1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerjin zirve noktada. Kendine güvenin artarken, kararlılığın çevrendekilere ilham verecek. Yaratıcılığını ifade etme fırsatlarıyla karşılaşabilirsin; bu fırsatları değerlendirmen önemli. İş veya sosyal hayatındaki çekişmelerde liderlik vasıflarını ön plana çıkararak çözüm üretebilirsin. Duygusal ilişkilerde ise açık iletişimin, aradaki bağı güçlendirebilir. Sakin kalmayı başarabilirsen, zorlukların üstesinden gelmekte daha kolay ilerleyeceksin. Bugün kendine odaklanmak, içsel dinginliğini sağlamak için idealdir; bunu sürdürmeyi unutma. Her şey senin elinde!
Finansal konularda kendini güçlü hissedeceksin. Bugün, harcamalarını kontrol etme fırsatına sahip olabilirsin; bu, gelecekteki projelerin için sağlam bir zemin oluşturacak. Ayrıca, ilişkinle ilgili derinleşmeyi arzuladığın duygusal bir bağ kurma isteği içinde olabilirsin. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmek için samimi sohbetler yapmayı ihmal etme. Sağlığını önemsemen gereken bir dönemdesin; dışarıda vakit geçirip doğayla bağlantı kurmak zihnini dinlendirebilir. Sabırlı ol ve ani kararlardan kaçın; zamana yayarak düşündüğünde daha olumlu sonuçlar alacağını göreceksin.
Bugün zihninizin hızla çalışacağı, eylemlerinizi yönlendirecek olan yenilikçi fikirlerle dolu bir gün. İletişim becerileriniz ön plana çıkacak; insanlarla yaptığınız diyaloglar, yeni projelere kapı aralayabilir. Sosyal ortamlarda daha fazla yer alarak, hayal gücünüzü geliştirmeniz ve yeni bağlantılar kurmanız mümkün. Bir yandan merakınızın peşinden koşmak, diğer yandan dikkatli kararlar almak arasında bir denge sağlamaya çalışmalısınız. Tayfın çatışmalarına çok açık bir dönemdesiniz; dolayısıyla, düşüncelerinizi net ifade etmek, yanlış anlaşılmaları önleyecektir. İçsel huzuru bulacak, farklı alanlara yönelme isteğini daha çok hissedeceksiniz. Unutmayın, bilgi ve deneyimi paylaşmak, size güç katacaktır. Günü yaratıcı bir bakış açısıyla değerlendirmek, hayallerinize giden yolu açacak.
Duygularının derinliklerinde kaybolmuş hissedebilirsin, içsel bir keşif yapmak için ideal bir zaman. Ailevi bağların ön plana çıkıyor, sevdiklerinle yakınlaşmak, duygusal paylaşımlarda bulunmak faydalı olacak. İçsel huzurun için kendine zaman ayırmak, sevdiğin aktivitelere yönelmek önemli. Belirsizliklere karşı duyduğun hassasiyet artabilir; bu durum, kararlarını etkileyebilir. Kendini koruma mekanizmalarını kullanmak, duygusal olarak daha güçlü kalmanı sağlayacak. İyi hissettiren şeylere yönelmek, ruhsal dengenin sağlanmasına yardımcı olabilir. Sakin bir zihinle ilerlemek, karşılaşabileceğin zorlukları aşmana katkı sağlayacak. Ani değişimlere açık ol, fakat içsel sezgilerine güvenmeyi unutma. Bu süreçte, güven duyduğun bir kişiyle derin bir sohbet, seni rahatlatabilir.
Bugün içsel gücünü ve kararlılığını hissetmek için harika bir zaman. Yaratıcı projelere adım atabilir, hayal gücünü serbest bırakabilirsin. Sosyal ilişkilerde öne çıkacak ve çevrendekilere liderlik etme fırsatı bulacaksın. Kalabalık ortamlarda kendine güvenle yer alırken, dikkatleri üzerinde toplayacaksın. Ancak, egonun seni yönlendirmesine izin verme; başkalarının görüşlerini dikkate almak özellikle önemli. Akşam saatlerinde sevdiklerinle geçirilen zaman, kalbine huzur verecek. Kendine bir ödül verme zamanı; belki de küçük bir kaçamak ya da hoş bir aktivite. Unutma, ışığın parladıkça, etrafına da ilham vereceksin.
Detaylara olan duyarlılığın ön plana çıkıyor. Gün, küçük ayrıntılarla dolu. İş veya günlük sorumlulukların geçici sıkıntılara yol açabilir; fakat analitik zekanla bu durumları hızlıca aşacaksın. Sağlığın ve fiziksel durumunla daha fazla ilgilenmek isteyebilirsin; belki bir spor programı başlatmanın tam zamanı. İletişim alanında, sevdiklerinle aranda derin ve anlamlı konuşmalar gerçekleşiyor. Bu sayede ilişkinizi daha sağlam temellere oturtma fırsatını yakalayabilirsin. Duygularını ifade etmekten çekinme; içindekileri paylaşmak sana iyi gelecek. Ayrıca, yeni öğrenme fırsatlarına açık ol ve kendine yeni yollar çizmekten çekinme. Yeniliklere karşı attığın adımlar, seni beklediğin başarıya taşıyabilir.
Derin bir dönüşüm sürecine girmiş olabilirsin. İçsel gücünü hissetmek, karanlık taraflarınla yüzleşmek ve bunları dönüştürmek için harika bir fırsat. Duygusal derinliklerin, özellikle sezgisel yeteneklerin artış gösterebilir. İlişkilerde samimiyet ve dürüstlük arayışında olabilirsin. Güven arayışın, çevrendekilerle olan bağlarını güçlendirebilir. Fakat, geçmişin izlerini taşıyan anılar, duygusal yükler yaratabilir. Kendine nazik olmayı unutma; geçmişle barış yapmak, daha sağlıklı bir zihin için gereklidir. Bugün, yenilikçi fikirlere açık olman ve karşına çıkan fırsatları değerlendirebilmen, seni ön plana çıkarabilir. Duygusal olarak yoğun bir gün geçirebilirsin, bu da belki de kovasız adımlarla yeni bir başlangıç yapmana yardımcı olacak.
Macera arayışın, yeni deneyimlere açık olmanla birleşiyor. Kendi sınırlarını zorlamaktan çekinmemelisin. Sosyal ilişkilerinde samimiyetin ve iyimserliğin etrafındakilere bulaşıcı olacak; bu, yeni arkadaşlıkların kapılarını aralayabilir. Eğitim veya kişisel gelişim alanında atacağın adımlar, uzun vadede fayda sağlayacak. Kendini ifade etmenin farklı yollarını keşfetmek için ideal bir zaman. Girişimcilik ruhun öne çıkarken, yaratıcı projeler veya hobilerle ilgilenmek, enerjini olumlu bir şekilde yönlendirebilir. İçinde bulunduğun ortamda liderlik yapma fırsatı doğabilir. Düşüncelerini net bir şekilde iletmeye ve başkalarının fikirlerine değer vermeye özen göstermelisin. Unutma, her yeni macera, seni daha da zenginleştirecek bir deneyim dönüşümüdür. Bu süreçte sezgilerine güven, içsel rehberliğin seni doğru yolda yönlendirecektir.
İçsel bir güç ve kararlılıkla ilerleme zamanı. Bugün, hedeflerine odaklanmak ve planlarını gözden geçirmek için mükemmel bir fırsat. Geçmişte aldığın dersler, seni güçlü bir temel üzerine inşa etmeye yönlendirecek. Kariyerle ilgili meselelerde, sabrın ve azmin ödüllerini toplama aşamasına gelmiş olabilirsin. İlişkilerde ise, yakın çevrendeki insanların ihtiyaçlarını anlamak ve destek olmak, aranızdaki bağı güçlendirecek. Duygusal derinliklere dalmak, versiyonunu keşfetmeni sağlayacak. Anlık zevkler için değil, uzun vadeli mutluluk için adım atmaya yönel. Unutma, her şey zamanla yerine oturacak. Önündeki zorlukları aşacak cesarete sahipsin. Hayatında neyin gerçekten değerli olduğunu yeniden değerlendirme zamanı.
Bugün, özgürlük arayışın daha da belirginleşebilir. Farklı düşüncelere ve alternatif fikirlere açık olman, çevrendeki insanlarla olan etkileşimini zenginleştirecek. Sosyal bağlarını güçlendireceğin bir dönemdesin; arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni projelere ilham verebilir. Yenilikçi yaklaşımlar sergilemekte özgür hissedeceksin ve bu da seni öncelikle kendine, ardından çevrene daha çekici kılacak.Ancak, ani duygusal dalgalanmalarla karşılaşabilirsin; bu durum, bazen karmaşık hissetmene yol açabilir. Kendini ifade etmek için sanatsal bir yola yönelmek, bu duygusal dalgalanmaları dengelemene yardımcı olabilir. Özellikle yazı, müzik veya görsel sanatlarla meşgul olmak, içsel huzurunu bulmana vesile olabilir.Bir grup içinde liderlik vasfını gösterebileceğin fırsatlar doğabilir. Fikirlerini cesurca savunmaktan çekinme, zira bu durum senin özelliklerinden biri. Günün sonunda, enerjini toparlamak ve bireysel alanına çekilmek isteyebilirsin; bu, zihnini yeniden organize etmek için gerekli bir adım olabilir. Unutma, özgürlüğün kıymetini bilmek, seni daha da güçlü kılacak.
Bugün, derin duyguların ve sezgilerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyana yönelmek, hissettiklerini anlamak için harika bir fırsat. Başkalarıyla olan ilişkilerinde empati yeteneğin öne çıkacak, insanların ruh hallerini anlama kabiliyetin sayesinde onları daha iyi destekleyebileceksin. Sanatsal ifadelere yönelmek, yaratıcılığını besleyecek. Belirsizliklere karşı daha sabırlı olmalı ve içgüdülerine güvenmelisin. Ayrıca, ruhsal bakımdan yenilenmek için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapman fayda sağlayabilir. Bugün, hayallerine odaklanma ve gerçekleşmeleri için adım atma zamanı. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmeden başkalarının da ihtiyaçlarına saygı göstermek, dengeyi sağlayacak. Unutma ki, duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerinle yol alırken, bencillikten uzak durmalısın.
