1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Enerjinin doruklarına ulaşacağın bir gün. Cesareti elden bırakmadan yeni başlangıçlara adım atabilirsin. İçinde birikmiş olan tutkuların, yaratıcılığın ortaya çıkacak; kendini ifade etme fırsatlarını değerlendirmekte acele etme. Olaylara yaklaşımındaki özgür ruh, çevrendekilere ilham verecek. Fırsatları yakalamak için beklemenin gereksiz olduğunu düşünebilir, harekete geçerek liderlik vasfını ortaya koyabilirsin.Yaşamına dair yenilikler peşinde koşarken, etrafındaki insanların da fikirlerine açık olmalısın. Duygusal ilişkilerin, sevgi dolu ve samimi bir ortamda gelişecek. Kalbinin sesine kulak ver ve duygularını cesurca ifade etmekten çekinme. Kendine güvenin, başkaları üzerinde de olumlu bir etki bırakacak. Unutma, bulunduğun anı yaşamak ve anın tadını çıkarmak en önemli şey. Dengeyi kaybetmekten kaçınırken, maceraya atılmanın getirdiği heyecanı hissedeceksin.
Bugün, kararlılığının ve azminin ön plana çıkacağı bir gün. İçsel huzur arayışında, çevrendeki güzelliklere daha çok duyarlı olabilirsin. Estetik ve sanatsal konulara ilgi gösterebilir, kendini bu alanlarda ifade etme arzusu duyabilirsin. İlişkilerde isteklerin daha belirgin hale gelecek; bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekte sakınca görme. Mali konularda atacağın adımlar, gelecekteki planlarını olumlu yönde şekillendirebilir. Sağlık konusunda ise, bedenine yönlendirilecek bir özen; doğada vakit geçirerek enerji depolamak sana iyi gelecektir. Bugünün enerjisiyle, istikrar arayışını güçlü bir belirginlikle gerçeğe dönüştürebilirsin.
Zihninde bir yangın var; fikirlerin hızla akıyor, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenle daha fazla etkileşim içine girebilir, düşüncelerini ifade etmek için doğru kelimeleri bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla tartışmalar yaparak yeni bakış açıları keşfedebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bugün yaratıcılığının zirveye çıkması olası. Ancak dikkatin dağılabilir; bu yüzden önceliklerini netleştirmen önemli. Sağlık ve stresten uzak kalma konularında kendine dikkat etmelisin; kısa yürüyüşler ve derin nefesler sana iyi gelecektir. Kendine güvendiğin sürece, karşılaştığın zorlukların üstesinden rahatlıkla gelebilirsin. Sosyal ortamlarda seni bekleyen ilginç insanlarla karşılaşabilir, yeni dostluklar geliştirebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık iletişim çok kıymetli olacak; hislerini paylaşmak, aradaki bağı güçlendirecek.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışınız, sevdiklerinizle ilişkilerinizi yeniden gözden geçirmenize neden olabilir. Ailevi konular öne çıkacak, geçmişle olan bağlarınızı yeniden değerlendireceksiniz. Empati yeteneğiniz sayesinde, başkalarının hislerini anlama konusunda daha da başarılı olacaksınız. Kendinizi açmaya hazırlıklı olun; hislerinizi ifade etmek, başkalarıyla olan bağınızı güçlendirecek. Duygusal mavi tonların içinden çıkarken, kendi ihtiyaçlarınıza da dikkat etmek önem kazanıyor. Yaratıcılığınızı besleyen bir hobi edinebilir, bu arayış ile ruhsal doyum sağlayabilirsiniz. Özellikle arkadaşlarınızdan alacağınız destek, kendinizi güçlü hissetmenize yardımcı olacak. İyimser bir bakış açısıyla ilerlerken, karamsar düşüncelerden uzak durmaya özen gösterin. Unutmayın, hislerinizi ifade etmek, kalbinizle bağlantınızı güçlendirecek. Kendi değerlerinizi ve arzularınızı çok iyi belirlediğiniz bir dönemdesiniz; bu nedenle sınırlarınızı koruyarak ilerlemeye odaklanırken, aynı zamanda da açık kalmayı ihmal etmeyin.
Bugün enerjinin yüksek, yaratıcı potansiyelin açığa çıkmak üzere. Kendini ifade etme arzusu kuvvetli, bu da seni sosyal ortamlara yönlendirecek. Çevrendeki insanlarla kurduğun iletişimde karizman ön planda olacak. Beden dili ve jestlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak dikkat et; aşırı iddialı bir tutum sergilemek, bazı insanlarla çatışma yaşamana neden olabilir. İçsel motivasyonunla birlikte liderlik özelliklerinle, grup projelerinde öne çıkmayı başaracaksın. Güneş gibi parlamaya hazır ol, ancak gücünü paylaşmayı da unutma. Birlikte hareket etmek ve takım ruhunu beslemek, başarını katlayacak. Romantik ilişkilerde ani fırsatlar kapını çalabilir, kalp atışlarını hızlandıracak sürprizlere open olabilirisin. Kendini akışa bırak ve yeni deneyimlere açık ol. Geleceğine dair hedeflerini netleştirmesi gereken bir döneme giriyorsun; nelerden vazgeçmek istediğini sorgula. Aksiyon almayı unutma, gündemini iyi yönet.
Kendini düzenlemek ve plan yapmak için harika bir zaman. Detaylara olan dikkatin, işlerini kolayca organize etmeni sağlayacak. Fakat bu süreçte mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. İletişim konusunda bazı zorluklarla karşılaşabilirsin; bu nedenle, sabırlı olman önem taşıyor. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, moralini yükseltecek. Kendine ayıracak zaman bulmayı unutma. Sağlığın açısından da özenli davranmalısın; dengeli beslenmeyi göz ardı etme. Yeni bir hobi ya da ilgi alanı, içsel huzurunu artırabilir. Unutma ki, küçük şeylerdeki güzellikleri görmek, ruhunu besleyecek.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerinde daha fazla empati ve anlayış gösterme ihtiyacı hissedebilirsin. Bu, karşılıklı iletişimi güçlendirecek ve bağlarını derinleştirecektir. Sosyal ortamlarda artan enerjin, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir ve bu da yeni fırsatların kapısını açabilir. Yaratıcılığını kullanma zamanı, sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine güvenin artıyor; bu da, hedeflerine odaklanmanı ve hayallerini gerçekleştirme yolunda adımlar atmanı kolaylaştıracak. Fakat, dengeyi korumakta zorlanabileceğin durumlar oluşabilir, bu yüzden içsel huzuruna dikkat etmen önemli.
Derin duygularınızın yüzeye çıkması, içsel bir dönüşüm sürecinde olduğunuzu gösteriyor. İlişkilerdeki gizli önemli konular açığa çıkabilir, bu da sizi daha gerçekçi değerlendirmelere yönlendirecek. Kendinizi ifade etme biçiminiz, çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimlerinize yansıyacak; bu nedenle düşüncelerinizi açıkça paylaşmak önemli. Bu dönemde sezgileriniz kuvvetli, bu yüzden hislerinize güvenin. Parasal konularda dikkatli olmanız gerekebilir; harcamalarınızı gözden geçirmek, sizi maddi olarak daha güçlü kılabilir. Geçmişle yüzleşmek, geleceğinizle ilgili yeni planlar yapmanıza olanak tanıyacak. Kendi içsel gücünüzü keşfedeceğiniz, kararlılığınızı pekiştireceğiniz bir dönemdesiniz. Kendinize karşı şefkatli olun ve sabırlı kalmaya özen gösterin. Eğilimlerinizin, hedeflerinize ulaşmanıza katkıda bulunmasını sağlayın.
Bugün macera arayışın artış gösterebilir. Yeni deneyimler edinme isteği, seni mevcut rutinlerinden uzaklaştırabilir. Farklı fikirlere, kültürlere ve insanlarla tanışma arzusun, içsel bir dönüşüm başlatabilir. İletişimde daha açık ve kapsayıcı olmaya özen göstereceksin; bu sayede etrafındaki kişilerle daha derin bağlar kurabilirsin. Ancak, aşırı iyimserlik ve acelecilik, bazı fırsatları değerlendirme şansını kaçırmana neden olabilir. Bugün, hislerine güvenmek ve içsel rehberliğine dikkat etmek, doğru yolda ilerlemeni sağlayacak. Eğitim veya kişisel gelişim konularında alacağın kararlar, ilerleyen dönemlerde seni mutlu edebilir. Sosyal çevrendeki enerjiyi yükseltecek aktiviteler planlamak, ruh halini besleyecek ve yeni insanlarla kaliteli zaman geçirmeni sağlayacak. Unutma, özgürlüğün, senin için her daim öncelikli olmalı.
Disiplinin ve kararlılığın en yüksek olduğu bir gün. Hedeflerine ulaşma yolunda attığın adımlar, seni daha da güçlendirecek. Çalışma ortamındaki iletişiminde dikkatli olmalısın; yanlış anlaşılmalar mümkün. Elde ettiğin başarılar, ilerideki projelerin için bir referans niteliği taşıyacak. Özel hayatında ise duygusal ilişkilerde derinlemesine düşünmek, ilişkini güçlendirecek. İçsel huzurunu sağlamak adına kişisel alanına zaman ayırmak önemli. Sonuçlar, uzun vadeli mücadelelerinin karşılığını almanı sağlayacak. Unutma, sabır ve azimle ilerledikçe, karşına çıkan her engeli aşabilirsin.
Beklentilerin ve isteklerin arasında denge bulmakta zorlanabilirsin. İçsel dünyanle dışsal yaşamın arasındaki çatışma seni huzursuz edebilir. Arkadaşlarınla ya da sosyal çevrenle olan ilişkilerinde samimiyetin ve yardımlaşmanın ön planda olduğu bir dönemdesin. Farklı fikirler ve yenilikçi bakış açıları sergilemek için harika bir fırsat. Ancak, duygusal konularda daha dikkatli olmalısın; karşılaştığın sorunları içten bir şekilde ele alman gerekebilir. Anlık kararlar almak yerine, düşünerek ve analiz ederek ilerlemek, ileride pişmanlık duymamanı sağlayabilir. Kendine dön ve hislerinin sana söylediklerine kulak ver. Kendini özgürce ifade etmeye açık ol. Bu, ilişkilerini güçlendirebilir ve kişisel gelişimine katkı sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir dönemdesin. Sanat, yaratıcılık veya ruhsal konularla daha çok ilgilenebilirsin. İçsel dünyandaki karmaşa, yenilikçi fikirlerle birleşerek seni yeni projelere yönlendirebilir. Sevgi ve ilişkilerde empati yeteneğin artıyor, bu da hem sosyal hem de romantik bağlantılarını güçlendirebilir. Kalp ve zihin arasında bir denge kurmaya odaklanmalısın. Kendinle barışık olmak, dışarıya yansıttığın enerjiyi olumlu şekilde etkileyecek. Ayrıca, başkalarına yardımcı olma isteğin artış gösterebilir; bu, sana büyük bir tatmin sağlayacak. Unutma ki, sezgilerin bu dönemde rehberin olacak. Tüm duygularını kabul et ve onlara yön ver.
