1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Enerjin yüksek, yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman. Cesaretin ve kararlılığın sayesinde hedeflerine daha yakın olabilirsin. Bugün, ilişki ve iş alanında güçlü bir iletişim kurma şansı elde edeceksin. Dikkatini dağıtacak olaylar karşısında sabırlı olmalısın; biraz gevşemek sana iyi gelebilir. Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor, fırsatları değerlendirmeyi unutma. Sağlık konusundaki kararlarını ertelememeli ve kendine dikkat etmelisin. Sevdiklerinle geçireceğin vakit, ruh hali üzerinde pozitif bir etki yaratabilir.
Finansal konularda beklenmedik gelişmeler kapının eşiğinde. Bugün, maddi kaynaklarınla ilgili yeni fırsatlar bulabilirsin. Bu fırsatları değerlendirmek için dikkatli bir plan yapman önemli. İkili ilişkilerde ise samimiyet öne çıkıyor; sevdiğin kişiye karşı duygularını daha açık bir şekilde ifade etmek, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Kendine ve sevdiklerine karşı olan sorumluluklarını göz önünde bulundurarak hareket ettiğinde, gerilimi azaltabilir ve huzurlu bir atmosfer yaratabilirsin. İçsel bir huzur bulmak için doğayla vakit geçirmek faydalı olabilir. Bugün duyularına hitap eden şeylere yönelerek ruhunu besle. Kendini rahatlatacak aktiviteler bulmaya çalış; bu, zihnindeki karmaşayı dağıtabilir. Ayrıca, sezgilerin konusunda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; iç sesine kulak vermek doğru seçimler yapmanda yardımcı olabilir.
Bugün iletişim becerilerin ve sosyal ilişkilerin öne çıkıyor. Fikirlerini paylaşmak için harika bir zaman. Çevrendeki insanlarla insanın duygu ve düşüncelerini daha derinlemesine keşfedebilirsin. Yeni insanlarla tanışabilir, mevcut ilişkilerini güçlendirebilirsin. Meraklı doğan seni yeni konulara yöneltecek; öğrenme isteğin artabilir. Ancak, dağınık enerjine dikkat et. Dikkatini toplamakta zorlanabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için yalnız kalmayı veya meditatif aktiviteler yapmayı düşünebilirsin. Hedeflerini gözden geçirip, onları yeniden gözden geçirmek için uygun bir zaman. Açık fikirli kalmak ve heyecan verici fırsatları kucaklamak önemli. Şu anda hayatında bazı değişimler yaşanıyor olabilir; bunları kabullenmek ve esnek olmak senin için faydalı olacaktır.
Duygusal derinliğinle dolup taşacaksın, su yüzeyinin altında gizli kalan hislere dalma zamanı. Sevdiklerinle olan bağların güçleniyor; iletişim halinde kalmak, hislerini ifade etmek için mükemmel bir dönemdesin. İçsel dünyanı dışa vurduğun anlarda, empati yeteneğin seni öne çıkaracak. Aile ilişkilerine odaklanarak, geçmişe dair anılarına dönebilir; bu da seni huzurlu bir düşünceye sevk edecek. İş yerinde, takım çalışmasına daha fazla önem vermen gerekecek; ortak hedefler doğrultusunda ilerlemek, harika sonuçlar doğurabilir. Kalbinin sesini dinle; sezgilerin doğru yönlendirecek. Kendini koruma içgüdün, zorluklarla başa çıkmanı sağlayacak; korkularını aşmayı başardıkça, özgüvenin tazelenip artış gösterecek. Unutma, kendine karşı nazik olmalısın; bu aşamada, içsel barışı sağlamaya katkı sunacak tüm küçük mutlulukları yakala.
Işığını etrafa saçan bir enerjiyle dolup taşacaksın. Bugün kendini ifade etmekte oldukça cesur ve yaratıcı hissedeceksin. Sosyal çevrende seni heyecanlandıran yeni fırsatlar ortaya çıkabilir. Başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakabilir, ilgi odağı olabilirsin. Kendini ön plana çıkarmaktan çekinme, zira doğal bir çekim gücün var. Ancak dikkatli ol, fazlasıyla öne çıkma isteği bazı çatışmalara yol açabilir. Dinamik ve etkin bir gün geçirirken, duygusal ilişkilerinde de derinlik arayışında olabilirsin. Sevdiklerinle paylaşacağın anlar, ilişkinizi daha da güçlendirecek. Ama unutma, biraz hoşgörü ve anlayışla bu enerjiyi daha da pozitif hale getirebilirsin. Kendi gündeminin farkında olarak, içsel sesine kulak vermen önemli. Başarıya giden yolda ilerlemek için, içsel motivasyonunu yüksek tutmayı ihmal etme.
Detaylarla dolu bir gün seni bekliyor. Analitik düşünme yeteneğin, etrafındaki insanlarla arandaki iletişimi güçlendirecek. Kendini ifade ederken dikkatli olmalısın; zira doğru kelimeleri bulmakta zorlanabilirsin. İş hayatındaki projeler üzerinde yoğunlaşman, başarıyı getirebilir. Ancak, mükemmeliyetçi yapını kontrol altında tutmalısın; yoksa küçük ayrıntılar seni boğabilir. Arkadaşlarınla bir araya gelmek için harika bir zaman. Onlarla paylaşımlarda bulunmak, ruh halini canlandıracak ve sosyalleşmen için faydalı olacaktır. Sağlığını da ihmal etmemeli, bedenine özen göstermelisin. İçsel huzurunu korumak için meditasyon veya doğada kısa bir yürüyüş faydalı olabilir. İletişim konusunda kendini açık bırak ve yeni fikirlere sıcak yaklaş; bunlar seni yeni kapılara yönlendirecektir.
Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin ve iletişimin ön plana çıkıyor. Sosyal bağlantıların güçlenirken, ortak projeler ya da iş birliği yapma fırsatları doğabilir. Duygusal dengeni sağlamak için içgüdülerine güvenmelisin. Güzellik ve estetik konularında yaratıcı fikirler geliştirebilirsin. Problemleri diplomasi ve zarafetle çözme yeteneğin, karşına çıkan zorlukları aşmanda büyük rol oynayacak. Aynı zamanda bu dönemde kendi isteklerine odaklanmak, öz değerini yeniden tanımlamak için harika bir fırsat. Unutma, huzur arayışında olduğun her alanda kendini ifade etme cesaretini göster.
Duyguların derinliklerinde bir dalış yapma zamanı. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek, gizli kalmış düşünceler ve hislerle yüzleşmek gerekebilir. Kalbindeki tutku, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini etkileyebilir; samimi ve açık olmalısın. Aşk hayatında güçlü hisler ön planda, ihtiyacın olan dengeyi bulmak için cesur adımlar atabilirsin. İş veya kariyer konularında da kıvrak zekân ve analitik düşünce yapın sayesinde zorlukların üstesinden gelmen mümkün. Sosyal çevrendeki dinamikler değişebilir; eski bağlantılarına dönüş yapabilir ya da yeni dostluklar peşinde koşabilirsin. Sağlığını ihmal etme, ruhsal ve fiziksel dengeyi sağlamak için zaman ayırmalısın. Kendine güvenmeye devam et, çünkü içsel gücün her türlü zorluğun üstesinden gelmene yardımcı olacak.
Serbest ruhun bugün daha da öne çıkıyor. Maceraya atılmak, yeni fikirler keşfetmek ve zihnini açmak için harika bir dönemdesin. Merak duygun, seni sıradışı deneyimlere yönlendirebilir. Sosyal çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapabilir, ilham verici kişilerle bir araya gelebilirsin. Heyecan verici fırsatların kapını çalma ihtimali var; değerlendirmeye hazır ol. İçsel bir tatmin hali hissedebilirsin, bu da kararlılıkla hedeflerine odaklanmanı sağlayacak. Ancak, detaylara dikkat etmeyi unutma; bazı küçük aksaklıklar büyük projeleri etkileyebilir. Kendine güven, tutkulu hisset ve içindeki enerjiyi dışarıya yansıt. Emellerini gerçekleştirmek için doğru adımlar atmaya hazırsın.
Disiplin ve kararlılık gününün temel taşları olacak. İş ve kariyer alanında yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin; bu durum, gelecekteki hedeflerine ulaşmanda büyük bir adım teşkil edebilir. İletişim kurduğun kişilerle arandaki bağlantıları güçlendirmek, başarılarını pekiştirecek. Ancak, duygusal hallerin üzerinde biraz daha derin düşünmelisin; kalp hislerinle mantığını dengelemek, yaratıcı yollar bulmanı sağlayacak. Kendine olan güvenin artarken, içsel huzurun için küçük molalar vermeyi unutmamalısın. İlerlemek için yanına aldığın insanlarla uyum içinde çalışmak, seni daha ileriye taşıyacak bir enerji yaratacak. Anlık kararlardan uzak durarak, daha önce planladığın projelere yönelmen, önünü açacak. Unutma ki sabırla ilerlediğin her yolda, başarılı sonuçlar seni bekliyor.
Havada özgürlük ve yenilik arayışının yoğun hissedileceği bir dönemdesin. Alışılmış kalıplardan sıyrılma arzusu, farklı düşünce yapılarıyla etkileşimde bulunmanı sağlayacak. Sosyal çevrenle iletişimlerin, beklenmedik sürprizlere açık ve canlandırıcı bir hale gelecek. İçinde bulunduğun projelerde sıradışı fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak, ani tepkilerden kaçınmakta fayda var; bazı durumlar senin kontrolünden çıkabilir. Duygusal bağlar açısından ise, derin ve samimi paylaşımlar, ilişkinin dinamiklerini olumlu yönde değiştirebilir. Sezgisel yeteneklerin artacak; bu, karşındaki insanları daha iyi anlama kapasiteni güçlendirecek. Kendini ifade etmekten çekinme, düşüncelerini açıkça paylaşmak, çevrendeki insanların tutumlarını olumlu etkileyebilir. Farklılıklara saygı duyarak yaratıcı işbirliklerine kapı aralayabilirsin. Gizli kalmış yeteneklerini keşfetmek için mükemmel bir gün. Kendi potansiyelini değerlendirmek ve hayallerinin peşinden gitmek için ilham verici bir zaman dilimindesin.
Duygusal derinliklerin artacağı bir gün. İçsel sezgilerinle hareket ettiğinde, karşına çıkan fırsatlar seni beklediğinden daha fazla memnun edebilir. Hayal gücün yüksek, bu da sanatsal ve yaratıcı projeleri hayata geçirmek için mükemmel bir zemin sunuyor. Sosyal ilişkilerde ise empati sahibi olman, güçlükleri aşmana yardımcı olacak. Başkalarının hislerini anlamak, onların ihtiyaçlarına yanıt vererek bağlarını daha da güçlendirmene olanak tanıyabilir. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; bir gün dinlenme ve kendini yenileme fırsatı olabilir. Bu süreçte ihtiyaç duyduğun destek, çevrendeki insanlardan gelebilir. Sisli duyguların netleşmesine olanak tanıyacak anlar, seni yeni bir perspektife yönlendirebilir. İleriye dönük kararlarında ise, sezgi ve içgörülerinin sana rehberlik etmesine izin vermek faydalı olacak. Kalbine ve iç sesine güven.
