1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerjin yüksek. İçsel motivasyonun, çevrendekilere ilham verecek güce sahip. Yeni projelere atılmak için harika bir zaman, bu motivasyonu değerlendir. Ancak dikkat etmen gereken bir durum, aceleci davranmak. Kendine zaman tanı ve düşünerek hareket et. Sosyal çevrendeki bazı gerginlikler, iletişimde dikkatli olmanı gerektirebilir. Ortaklıklar ve iş birlikleri konusunda net olmaya özen göster. Aşk hayatında ise tutkulu anlar yaşama potansiyelin var, duygularını ifade etmekte tereddüt etme. İçsel sezgilerine güven, bu sana doğru yolu gösterecektir. Sağlık açısından aktif kalmayı tercih et, spor ve açık hava yürüyüşleri fayda sağlayabilir. Güne pozitif bir bakış açısıyla başlamak, tüm gününe yayılan güzel bir enerji katacak.
Bugün, içsel huzurun ve fiziksel konforun ön planda olacağı bir dönemdesin. Gündelik yaşamında basit ama etkili değişiklikler yaparak kendini yenileme fırsatı bulacaksın. Yaratıcılığın bir hayli artacak; sanatsal yönlerini keşfetmek ya da bitki bakımına yönelmek keyif verebilir. Maddi konularla ilgili sağlam adımlar atmak için uygun bir zaman. Fırsatları değerlendirirken sezgilerine güvenmek, doğru kararlar almanı sağlayacak. Sosyal ilişkilerde ise sahici ve derin bağlar kurma arzusun artış gösterebilir, samimi diyaloglarla çevrendeki insanlarla daha yakın hissedeceksin. Kendini ifade ederken dikkatli ol; sözlerin güç kazanacak. Sağlık açısından, doğayla iç içe olmak zihninde ferahlama yaratacak. Bugün, ayaklarını yere sağlam basarken hayal gücünü de canlı tutmaya çalışmalısın.
Zihinsel enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin. Yenilik arayışında, ilham verici fikirlere açık olacaksın. Sosyal ortamlarda kendini ifade etme yeteneğin ön plana çıkacak. İnsanlarla olan iletişimin derinleşebilir; yeni bağlantılar kurma konusunda fırsatlar seni bekliyor. Ancak, kararlarını verirken dikkatli olmalısın. Kısa vadeli heyecanlar, uzun vadeli hedeflerini saptırabilir. Duygusal olarak değişken bir gün geçirebilirsin, bu da bazı içsel çatışmalara neden olabilir. Kendini dengelemek için biraz içe dönmek ya da sakinleştirici bir aktivite yapmak iyi gelebilir. Öğrenme ve bilgi edinme isteği artacak; yeni bir hobi ya da eğitim fırsatıyla karşılaşabilirsin. Bütün bunların ışığında, cesur ve meraklı olduğun bu dönemden en iyi şekilde yararlanmalısın.
Bugün içsel dünyanızda derin bir huzur bulabilirsiniz. Duygusal açıdan kendinizi daha stabil ve huzurlu hissediyorsunuz. Sevdiklerinizle geçirdiğiniz anların kıymetini daha fazla takdir edebilir, onlarla olan bağlarınızı güçlendirecek paylaşımlar yapabilirsiniz. Ailevi ilişkilerinizde olumlu bir dönüş yaşanması mümkün. Hayal gücünüzün güçlü olduğu bir gün; projelerinizi veya yaratıcılığınızı besleyecek aktivitelerle ilgilenmek için mükemmel bir zaman. Kendinize ve ruhunuza zaman ayırmayı unutmayın. İhtiyaç duyduğunuz sınırları koyarak, sağlıklı bir denge kurmak önem kazanabilir. Duygusal derinliklerinizi keşfederek, öz değerinizi yeniden tanımlamak için fırsatlar çıkabilir. Bugün, içsel yolculuğunuz yepyeni bir boyut kazanabilir.
Bugün, enerjinizin ve tutkularınızın zirveye ulaşacağı bir gün. İlişkilerdeki olumlu etkileşimler, çevrenizdekilerle aranızdaki bağı güçlendirecek. Kendinizi ifade etme isteği ve yaratıcılığınızın artması, projelerinizi hayata geçirmek için mükemmel bir fırsat sunuyor. Hatta ilham anları yaşamanız olası, bu da sanat ve yaratıcılıkla ilgili konularda sizi ileriye taşıyabilir. Ancak, dikkatli olmanız gereken bir konu var; başkalarının duygularını anlamak ve empati kurmak, iletişimdeki uyumu artıracak. Günün ilerleyen saatlerinde, bazı sürprizlerle karşılaşabilir ve bunlar sizi olumlu şekilde etkileyebilir. İçsel gücünüzü ve cesaretinizi kullanarak, yeni fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atabilirsiniz. Kendinize güvenin ve kararlılıkla ilerlemeye devam edin!
Bugün detaylara olan düşkünlüğün ve pratik zeka, seni pek çok konuda avantajlı kılacak. Sorumluluk duygun yüksek, bu da iş hayatında başarı getirebilir. Yeterince çalışkan olduğun için başkalarının gözünde güvenilir biri olarak öne çıkacaksın. Kendi sağlığına dikkat etmeyi unutma, küçük önlemler büyük değişiklikler yaratabilir. Sosyal çevrende, beklemediğin bir destek alabilirsin; dostlarının sana sunduğu önerilere açık olmalısın. İçsel huzurunu korumak için zaman zaman kendine alan yaratmak faydalı olacaktır. Önemsediğin konularda net düşünceler geliştirebilir, yeni planlar yapabilirsin. Işınların ve detayların arasındaki dengeyi sağlamak, hem ruhsal hem de fiziksel sağlığını olumlu etkileyecek.
Sosyal ilişkilerde bazı karmaşalar yaşanabilir; bu dönem, uyum sağlamak adına bir denge bulma çabası gerektirebilir. Duygusal açıdan hassaslaştığın bir evrede olabilirsin, bu nedenle içsel huzurunu korumak için yalnız kalmayı düşünebilirsin. Çevrendeki insanlardan ilham alabileceğin fırsatlar doğabilir, bu da yaratıcılığını beslemek adına iyi bir zaman dilimi. Ayrıca, kişisel projelerine yön verme konusunda kararsızlık yaşayabilirsin; iç sesine kulak vermek, doğru kararları almanı kolaylaştıracaktır. Sağlık konularında ise, bedenine ve ruh haline duyarlı olman faydalı olacaktır. Bu süreçte, arkadaşlarınla geçirdiğin zamanlar sana mutluluk katacak. Aşk hayatında beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; bu durum, duygusal dengeni sağlamak için bir şans olarak değerlendirilebilir.
Duygusal derinlikler, bugün seni saracak. İçsel bir sorgulama dönemindesin; geçmişle yüzleşmek ve hangi kalıplardan kurtulmak gerektiğini anlamak için mükemmel bir zaman. İlişkilerde ani duygusal tepkiler vermekten kaçınmalısın, bu hassas geçiş döneminin getirdiği yoğun duygular seni yönlendirebilir. İş hayatında dikkatli olman gereken bir dönemdesin; başkalarının niyetlerini sorgulamak, işbirliklerine zarar verebilir. Kendine güvenin, güçlü kararlara dönüşebilir. Sağlık konularında ise bedeninin sinyallerine kulak vermek, ruhsal ve fiziksel dengeni korumana yardımcı olacaktır. Bugün, yeniliklere açık ol, sürpriz fırsatlarla karşılaşabilirsin ve bu senin için tatmin edici bir deneyim yaratabilir. Kendi iç yolculuğuna daha derinlemesine dalmak için iyi bir zaman dilimi.
Bugün, maceracı ruhun seni heyecanlı yolculuklara ve yeni keşiflere yönlendirebilir. İletişim becerilerin güçlü olacak, çevrendeki insanlarla derin ve anlam dolu sohbetler gerçekleştirme fırsatın var. Öğrenme arzusun artarken, yeni bilgileri sindirerek zenginleşeceksin. İş veya eğitim alanında karşına çıkacak fırsatları değerlendirme konusunda cesur olmalısın. Ancak, planlarını çok fazla ayrıntıya boğmaktan kaçınmalısın; esneklik önem kazanacak. Sosyal çevrende beklenmedik bir olay yaşanabilir, bu da sana yeni insanlarla tanışma imkanı sunacak. Bugün, içindeki özgürlük arayışını besleyen olaylarla dolu. Kendine güven ve sezgilerine kulak ver; içsel bilgi kaynağını takip ettiğin sürece, her şey daha net bir hale gelecek. Güneşin ve gezegenlerin önceliklerini belirleme konusunda seni destekliyor. Sevdiğinle geçireceğin keyifli zamanlar ruh halini olumlu yönde etkileyecek, bu yüzden anın tadını çıkar.
Bugün hedeflerine ulaşma konusunda kararlılığın zirveye çıkıyor. Disiplinin ve azmin, seni büyük mücadelelerden kurtarıp başarıya her zamankinden daha yakınlaştıracak. İş yerindeki sorumluluklarını başarıyla yerine getirirken, çevrendekilerin de takdirini kazanacaksın. Duygusal açıdan, güven arayışın öne çıkıyor. İlişkilerinde samimiyete ve içtenliğe önem vermen, onları güçlendirecektir. Kendini ifade etmekten çekinme; bazı duyguların paylaşılması, kalben daha yakın hissetmene yardımcı olacak. Kendi içsel ihtiyaçlarına dikkat et ve dengeyi bulmaya çalış. Bugün, başarıların seni daha da yükseklere taşıyacak ve uzun soluklu bir tatmin hissi verecek. Hedeflerine odaklan ve her adımında kendine güven.
Bugün hayal gücünün sınırlarını zorlayacak ve cesur fikirlerle dolu bir gün geçiriyorsun. Sıradanlıktan uzaklaşmak, yenilikçi düşüncelerle dolu bir alan yaratmana olanak tanıyor. Sosyal bağların güçlenirken, çevrendeki insanları etkileyerek ilham verme potansiyelin oldukça yüksek. Beklenmedik sürprizler karşına çıkabilir; bu, yaşamına daha fazla renk katmak adına harika bir fırsat.Aynı zamanda, duygusal dünyanda dalgalanmalar hissedebilirsin. İçsel huzuru sağlamak için biraz yalnız kalmak ve kendi düşüncelerine yönelmek önem kazanacak. Duygularının derinliklerine inmekten çekinme; bu, ruhsal olarak eve dönüş yolunda önemli bir adım. Akışa bırak, spontane olayların gelişmesine izin ver. Bugün, kalbinin ve aklının beraber hareket ettiği bir denge bulma şansı sunuyor.
Bugün sezgilerin ve duyguların derinliklerine inmeye davet ediliyorsun. İçsel dünyanda bir yolculuğa çıkarak, hislerini daha iyi anlayabilir ve dışavurmanın yollarını keşfedebilirsin. Başkalarıyla kuracağın duygusal bağlar güçleniyor; empati yeteneğin, iletişimini olumlu yönde etkileyecek. Kreatif projelere yönelmek, sanatsal yeteneklerini ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman dilimindesin. Duygusal derinliklerin sayesinde içsel huzuru bulmak için meditasyon ya da doğayla iç içe bir zaman geçirmek sana iyi gelebilir. Senin için bu dönem, duygusal açıdan iyileşme ve kendini ifade etme fırsatlarıyla dolu. Unutma ki, hayal gücünün sınırlarını zorladıkça yeni kapılar açılıyor. Ortak projelerde iş birliği yapmak, seni daha da ileriye taşıyabilir. Kendine güvenmeli ve iç sesini dinlemelisin.
