1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. İhtiyaç duyduğun cesareti içsel olarak hissedeceksin. Yeni fırsatlar kapında. Duygularını açık bir şekilde ifade etmekten çekinme; bu, ilişkilerini güçlendirecek. İş hayatında proaktif olman, beklenmedik olumlu sonuçlar doğurabilir. Sabırsızlık hissi, düşünmeden hareket etmeni sağlayabilir; dikkatli ol. Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor; romantizmi canlı tutmak için küçük sürprizler yapabilirsin. Kendine güven, bu dönemde kararlılığın en büyük güç kaynağın olacak. Sağlığına dikkat etmeyi unutma; biraz dinlenmek iyi gelebilir.
Son zamanlarda elde ettiğin içsel huzur, yaşamına yansıyacak. Duygusal olarak daha güçlü hissedeceksin ve bu da çevrendekilere karşı daha açık olmanı sağlayacak. İlişkilerde samimiyetin artması, bağlarını güçlendirebilir. Maddi konularda ise kararların senin elinde olacak; detaylara dikkat etmekte fayda var. Belki de yeni bir gelir kaynağı araştırmak isteyebilirsin, bu süreçte sabırlı olmalı ve acele kararlar vermemelisin. Kendine biraz zaman ayırmak, ruhsal anlamda yenilenmene yardımcı olacak. Gözlemlerine ve sezgilerine güven; içsel sesin, doğru yolu bulmana rehberlik edecek. Günün ilerleyen saatlerinde, beklenmedik bir sürpriz seni heyecanlandırabilir. Huzur bulduğun alanlarda, yaşamın tadını çıkar.
İkizler, zihinlerinizi açacak ve yeni fikirlerle dolup taşacak bir gün geçirebilirsiniz. Sosyal çevrenizde hareketlilik artarken, iletişim becerilerinizi ön plana çıkarmanız gereken fırsatlar sizi bekliyor. Merak duygunuz, etrafınızdaki insanlarla derinleşebilecek sohbetlere dönüşebilir. Dinleyici rolünü benimserseniz, başkalarının deneyimlerinden önemli dersler çıkarabilirsiniz. Duygusal ilişkilerde, dürüstlük ve açıklık, aradığınız bağı kurmanın anahtarı olabilir. İçsel olarak huzursuz hissedebilir, ama bunu yaratıcı yönlerinizi keşfederek dengeleyebilirsiniz. Yeni hobiler edinebilir veya eski ilgi alanlarınıza geri dönebilirsiniz. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; bu, zihinsel yorgunluğunuzu hafifletecektir. Unutmayın, düşüncelerinizi anlamak ve başkalarıyla paylaşmak size büyük bir tatmin sağlayabilir.
Duyguların ön planda olacağı bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanda derinlemesine bir keşif yapabilir, geçmişteki anıların senin üzerindeki etkilerini gözden geçirebilirsin. Ailevi ilişkilerin, sevdiklerinle olan bağların, duygusal yönünü besleyecek bir odak noktası olacak. Sakin ve şefkatli bir yaklaşım sergilemek, hem senin hem de çevrendekilerin ruh haline olumlu bir katkı sağlayabilir.Kendine biraz zaman ayırmak, duygusal yüklerini hafifletmek için faydalı olabilir. Belki bir yürüyüş, bir gün geçirmek için doğayı seçmek ya da bir hobiyle ilgilenmek iyi birer alternatif. Bugün, hayal gücünün yüksek olduğu bir dönemdesin; yaratıcılığını kullanarak kendini ifade etme fırsatı bulabilirsin. Belirsizlikler veya kaygılar içindeysen, sevdiğin kişilerin desteği sana iyi gelecektir.İletişimde dikkatli ol; hislerini açıkça dile getirmek önemli ama kelimelerini seçerken nazik bir dil kullanmak ilişkilerini güçlendirebilir. Belki de duygusal bir paylaşım yaparak aralarındaki bağları yeniden kuvvetlendirmek isteyebilirsin. Genel olarak, içsel huzurunu bulma çabası öne çıkıyor. Altında yatan duygusal dinamikleri anlamak ve kabullenmek, ilerlemeni destekleyecektir.
Etkileyici bir enerjiyle güne başlayacaksın. Karizma ve çekiciliğin bu dönemde zirve yapabilir; çevrendekilerin dikkatini çekmekte zorlanmayacaksın. Yaratıcılığın artarken, sanatsal projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme yeteneğin, iletişim kurduğun kişilere ilham verebilir. Özgüvenin yüksek, bu da cesur adımlar atmana olanak tanıyacak. Duygusal ilişkilerde tutkulu bir atmosfer hakim olabilir; sevgi dolu anlar yaşamak için fırsatlar karşına çıkabilir. Ancak, aşırı gururlu davranmaktan kaçınmalısın; bu, bazı çatışmalara yol açabilir. Aynı zamanda geleceğe dair hedeflerinle ilgili düşünmek ve planlama yapmak için de uygun bir zaman dilimi. Kendi potansiyelini keşfetmeye yönelik içsel bir motivasyon hissedebilirsin. Biraz kendine zaman ayırarak, içsel huzurunu sağlamak ve enerji depolamakta fayda var. Unutma, içindeki ateşi beslemek, etrafındaki dünyayı aydınlatacak.
Detaylara olan ilgin, sorumluluklarındaki titizlikle birleşince, bugün işlerindeki başarıyı artırabilir. Küçük detayların üzerine düşmek, büyük bir resmi anlamana yardımcı oluyor. Birikmiş işlerinle ilgilenmek, zihinsel olarak seni rahatlatacak ve daha verimli bir gün geçirmeni sağlayacak. Yakın çevrendeki insanlarla olan iletişimin güçleniyor; onların fikirlerine önem vererek aranızdaki bağı pekiştirebilirsin. Duygusal konularda da dengede kalmayı başarabilirsin; sevgi dolu ancak mantıklı bir yaklaşım sergilemen ilişkilerine olumlu yansıyacak. Sağlığına dikkat etmen, günlük rutininde spor veya yürüyüş yapman, enerji seviyeni yükseltecek. Yeni bir şeyler öğrenmek için mükemmel bir zaman; ilgi alanların hakkında kendini geliştirecek fırsatlar bulabilirsin. Kendine olan güvenin artarken, başkalarına da ilham verecek bir liderlik potansiyelin açığa çıkabilir.
İlişkilerde denge arayışında olacağın bir dönemdesin. Sosyal ortamlarında daha fazla dikkat çekebilir, etrafındakilerin ilgisini üzerine çekebilirsin. İletişim becerilerin gün yüzüne çıkarken, sanatsal yönlerini de ortaya koyma fırsatı bulabilirsin. Kendini yaratıcı projelerde ifade etmekten keyif alacak, hayal gücünü serbest bırakacaksın. Aşk hayatında ise duygusal derinlikler ve tatlı sürprizler seni bekliyor. Sevdiğinle yapacağınız küçük bir etkinlik ilişkinizi tazelemenize vesile olacak. Sabırlı olmalı, bazen olayların doğal akışına bırakmalısın. Parasal konularda dikkatli olmalı, harcamalarını gözetmeli, gereksiz risklerden kaçınmalısın. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; meditasyon, yoga gibi rahatlatıcı aktiviteler zihnini dinlendirip ruhunu besleyecek. Bugün, başkalarıyla olan bağlantıların sayesinde birçok fayda elde edebilirsin. Sosyal etkinlikler, yeni insanlarla tanışmak ve sürpriz fırsatlarla dolu.
Duygusal derinlikler içinde kaybolabilirsin. İçsel bir dönüşüm sürecindesin; geçmişle yüzleşmek ve duygusal yaralarını sarma vakti. Sırtındaki yüklerden kurtulmak için cesaretini topla. İçinde birikecek hislerin, sana yeni ufuklar açacak. İkili ilişkilerde sadakat ve güven arayışında olabilirsin. Duygularını açıkça ifade etmekte zorlanabilirsin ama gerçek hislerini paylaşmak, ilişkilerini güçlendirecek. İş hayatında yeniliklere adım atmaya meyilli ol. Geleceğe dair planlarını gözden geçir; esnek ol ve fırsatları değerlendirmek için hazır bekle. Özellikle sezgilerin bugün çok güçlü. Kendi iç sesine kulak ver ve kararlarını ona göre yönlendir. Kendine zaman ayırmayı unutma, zihin ve ruh sağlığına özen göstermelisin. Günün sonunda, duygusal tatminin seni bekliyor; hissettiğin her şey, sana yeni kapılar açacak.
Macera arzun gün yüzüne çıkıyor; yeni fırsatlar kapını çalabilir, bu yüzden açık fikirli ve cesur olmalısın. Eğlenceli ve sosyal bir ortamda bulunmak, ruh halini iyileştirecek. İletişimde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar, istenmeyen gerginlikler doğurabilir. İçsel yolculuk ve düşünme zamanı. Yeni bir şeyler öğrenmek, kişisel gelişimine katkı sağlayacak. Hayallerine odaklan ve onları gerçekleştirme yolunda adımlar atmaya başlayabilirsin. Bu dönemde keyif aldığın hobilerle meşgul olmak ruhuna iyi gelecektir. Kalp ve zihin arasında bir denge kurmalısın; hislerini anlamak, ilişkilerde daha derin bir bağ kurmanı sağlayabilir. Doğada zaman geçirmen, enerjini tazeleyecek. Hayatın tadını çıkar!
Bugün, kararlılığın ve disiplinin ön plana çıkıyor. Hedeflerine ulaşmada izlediğin strateji, diğerlerine ilham verebilir. İş yerinde sıkı bir programın var, bu da seni zamanında ve etkili sonuçlar almaya yönlendiriyor. Ancak dikkatini dağıtabilecek durumlar, seni başarıya giden yolda zorlayabilir. Duygusal olarak, kendini biraz yalnız hissedebilirsin; bu da yakın ilişkilerine dair derin düşüncelere yol açabilir. Sevdiklerinle kaliteli zaman geçirmek, ruh halini dengelemene yardımcı olacak. Para konularında dikkatli olman gereken bir dönemdesin, harcamalarını gözden geçirmen faydalı olacaktır. Kendine yatırım yapmayı unutma, zira bugün içsel gücünü artıracak fırsatlar karşına çıkabilir.
Sanat ve yaratıcılıkla dolu bir gün geçirebilirsin. İçsel bir keşif yolculuğuna çıkman, zihnindeki utangaç fikirleri serbest bırakmana yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerinde sürprizler ve beklenmedik karşılaşmalar söz konusu. Yenilikçi fikirlerin, çevrendeki insanları etkileyecek. Bağlantılarını güçlendirmek adına cesur adımlar atmak isteyeceksin, bu da senin için büyük bir memnuniyet kaynağı olacak. Duygusal derinliklerini keşfetmek için kendine alan tanımalısın. Kendini ifade etme biçiminin farklılıklarınla daha özgün hale geleceğini fark edeceksin. Kendi sınırlarını zorlamak, potansiyelini açığa çıkartacak. Unutma, içindeki yenilikçi ruh her zaman yeni yollar yaratmana yardımcı olacaktır.
Son dönemde duygusal derinliklere dalmak isteyebilirsiniz. İçsel dünyanızda huzur arayışında olsanız da çevrenizdeki karmaşa buna engel olabilir. Hayal gücünüz oldukça güçlü çalışıyor; bu, yaratıcılığınızı besleyebilir. Sanat ve estetikle ilgilenmek, ruh halinizi iyileştirebilir. Sosyal ilişkilerinizde daha duyarlı ve anlayışlı olmaya yönelin. Başkalarının duygularını anlamak için üstün bir empati yeteneği sergileyerek, açık iletişim kurmak önemli. İçsel huzurunuzu korumak adına yalnız kalmak, meditasyon yapmak ya da doğayla zaman geçirmek iyi gelebilir. Ayrıca, sezgilerinize güvenerek bazı konularda attığınız adımlar, sizi beklemediğiniz yerlere taşıyabilir. Unutmayın, içsel dünyanızda yaşadığınız gelişmeler, dışarıda da olumlu değişimlere yol açabilir.
