1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün, içsel enerjinin zirveye çıktığı bir gün. Karar verme yeteneğin oldukça keskinleşmiş durumda. Hedeflerine odaklanmak, aklındaki projeleri hayata geçirmek için en uygun an. Ancak kararlılığın yanında, çevrendeki herkesle işbirliği yapma fırsatlarını değerlendirmeyi unutma. Sosyal ilişkilerinde bazı sürprizler yaşayabilirsin. Özellikle yeni insanlar tanımak sana iyi gelecek. Kendini ifade ederken daha cesur olman, etrafındaki insanların ilgisini çekecek. Gün içinde ani değişikliklere hazırlıklı ol, esnek kalmak sana avantaj sağlayacak. İlişkilerinde ise duygusal derinliğe inmeye davet ediliyorsun; açıkça hislerini paylaşmak, bağlarını güçlendirecektir. Kendine güvenin yüksek, bu nedenle yeni başlangıçlar için harekete geçmekte tereddüt etme.
Bugün içsel huzur arayışında, sakin ve dengeli bir ruh hali içinde olacaksın. Karar verme süreçlerinde daha dikkatli ve özenli hareket etmen, ani tepkilerden kaçınmanı sağlayacak. Maddi konularla ilgili fırsatlar karşına çıkabilir; bunları değerlendirmek için cesur bir adım atmalısın. Aşk ve ilişkilerde iletişim kurma şeklin, derin konuşmalara ve bağlantılara yol açabilir. Sevdiğin kişilerle arandaki bağı kuvvetlendirmek için samimi bir yaklaşım benimsemen önemli. Günün ilerleyen saatlerinde kendine zaman ayırmak, doğayla iç içe olmak ruhunu canlandıracak. Güzellik ve estetikle ilgili konulara eğilim gösterebilir, yenilikler yaparak kendini daha iyi hissedebilirsin. Kendine güvenin artarken, yeni deneyimlere açık olman, hayatına renk katabilir.
Bugün zihninde parlayan fikirlerin seni yeni bir keşfe yönlendirecek. Sosyal çevrenle olan iletişimini güçlendirebilir, başkalarının bakış açılarını dinlemekten keyif alabilirsin. Esnek düşünme kabiliyetin, beklenmedik durumlarla başa çıkmanda en büyük destekçin olacak. Yeni insanlarla tanışma isteğin ön planda; bu, yaşamına taze bir enerji katacak. Hayal gücünün sınırlarını zorlayabileceğin bir dönemdesin; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme biçiminde cesur ve özgün olmayı unutma. Günün ilerleyen saatlerinde, ani bir değişiklikle karşılaşabilirsin; adapte olma yeteneğin bu süreci daha da kolaylaştıracak. Kendine güvenmeyi ve içgüvenini beslemeyi sakın ihmal etme.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda yaşadığın karmaşalar, dış dünyayı da etkileyebilir. Sevdiklerine karşı duyduğun bağlılık ve koruma içgüdüsü güçleniyor, onlarla daha fazla vakit geçirmek isteyebilirsin. Aynı zamanda, geçmişten gelen bazı anılar zihininde canlanabilir; bu, duygusal bir yüzleşme fırsatı sunuyor. Kendini ifade etmenin yollarını ararken, bazen aşırı hassasiyet gösterebilirsin. Duygularını doğru bir şekilde aktarabilmek önem taşıyor. Gün içerisinde karşına çıkan fırsatlarla ilgili sezgilerine güvenmelisin, bu anlarda içsel sesini dikkate alman yararlı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurun, çevrendekilerle olan ilişkilerini de olumlu etkileyecek.
Bugün, yaratıcı enerjilerin tavan yaptığı bir gün. Kendinizi ifade etme isteği ile dolup taşacak, sanatsal projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. İlgi odağı olma arzusu içinde, çevrenizdeki insanlara ilham verecek fikirler ortaya atabilirsiniz. Duygusal ilişkilerde samimiyet ön planda; sevdiğinizle yaşadığınız anlar sizi derin bir bağla sarıp sarmalayacak. Sosyal ortamlarda dostluk bağları güçlenebilir, yeni tanışmalar sizi heyecanlandırabilir. Fakat dikkatli olun; ego çatışmalarına yol açabilecek durumlar, ilişkilerinizi zedeleyebilir. Bugün, dikkat çekici bir karizma ile etrafınızdakileri etkileyebilirsiniz. Ancak aşırı kibirden uzak durmak, size daha fazla saygı ve sevgi kazandıracak. Kendinizi iyi hissetmek için küçük bir ödül vermek, motivasyonunuzu artıracaktır. Unutmayın ki, içsel ışığınızın parlayacağı bir gün sizi bekliyor.
Detaylara olan düşkünlüğün ve analitik yeteneklerinle, bu gün yeni projeler için ilham bulabilirsin. İş yerinde veya kişisel yaşamında organizasyon ve planlama becerilerin, seni hedeflerine daha da yaklaştıracak. Ancak, mükemmeliyetçi tutumun bazen seni geride tutabilir; bu yüzden kendine karşı nazik olmayı unutma. İletişim becerilerin sayesinde ekip çalışmalarında ön planda olabilirsin. İlişkilerinde samimi ve anlayışlı olmalısın; sevdiğin kişilerle duygusal bağlarını güçlendirmek, sana güven ve huzur verecek. Sağlığına dikkat etmen, günün akışını daha verimli geçirmene yardımcı olabilir. Unutma ki, bazen en küçük detaylar, en büyük değişimleri yaratabilir.
Duygusal denge arayışında olduğun bugün, ilişkilerindeki uyum ve anlayış ön planda olacak. Sosyal bağlantıların güçlenirken, başkalarıyla olan etkileşimlerin seni besleyecek. Estetik duygularının tazeleneceği ortamlar arayabilir, sanatsal faaliyetlerde kendini bulabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için düşüncelerini netleştirmek önem kazanıyor. Kararlarını alırken mantığın ve sezgilerin arasında bir denge kurmayı denemelisin. Bazen başkalarının beklentilerine karşı duyarlılığın seni zorlayabilir; kendine karşı nazik olmayı unutma. Bu dönem, aşk hayatında beklenmedik sürprizler yaşayabileceğin bir süreç olabilir. Duygusal bağların güçlenirken, beklenmedik gelişmelere açık olmalısın. Kendi iç dünyanı keşfetmek ve dışarıyla olan bağlantılarını derinleştirmek, ruhsal olarak seni yenileyebilir.
Derin duygular içinde yüzmekte ve güçlü sezgilerin seni yönlendirmekte. Bugün, içsel motivasyonlarının öne çıktığı bir dönemdesin. Belki de bazı gizli düşünceler ve hırslar, yüzeyin altındaki kapakları açmana neden olacak. Sosyal ilişkilerde daha derin bağlar kurma arzusu içinde olabilirsin; ancak bazı konuları paylaşmadan önce iyi düşünmelisin. Gizli kalmış sırlar veya hisler, bazen beklenmedik bir şekilde gün yüzüne çıkabilir.Estağfurullah, kendine güven duymalısın; zira öz disiplinin ve kararlılığın, seni istediğin hedeflere ulaştırma potansiyeli taşıyor. Fakat, karşına çıkacak engeller, seni durdurmamalı. Aksine, bu durum daha da güçlenmene sebep olabilir. Duygusal olarak yoğun bir gün geçirme ihtimalin yüksek; bu yüzden ruh sağlığına ve iç huzuruna dikkat etmen önemli olacak. Kendi sınırlarını belirlemeyi unutma; zira bu, hem kendine hem de başkalarına karşı daha sağlıklı bir sınır oluşturmanı sağlayacak. Gözlemlerini dikkatle yapmalı ve içsel sesine kulak vermelisin; bu sayede, mistik bir ruh hali içinde kendini dönüştürme fırsatı bulabilirsin. Kendi karanlığınla yüzleşmek, aydınlaşıp daha güçlü bir birey olmanı sağlayacak.
Hayatın sunduğu maceralara açık olacağın bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere atılmak, ufkunu genişletmek ve ilham verici kişilerle tanışmak için mükemmel bir zaman. İçsel tutkularını dinleyerek, seni heyecanlandıran fırsatları değerlendirmelisin. Özgürlük duygusu ön planda olacak; bu da seni sıradanlıktan uzaklaştıracak. Sosyal ilişkilerin, sıradan sohbetlerin ötesine geçebilir ve derin bağlar kurmana olanak tanıyabilir. Hayallerini gerçekleştirmen için cesur adımlar atabilirsin. Ancak, dikkatini dağıtan konulardan uzak durmak, hedeflerine odaklanmanı sağlayacak. Kalben hissettiklerini ifade etmekten çekinme, zira dile getirilen duygular, çevrendeki insanlarla daha sağlam bir bağ oluşturmanı sağlayacak. Gelecek yönünde merak ettiğin sorulara cevaplar bulabilmek için içsel yolculuğun önemli bir parçası olacak. Kendi potansiyalini keşfetmek ve ortaya çıkarmak için bu fırsatı iyi değerlendir.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda güçlü bir motivasyon hissedeceksin. Çalışma azmin ve disiplinin, senin için önemli olan projelerde ilerleme kaydetmeni sağlayacak. Planlarını uygularken karşına çıkabilecek engellere karşı sabırlı kalmalısın. Duygusal olarak, sevdiklerinle geçireceğin zaman sana huzur verebilir. Aile bağları güçleniyor; yakınlarınla paylaşacağın anlar, ruhsal olarak seni besleyecek. Kendine dönmek ve içsel seninle bağlantı kurmak için ufak bir zaman ayırmalısın. Bir şeyler yazmak, yaratıcılığını açığa çıkarman için harika bir yöntem olabilir. Finansal konularda dikkatli olman gereken bir gün; harcamalarını kontrol altında tutmak, gelecekteki planların için faydalı olacaktır. Kendi hedeflerine odaklanmayı unutma, bu senin için çok değerli. Başarılarının tadını çıkar ve tüm bu süreçte sağduyunu koru.
Yenilik ve özgürlük arayışın, içsel huzurunu sağlama yolunda önemli bir adım atmana olanak tanıyor. Farklı düşünce tarzlarının seni çekmesine ve ilham vermesine izin ver. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, yeni dostluklar ve ilginç projeler kapısını aralayabilir. Merakını ve yaratıcılığını besleyecek fırsatlar karşına çıkabilir. Ancak, dikkatli ol; bu dönemde bazen düşüncelerinle eylemlerin farklı yönlere kayabilir. İçsel sesine kulak vermek, yanlış anlaşılmaların önüne geçmene yardımcı olacak. Farklılıkların ve yenilikçi bakış açıların, seni çevrendekilerden ayırırken, aynı zamanda onlara ilham verebilir. Tüm bunlar, kendini daha özgür ve bireysel hissetmeye yönlendirecek. Kendi ihtiyaçlarına saygı göstererek, yaşamındaki dengeyi korumak sana enerji katacaktır. Kendini ifade etme biçiminde cesur ve yenilikçi ol, bu süreçten kazançlı çıkabilirsin.
Sevgi dolu ve duygusal bir enerji içinde olacaksın. İlişkilerde karşılıklı anlayış ve şefkat ön planda. Yalnızsan, beklenmedik bir karşılaşma ruh halini olumlu yönde değiştirebilir. Yaratıcılığın zirve yapacak; sanatsal projelere yönelmek için harika bir gün. Empatik doğan sayesinde başkalarının hislerine kolaylıkla dokunabileceksin, bu da seni başkaları için güvenilir bir destek haline getiriyor. İçsel dünyana dönmek, ruhsal olarak yenilenmeni sağlayacak. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon yapmak, zihnini sakinleştirebilir. Kendine karşı nazik olmayı unutma ve iç sesine kulak ver. Hayatında bazı esnek değişiklikler yapmak, yeni fırsatların kapılarını açabilir.
