1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerji dolu bir ruh hali içinde olacaksın. İçindeki ateş, yeni başlangıçlar yapma isteğini körükleyecek. Cesur tavırlarınla dikkatleri üzerine çekebilirsin. Sosyal çevrende yakın ilişkiler kurma fırsatı bulabilir, bu bağlamda yeni insanlarla tanışma olasılığın yüksek. Sıkıntılı durumları geride bırakabilir, cesur adımlarla ilerlemek için kendini hazır hissedebilirsin.Öte yandan düşüncelerine ve hedeflerine odaklanmak, zaman zaman mücadele edici bir tavır takınmana yol açabilir. İş veya kişisel projelerinde kararlılığın, başkalarının seni desteklemesini sağlayacak. Ancak, sabırsız tavırların bazı anlaşmazlıklara zemin hazırlayabilir; bu nedenle sakin ve yapıcı olmaya dikkat etmelisin. Kendine olan güvenin yüksek, bu sayede zorlandığın anlarda bile bir çözüm bulman kolaylaşacak. Duygusal anlamda ise, içsel huzuru sağlamak için yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Unutma, kendi ihtiyaçlarına dikkat etmek, sağlıklı sınırlar koymak sana iyi gelecek.
Bugün, güven arayışının ön planda olduğu bir gün. Maddi konulara dair yapacağın her adımda temkinli olman gerekebilir. İlişkilerde ise, dostlukların derinleşeceği ve sevgi dolu anların sürprizlerle dolu geçebileceği bir atmosfer var. Kendine olan güvenin artarken, kararlı duruşun başkalarına da ilham verecek. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırman faydalı olacak. Yaratıcılığın ve sanatsal yönlerin gün yüzüne çıkabilir; bu fırsatı değerlendirmek için harekete geçmekte tereddüt etme. Kendi ihtiyaçlarını gözetmek ve ruhsal dinginliği sağlamak için küçük kaçamaklar yapabilirsin. Kısacası, hem fiziksel hem de duygusal olarak kendini besleyecek kararlar alırken, gerçekçilikten kopmadan ilerlemeyi unutmamalısın.
Bugün, zihinsel enerjinizin doruk noktasında olduğu bir dönemdesiniz. İletişim becerilerinizin güçlenmesi sayesinde çevrenizdekilerle daha akıcı ve derin sohbetler gerçekleştirebilirsiniz. Yeni bilgiler edinmek ve öğrenim konusunda merakınızı artırmak için harika bir zaman. Özellikle sosyal çevrenizle paylaşımlarda bulunmak, ilham verici fikirlerin ortaya çıkmasına yardımcı olacak.Hem arkadaşlarınızla hem de aile üyelerinizle önemli konuşmalar yapma potansiyeli var. Duygusal olarak kendinizi iyi ifade ettiğiniz bu günlerde, belki de uzun zamandır aklınızdaki kelimeleri nihayet dile getirebilirsiniz. Ancak, karşıt görüşler olabileceğini unutmamanızda fayda var; sabırlı kalmak, tartışmaların gerginleşmesini önleyecektir.Anlayış ve esneklik, bu dönemde en az bilgi ve iletişim kadar önemli. Yeniliklere açık olun; sürpriz olaylar sizi bekliyor. Karşılaşacağınız durumlar, düşüncelerinizi yenileyebilir ve sizi daha da ileriye taşıyabilir. Özellikle sevdiğiniz insanlarla olan bağlarınızı kuvvetlendirmek için çok uygun bir gün. Kendi iç dünyanızda da kendinize bolca zaman ayırmayı ihmal etmeyin; yazmak, düşünmek ve yaratıcı şeylerle uğraşmak için birebir.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyanızı keşfetme zamanı. Aile ve yakın ilişkilerinizle ilgili meseleler canlanabilir; geçmişten gelen anılar gün yüzüne çıkabilir. Bu dönemde duygusal dengeyi sağlamak önemli. Farklı bakış açıları kazanarak sevdiklerinizle olan bağlarınızı daha da güçlendirebilirsiniz. Kendinize karşı nazik olmayı unutmayın; ruh halinizi besleyecek aktivitelerle kendinize alan yaratmalısınız. Artık bazı duygularınızı ifade etme vakti gelmiş olabilir, içsel hislerinizi paylaşmaktan çekinmeyin. Ayrıca, maddi konularda dikkatli adımlar atmalısınız; harcamalarınıza dikkat etmek finansal açıdan fayda sağlayabilir. Doğada vakit geçirmek ya da sanatsal aktivitelere yönelmek ruhunuzu besleyebilir. Duygularınıza değer verin; dinlenmek ve kendinize dönmek için zaman yaratmayı ihmal etmeyin.
Bugün dikkat çekici bir enerjiyle dolusunuz. İçsel gücünüz ve kararlılığınız, etrafınızdaki insanları etkileme potansiyeline sahip. Sahip olduğunuz liderlik yetenekleri, sosyal ortamlarda ön plana çıkmanıza yardımcı olacak. Yaratıcı projelerinizde daha kararlı adımlar atabilir, tutkularınızı hayata geçirecek fırsatlar bulabilirsiniz. Duygusal olarak kendinizi güçlü hissedeceksiniz, bu durum kişisel ilişkilerinizi canlandırma imkanı sunacak. Ancak, zaferin yanı sıra, aşırı gurur ve kibirden kaçınmakta fayda var; bu durum, ilişkilerinizde istenmeyen gerginliklere yol açabilir. Kendinize güvenin, fakat alçakgönüllülüğü de elden bırakmayın. Bugün, hedeflerinize ulaşma konusunda pratik ve stratejik bir yaklaşım sergilemeniz önemli olacak. Bir adım ileri, bir adım geri düşünerek ilerleyin. Başkalarının fikirlerine de açık olmanız, işbirliği ve ortaklık kurma konusunda size fayda sağlayabilir. Yıldızlar, kalbinizin ve aklınızın sesine kulak vermenizi öneriyor, içsel rehberliğinize güvenin.
Detaylara olan dikkat ve titizlikle dolu bir gün sizi bekliyor. İş veya günlük sorumluluklarınızla ilgili konularda oldukça verimli olabilirsiniz. İnce işçilik gerektiren projelere odaklanmak, istediğiniz sonuçları elde etmenize yardımcı olacak. Küçük detaylar büyük farklar yaratabilir; bu yüzden her şeyi gözden geçirmeyi unutmayın. İletişimde açık ve net olmanız, işbirliklerinizde olumlu sonuçlar almanıza katkıda bulunabilir. Bu dönemde sağlığınıza özellikle dikkat etmelisiniz. Bedensel ihtiyaçlarınızın yanı sıra zihinsel sakinliğe de önem verin. Meditasyon veya doğayla vakit geçirmek, zihninizi rahatlatabilir. Sosyal ilişkilerde uyum sağlamak, başkalarıyla olan etkileşimlerinizi güçlendirebilir. Sevgi dolu bir sarılma ya da samimi bir sohbet, gününüzü güzelleştirebilir. Aşk hayatınızda ise, hislerinizi ifade etme fırsatları ortaya çıkabilir. Duygularınızı açıkça paylaşmak, ilişkinizdeki bağlılığı artırabilir. Ancak aksi durumlarda eleştiriye dikkat etmelisiniz; nazik bir dil kullanmak, iletişiminizi daha aydınlık hale getirebilir. Bugün, güven arayışınız ve içsel yolculuğunuz önem kazanacak. Kendinizi tanımak ve gelişmek için fırsatlar sunulacak.
Bu dönemde, sosyal ilişkilerin ve iletişim becerilerin ön planda. Arkadaş çevrenle yapacağın etkileşimler, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Girişken olman, etrafındaki insanlarla kuracağın derin bağlantılar sayesinde cesaretlendirici bir etki yaratacak. Ortak projelerde veya ekip çalışmasında uyum sağlayacak ve herkesin fikirlerine saygı göstererek liderlik vasfını öne çıkaracaksın. Duygusal dengeyi korumak için içsel huzuruna odaklanmalısın. Kendine zaman ayırarak meditasyon veya doğa yürüyüşü gibi aktiviteler, ruhsal dengeyi yeniden sağlamana yardımcı olacak. İkili ilişkilerde ise, zaman zaman yaşanabilecek anlaşmazlıklarda yapıcı bir tutum sergilemen önem taşıyor. İletişimde nazik ve düşünceli olmayı seçerek, kalp kırıklıkları bir kenarda kalabilir.Günlük rutinin içinde güzellik arayışında olman da oldukça anlamlı. Sanat, estetik veya yeni hobi alanlarına yönelmek, seni mutlu edecek. Kendini ifade etme şeklin, başkalarına ilham verebilir. Sevdiğin insanlarla paylaşımlar yaparak, derin ve anlam dolu anlar yaratabilirsin. Bu süreçte, empati yeteneğin ön planda olacak ve başkalarını anlama isteğin, daha samimi ilişkiler kurmama yardımcı olacak.
Bugün, derin duyguların yüzeye çıkması ve içsel araştırmaların önem kazanması mümkün. Gizli kalmış hisler, belki de uzun süredir bastırdığın konular, kafanı kurcalayabilir. Bu durum, bir tür yüzleşme gerektiriyor. İçsel güç ve kararlılıkla, kendinle yüzleşmekten çekinme. Başkalarıyla bağlantılar kurarken, sezgilerin en etkili rehberin olacak; bu anlarda yapacağın diyaloglar çok derin ve anlamlı olabilir. İş ya da kişisel ilişkilerde dürüstlük ve açıklık, güçlü bir temel oluşturmanı sağlayabilir. Kendine olan güvenin artarken, başkalarının beklentilerine karşı da daha az duyarlı olabilirsin. Unutma ki, hislerini ifade etmekte cesur olmak seni gerçek anlamda güçlendirecek. Yaşadıkların, içsel dönüşüne katkı sağlarken, kendini yeniden değerlendirme fırsatını da sunabilir. Bakış açını değiştiren anlık olaylar, sana yeni ufuklar açacak. Sabırlı ol, her şeyin zamanla döneceğine ve yanındaki karanlık noktaların aydınlığa kavuşacağına inan.
Düşüncelerin, hayallerin ve hedeflerin ön planda. Keşfetme arzusuyla dolusun ve çevrendeki dünyayı daha geniş bir perspektiften görmek için fırsatlar arıyorsun. Eğitim, seyahat ya da yeni kültürler deneyimleme isteği ağır basabilir. İkili ilişkilerde ise daha fazla iletişim ve anlayışa ihtiyaç duyuluyor; karşındakilerle ılımlı bir yaklaşım sergilemek faydalı olabilir. Bugün, içsel huzurunu bulmak için bazı aktiviteler yapmayı düşünebilirsin. Spor veya doğa yürüyüşleri, zihnindeki gereksiz düşünceleri temizlemek için iyi bir yol olacaktır. Açık fikirli ve esnek kalmayı başardığın sürece, karşılaştığın zorlukları aşma konusunda güçlü olabileceksin.
Bugün pratik düşünme yeteneğin en yüksek seviyede. Sorunların üstesinden gelmek için analitik bir bakış açısıyla yaklaşman, seni başarıya götürecek. İş ortamında görünür olmanın avantajlarını kullanabilir, liderlik vasıflarını sergileyebilirsin. Arkadaşlarınla olan iletişimin, özellikle iş projelerinde iş birliği yapma isteğini artırıyor. Kendi çıkarlarını gözetmekle birlikte, ekip ruhunu da göz ardı etmemek, senin için yararlı olacak. Ailevi konular gündeme gelebilir, kişisel sınırlarını korumak önemli. Sağlığına dikkat et, destekleyici gıdalar tüketmek ruhunu da besleyecek. Duygusal olarak derin düşünebileceğin bir gündesin; kalbine dokunan konular üzerinde yoğunlaşabilirsin. Kısa bir yürüyüş, zihnini boşaltmana yardımcı olabilir. Unutma, istikrar sağlamak için zaman zaman esneklik de gösterebilirsin. İnsanlara güvenmekte zorlanma, iyi niyetle karşılaşabilirsin. Geleceğe dair hayallerini yeniden gözden geçirme zamanı.
Bugün zihnindeki yaratıcı fikirlerin ve özgür ruhunun ön plana çıkacağı bir gün. Sosyal çevrende yapacağın yeni etkileşimler, ilham verici ve yenilikçi düşüncelerle dolu olabilir. Beklenmedik olaylar, yaşamına renk katacak ve alışılmışın dışına çıkmanın fırsatlarını sunacak. Duygusal olarak özgürleşme ihtiyacı hissedebilirsin; içsel serinliği bulmak için kendine alan tanıman önemli. Arkadaşlık ilişkilerinde güçlü bağlar kurabileceğin anlar seni bekliyor. Yenilikçi projelere adım atman, kariyerinde de sürpriz bir ivme kazandırabilir. Düşüncelerini ve hislerini samimiyetle paylaşmak, hem kendine hem de çevrendekilere büyük fayda sağlayacak. Unutma, bugünün enerjisi, senin içindeki potansiyeli dışa vurma ve hayatın akışında cesur adımlar atma fırsatını sunuyor.
Duygusal derinlikler içinde yüzüyorsun; sezgilerin güçlü. İçsel bir yolculuğa çıkma isteği kabarabilir. Sanat ve yaratıcılıkla uğraşmak için harika bir dönemdesin. Aşk konusunda beklenmedik bir romantik sürpriz karşına çıkabilir, hislerin yoğunlaşacak. Sosyal ilişkilerde bir denge arayışındasın; empati yeteneğinin bu süreçte büyük faydasını göreceksin. Sağlığa dikkat etmeli, huzur arayışını doğada veya su kenarında gerçekleştirmelisin. İlerlemen gereken alanlarla ilgili net bir karar almak için acele etme; zamanla her şey netleşecek. İçinde barındırdığın tutku, çevrendeki insanlara da ilham verebilir, bu yüzden duygularını ifade etmekten çekinme.
