1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerjin yüksek, cesaretinle yeni adımlar atmak için hazır hissediyorsun. Kendine olan güvenin, etrafındaki insanları da etkiliyor. İleriye dönük planlarını gerçekleştirmekte kararlısın. Ancak, aceleci davranmamaya dikkat etmelisin; sağlam bir zemin üzerinde ilerlemek, hedeflerine ulaşmana yardımcı olacak. Şu an için sosyal ilişkilerin ön planda; yeni tanışmalar, grup çalışmaları ve ortak projeler gününü renklendirebilir. Ancak, başkalarına olan bağımlılığını göz önünde bulundurmalı, bireyselliğini korumayı unutmamalısın. Sözlerinle ve motivasyonunla çevrendeki insanlara ilham verebilirsin. Günü keyifli ve verimli bir şekilde değerlendirmek için içsel sesine kulak vermen yeterli olacak.
Bugün, kararlılığını ve istikrarını artıracak fırsatlarla karşılaşacaksın. İçsel huzur ve güven arayışın derinleşecek. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir süreçtesin, harcamalarını gözden geçirmenin zamanı geldi. Doğanın tadını çıkarmak, seni yenileyecek. Sosyal ilişkilerde sıcak ve samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Sevgi dolu sözlerin, çevrendekilerin kalbini kazanmanı sağlayacak. İçsel sesine kulak ver ve hislerine güven, bu dönemde sezgilerinle yön bulabileceksin. Bir projeye başlamak için harika bir zaman; azminle başarıyı elde etmende etkili olacak. Kendini rahat hissettiğin alanlarda zaman geçir, bu seni ruhsal olarak besleyecek ve motivasyonunu artıracak.
Bugün iletişim konusunda kendini oldukça güçlü hissedeceksin. Fikirlerin başkaları üzerinde etki yaratacak, bu da seni sosyal ortamlarda ön plana çıkaracak. Yeni tanışmalar ve ilginç sohbetler seni heyecanlandırabilir. Esneklik yeteneğin, sorunları kolayca çözmene yardımcı olacak. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşüncelerini net bir şekilde ifade etmek, bazı karmaşaları önleyecektir. İçsel bir merak sana yeni bilgiler edinme isteği verecek; bu fırsatları değerlendirmeyi unutma. Kendine olan güvenin artacak ama bazen başkalarına karşı aşırı eleştirel olmaktan da kaçınmalısın. Güne pozitif bir enerjiyle başlamak, sana avantaj sağlar. Özellikle yaratıcı projeler veya kişisel ilgi alanlarındaki gelişmeler seni mutlu edecek. Hayatın sunduğu küçük sürprizleri yakalamak için gözlerini açık tutmayı ihmal etme.
Duygusal derinliklere dalma arzusu her zamankinden daha belirgin. İçsel dünyandaki çatışmalar, gündelik yaşamın telaşına karışmadan önce yüzeye çıkacak. Kendine biraz zaman ayırmak, içsel huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek, onları anlama çabası içinde olman sana manevi bir tatmin sağlayacak. İş veya sosyal yaşamdaki yenilikler, beklenmedik fırsatlar doğurabilir; bu fırsatları değerlendirirken sezgilerine güvenmelisin. Ayrıca, anlık kararlar almak yerine, düşünerek hareket etmek sana uzun vadede fayda sağlayacaktır. Kendine karşı nazik olmayı ve hislerine saygı duymayı unutma. Anlık duygusal dalgalanmaların seni yıpratmaması için ayaklarının yere sağlam basmasına ihtiyacın var. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, yaşamındaki dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır.
Yıldızlar, kendini ifade etme ve yaratıcılık konusunda seni destekliyor. Bugün sahne ışıkları üzerindeki yerini almak için mükemmel bir fırsat sunulabilir. Cesur adımlar atarak, çevrendekilere ilham verebilir ve kendini özgüvenle ortaya koyabilirsin. Sosyal ortamlarda parlayacak, insanlarla olan ilişkilerini derinleştireceksin. İkna edici yeteneklerinle, projelerin hakkında ilgiyi artırabilir, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırabilirsin. Fakat, aşırı gururlu tavırlardan kaçınmalısın; bazen nazik bir yaklaşım, daha büyük başarılara kapı açabilir. Kalp ve sezgilerin kuvvetli olacak, içsel sesine güvenerek kararlar alabilirsin. Arkadaş çevrenle keyifli anlar paylaşırken, aynı zamanda ait olduğun topluluk içerisindeki rolünü yeniden değerlendirebilirsin. Kendin için bu gün belirli hedefler koymayı dene, böylece ilerlemeni somut bir şekilde görebilirsin. Unutma, her şey senin elinde; kararlılığınla büyük değişimlere kapı açma potansiyelin var.
Bugün detaylara olan düşkünlüğün öne çıkacak. Hayatındaki pek çok şeyi daha dikkatli gözlemleyecek ve belki de küçük ama önemli ayrıntıları fark edeceksin. İş ortamında, iş arkadaşlarınla olan ilişkilerinde ihtiyacın olan netliği sağlamak için cesaretle iletişim kurmalısın. Bu, projelerdeki ilerlemeyi olumlu yönde etkileyecek.Duygusal ilişkilerde ise, içsel huzurunu sağlamak adına biraz zamana ihtiyacın olabilir. Kendine dönüp, ruh halini dengeleyecek aktiviteler yapmalısın. Belki bir yürüyüş ya da meditasyon, seni dinginliğe kavuşturabilir. Sağlık konularında ise, beslenmene dikkat etmelisin; vücuduna iyi gelecek dengeli bir diyet, enerjini artıracak. Bir süredir üzerinde düşündüğün projelerde yeni fikirler seni heyecanlandırabilir. Kendine güven ve hayallerinin peşinden gitmekten çekinme. Aşk hayatında ise sürprizler kapıda, açık fikirli olman yararına. Bugün, yaşananlara pozitif bir gözle bakmaya çalış ve akışa güven.
Harmoni ve denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerdeki uyumun ön plana çıkacak ve çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin derinleşebilir. Yalnızca sosyal ortamlarda değil, aynı zamanda duygusal ilişkilerde de kendini ifade etme isteği duyabilirsin. Fikirlerin ve görüşlerin için daha cesur olma zamanı; başkalarının bakış açılarına karşı duyarlılığın seni daha da etkili kılabilir.Görsel estetiğe olan ilgin, sanat ya da tasarım gibi alanlarda güzel fırsatlar doğurabilir. Bugün, yaratıcılığını ortaya koymak adına ilham veren durumlarla karşılaşabilirsin. Belki de bir hobiye ya da yeni bir projeye yönelmek için uygun bir zaman. Duygusal olarak, içsel bir denge sağlamak çabasındasın; meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler ruhsal dinginliğini artırabilir.Mali konularda dikkatli olmanı gerektiren bir süreçten geçebilirsin. Harcama alışkanlıklarına biraz daha özen göstermelisin. Uzun vadeli hedeflerini düşünerek hareket ettiğinde, bu durum seni daha uygun bir finansal çizgiye taşıyacaktır. Bugün, kendini yeniden değerlendirme fırsatı bulacak ve ilerlemek istediğin yolları netleştirebileceksin. Özgüvenin artarken, içsel değerlerinin de farkına varıp onları beslemek için etkili adımlar atabileceksin.
Duyguların derinliklerinde kaybolma riski var. İçsel gerilimlerin artabileceği bir gün. İlişkiler konusunda daha savunmasız hissediyorsun; bu durum, samimiyet arayışını artırabilir. İş hayatında başkalarının şüpheciliğinden etkilenebilir, bu nedenle dikkatli olmalısın. Küçük bir çatışma, büyük bir soruna dönüşebilir. Kendini ifade etmede zorlanabilirsin; bu yüzden düşüncelerini net bir şekilde dile getirmek için zamana ihtiyacın olabilir. Sağlığına dikkat et, stres yönetimi ön planda. İçsel huzuru bulmak için yalnız kalmak isteyebilirsin. Geçmişe dair bazı düşünceler aklını meşgul edebilir, bu nedenle geçmişle barış yapmayı düşünmek iyi bir fikir. Yaratıcılığın yüksek; bu enerjiyi sanatsal bir projeye yönlendirmek faydalı olabilir.
Yeni maceralara atılmak için mükemmel bir zaman. Doğadaki hareketliliğin ve dinamik enerjinin seni etkisi altına alacağı bu dönemde, keşfetme arzun yoğunlaşacak. Yeni insanlarla tanışma ve farklı kültürleri deneyimleme fırsatları karşına çıkabilir. İletişim becerilerin artarken, görüşlerinle başkalarını etkileme gücüne sahip olacaksın.Duygusal açıdan kendini iyi hissedeceksin, içinde bir huzur var. Ancak, bu huzuru korumak için sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat etmeli, empati yaparak onların duygularını anlamaya gayret göstermelisin. Eğitim ve kişisel gelişim konularına yönelmek, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat olabilir. Kendini geliştirmeye yönelik kurslar veya atölyeler ilgin çekebilir.Maddi konularda dikkatli olman gerekiyor, harcamalarını kontrol altında tutmakta fayda var. Hızlı kararlar almak yerine, durup düşünmek sana yarar sağlayacaktır. Sezgilerin güçlü ve bu sezgiler doğrultusunda kararlar almak için kendine güvenmelisin. Bugün içsel yolculuklar yaparak, ruhsal anlamda derinlere inmek isteyebilirsin. Kendini sorgulamak ve içsel dengeyi bulmak, ruh halini olumlu yönde etkileyecektir.
Disiplinin ve kararlılığının öne çıkacağı bir gün. Hayatında üzerinde çalıştığın projeler, uzun vadeli hedeflerin için önemli adımlar atma fırsatı sunacak. Dikkatini toplayarak ilerlersen, hayal ettiğin başarıya ulaşman pek uzak değil. Aile ve yakın arkadaşlarınla olan ilişkilerinde duygusal destek arayışın artabilir, bu durum senin için rahatlatıcı bir etki yaratabilir. Kendine karşı eleştirel olma eğilimindesin; biraz daha nazik ol ve kendini birçok zorluğun üstesinden gelebilen bir birey olarak gör. İş yerinde takım çalışmasına daha fazla önem vermek, iş zekanı ortaya koymanı sağlayacak. Gereksiz çatışmalardan kaçınarak, alçakgönüllülüğünle dikkat çekebilir ve insanların takdirini kazanabilirsin. Gün sonunda iç huzurunu bulmak adına bir süre yalnız kalmak veya doğayla bütünleşmek senin için iyi gelebilir.
Bugün, yenilikçi fikirler gündeminizi şekillendirirken, yaratıcı yönleriniz ön plana çıkacak. Bağlantılarınızda beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; sosyal çevrenizle kurduğunuz bağlar derinleşebilir. Arkadaşlarınızla yapacağınız paylaşımlar, sizi farklı bir bakış açısına yönlendirecek. İçsel bir keşif süreci içinde olabilirsiniz, kendi isteklerinizi ve hedeflerinizi netleştirmek için bu fırsatı değerlendirin. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda, bu sayede karşınızdakilerle olan iletişiminiz daha koyu ve anlam dolu hale gelecek. Hayallerinize ulaşma konusunda cesur adımlar atmak için ilham alacaksınız.
Bugün, duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olacağı bir gündesin. İçinde bulunduğun ruh halini anlamak ve hislerine dikkat etmek için harika bir zaman. Sanatsal veya yaratıcı projelere yönelmek, içsel huzurunu sağlamana yardımcı olabilir. İletişimde daha empatik ve anlayışlı olmaya çalışmalısın, başkalarının duygularını anlaman ilişkilerini güçlendirecek. Aşk hayatında, partnerinle derin konuşmalar yapmak, bağlarınızı kuvvetlendirirken yeni bir anlayış kazandırabilir. Sosyal ortamlarda kendini ifade ederken daha cesur olman gereken anlar gelebilir; hislerini paylaşmaktan kaçınmamalısın. İçsel sesine kulak ver ve sezgilerini takip et; bu, seni hedeflerine yaklaştıracak. Kendini ruhsal olarak yenilemek için doğayla zaman geçirmek de faydalı olacak. Kendi sınırlarını koruyarak dengeni bulmayı unutmamalısın.
