1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerjin fazlasıyla yüksek ve etrafındaki insanları etkileme kabiliyetin oldukça güçlü. Cesur adımlar atmayı düşünebilir, yeni başlangıçlar için harekete geçebilirsin. Sosyal çevrende liderlik özelliklerinin ön plana çıkacağı bir gün. Duygusal olarak da hareketli olabilir, heyecan verici deneyimler arayışında olabilirsin. Ayrıca, karar vermekte zorlanıyorsan içgüdülerine güvenmek en iyisi. İş hayatındaki projelere odaklanmakta ve yaratıcılığını ortaya koymakta tereddüt etme; bu dönem, görüşlerini hayata geçirmek için mükemmel. Unutma, cesaretin, fırsatları elde etmenin anahtarıdır. Akşam saatleri, dostlarınla bir araya gelmek ve keyifli anılar biriktirmek için harika bir fırsat sunuyor. Kendine biraz zaman ayırmayı ihmal etme.
Bugün zihin açıklığı ve kararlılık ön planda olacak. İş hayatında yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin; bu, uzun vadede kazanç sağlayacak adımlar atmanı kolaylaştırabilir. İletişimde oldukça ikna edici ve etkili olacaksın, bu da çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmene yardım eder. Sağlık konusunda kendine dikkat etmeli, dengeli beslenmeye özen göstermelisin. Aşk hayatında ise geçmişteki sorunları geride bırakmak adına bir gün olabilir; birlikteliğinle yeni bir sayfa açmanın yollarını keşfetmek isteyebilirsin. Evdeki huzur ve düzen, sana tatmin edici bir mutluluk verecek. Bugün, içsel dengeyi bulma arayışında ilham verici fırsatlar var. Kendine güven ve kararlı adımlar atmaktan çekinme.
Bugün iletişimde sakin ve dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Zihninin hızlı çalışması seni birçok projeye yönlendirebilir; fakat bu süreçte dağılmaktan kaçınmalısın. Sosyal ilişkilerde yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin, bu da seni heyecanlandıracak. Belki eski bir arkadaşınla karşılaşabilir veya beklenmedik bir yerde ilginç bir insanla tanışabilirsin. Duygularını ifade ederken daha dikkatli olmalısın; bazı insanların niyetleri açık olmayabilir. Kısa seyahatler, yeni bilgiler öğrenmek ve zihinsel aktiviteler için harika bir zaman. Kendini daha iyi ifade etmek için yaratıcı projelere yönelebilirsin. Sabırlı ol ve düşüncelerini net bir şekilde iletmek için kelimelerine dikkat et. Bugün, kalp ile zihin arasında bir denge kurmak, sana fayda sağlayacak.
Duygusal derinliklerin ve içsel dünyan ile bağlantın güçleniyor. Hislerin gerçek anlamda senin kapılarını açan anahtarlar haline geliyor. Kendini ifade etmekte zorlanabilir, bazı anlarda sessiz kalmayı tercih edebilirsin. Bu durum, aslında içsel bir yansımayı ve düşüncelerini düzenlemeyi gerektiren bir süreç. Ailevi ilişkilerine odaklanmak için uygun bir zaman dilimindesin; sevdiklerinle bağlarını güçlendirebilir, koşulsuz destek sunarak aranızdaki bağı daha da derinleştirebilirsin.İleriye dönük planlar yapmak yeni bir özgüven aşılayacak. Ancak, yeniliklere açık olman gerektiğini unutmamalısın. Eski alışkanlıklardan sıyrılmak ve kalpten gelen sezgilerine güvenmek, seni bekleyen fırsatlara kapıyı açacaktır. Kendi duygusal ihtiyaçlarına dikkat ederken, başkalarının da senin hassasiyetine saygı göstermesini beklemek doğaldır. Kendini savunma mekanizmalarını devreye sokarken, kararlılıkla ve sevgiyle yaklaşmayı unutma. Sonuç olarak, bu dönem hem kendine hem de sevdiklerine şefkat ve anlayışla yaklaşmanın önemini vurguluyor.
egonun bazen yönetimi eline almasına izin vermemelisin. Başkalarını anlamak ve onların bakış açılarına saygı duymak, karşılıklı etkileşimi güçlendirecektir. İçsel motivasyonunu artıracak fırsatlar karşına çıkabilir, hedeflerine odaklanmak için gereken enerjiyi bulacaksın. Bugün meydana gelecek sürpriz gelişmelere açık ol, heyecan dolu anlar seni bekliyor. Sadece dikkatli ilerleyerek, bir adım geride durmayı da unutmamalısın. Unutma, parlayan bir yıldız olabilirsin, ama bazen diğerlerinin de parlamasına izin vermek, birlikte daha da büyütüyor ışıltını.
Bugün, detaylara odaklanma ve mükemmellik arayışın ön planda olacak. Gözlemlerin ve analitik düşünme yeteneğin sayesinde çevrendeki durumları net bir şekilde değerlendirebilir, sorunları kolayca çözebilirsin. İletişim açısından dikkatli olmalı, bazen aşırı eleştirel bir yaklaşım sergilemek, karşıtlarınla gereksiz tartışmalara neden olabilir. İş ve günlük görevlerdeki disiplinin, başarılarını artırır. Kendine ayıracağın zaman, zihnini dinlendirerek yaratıcılığını artırmana yardımcı olacak. Sağlık konularında ise düzenli alışkanlıklarına devam etmek, kendini daha dinç hissetmeni sağlayacak. İçsel huzurunu sağlamak adına doğayla zaman geçirmek faydalı olabilir. Unutma, kendi mükemmelliğin için ilk adımı kendine karşı nazik olmakla atabilirsin.
İlişkilerde denge arayışı ön planda. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin canlanabilir, birlikte keyifli anlar geçirebilirsiniz. Hoşgörülü ve uyumlu tavrınız, çevrenizdeki insanlar tarafından takdir görecek. Ancak, başkalarının görüşlerine kaptırılmamaya dikkat etmek önemli. Kendi istek ve ihtiyaçlarınıza odaklanmayı ihmal etmeyin. Sanatsal ve estetik konulara ilgi duyabilir, duygularınızı ifade etmek için yaratıcı yollar arayabilirsiniz. İçsel huzur ve dengeye ulaşmak adına meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Bugün, kendinize ve hayatınıza dair farkındalık kazanma fırsatı bulabilirsiniz.
Duyguların derinleşeceği, içsel dünyana dalacağın bir dönemdesin. Eski yaraların yüzeye çıkabilir, bu da seni bazı yüzleşmelere itebilir. İletişimde dikkatli ol, yanlış anlaşılmalar söz konusu olabilir. Sevdiklerinle arandaki bağı yeniden değerlendirmek için güzel bir zaman. İş veya kariyer odaklı konularda yoğun bir tempo seni bekliyor; stratejik düşünmenin faydasını göreceksin. Ayrıca, gizli kalmış yeteneklerini keşfetmek için ilham verici bir zaman dilimi. Her şeyden önce, kendine karşı nazik ol ve duygusal ihtiyaçlarını ihmal etme. Bu süreçte kendini bulmak ve yenilemek için fırsatlar karşına çıkacak.
Bugün, maceracı ruhun ön planda. Yeni deneyimlere açılmak ve keşif yapmak için harika bir zaman. Sosyal çevrende ilginç insanlar karşına çıkabilir; onlardan ilham alabilirsin. Seyahat planları gündeme gelebilir, eğer bir yolculuk yapma fırsatın varsa bu fırsatı değerlendirmekten çekinme. Eğitim veya öğrenim konularında kendine yeni bir yön arayışında olabilirsin, öğrenme arzun oldukça yüksek. İçsel bir değişim sürecine girmiş gibisin; bu, ruhsal gelişimini teşvik edecek. İlişkilerde ise açık sözlü olmanın avantajını göreceksin, hislerini ifade etmekten kaçınma. Kendinle barışık olman, çevrenle olan bağlarını güçlendirebilir. Enerjin yüksek, bu nedenle spor yaparak veya fiziksel aktivitelerle bu enerjiyi değerlendirebilirsin. Sağlık konularına özen göstermelisin; bedenine karşı nazik ol. Yaratıcılığın yoğun, sanatla uğraşmak ya da bir hobi edinmek için ideal bir dönemdesin. Hayal gücünün sınırlarını zorla ki ilham perisi yanı başında.
İçsel bir huzur arayışı içinde olabilirsin. Yıldızların enerjisi, düşüncelerini somutlaştırman için ilham veriyor. İş ve sorumlulukların arasında denge sağlamak için bazı adımlar atman gerektiğini hissediyorsun. Yeni projelere başlamak ya da mevcut işlerini yeniden yapılandırmak için ideal bir dönemdesin. Sabırlı olman, uzun vadede faydalarını göreceğin sonuçlar getirebilir. İkili ilişkilerde empati kurabilmek, başkalarının bakış açılarını anlaman bugün önemli olacak. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirebilirsen, aranızdaki bağ daha da sağlamlaşacak. Kendi ihtiyaçlarını da ihmal etmemelisin; ruhsal dinginliğini sağlamak için kişisel zaman ayırarak meditasyon ya da doğa yürüyüşü yapabilirsin. Özellikle alışveriş veya finansal anlaşmalar konusunda dikkatli olman gerekebilir. Harcamalarını gözden geçirmek, gelecekteki olası sıkıntıların önüne geçmene yardımcı olacak. Şimdi atacağın adımları iyi düşünerek, geleceğini daha sağlam temeller üzerine inşa edebilirsin. Hedeflerine ulaşma noktasında kararlılığın, seni başarıya taşıyacak. Unutma, disiplini elden bırakmadan ilerlemek her zaman kazandırır.
Bugün, özgür ruhun ve yenilikçi düşüncelerinle parlayacaksın. Sosyal yaşamında beklenmedik karşılaşmalar yaşanabilir; yeni dostluklar kurmak için harika bir dönemdesin. İlginç fikirlerin ve sıra dışı yaklaşımlarınla dikkat çekmek, başkalarının ilgisini üzerinde toplayabilir. Ancak, esnek olmayı ve bazı geleneksel kalıpları bir kenara bırakmayı unutma. İş veya çevrende tartışmalar yaşanabilir, bu durumları yapıcı bir şekilde ele alman gerekiyor. İçsel sezgilerin sana rehberlik edecek, onlara güvenebilirsin. Doğa yürüyüşleri veya sanatsal faaliyetler ruhunu canlandıracak ve zihnini açacak. Yenilik arayışın, hayalini kurduğun projeleri gerçeğe dönüştürmek için seni cesaretlendirebilir. Unutma, bu günkü deneyimlerin gelecekteki hedeflerin üzerinde güçlü bir etki bırakacak.
İçsel dünyanızı derinlemesine keşfetmek için harika bir gün. Duygularınızın ve sezgilerinizin güçlendiği, başkalarıyla hem duygusal hem de ruhsal bir bağ kurmak istediğiniz bir zaman dilimindesiniz. Yaratıcılığınızın ön planda olduğu bu süreç, sanat ya da yazı gibi ifade biçimleriyle kendini gösterebilir. Ayrıca, hayalleriniz ve hedefleriniz üzerinde düşünmek için uygun bir zemin var; bu doğrultuda yenilikçi fikirler geliştirmek için ilham bulabilirsiniz. Sosyal ilişkilerde ise, sevdiklerinizle daha derin bağlantılar kurabilir, empati ve anlayışınızı artırabilirsiniz. Öte yandan, kendinize karşı nazik olmayı unutmayın; dinlenmek ve ruhsal denge sağlamak da en az dışarıdaki etkileşimler kadar önemli. Tüm bu deneyimlerin yaşamınıza zenginlik katması an meselesi.
