1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün yeni başlangıçlara açık olmalısın. İçindeki cesareti besle ve karşılaştığın zorluklardan korkma. İş veya özel hayatında alacağın riskler, sana beklemediğin fırsatlar getirebilir. Arkadaşlarınla olan ilişkilerin güçleniyor; birlikte yapacağınız aktiviteler moral kaynağın olacak. İçsel enerjin yüksek, bu durum spor veya fiziksel aktivitelere yönelmen için uygun bir zaman dilimindesin. Duygusal geri çekilmelere yönelik eğilimlerin olabilir ama bu gün, ruhsal olarak kendini ifade etmenin yollarını bulmak sana iyi gelecek. İletişimde açık ve net ol; duygularını paylaşmak, içindeki kıskançlık veya şüphe gibi olumsuz hisleri aşmana yardımcı olabilir. Kendini ifade ettiğinde daha sağlıklı ve huzurlu hissedeceksin. Hayatındaki küçük şeylere odaklanarak, iç huzurunu yakalayabilir ve kendini tekrar güçlendirebilirsin.
Bugün, duygusal ve maddi konularda denge arayışında olabilirsin. Maddi durumunu gözden geçirip, tasarruf yapma isteği içindesin. Harcama alışkanlıklarını sorgulamak için güzel bir zaman. Aynı zamanda, sevdiğin insanların yanında olmanın huzurunu hissetmek, içsel dengeni bulmana yardımcı olacak. Aşk hayatında ise, daha derin bağlar kurma isteği ön planda. Sevgiye ve güvene dayalı bir ilişki için adımlar atabilirsin. Duygusal ihtiyaçlarının karşılandığına dair içsel bir mutluluk hissedeceksin. Sosyal çevrende meydana gelecek değişiklikler, yeni fırsatlar getirebilir. Kendini ifade etme konusunda daha cesur olabilir, böylece ilişkilerini güçlendirebilirsin. Kendi değerlerinle uyum içinde hareket etmenin önemini tekrar hatırlayacağın bir gün seni bekliyor. Bu nedenle, kendine güvenmeyi ve içsel sesini dinlemeyi unutma.
Sosyal etkileşimlerin yoğunlaştığı bir gün. İletişim becerilerin ve zeka kapasitenle çevrendekilere ilham verebilir, fikirlerini paylaşmak için uygun bir zaman dilimi. Bazen yüzeysel konuların derin ve anlamlı tartışmalara dönüşmesi mümkün. Esneklik göstermek ve değişikliklere açık olmak önemli, özellikle beklenmedik gelişmelerle karşılaşabilirsin. Ayrıca, yeniliklere ve farklılıklara karşı açık olman, seni daha zengin düşünce yapısına yönlendirecek. Aşk bağlamında samimiyet arayışında olabilirsin; derinlerdeki hislerin su yüzüne çıkmak için fırsat bulabilir. Ancak dikkatli ol, zihinsel enerjin seni bazen kararsızlığa itebilir. Duygularını dengelemek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. Eğitim, yolculuk veya yeni öğrenme fırsatları gündemde; bunları değerlendirmek sayende kendi ufkunu açmana yardımcı olacaktır.
Duygusal derinlikler içinde kaybolma ihtimali yüksek. İçsel bir huzur arayışı içerisindesin, bu yüzden bu gün kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Aile ve sevdiklerinle olan bağların, bu dönemde sana güç verecek. Empatin yüksek, başkalarının duygularını anlama yeteneğin, ilişkilerini derinleştirecek. Sorunları çözme yeteneğin, çevrende güvenilir bir destek kaynağı olmanı sağlayacak. Kendini ifade ederken dikkatli ol, zira bazı sözlerin yanlış anlaşılabilir. İçsel sesine kulak ver, sezgilerin, önemli kararlar almanı kolaylaştıracak. Gözlem gücünle çevrendekilerin ruh hallerine daha fazla duyarlılıkla yaklaşabilirsin. Bugün, yarın için sağlam temeller atma fırsatı sunuyor. Unutma, koruyucu tavrın herkese ilham verebilir.
Bugün, özgüvenin ve kararlılığın zirveye çıkacak. Çevrende seni etkileyen olaylar daha yoğun hissedilecek, bunu avantaja çevirme zamanı. Yaratıcı projelerin için ilham bulabilir ve öne çıkmak adına fırsatlar yakalayabilirsin. Sosyal ilişkilerde daha açık sözlü olman, hem sana hem de çevrene fayda sağlayacak. Kalabalık ortamlarda dikkat çekici bir aura yayacaksın; bu da yeni bağlantılar kurmanın kapılarını aralayabilir. Kendine güven, başkalarına da ilham verecek. Ancak, aşırı ben merkezli olmaktan kaçınmalısın; dinlemek ve empati kurmak da bu süreçte değerli olacaktır. Romantik ilişkilerde, duygularını ifade etme zamanı; açıklık ve dürüstlük, sevgi bağlarını güçlendirebilir. Hem sosyal hem de profesyonel alanda, karşına çıkan fırsatları değerlendirmeye hazır ol. Kendi değerini bil ve o doğrultuda hareket et. Hayatındaki dengeyi korumak için zaman ayırmayı unutma.
Analitik zihniniz bugün oldukça keskin. Görevlerinizi tamamlamak için harika bir gün. Detaylara olan dikkatiniz sayesinde, önemsiz gibi görünen bir sorunu bile çözümleyebilir ve başkalarına rehberlik edebilirsiniz. Çalışma arkadaşlarınızla olan iletişiminiz, olası yanlış anlaşılmaları bertaraf edecek şekilde olumlu ilerliyor. Aynı zamanda sağlığınıza da özen göstermek için bir adım atmanız gerekebilir; belki hafif bir egzersiz rutini veya sağlıklı bir beslenme planı oluşturmak iyi gelebilir. Duygusal olarak, içsel huzurunuzu artıracak aktivitelere yönelebilirsiniz. Kendinizi yenilenecek ve tazelenmiş hissedeceğiniz bu dönemde, ruhsal sağlığınıza önem vermek öncelikleriniz arasında olmalı. Aşk hayatınızda ise iletişim kaliteniz ön planda; hislerinizi ifade etmek için doğru zamanı bekleyin. Karşınızdaki kişiye empatiyle yaklaşmak, bağlarınızı güçlendirebilir. Kısa seyahat planları veya doğayla iç içe zaman geçirmek, ruhunuza iyi gelecektir.
Bugün estetik anlayışın ve sosyal becerilerin ön planda. İnsanların gözünde parlayabilir, hoşluk ve zarafetle dikkat çekebilirsin. İletişim kurmak, yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarınla bir araya gelmek için mükemmel bir zaman. İçsel huzurunu bulmak üzere sanat ve güzellikle ilgili aktivitelere yönelmek sana iyi gelebilir. Problemlerini çözerken anlayışlı ve diplomatik tavrını koruman önemli. Fikirlerin, çevrendeki insanlar üzerinde ilham verici etkiler yaratabilir, bu yüzden düşüncelerini cesurca paylaşmaktan çekinme. Sevgi ve ilişkilerde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin; karşındakilerle kurduğun bağları daha sağlam hale getirmek için açık ve dürüst bir iletişim şart. Unutma, denge ve uyum senin için her zaman vazgeçilmez.
Duyguların derinliği ve tutkusallığın bu dönemde ön planda. İlişkilerde yoğun bir bağ kurmak isteyebilir, karşındakinin ruhunu anlamak için çaba harcayabilirsin. Gizlilik ve sırlar, karşılaştıklarınla olan bağlarını daha da derinleştiriyor. İçsel dünyanda bir yüzleşme yaşayabilir, geçmişteki olumsuz anıları geride bırakma isteği doğabilir. Bugün güçlü sezgilerinin rehberliğine güvenerek önemli kararlar alabilir, kalbinin sesini dinleyebilirsin. İş veya projelerde liderlik yeteneklerini sergileme zamanı. Ancak, duygusal alanındaki derinliği, iş hayatına yansıtmakta dikkatli olmalısın. Unutma, içinde bulunduğun tüm bu karmaşayı doğru bir şekilde yönlendirebilirsen, büyük başarılar elde edebilirsin. Tutkulu ama dengeli bir yaklaşım, seni istediğin yere götürecektir.
Yeni deneyimlere açıldığın bir gün seni bekliyor. Macera arayışındaki hevesin, alışılmış sınırlarını aşmana yardımcı olacak. Farklı bakış açıları edinmek, seni hem zenginleştirecek hem de ruhsal olarak aydınlatacak. Sosyal ilişkilerde ise ani gelişmeler yaşanabilir; biriyle derin bir bağ kurma fırsatın doğabilir. İçsel motivasyonun arttığı bu dönemde, hedeflerine daha kararlı bir şekilde yaklaşman mümkün. Seyahat planları yapabilir veya yeni bilgiler edinmek için araştırmalara başlayabilirsin. Kendini ifade etme isteğin, yaratıcılığını ön plana çıkaracak ve çevrendekiler üzerinde ilgi uyandıracak. Açık fikirli ol ve karşına çıkan fırsatları değerlendir.
Disiplin ve kararlılıkla dolu bir gün seni bekliyor. Hedeflerine ulaşma konusunda oldukça azimli hissedeceksin. Çalışma alanında yeni projeler veya sorumluluklar üstlenme fırsatları karşına çıkabilir. Bu süreçte, çevrendeki insanlarla olan iletişimin önem arz ediyor; onlardan destek almayı ihmal etme. Duygusal ilişkilerde, açık iletişim kurmak, yanlış anlamaların önüne geçecek. Finansal konularda, harcamalarını gözden geçirip bütçe planlaması yapmak için harika bir zaman. Sağlık alanında ise, kendine özen gösterip dinlenmeye zaman ayırmak, ruhsal dengen için faydalı olacak. Bugünkü ilerlemelerin, inancını daha da güçlendirecek.
Farklı düşüncelerin ve yenilikçi yaklaşımların vurgulandığı bir gün. Bugün, sıradışı fikirlerin ve yaratıcı projelerin peşinden koşmak için harika bir zaman dilimi. İnsanlarla olan iletişimin güçlü ve ikna edici olacak; bu, iş veya sosyal çevrende yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Duygusal anlamda aksiyon almanın eşiğindesin; ilişkilerinde taze bir nefes aramayı düşünebilirsin. Özgürlüğüne düşkünlüğün, seni yeni deneyimlere yönlendirecek. Ancak, ani kararlardan kaçınarak düşüncelerini netleştirmen, uzun vadede yarar sağlayacak. Eğitim ve öğrenimle ilgili konular, ilginin odağında yer alabilir; mevcut bilgi birikimini genişletmek için fırsatlar çıkabilir. Duygusal olarak kendini serin hissetsen bile, sezgilerinle ilerle. Çevrendeki insanlara karşı olan sezgilerin güçlü; bu, başkalarının hissetmediği detayları fark etmeni sağlayacak. Kendine güvenerek adım attığında, hedeflerine ulaşman kaçınılmaz olacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir gün. İçsel dünyandaki dalgalanmalar seni daha da güçlü kılabilir. Yaratıcılığın tavan yapıyor; sanatsal bir projeye yönelmek için harika bir zaman. Sevdiklerinle olan ilişkilerinde samimiyet ön planda olacak, hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Sebepsiz bir huzursuzluk hissedebilirsin; bunun geçici olduğunu unutma. İçsel sesine kulak ver ve kendini yeniden keşfetmeye odaklan, bu süreçte ruhsal olarak yenilendiğini hissedeceksin. Hayallerinin peşinden koşarken kararlılığını korumak, sana yeni kapılar açabilir. Ayrıca, geçmişle yüzleşmek ve bazı yükleri geride bırakmak için ideal bir zaman. Kendine şefkat göster; içsel barışını sağlamak için gözlerini kapat ve derin bir nefes al.
