhteşem kubbesiyle Ayasofya, At Meydanı ya da Topkapı Sarayı’ndaki bir tören… Bir zamanların İstanbul’u yüzlerce yıl önce çizilen gravürlerde yaşıyor.
İstanbul köklü ve göz kamaştıran tarihiyle yüzyıllar boyunca pek çok gravüre konu oldu. Fotoğrafın henüz icat edilmediği yıllarda çizilen gravürler sadece bir kenti değil, tarihi de kayıt altına alıyor.
.jpg)
İstanbul Batı’da merak uyandırıyordu
Özellikle Batılı gravür ustaları İstanbul’u sık sık konu etti. Çünkü Osmanlı’nın ihtişamı ve onun başkenti İstanbul, Avrupa’da büyük merak uyandırıyordu. Sanat Tarihçisi Hayri Fehmi Yılmaz, “Türkiye’yi ziyaret eden Avrupalı seyyahlar ve sefirler İstanbul’a yanlarında böyle ustalarla gelirdi. Bunlar birtakım görseller hazırlardı. Sonra da bunlar Avrupa’da basılırdı. Özellikle Türkiye’ye yönelik özel bir ilgi olduğunu biliyoruz” diyor.
İstanbul, hatta Türkiye için gravürlerin önemli bir tarihi kaynak olduğunu söyleyen Yılmaz, şöyle devam ediyor:
“1850’lerde fotoğrafın kullanılmaya başlanmasına kadar gravür çok sevilen ve çok yaygın kullanılan bir malzeme olmuş. Bizim için bunlar hem mimarlık tarihi hem sosyal hayat hem kostümler gibi pek çok konu için olağanüstü bir kaynak.”
İstanbul Kitaplığı’nda korunan gravürler
Neyse ki bu gravürlerin çoğu günümüze dek ulaştı. Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul Kitaplığı da zengin bir gravür koleksiyonuna sahip. Koleksiyondaki gravürlerin 200 kadarı İstanbul Kitaplığı’nın duvarlarını süslüyor. Yılmaz, bu gravürler hakkında şu bilgileri veriyor:
“İstanbul’u tanımlayan 15’inci yüzyılla 19’uncu yüzyılın sonuna kadar bir süre içerisine kadar dağılır bu koleksiyon. İstanbul tarihinin en erken dönemlerinden Osmanlı’nın sonuna kadar geçen süreci anlatır. Bazıları yapıları, bazıları sosyal hayatı bazıları da İstanbul tarihindeki çok önemli anları gösteren gravürlerdir.”
Gravürler özenle muhafaza ediliyor
Kitaplığın koleksiyonunda İstanbul’un günlük yaşamına ilişkin pek çok gravür de bulunuyor. Sokakta karşılaşılan bir seyyar satıcı, kadınların günlük hayatı ya da çeşme başında bir an… “Hem kentteki tipleri, kostümlerini tanıtıyor hem de onları bitişiğinde bulundukları o anıt eserin boyutlarının algılanması için bir ölçek gibi kullanıyor” diyerek gravürleri anlatan Yılmaz, şöyle devam ediyor:
“Bunlar topografik olarak ayrılmış. Sarıyer, Tarabya, Beyoğlu, Sultanahmet, Fatih gibi semtler ayrı kutular içerisinde muhafaza ediliyor. Kitaplardan ayrılmış sayfalar halinde tekil örnekler ve gravürlü kitaplarımız da var. Bu gravürlü kitaplar da ayrı bir grubu oluşturuyor.”
İlginç gravür hikayeleri
İstanbul Kitaplığı’ndaki gravürlerin her biri birbirinden değerli… Ancak içlerinde öyleleri var ki, gerçekten çok önemli. Yılmaz, kitaplıkta bulunan bazı önemli gravürler hakkında ayrıntı veriyor:
“Benim en çok heyecanlandığım gravürlerden biri Hartmann Schedel’in İstanbul’la ilgili 1490’lara tarihlenen gravürü… Bu aslında kentin anlatılması için çok ilginç bir özet. İstanbul’u en önemli yapılarıyla tanımlamaya çalışıyorlar. Bunu muhtemelen kenti hiç görmeyen bir usta, gravür haline getirmiş. Haliç bir tarafta Galata bir tarafta… Haliç’in girişine zinciri yerleştirmiş çünkü bu meşhur bir hikaye. Ve Ayasofya çok büyük bir anıt çok büyük bir kubbesi olan muhteşem bir bina. Baktığınızda hem tanıdık hem çok yabancı. Sanatçı kendi yaşadığı şehirde, Avrupa’da gördüğü yapılara benzer yapıları oraya yerleştirmiş. Bu da gravürlerde çokça karşımıza çıkan bir şey. İmgeyi yaşatıyor fakat tabii detaylar gerçekçi değil. Ancak yine de İstanbul’u etrafındaki surları, bir ucundaki sarayı, Ayasofya’yı, hipodromu, tüm bu kalıntıları bu gravür üzerinde izleyebiliyoruz.”
Bir diğer önemli gravür de hipodroma ait. Pambinio tarafından hazırlanan ve 15’inci yüzyıla tarihlenen gravür daha geç tarihlerde basılmış.
Saraydaki gündelik yaşam da gravürlerde
Osmanlı saraylarındaki gündelik yaşamın çizildiği gravürlere de sıklıkla rastlanıyor. Bununla ilgili en önemli çalışmalar Dohso’nun hazırladığı sahneler. Dohso’nun hazırladığı 3 büyük cilt halindeki gravürler İstanbul Kitaplığı’nın önemli parçaları arasında yer alıyor.
“Bu gravürlerde konak hayatı var. Konakta harem ve onun çevresinde hayatın nasıl geçtiği anlatılıyor. Hanımların hayatı, Topkapı Sarayı, saraylardaki törenler canlandırılıyor. Bu açıdan çok ilginç. Sonra bütün imparatorluğun tipleri, aynı zamanda İstanbul’daki tipleri de tanımlıyor. Törenler çok etkileyici. Padişahın cuma selamlığına çıkışı ve geri dönüşü gibi konular heyecanla resmedilmiş. Avrupa’da da bayağı ilgi görmüş.”
Gravürler hem İstanbul’u hem de Osmanlı dönemini ve o dünyanın insanlarını tanımak için önemli bir kaynak. Öyle ki halen mimar ve tarihçiler bu gravürleri kaynak olarak kullanmaya devam ediyor.
Kurgu: Cihan Karaahmetoğlu
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Motivasyon kaynağın, içsel gücün ve kararlılığın seni ileriye taşıyacak. Bugün cesur adımlar atarak, hedeflerine daha da yaklaşabilirsin. Yeni başlangıçlar için uygun bir zaman dilimi, hayallerini gerçeğe dönüştürmek adına cesaretini toplayabilirsin. Ancak çevrendekilerle olan iletişimine dikkat etmelisin; aceleci ve sabırsız tavırlar, istemeden çatışmalara yol açabilir. Kendini ifade ederken daha yapıcı bir dil seçmek, ilişkilerini güçlendirecek. Ayrıca, sağlığına özen göstererek enerjini dengede tutmalısın. Böylelikle hem fiziksel hem de ruhsal olarak daha zinde hissedeceksin. Unutma, bu enerji dolu anları kendine ve sevdiklerine katmak, gününü daha da özel kılacak.
Bugün, sağlam adımlarla ilerlemeni sağlayacak fırsatlarla karşılaşabilirsin. Doğadan aldığın ilham, yaratıcılığını besleyerek seni yeni projeler üzerinde düşünmeye yönlendirebilir. Maddi konularda daha dikkatli olman, uzun vadede kazanç sağlayacak kararlar almanı kolaylaştırır. İlişkilerde ise samimiyet ve dürüstlük ön planda olacak; sevgi ve güven, paylaştığın anların kalitesini artıracak. Kendine olan güvenin, başkalarına da etki edecek ve sosyal çevrendeki ilişkileri güçlendirecek. Gün sonunda huzur bulmayı unutma; doğanın tadını çıkararak, kafanı dinleme fırsatı bulabilirsin.
Bugün sosyal bağlantılar ve iletişim kurma becerilerin ön planda. Farklı fikirlerin keşfi için etrafındakilerle sohbet etmeye heveslisiniz. Zihninizin hızlı çalışması, çevrenizdeki insanları etkilemekte faydalı olacaktır. Ancak dikkatli olun; düşüncelerinizi açık bir şekilde ifade etmekte zorlanabilirsiniz. İkili ilişkilerde yanlış anlaşılmaları önlemek için kelimelerinizi dikkatle seçin. Beklenmedik fırsatlar karşınıza çıkabilir, bu durum bilgi birikiminizi ve yaratıcılığınızı kullanarak avantaj sağlamanıza olanak tanır. Kendinize güvenin ve sezgilerinize kulak verin; önemli bir karar almanız gerekebilir. Ayrıca, ruhsal ve fiziksel enerjinizi dengelemek için biraz zaman ayırmayı ihmal etmeyin, doğada yürüyüş yapmak iyi bir seçenektir. Unutmayın ki, her deneyim, kişisel gelişiminizin bir parçasıdır.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanıdır. Bugün içsel dünyana yönelik bir seyahat yapma isteği duyabilirsin. Ailevi meseleler ve geçmişle ilgili duygusal yaralar, kalbinde tekrar canlanabilir. Kendinle baş başa kaldığın anlar, içsel huzuru bulmana yardımcı olacaktır. Birkaç saat yalnız kalıp, sevdiğin aktivitelere yönelmek, ruhunu besleyecektir. Duygusal zekânı kullanarak başkalarının hislerine duyarlı olman, ilişkilerinde daha derin bağlar kurmanı sağlayacak. Gözlem gücün yüksek, çevrendeki insanları anlamak ve desteklemek için doğru bir zaman. Fakat kendini fazla yüklenmekten korumalısın; bu süreç, sınırlarını net bir şekilde belirlemeyi gerektiriyor. Ayrıca, yaratıcılığın ve sezgilerin artış gösterecek; sanatsal bir uğraşla zaman geçirmen, ruhunu canlandırabilir. Bir yoldaşlık arayışı içinde olsan da, önce kendinle barışık olmanın önemini unutma. Kendine karşı nazik olmalısın, zira kendi ihtiyaçlarına dikkat etmek, çekimserliğini azaltacak ve seni daha güçlü hissettirecek.
Bugün enerjin yüksek, çevrendeki insanlara ilham veriyorsun. Yaratıcı yeteneklerin ön planda, bu sayede sıradan bir durumu bile renklendirebilirsin. Kendini ifade etme ihtiyacın artacak; sanatsal faaliyetlere veya hobilerine yönelmek için harika bir zaman dilimindesin. Sosyal ortamlarda gösterişli bir varlık olarak dikkatleri üzerine çekeceksin. İnsanlar, senin özgüveninden ve dinamizminin cazibesinden etkileniyor. Ancak, çevrendeki insanlara karşı aşırı baskı yapmamaya dikkat etmelisin; özgürlüklerine saygı duyulması gerektiğini unutma. Belki de bir arkadaşın ya da yakın birinin sorunlarına daha fazla empatiyle yaklaşman gerekiyor. Bu, aranızdaki bağı güçlendirecektir. Aşk hayatında sıcak ve tutkulu bir atmosfer hakim. İlişkiniz içindeki heyecanı artırmak için küçük sürprizler yapabilirsin. Eğer yalnızsan, karşına çıkan yeni insanlardan ilham alabilir ve sıcak ilişkiler kurabilirsin. Bugün, kendini gösterme ve başkalarına ilham verme fırsatları seni bekliyor. Hayatındaki mutluluğu artıracak adımları atmaktan çekinme!
Gün, sizi detaylara daha fazla odaklanmaya itiyor; titizlikle hazırlanmış bir planın, başarıyı getirebilir. İş hayatınızda çevrenizdeki insanların fikirlerine kulak vermek, yeni fırsatları ortaya çıkarabilirken, işlerin yükümlülükleriniz olup olmadığını da sorgulayabilirsiniz. Kendi içsel sesiyle uyum içinde olmak, sağlığınıza dikkat etmeyi gerektirecek.İlişkilerde, duygusal paylaşımlar önem kazanır; sevdiğiniz kişilerle olan iletişiminiz derinleşebilir. Onların hislerine dokunmak, bağlarınızı kuvvetlendirecek. Kendinizi ifade etmekte zorlanabileceğiniz anlar yaşarken, derin bir anlayış sunmak, sorunların üstesinden gelmenize yardımcı olabilir.Kendinize olan güveniniz artıyor; yeni hobiler edinmek veya becerilerinizi geliştirmek adına adımlar atabilirsiniz. Bu süreçte özgürlüğün tadını çıkarmayı ihmal etmemeniz gerektiği hatırınızda bulunsun. Aynı zamanda, alışkanlıklarınızda değişiklik yapmayı hedefleyebilirsiniz. Düşüncelerinizi gözden geçirmek ve geleceğe dair hayal kurmak için ideal bir dönemdesiniz.
Harmoni arayışında olduğun bir gün. İlişkilerindeki dengeyi sağlamak için çaba göstereceksin. Başkalarının ihtiyaçlarına duyduğun empati, etrafındaki insanlarla olan bağlarını güçlendirecek. Sosyal ortamlarda daha fazla yer almak isteyebilir, yeni yeni bağlantılar kurabilirsin. Yüzeyde gezmeyip derinlere inmeye çalışman gerektiğini hissedeceksin. Özellikle bir dostunla aranızdaki iletişimi derinleştirmek faydalı olabilir. Yaratıcılığını ifade etme fırsatları bulabilirsin, bu da ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendini değerlendirirken içsel huzuru bulmak, kararlarda daha sağlıklı adımlar atmanı sağlayacak. Unutma ki, huzur senin için en önemli öncelik.
Bugün duygusal derinliklere dalma isteği içindesin. İçsel dünya ile dışsal yaşantılar arasında bir denge bulmaya çalışırken, ruhsal dönüşüm süreçlerine dikkat etmelisin. Özellikle arkadaşların ve sevdiklerinle olan ilişkilerde samimiyet ön planda olacak. Eski yaraların yeniden gündeme gelmesi, seni geçmişinle yüzleşmeye zorlayabilir. Ancak bu, içsel büyüme ve dönüşüm için bir fırsat sunuyor. Yenilikçi düşüncelerle çevrendeki dinamikleri değiştirmeye açık olman gerekecek. Kendini ifade ederken, hislerini açıkça belirtmekten çekinme. Ayrıca, sağlık konularına dikkat etmen önem taşıyor; bedensel ve ruhsal dengeni korumak adına kendine nazik olmalısın. Yaratıcılığını serbest bırakabileceğin etkinlikler aramak, zihnini tazelemeni sağlayacak. Tüm bu süreçlerin, kendine olan güvenini pekiştirecek ve hayatında yeni kapılar açmanı sağlayacak.
düşündüklerini açıkça ifade etmediğinde yanlış anlaşılmalara neden olabilirsin. İletişimde netlik sağlamak, ilişkilerini güçlendirecektir. Bugün, özgür ruhunu besleyecek deneyimlere açık olmalısın. Unutma, atacağın her adımda cesaretin, seni daha ileriye taşıyacak.
İş ve kariyer alanında yeni fırsatlar kapını çalabilir. Kendine olan güveninin artması, zorlu projelerle başa çıkmanı kolaylaştıracak. Bu dönemde, disiplinli ve kararlı bir yaklaşım sergilediğin takdirde başarılarının meyvelerini kısa sürede toplayacaksın. İletişim becerilerin ön planda; iş arkadaşlarınla kuracağın sağlam ilişkiler, birlikte çalıştığınız projeleri daha da güçlendirebilir. Ailevi konular da gündeminde olabilir; sevdiklerinle geçireceğin zaman, üzerindeki stresi azaltmana yardımcı olacak. Kendine ayırdığın vakit, ruhunu dinlendirmeni sağlayacak; keyifli hobilerle meşgul olmak önemli. Sabırlı ol, gelecekte seni bekleyen güzel sürprizlere hazırlıklı olmalısın. Unutma, azmin her zorluğu aşmana olanak tanır.
Bugün, daha yenilikçi ve özgür düşüncelere dalma arzusu içinde hissedebilirsin. Farklılık ve alışılmışın dışındaki yaklaşımlar, seni çevrendekilerden ayıracak. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; arkadaşlarınla yapacağın entelektüel tartışmalar, yeni projeler için ilham verebilir. İçine kapanmaya eğilimli olabilirsin; ancak, duygularını açıkça ifade etmek, seni daha da güçlendirecek. Başkalarının beklentilerinden uzaklaşarak kendi kimliğini bulma fırsatını yakalayabilirsin. Kendine olan güvenin artıyor; bu anı değerlendirmek için cesur adımlar atmalısın. Özellikle, yaratıcı projelerin üzerinde çalışmaya başlamak için harika bir zaman. Duygusal olarak daha bağımsız hissettiğin bu günlerde, ruh halini dengelemek için meditatif aktivitelere yönelmek faydalı olabilir. Unutma, özgürlüğün ve bireyselliğin, gerçek potansiyelini keşfetmen için sana rehberlik edecek.
Duygusal derinlikler ve sezgisel güçler bugün oldukça belirgin. İçsel dünyanda var olan karmaşayı çözmek için huzurlu bir alan yaratma çaban takdir edilesi. İçsel sesine kulak ver, kalbinin rehberliğinde hareket et. Yaratıcılık potansiyelin ön plana çıkabilir, bu da seni sanatsal projelere yönlendirebilir. Bağlantılar kurma konusunda açık ol, yeni insanlarla tanışma şansı seni bekliyor. Empati kabiliyetin bu dönemde daha da güçleniyor; çevrendekilere yardım etme isteğin artabilir. Bununla birlikte, kendi sınırlarını korumaya özen göster, başkalarının duygularına fazla kapılmaktan kaçın. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu sağlamak, bugünün anahtarı. Rüyaların, bilincin dışında bir kapı aralayabilir, bu yüzden not almayı ihmal etme. Genel atmosferin içinde akışa bırakmak ve güvende hissetmek sana iyi gelecek.
1
2
3
4
5
6
