1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün kendinizi son derece enerjik ve kararlı hissedeceksiniz. Hedeflerinizi belirlemek ve bunlara ulaşmak için ilham alabiliyorsunuz. Çevrenizdekilerden destek bulmak, sizi daha da motive edecek. İletişim tanışmalarında cesur olmak, yeni bağlantılar kurmanıza yardımcı olabilir. Ancak, düşüncelerinizi ifade ederken dikkatli olmalısınız; ani çıkışlar yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Biraz sabırlı olmanız, ruh halinizi dengelemenize yardım edecek. Kendinize zaman tanıyın ve neyin gerçekten önemli olduğuna odaklanın. Özellikle kişisel projelere yönelmek için uygun bir gün; yeteneklerinizi sergilemekten çekinmeyin. Sevgi açısından, samimiyet önemli; duygusal derinlikte, ortak paydalar bulabileceğiniz biriyle aranızda güçlü bağlar kurabilirsiniz.
Bugün kararlılığını ve sabrını en iyi şekilde test edebilirsin. Günün ilk saatlerinde bazı belirsizlikler seni rahatsız edebilir, ancak içsel huzurunu yeniden bulmak için gerekli adımları atman önemli. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarını gözden geçirmelisin. İkili ilişkilerde ise uyum arayışın bir adım daha ileriye gidebilir; bu, duygusal bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat. Taze başlangıçlar için açık kapılar gözetmelisin. Aşk hayatında, partnerinle birlikte geçireceğin zamanlarda daha derin bir anlayış ve kabul etme duygusu ortaya çıkabilir. Kendini ifade ederken hassas olmalısın, zira doğru kelimeleri bulmak her zamankinden daha önemli. Bugün, kendine yapacağın küçük yatırımlar, gelecekte beklenmedik kazançlar getirip seni mutlu edebilir. Enerjini pozitif düşünce ve sağlam adımlara yönlendir; kararlılığın, seni başarıya ulaştıracak olan en büyük güç.
Bugün, zihinsel enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin. Farklı fikirlerle dolup taşacak, yeni bağlantılar kurma konusunda hevesli olacaksın. Sosyal ortamlar seni çekiyor; güçlü iletişim becerilerinle etrafındakilere ilham verebilirsin. Ancak, dikkatini dağıtacak pek çok uyaran var. Hızlı düşünceler arasında kaybolmaktan kaçınmalısın. Esnek ol, çünkü sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor. Yaratıcılığını konuşturabileceğin projeler ortaya koyabileceksin; ilham kaynaklarını gözlemle. Anlık duygu değişimlerine dikkat et, başkalarının fikirlerine karşı açık olmak sana fayda sağlayacak. Kısa seyahatler veya iletişimsel aktiviteler keyifli bir nefes almanı sağlayabilir. Unutma, merak duygusunu beslemen, ruhunu canlandıracaktır.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel hislerin seni yönlendirecek ve bazı duygusal bağlantılar yeniden gözden geçirilebilir. Ebeveynlerle olan ilişkilerine özen göster, empati kurarak karşı tarafın duygu dünyasına adım atmak önemli olacak. Evde kalmak ve sevdiklerinle vakit geçirmek sana huzur verebilir. İş yerinde ise, iş arkadaşlarınla iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar gündeme gelebilir. Finansal konularda temkinli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını kısıtlama zamanı. Sağlığına da özen göstermeyi unutma, kendine zaman ayırmalısın. Kreatif projelere yönelmek, düşüncelerini somutlaştırmak için harika bir dönemdesin. Kendini dışa vurmanın yeni yollarını keşfetmek, içsel huzurunu artıracak.
Kendine olan güvenin bugün zirveye çıkıyor. Çevrendeki insanlar senin enerji ve kararlılığından etkilenecek. Yeni girişimler veya projeler için harika bir zaman, cesaretle adım atabilirsin. Sosyal hayatında canlılık ve hareketlilik var; dostlarınla keyifli zamanlar geçirebilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Kendini ifade etme ve yaratıcılığını sergileme fırsatları karşına çıkacak. Duygusal açıdan ise içsel huzurun ön planda. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak ve içsel dengeyi sağlamak, sıkı bir çalışma ve sosyal yaşam arasında dengeyi bulmana yardımcı olacaktır. Kendin için biraz zaman ayırmayı unutma; bu, daha sonraki mücadelelerin için güç toplayacak.
Analitik düşüncelerinin ve detaylara olan dikkatin, bugün işlerindeki verimliliği artıracak. Küçük detayları gözden kaçırmamaya özen göster, zira bu, beklenmedik fırsatlar yaratabilir. İletişim becerilerin, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini güçlendirecek. Özellikle iş ortamında, takım çalışmalarında ortaya koyduğun katkılar, takdirle karşılanabilir. Hayatındaki bazı rutinlere yenilik katma arzusunda olabilirsin; bu, sana taze bir enerji verecek. Duygusal ilişkilerde, karşındaki insanların hislerine duyarlılığın, bağları daha sağlam hale getirecek. Sağlığın konusunda yapılan ince ayarlar, long-term faydalar sağlayabilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; zihnini dinginleştirmen, yaratıcılığını artıracak. Kısacası, bugünü fırsatlarla dolu bir gün olarak gör, her anını değerlendir.
Bugün, ilişkilerde denge arayışında olacaksın. Aşk hayatındaki iletişimi güçlendirmek için açık ve net olmanın ne kadar önemli olduğunu anlayacaksın. Sevdiğinle yapacağın konuşmalar, eski meselelerin üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Arkadaşlarınla vakit geçirerek keyifli anlar biriktirebilirsin; bu sosyal bağlantılar, ruh halini yükseltecek. İş hayatında ise yaratıcı bir projeye yönelmek, sana gereken motivasyonu sağlayabilir. Özellikle sanatsal yönlerini keşfetmek, verimli bir gün geçirmene yardımcı olacak. Duygusal karmaşalarla baş ederken, içsel huzuru sağlamak için biraz zamana ihtiyacın olabilir. Unutma, dengeye ulaşmanın yolu bazen kendine dönmekten geçer.
Gizli güçlerin ve içsel sezgilerin devrede olduğu bir dönemdesin. Sonsuz bir derinlik ve tutku hissi, ilişkilerinde belirgin bir şekilde ortaya çıkabilir. Kalbinin sesine kulak ver, duygularının akışına kapılmaktan korkma. Eski bağların revisited edilmesi, geçmişle yüzleşmen ve içsel dönüşüm yaşaman adına önemli bir fırsat sunuyor. Ayrıca iş hayatında, derin düşüncelerin ve stratejik planların meyvesini almaya başlayabilirsin. Maddi konularda daha cesur adımlar atmak için uygun bir zaman dilimi. Kendine olan inancının yükselmesi, başkaları üzerinde de olumlu bir etki yaratacak. Unutma, karanlığın içindeki ışığa odaklanmak, seni hedeflerine daha da yakınlaştıracak.
Macera arayışında olduğun bir gün. Hayatına farklı deneyimler katmak için içsel bir istek duyuyor olabilirsin. Yeni bir yere gitme, yeni insanlarla tanışma arzusu ruhunu canlandırıyor. Düşüncelerinin özgürlüğü seni özgüven dolu bir hale getiriyor. Öğrenme isteğin artmış ve bu, keyifli sohbetler ya da ilham verici kitaplarla pekişecek. Ancak dikkat, aşırı iyimserlik bazen yanlış anlaşılmalara yol açabilir. İletişimlerinde açık ve net olmalısın. Kararlarında dikkatli ol. İçinde bulunduğun durumları ve insanları iyi incelemen önemli. Macera arayışın yanı sıra, denge ve sorumluluk da önem kazanıyor. Maddi konularda da adım atmak istiyorsan, gerektiğinde mantıklı düşünmeye özen göstermelisin. Aşk hayatında da heyecan verici gelişmeler söz konusu. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, duygularını dile getirmenin tam zamanıdır. Keşfetme arzusunu, içsel huzur arayışınla dengelemeyi unutma.
Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı bir tutum sergileyeceğin bir gün. İş hayatındaki çabaların, başkaları tarafından takdir edilecek. Teyit edilmesi gereken bazı bilgiler, dikkatini gerçekten vermeni gerektiriyor. İletişim kurma yeteneğin sayesinde etrafındaki insanlarla daha derin bağlantılar kurabilirsin. Bu, gelecekteki birlikte çalışmalara kapı açabilir.Kendine bir mola vermek isteyebilirsin, ama zihin hep işte olacak. Ayrıca ilişkilere dair derin bir içgörü kazanabilirsin, bu sayede hem romantik hayatında hem de arkadaşlık ilişkilerinde denge sağlama fırsatın var. Kendini güvende hissetmek önemli, ama değişime açık olmak da seni daha da güçlendirecek. Duygusal olarak sağlam kalmak ve içsel sorunlarla yüzleşmek, hem kişisel hem de profesyonel olarak büyümeni hızlandıracak. İçsel sesini dinlemeyi unutma.
Gelecekle ilgili hayallere dalabileceğin, yaratıcı projelere yönelmenin peşinde koşabileceğin bir gün. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, taze fikirler ve ilham kaynakları sunabilir. Bağımsızlığın önem kazandığı bu dönemde, sınırlarını zorlamaktan korkma. Sıradanlıktan uzaklaşmak, sana yeni kapılar açacak. Duygusal derinlikten ziyade mantığını kullanman gereken bir zaman. Sosyal çevrenle olan iletişiminde daha önceki sorunları geride bırakmanın yollarını aramalısın. Yenilikçi ve sıradışı düşüncelerinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Herhangi bir topluluk veya grup çalışmasında ön planda olabilirsin, bu da sana özgüven katacak. Kendine güven, ilerlemene yardımcı olacak. Unutma ki, değişim her zaman yenilik getirir.
Duyguların derinliklerinde dolaşırken, içsel sezgilerin daha da güçleniyor. Manevi bir yolculuğa çıkma arzusu sarabilir seni. Hayal gücün, sanatsal yaratıcılığını beslerken, hayallerini gerçekleştirmek için ilham alabileceğin fırsatlarla dolu bir gün. İnsanlarla kurduğun bağlantılar, empati yeteneğin sayesinde derinleşiyor. İçgörülerine güven; sorunların üstesinden gelmek için gereken içsel gücü bulabilirsin. Kendini ifade etme yolu olarak sanata veya yazıya yönelmek sana iyi gelebilir. Ayrıca, sevdiklerinle geçireceğin zaman, duygusal bağlarını güçlendirmen için bir fırsat sunuyor. İleriye dönük adımlar atmak için cesaret toplayabilirsin. Kendi iç dünyana dönmek, huzuru bulmanın anahtarı olabilir. Unutma, dengeyi kurmak ve kendine özen göstermek bugün önceliğin olmalı.
