

Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!

82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin, içsel motivasyonun ve cesaretinle çevrendeki insanları etkileyebilirsin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman. İnandığın projelere yönelmek, liderlik özelliklerini sergilemek için güçlü bir ardışıklık bulabilirsin. Aşk hayatında belirsizliklerden sıyrılmak, duygularını açıkça ifade etmek için cesaretini toplayabilirsin. İş hayatında ise yaratıcı fikirlerin dikkat çekebilir, bu fırsatı değerlendirmek için kararlılıkla adım atmalısın. Sağlığın konusunda ise kendine dikkat etmeyi unutma; zihinsel dinlenmeye ihtiyaç duyabilirsin. Sosyal ortamlarda yeni tanışmalar için Açık Fikir açıklığı ile yaklaşabilir, ilginç bağlantılar kurabilirsin. Bugün, kendine güvenin ve motivasyonun en yüksek seviyede, bu enerjiyi iyi değerlendir.
Gün boyunca kararlılığın ve sabrının ön plana çıkacağı bir dönemdesin. Maddi konularla ilgili düşüncelerin yoğunlaşacak. Güçlü bir odaklanma ile hedeflerine ulaşma konusunda kendini motive hissedeceksin. Yakın çevrendeki insanlarla olan iletişimin önemli bir destekleyici faktör olacak. Farklı bakış açılarına açık olmak, sana yeni fırsatlar sunabilir. Duygusal anlamda da derinliklere inmeye hazır olduğun bir süreçten geçiyorsun. İlişkilerinde samimiyet ve bağlılık arayışında olacaksın. Ruh halini dengelemek adına doğayla daha fazla zaman geçirmen faydalı olabilir; huzur bulacak, içsel bir denge yakalayacaksın. Bugün, kendine olan güvenin sana yeni kapılar açabilir. Geleceğe dair adımlar atmak için ilham verici bir atmosferdesin.
Bugün zihnindeki fikirlerin özgürce dolaşmasına izin ver. Sosyal bağlantıların güçlenebilir ve çevrendeki insanlarla iletişimin oldukça akıcı hale gelebilir. Farklı bakış açılarıyla ufkunu genişletebilirsin; yeni projeler ya da yaratıcı çalışmalar için ilham bulman olası. Duygusal olarak daha açık ve samimi olman, bazı ilişkilerin derinleşmesine katkıda bulunabilir. Çevrendeki değişimlere duyarlı ol; yeni fırsatlar kapını çalabilir. Meraklı doğanı dinlendir, ancak dengeni korumaya dikkat et. Bugünün getirdiği enerjiyle, başkalarına ilham vermekten çekinme.
Duygusal derinliklerin yükseldiği bir dönemdesin. İçsel huzur arayışında, ailenle olan bağlarını güçlendirme arzusuyla dolabilirsin. Geçmişe dair anılar gün yüzüne çıkabilir, nostaljik düşüncelere dalabilirsin. Kendini koruma içgüdüsü ön planda; buna rağmen açılmanın ve duygularını paylaşmanın faydalı olacağı fırsatlar var. İş veya sosyal çevrendeki insanların düşüncelerine daha çok önem verebilir, destek arayışı içinde olabilirsin. Bu süreçte, sevgi dolu bir ortam yaratmak için çaba harcamak, hem sana hem de sevdiklerine iyi gelecektir. Anlayışlı ve duyarlı tutumun, etkileneceğin insanlarla güçlü bağlar kurmanı sağlayacak. Ayrıca, ruhsal olarak kendine zaman ayırmayı unutma; bu, içsel dengeni bulmana yardımcı olacak.
Bugün, içindeki yaratıcı enerjiyi ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme isteğin artarken, çevrendeki insanlara ilham verecek projelere yönelmeye eğilimsin. Sosyal çevrende dikkat çekici bir karizma sergileyebilirsin; bu, ilişkilerini güçlendirmen için fırsatlar sunacak. Venus'ün etkisiyle, sanatsal yeteneklerini geliştirmek için yeni bir hobiye yönelmek isteyebilirsin. Duygusal anlamda, sevdiklerinle olan bağların daha derinleşecek, paylaşımlarınız güçlenecek. Ancak, hayatında dengeyi sağlamaya çalışmalısın; kendine ve başkalarına karşı zaman zaman fazla cömert olabilirsin. İş hayatında yaratıcı çözümler bulma yeteneğin sayesinde belli bir başarı elde etme şansın yüksek. Korkularını bir kenara bırak ve kendine güvenle ilerle, bu sayede yeni kapılar aralayabilirsin. Bugün, kendini en iyi versiyonunla ortaya koyabilmen için gereken tüm koşullar var.
Bugün, detaylara olan hassasiyetin ve mükemmeliyetçi yaklaşımın ön planda. Günlük aktivitelerinde daha fazla organize olma ihtiyacı hissedebilirsin. Özellikle iş ve sorumluluklarınla ilgili konularda titiz davranman, başarılarını artırabilir. İletişimlerde dikkatli olmalısın; başkalarının eleştirilerine karşı daha açık ve sabırlı olman faydalı olacak. Sağlığınla ilgilenmeye yönelik kararlar alabilir, belki de yeni bir rutine geçmek isteyebilirsin. Cömertçe sunduğun öneriler ya da yardımlar, çevrendeki insanlarla ilişkilerini güçlendirecektir. Kendine yön vermek yerine, içsel hislerine güvenerek ilerlemek sana büyük fayda sağlayabilir. Kendi sınırların ve ihtiyaçların konusunda daha net olman gerektiği bir dönemdesin. Yaratıcılığını kullanabileceğin alanlarda ilham bulabilir, projelerini hayata geçirmek için bir adım atabilirsin.
Huzur dolu bir gün seni bekliyor; ilişkilerde uyum arayışına düşebilirsin, bu durumda açık iletişim çok önemli. Sosyal ortamlarında dikkat çekeceksin, çevrendekilerle olan bazı tartışmalar yaratıcılığını ön plana çıkaracak. Estetik duyarlılığın artmış durumda, sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir zaman. Kendine olan güvenin artacak; belki de yeni bir davranış biçimi geliştirebilirsin. Duygusal olarak denge arayışın, içsel huzuru bulmana yardımcı olacak. Zaman zaman kararsızlıklara kapılabilirsin, bu yüzden iç sesini dinlemeyi unutma. Sevdiklerinle plan yapma isteği içindesin; romantik bir sürpriz, kalbini ısıtacak. Günlük rutininde ufak değişiklikler yapmak, motivasyonunu arttıracak.
Derin duyguların ve gizemli düşüncelerin ön planda olduğu bir dönemdesin. Sırların, içsel keşiflerin ve tutku dolu anların seni saracağı bu süreçte, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin de gün yüzüne çıkacak. Üzerinde biriken sıkıntıları açığa çıkarmak için uygun bir zaman. Birinin hislerine yoğunlaşabilirsin, bu da duygusal yoğunluk yaratabilir. Kendinle barışmak ve geçmişle hesaplaşmak, ruhsal olarak hafiflemeni sağlayacak. İş ve kariyer konusunda daha hırslı ve kararlı olabilirsin; hedeflerine ulaşma konusunda şansın artıyor. Ancak, birlikte çalıştığın insanlarla olan iletişimine dikkat etmelisin. Göz önünde olmayan şeyler, derin bir alanda gelişiyor ve bu da sana evrimsel bir deneyim sunabilir. İçsel sezgilerin açık olacak, bu yüzden hislerine güvenerek önemli kararlar alabilirsin.
Bugün serüvene dair bir çağrı hissediyorsun, yeni deneyimlere açık olman gereken bir dönemdesin. İletişim becerilerin artacak, çevrendeki insanlarla derin bağlar kurma fırsatları yakalayacaksın. Kendini ifade etme isteğin artarken, yaratıcılığını en üst düzeye çıkarabilirsin. Aşk hayatında cesur adımlar atmak için uygun bir zaman; hislerini açıkça belirtmekten çekinme. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; başkalarının düşüncelerine fazla odaklanmamalısın. İçsel sesine güven, yolunu bulmana yardımcı olacaktır. Finansal konularda dikkati elden bırakmamalı, ani harcamalardan kaçınmalısın. Genel olarak, özgürlük ve keşif arayışın öne çıkıyor. Kendine güven ve fırsatları değerlendirmek için harekete geç!
Bugün, hedeflerine odaklanman için güçlü bir motivasyon hissedebilirsin. Yoğun çalışma temposu, başarıya giden yolda seni destekleyecek. Disiplin ve kararlılıkla ilerlemen, başkalarının dikkatini çekecek. İş ilişkilerinde güçlü bağlar kurma fırsatları doğabilir; ekibinle daha uyumlu çalışmak, projelerin hızlanmasını sağlayabilir. Mali konularda dikkatli olman gereken bir gün. Yapıcı bir analiz yaparak harcamalarını gözden geçirmen, beklenmedik masraflardan korunmanı sağlayacak. Kişisel ilişkilerde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin; açık iletişim, kalbinin sesini duyurur. Kendine güven, bu süreçte en büyük destekçin olacak. Akşam saatlerinde kendini dinlendirme ve hobilerine zaman ayırma fırsatın doğabilir. Bu, moral ve motivasyonunu yeniden canlandıracak.
Bugün, kendinizi oldukça yaratıcı ve özgür hissettiğiniz bir dönemdesiniz. Farklı bakış açıları ve yenilikçi düşünceler geliştirmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenizle yapacağınız etkileşimler, ilham verici ve heyecan dolu olabilir. Amaçlarınıza ulaşmak için özgün bir yol bulabilir, oldukça sıra dışı fikirlerle çevrenizi etkileyebilirsiniz.Sizdeki enerji, toplumsal konularda ve kendi inançlarınızda dönüşüm yaratma isteğiyle dolup taşıyor. Sizi kısıtlayan kalıpları kırmak isteyebilir ve bu çerçeve dışı düşünme biçimi sayesinde yeni fırsatlar ortaya çıkabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine açık olmak da önemli. Duygusal olarak, ilginizi çeken konular üzerinde derinlemesine düşünmek isteyebilir, özgür düşüncenizin peşinden gitmek için cesaret bulabilirsiniz.Özellikle arkadaşlık ilişkilerinde, açık iletişim ve empati kurma beceriniz sayesinde güçlü bağlar kuracak, belki de gizli kalmış hislerinizi paylaşma fırsatı yakalayacaksınız. Bugün kendinizi iyi ifade etmenin yollarını bulabilir, kişisel gelişiminiz için önemli adımlar atma fırsatını değerlendirebilirsiniz.
Hayal gücünün sınırlarını zorladığın, yaratıcı düşüncelerinle başkalarına ilham verebileceğin bir dönemdesin. İçsel sezgilerin güçlü, bu sayede çevrendeki olaylara farklı bir perspektiften yaklaşabilirsin. Belirsizlik hissi taşımadan, derin duygularını ifade etme dürtüsünü takip ettiğin anlar seni cesaretlendirecek. İlişkilerde daha samimi ve açık olma isteği içinde bulabilirsin kendini; bu, bağlarını güçlendirecek. Kendine zaman ayırmayı unutma. Özellikle meditasyon veya doğada zaman geçirme gibi aktiviteler ruhsal yenilenmene katkı sağlayacak. İçindeki yaratıcılığı beslemek için yeni hobiler denemek veya sanatsal bir projeye yönelmek harika bir fikir. Duygusal derinliklere inmekten kaçmamalı, hislerine kulak vermelisin.