1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün, içindeki cesareti ve tutkuyu serbest bırakma zamanı. Enerjin yüksek, zorluklarla yüzleşmeye istekli ve kararlısın. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zemin var; belki de uzun zamandır hayalini kurduğun bir projeye adım atabilirsin. Duygusal olarak da dinamik bir gün seni bekliyor; sevdiklerinle olan ilişkilerin derinleşebilir. Ancak, sabırsızlık hissini kontrol altında tutmalısın. Akıllıca karar ver, kendine güven ama başkalarının da görüşlerine kulak ver. Dikkatini ve enerjini doğru yönlendirdiğinde, başarı kaçınılmaz olacak. Unutma, her şey yolunda gitmese de, öğrenme sürecinin tadını çıkar.
Güçlü bir kararlılık ve azim bugün içinde etkileyici bir şekilde hissedilecek. Maddi konulara olan ilgin, yaşamsal alanlarda yenilikçi adımlar atmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde ise derin bir bağ kurma isteği taşırken, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmek için samimi bir yaklaşım sergilemen önemli. İçsel huzurunu bulmak adına doğayla iç içe olmak, ruhsal olarak tazelenmene yardımcı olacak. Çevrendeki estetik unsurlara dikkat et, sanatsal bir ilham kaynağı bulabilirsin. Tutkulu bir dönemdesin; hayallerin için cesurca adımlar atmayı düşünmekte fayda var. Sabırlı ve kararlı kalman, uzun vadede tatmin edici sonuçlar almanı sağlayacak.
Bugün zihninde bir dizi ilham verici düşünce dolaşacak. Sosyal bağlantıların güçlenecek, özellikle eski dostlarla yapılan sohbetler sana enerji katacak. Duygusal olarak kendini daha açık ve paylaşımcı hissedeceksin. Öğrenme hevesin artacak, yeni bir hobi edinmek veya bir kursa katılmak için harika bir gün. Ancak, dikkatini toplamakta zorlanabilirsin; bu yüzden gürültülü ortamlardan uzak durmakta fayda var. İletişimdeki akışın seni önemli fırsatlarla buluşturabilir. Eğer bir yolculuğa çıkmayı düşünüyorsan, spontane kararlar alman faydalı olabilir. Yaratıcılığın da zirveye çıkacak, bu sayede sanat veya yazı gibi alanlarda harikalar yaratabilirsin. Günün sonunda kendine bir ödül vermeyi unutma; küçük bir kutlama, üstesinden geldiğin şeylerin keyfini çıkarmana yardımcı olacak.
Duyguların ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. İçsel huzuru sağlamak ve sevdiklerinle daha derin bir bağ kurmak için mükemmel bir zaman. Geçmişte yaşadığın bazı olaylar tekrar aklına gelebilir, bu da seni dinginliğe ve öz değerlendirmeye yönlendirebilir. Ailevi ilişkilerinde duygusal bir derinlik yaşanabilir, bu da samimi paylaşımlara zemin hazırlayabilir. Mantığın ve duyguların arasında denge kurmakta zorlanabilirsin; iç sesini dinle ve kalbini takip et. Yaratıcılığın da artacak, günlük işlerde yeni fikirler bulman kolaylaşacak. Kendine dönme ve öz bakım yapma zamanın geldi; bu, ruh halini dengelemene ve kendini yeniden keşfetmene yardımcı olabilir. Sosyal ortamlarda dikkat çekebilir, ilgi odağı olabilirsin. Kendini açık ve samimi ifade etmek, ilişkilerinde yeni kapılar açabilir. Unutma, senin duygusal zekan her zaman en büyük rehberin olacaktır.
Kendine güvenin zirveye ulaşacak, bu da çevrendekilere ilham verecek. Sahne ışıkları senin üzerinde olacak; yaratıcı projelerin için mükemmel bir zaman dilimi. Kalabalıklar içinde parlamak, dikkatleri üzerine çekmek isteyebilirsin. Fakat, başkalarının duygularını da göz ardı etmeden ilerlemen önemli. Liderlik vasıflarını sergilemek için fırsatlar karşına çıkacak, bu da senin doğal tevazunla birleşirse etki alanını genişletebilir. Sosyal ilişkilerde dikkatli seçimler yapmalısın; sadık dostlar, sana bu süreçte güç katacak. Aşk hayatında tutku ön planda, bu da seni daha cesur bir ilişki dinamiğine itebilir. Yeteneklerini ve arzularını özgürce ifade et, ancak karşı tarafın hislerine de saygı göster. Bugün, umutlarını gerçekleştirmek adına olumlu adımlar atabilirsin; içsel gücünü keşfetmeye açık ol.
Günün başlangıcı, detaylara odaklanma ve organize olma arzusuyla dolu. İş hayatında karşına çıkabilecek fırsatlar üzerine düşünmek için ideal bir zaman. Disiplinli yaklaşımın, özellikle ekip çalışmalarında göz dolduracak. Ancak, eleştirel bakış açını dengede tutmak önemli; gerekirse, başkalarının fikirlerine de açık olmalısın.İletişim becerilerin ön plana çıkarken, sevdiğin insanlarla olan ilişkilerde dikkatli olmalısın. Ufak tefek yanlış anlamalar, gereksiz tartışmalara neden olabilir. Hissiyatlarını ve düşüncelerini açıkça ifade etmeye özen göster.Sağlık konusunda, bedenine gösterdiğin özen bu dönemde fazlasıyla kıymetli. Hem fiziksel hem de ruhsal olarak kendine zamana ayırarak yenilenmek için fırsatlar yaratabilirsin. Meditasyon veya doğada yürüyüş, seni rahatlatacak harekete dönüşebilir.Finansal konuda da dikkatli adımlar atmakta fayda var. Gereksiz harcamalardan kaçınarak tasarruf etmek, uzun vadede rahat bir nefes almanı sağlayabilir. Gökyüzünün sunduğu bu dönem, özellikle düzen ve denge arayışında olanlar için fırsatlarla dolu. Kendi iç huzurunu bulmak ve bu dengeyi sağlamak, günün anahtarı olacak.
Bugün, sosyal ilişkilerinde ve etkileşimlerinde oldukça dikkatli olman gereken bir zaman dilimindesin. Duygusal dengenin bozulmaması için, başkalarıyla olan iletişimlerine özen göstermelisin. İş veya özel hayatında karşılaşacağın insanların beklentilerini anlamak, hem senin hem de çevrendekilerin mutluluğu açısından önemli olacak. Artık ilgini çekmeyen veya seni zorlayan durumlarla ilgili radikal kararlar alma zamanı gelebilir. Kendi ihtiyacın olan dengeyi sağlamak, içsel huzurunu artıracak. Estetik ve sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir; yaratıcılığını besleyecek faaliyetler ilham verici olabilir. Ayrıca, karşına çıkan fırsatları değerlendirirken objektif olmayı ihmal etmemelisin. Başkalarına olan güvenin, bazen sana ağır yükler getirebilir; bu yüzden sınırlarını çizmekten çekinmemelisin. Şu anki sezgilerin, ilerleyen zamanda karşılaşacağın zorlukları aşmanda rehberlik edecek. Kendini ifade etme biçiminde özgünlüğünü yansıtmak, senin daha iyi hissetmene sebep olur. Ruhsal olarak destek arayışında olabilirsin; bu durum, içsel keşiflerinle seni daha güçlü bir birey yapacak.
İçsel duygularınla yüzleşmek için mükemmel bir zaman dilimindesin. Derin düşünceler ve karanlık tarafların gündeme gelebilir, fakat bu, kendini keşfetmenin ve güçlü yönlerini açığa çıkarmanın bir fırsatıdır. İletişim kurarken, hislerini açıkça ifade etmekte zorlanabilirsin; ancak, bu zorluğun üstesinden gelmek, seni daha bağlı ve anlaşılır bir hale getirecek. Sosyal çevrenle olan ilişkilerde samimiyet ve derinlik arayışında hissetmen oldukça güçlü. Önemli bir konuda karar vermen gerekebilir; sezgilerine güven, çünkü onlara yaslanarak doğru yolu bulabilirsin. Planların ve hedeflerinle ilgili atılımlar yaparken dikkatli ol, çünkü duygusal yoğunluk bazı yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Sağlığına özen göstermek ve ruhsal dengeyi sağlamaya çalışmak, bu dönemde odaklanman gereken önemli unsurlar arasında. Yeniliklere açık ol ve kendini besleyecek deneyimlere yönel.
Seyahat arzusu ve macera isteği ön planda. Yeni yerler keşfetmek, farklı kültürlerle tanışmak için mükemmel bir zaman. İçsel özgürlüğüne olan düşkünlüğün, seni sürükleyici deneyimlere yönlendirecek. Eğitim veya bilgi edinimi konusunda heyecan verici fırsatlar kapını çalabilir. Öğrenmek için sabırsızlandığın konulara yönelmek, düşüncelerini genişletebilir ve perspektifini zenginleştirebilir. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; arkadaşlarınla veya yeni tanıştığın insanlarla planlar yapabilir, keyifli vakitler geçirebilirsin. İçsel huzuru bulmak adına doğada zaman geçirmeyi tercih edebilirsin. Duygusal derinliklerde yüzmeye hazır ol; yeni biriyle olabileceğin ilginç bağlar kurabilirsin. Eyleme geçmek için güzel bir dönemdesin; cesur adımlar at ve hayallerini gerçeğe dönüştüren fırsatları değerlendirmekte gecikme.
Kendini güçlü ve kararlı hissedeceğin bir gün. Üzerinde çalıştığın projelerde öne çıkabilirsin, hırsın ve azmin etrafındakiler üzerinde olumlu bir etki yaratacak. Finansal konulara dair bazı fırsatlar karşına çıkabilir; dikkatle değerlendirmekte fayda var. İş hayatında harika bir takım ruhu içinde olacaksın, bu da başarılarını katlayabilir. Ancak, duygusal açıdan kendini zaman zaman yalnız hissedebilirsin. Kendi iç dünyana yönelmek, zihnini dinlendirmek için güzel bir fırsat. Sevdiklerinle arandaki bağı kuvvetlendirmek, seni besleyen bir enerji kaynağı oluşturacak. Kendine olan inancını güçlendirdiğin bu dönemde, adım atma cesaretini göster. Unutma, öz disiplinin en büyük güç kaynağın.
Bugün, özgürlük arayışın zirve yapabilir. Kendini ifade etme biçimlerin dikkat çekici olacak ve bağımsız düşüncelerin etrafındaki insanları etkileyebilir. Yenilikçi fikirlerin aklında dönebilir, bu da seni farklı projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, beklenmedik sürprizlere yol açabilir; çeşitli etkinlikler veya topluluklarla bir araya gelme isteğin artabilir. Duygusal derinliklere dalmaktan kaçınmamalısın, içsel sorgulamalar sana yeni görüş açıları kazandırabilir. Gün içerisindeki sempatik tavırların, başkalarının kalbini kazanmanı sağlamada etkili olabilir. Farkında olmadan başkalarına ilham verme kapasiten, enerjini daha da yükseltebilir. Eğlence ve yaratıcılık sana yeni yollar açarken, spor veya hobi gibi aktivitelerle enerji depolamayı unutma. Kendine güveninle, cesur adımlar atmaya hazır ol.
Duygusal derinliklere dalış yapacağın bir gün. İçsel düşünceler, hayaller ve sezgilerin ön planda olacak. Sanatsal yeteneklerin canlanabilir, yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir zaman. Sevdiklerinle olan bağların güçlenmesine yardımcı olacak anlayış ve empati sergileme yeteneğin yüksek. Ancak, aşırı duygusal tepkiler vermekten kaçınmalısın; bu, sorunların üstesinden gelmende zorluk yaratabilir. İçsel huzurunu bulmak için yalnız zaman geçirmeyi düşünebilir, meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi ruhunu dinlendiren aktivitelere yönelebilirsin. Aşk hayatında sürpriz gelişmeler yaşanabilir; açık fikirli ol ve kalbinin sesini dinle. İnsanlarla olan etkileşimlerin, duygusal derinliklerinle senin için anlam kazanacak.
