1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Enerjin yüksek, tutkuların peşinden koşmak için mükemmel bir zaman. Yeni başlangıçlar için motivasyonun artmış durumda. Beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin, cesaretini toplayarak harekete geçmekte tereddüt etme. Sosyal ilişkilerin canlanıyor; dostluklar güçlenebilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Ancak, sabırsızlık ve acelecilik senin en büyük düşmanın olabilir. Yavaşlamak ve düşünmekte fayda var. İçgüdülerine güven; kalbinin sesini dinlemek, doğru seçimler yapmana yardımcı olacak. Kendine inanmaya devam et, çünkü bu dönem hedeflerine ulaşmak için önemli adımlar atma fırsatı sunuyor. Duygusal enerjin de yükseliyor, sevgi ilişkilerinde derin bağlar kurmak için uygun bir dönemdesin. İletişim becerilerini kullanarak isteklerini net bir şekilde ifade etmelisin.
Bugün, sabrınızı ve kararlılığınızı test eden durumlarla karşılaşabilirsiniz. İş hayatında ciddi adımlar atmak için uygun bir zaman dilimi içinde olacaksınız, özellikle maddi konulara odaklanmak size önemli fırsatlar sunabilir. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek ve sevdiklerinizle vakit geçirmek için harika bir gün. Sabit düşüncelerden sıyrılmak, yeni deneyimlere açık olmak size yenilikler getirebilir. Sağlığınıza dikkat etmeniz gereken bir dönemdesiniz; yogaya veya meditasyona yönelmek sizi dengeleyebilir. Unutmayın, içsel huzur ve dış dünyayla uyum içinde olmak bugün en büyük kazanımınız olacak.
Bugün, iletişimin ve etkileşimlerin ön planda olduğu bir gün. Eğitim veya bilgi paylaşımı açısından oldukça verimli bir dönemdesin. Yeni insanlarla tanışma fırsatları karşına çıkabilir; sosyal ortamlarda enerji dolu ve canlı bir şekilde öne çıkacaksın. Fikirlerini açıkça ifade etme isteği içindesin, bu da yeteneklerinle başkalarına ilham verme şansını getirebilir.Düşüncelerini net bir şekilde aktarabilmek ve başkalarıyla olan etkileşimlerini güçlendirmek sana fayda sağlayacak. Ancak, ani duygusal tepkilerden kaçınmak önemli; anlayışlı ve açık fikirli kal. Aklındaki projeler veya hayaller üzerinde düşünmek için ideal bir zaman dilimindesin; yaratıcılığını kullanarak ilham verici sonuçlara ulaşabilirsin.Özellikle kardeşler veya yakın akrabalarla olan ilişkilerine dikkat et; onları ihmal etmeme konusunda özen göster. Gelişen olaylar, birkaç önemli bağlantıyı güçlendirebilir ve sonraki adımlarını şekillendirebilir. Kendine güven ve akışa kapıl; fırsatlar seni bekliyor.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel huzur arayışında olabilirsin ve çevrendekilerin duygularına daha fazla duyarlılık göstereceksin. Sevdiklerinle olan ilişkilerde samimi ve destekleyici bir tutum sergilemek, tüm günü pozitif geçirmene katkı sağlayacak. Geçmişteki anılara dönmek, seni huzurlu hissettirebilir; eski dostluklar veya kayıplar üzerine düşünmek, içsel bir rahatlama deneyimlemeni sağlayabilir. Duygusal durumunu ifade etmekten çekinme, bu hem seni hem de sevdiklerini rahatlatacaktır. İçsel dünyanla bağlantı kurmak için yaratıcı aktivitelerde bulunmak, ruh halini yükseltebilir. Bu dönemde aldığın kararlar, gelecekteki mutluluğunu şekillendirme potansiyeline sahip. Kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhuna iyi gelecek olan şeyleri keşfetmek için zaman ayır.
Yıldızlar, enerjini parlatmak ve dikkatleri üzerine çekmek için meydan okuyor. Bugün, içsel gücünü ve karizmanı sergilemek adına mükemmel bir zaman dilimi. Etkileyici bir şekilde iletişim kuracak, çevrendeki insanları büyüleyecek ve ilgi odağı olacaksın. Yaratıcılığın doruk noktada, bu yüzden sanatsal projelere yönelmek ya da yeni fikirler geliştirmek için harika bir dönemdesin. Belki de liderlik niteliklerinle bir grubun öncüsü olmalısın; diğerlerini motive etme yeteneğin, başarıya ulaşmada anahtar rol oynamakta. Sosyal ilişkilerde ise kendini göstermekten çekinme. Yepyeni fırsatlar kapıda ve bunları değerlendirmek için cesaretini topla. Ancak, kendine dikkat et; bazen fazlasıyla etkileyici olmak, diğerlerinin tepkisini alabilir. Dengeyi bulmak, hem kendini ifade etmeni hem de başkalarını dikkate almanı sağlayacak. Aşk hayatında, tutkuların oldukça yoğun. Partnerinle ya da ilgilendiğin kişiyle arandaki bağı derinleştirmek için anlamlı zamanlar yarat. Sezgilerin güçlü, kalbini dinlemeyi unutma. Bugün, tüm bu enerjileri doğru bir şekilde yönlendirmek, potansiyelini en üst seviyeye çıkarmanı sağlayabilir. Kendine güven ve kalplerin sana açılmasına izin ver!
Bugün içsel huzur arayışında, detaylara odaklanma gereksinimi hissedeceksin. Küçük şeylerin büyük anlamlar taşıdığını fark ederek, çevrendeki gelişmelere farklı bir perspektiften yaklaşabilirsin. İş veya günlük yaşam rutinlerinde sistematik bir düzen kurmak için elverişli bir zaman. Ayrıca, sosyal ilişkilerde net ve dürüst iletişim, bazı sorunların üstesinden gelmende yardımcı olabilir. İkili ilişkilerde ise, karşındakilere karşı daha anlayışlı olman, duygusal bağları güçlendirebilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; doğayla iç içe olmak, zihinsel ve ruhsal sağlığını tazelemek için mükemmel bir yöntem. Detayları gözden kaçırmamak ve hayatındaki küçük mutlulukları fark etmek, günün güzelliğini artıracak.
Denge arayışı ön planda. İlişkilerdeki tutku ve uyum, ruh halini derinden etkiliyor. Sosyal ortamlarda kendini gösterme ve iletişim becerilerini kullanma fırsatı bulacaksın. Karşıt fikirler ve görüşler arasında gidip gelirken, adalet ve uyum sağlama çabalarına önem vermelisin. Aşk hayatında beklenmedik yüzleşmelere hazır ol; içsel duygularını samimiyetle ifade etmen, bağlılıkları güçlendirebilir. Ayrıca, sanatsal yaratıcılığın canlanacak; yeni hobiler edinmek veya var olan yeteneklerini geliştirmek için elverişli bir dönemdesin. Sağlık konularında dengeyi sağlamak, huzurunu artıracaktır; belki de bir meditasyon veya yoga seansı yararlı olabilir.
Duyguların derinliği, içsel tutku ve anlayışla dolup taşabilir. Bugün, kendini yenileme ve dönüşüm için güçlü bir istek hissedebilirsin. İlişkilerde daha fazla samimiyet arayışında olacaksın; mevcut bağlarını güçlendirirken, ihtiyaç duyduğun mesafeyi de rahatça koyabilirsin. Yaratıcılık ve sezgi ön plana çıkacak, sanat veya kendini ifade etme yollarında harika fikirlerle dolabilirsin. Dış dünyadaki değişimlerin seni etkileyebileceği bir dönemdesin; içsel gücünü keşfettikçe, gelişim alanlarında daha cesur adımlar atabilirsin. Gizli kalmış bir konunun ortaya çıkma ihtimali, sana önemli dersler sunabilir. Fakat, her şeyi kontrol altına almaya çalışmaktansa, akışa bırakman durumları daha kolaylaştırabilir. Bugün, içsel rehberliğini dinlemek ve kalpten gelen sesin peşinden sürüklenmek en faydalı yol olacak.
Yeni fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor. Öğrenmeye ve keşfetmeye açık olacağın bu zamanda, fikirlerini geliştirecek insanlarla bir araya gelebilirsin. Seyahat tutkusu içindeki enerjini yükseltirken, farklı kültürlerle etkileşime geçmek sana ilham verecek. İçsel huzurun ön planda olduğu bir döneme giriyorsun; meditasyon veya doğada vakit geçirmek zihin açıcı olabilir. Sosyal ilişkilerinde şeffaflık ve dürüstlük önemli olacak; samimi konuşmalar, güçlü bağlar kurmana yardımcı olacak. Olumsuz düşüncelerden uzak dur ve pozitif enerjiyi yay. Kendine güven, hedeflerine ulaşmak için adım atmakta tereddüt etme. Bu süreçte içindeki maceracı ruhu serbest bırak, yaşadığın her anı neşeyle karşıla.
Bugün, kararlılığın ve azmin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gereken adımları atmak için içsel motivasyonunu bulabilirsin. İş hayatında, sana güvenenlerin beklentisini karşılamak üzeresin; bu durum, özgüvenini artıracak fakat baskı da yaratabilir. Bir sonraki aşama için net ve mantıklı bir plan yapman gerekiyor. Kendi sınırlarını zorlamadan, zamanı iyi kullanmalısın.Sosyal ilişkilerinde korumacı bir tavır takınmak isteyebilirsin; bu, sevdiğin insanlarla olan iletişimini etkileyebilir. Duygusal derinliklerini paylaşma ihtiyacı duyabilirsin fakat bunun için doğru anı beklemekte fayda var. Kendine karşı nazik olmayı unutma, tüm bu sorumlulukların arasında kendine alan aç.Akşam saatlerinde yaratıcı yönlerin öne çıkabilir; bir hobi veya sanatsal bir aktivite ile ilgilenmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır. Doğru dengeyi sağlarsan, stresini de azaltabilirsin. Unutma, adım adım ilerledikçe ulaştığın noktalar daha da anlam kazanacak.
Bugün, yenilikçi düşüncelerinin ve sıra dışı yaklaşımlarının ön plana çıkacağı bir gün. Başkalarına ilham verecek fikirler bulabilirsin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin güçlenecek; arkadaşlarınla ortak projeler üzerinde çalışmak, seni motive edecek. Ancak, kişisel alanına duyduğun ihtiyacı unutmamalısın. Kendi içsel sesine kulak vermek, yaratıcılığını besleyecek. Yeniliklere açıksın; bu fırsatları değerlendirirken, sezgilerine güvenmekte tereddüt etme. İçinde bulunduğun ruh hali, çevrendekilerle olan etkileşimlerini dönüştürebilir. Beklenmedik, heyecan verici olaylar gündeme gelebilir. Sosyal bağlantılarını güçlendirirken, farklı bakış açılarına açık olmak, seni daha da yenilikçi bir konuma getirebilir. Kendi değerin ve ilgi alanların üzerinde düşünmek, nihayetinde daha sağlıklı bir denge bulmana yardımcı olacak.
Duygusal derinlikler seni sarıp sarmalayacak, içgüdülerinle hareket etme zamanı. İlişkilerinde samimiyet vurgusu ön planda, duygularını yansıtmaktan çekinme. Sanatsal yaratıcılığın açığa çıkacağı bir gün, ilham perilerin seninle olacak. İçsel dünyanla bağ kurmak için meditasyon ya da doğa yürüyüşleri harika bir seçim olabilir. Bazı hayallerin, gerçekçi olmayan hayaller de olsa, cesaretinle öne çıkacak. Kendinle bağlantını güçlendirirken, çevrendeki insanlara da dokunmayı unutma. Sıcak kalpliliğin ve anlayışın başkalarına ilham verebilir. Unutma, kalbindeki sevgi her şeyi iyileştirebilir, bu yüzden sevgi dolu kalmaya özen göster.
