1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçsel gücünü hissedecek ve çevrendeki insanlara ilham vereceksin. Yeni projelere başlamak için mükemmel bir zaman. Cesaret ve tutku, girişimlerini güçlendirecek. Ancak aceleci davranmamaya dikkat et. İletişim becerilerin, ikili ilişkilerde sorunları çözmende anahtar rol oynayacak. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde samimiyet ön planda olacak; bu, derin bağlar kurmanı sağlayabilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme, zihin dinlendirici bir aktivite bul. Sakinleştiğinde, yaratıcı düşüncelerin ortaya çıkacak. Bu süreçte, içsel sesini dinlemek sana yol gösterici olabilir.
Bugün, içsel huzuru bulma arayışında olacaksın. Yakın çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin ön planda, duygusal bağlarını kuvvetlendirmek isteyebilirsin. Hedeflerine giden yolda sabırlı olmanın önemini daha iyi anlayacaksın. Maddi konular üzerinde düşünmek, geleceğe dair sağlam adımlar atmak için ilham verici bir dönemdesin. Yeni fırsatlar kapını çalabilir; bunu değerlendirmek için hazır ol. Duygularının ve sezgilerin güçlü olduğu bu zaman diliminde, içten gelen sesi dinlemek seni doğru yola yönlendirecek. Kendinle ilgili bazı farkındalıklar kazanabilir, yeni bir bakış açısı geliştirebilirsin. Doğayla iç içe olmak, ruhunu dinlendirebilir ve sana enerji verebilir. Unutma, senin sabrın ve kararlılığın başarılarının anahtarı olacak.
Fikirlerin bir kıvılcımla alevleneceği bir gün seni bekliyor. Doğa, etrafındaki insanlarla derin ve anlam dolu iletişim kurma fırsatları sunabilir. Gözlem yeteneğin oldukça dikkat çekici olacak; insanların duygularını ve düşüncelerini anlama konusunda eşsiz bir kapasiten var. İçsel bir merak duygusu seni yeni bilgilere ve deneyimlere yönlendirebilir. Kıvrak zekânla sorunlara yaratıcı çözümler üretmekte zorlanmayacaksın. Gün boyunca sosyal etkileşimlerin artabilir, yeni bağlantılar kurmak için cesur olmalısın. Bazı konuşmalar senin için oldukça öğretici ve ilham verici olabilir. Duygusal olarak da tatmin arayışın artacak; belki de içsel dünyanı keşfetmene yardımcı olacak deneyimler yaşayacaksın. Hayatın sunduğu küçük anları değerlendirmek sana büyük bir mutluluk verebilir. Şu anki ruh hali, yaratıcılığını tetikleyecek ve kendini ifade etmek için en uygun fırsatları yaratman konusunda seni cesaretlendirecek. İçindeki tutkulara yönel, yeni projelere atılmaktan çekinme. Farklı düşünceler ve görüşler arası denge kurmak senin için kolaylaşacak; bu da etrafındaki insanlarla uyum içinde olmanı sağlayacak. Kendine güven, hayallerinin peşinden koşman için gereken adımları atmanda sana güç verecek.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmek, içsel dünyanı keşfetmek için harika bir zaman dilimindesin. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirebilir, kendini daha açık ifade edebilirsin. İnandığın değerlere sıkı sıkıya bağlı kalırken, karşındakilerle olan bağların da derinleşecek. Sakin bir yer bulup, düşüncelerini netleştirmek isteyebilirsin; meditasyon veya doğada kısa bir yürüyüş bu bakış açını açacak. Aynı zamanda, aniden gelişen durumlar karşısında esnek olma yeteneğin, seni daha zorlu anlardan geçirmek için önemli bir yardımcı olacak. Kendine olan güvenini artırıcı fırsatlar karşına çıkabilir, bunun tadını çıkar. Akşam saatlerinde ise, sevdiklerinle birlikte vakit geçirmek, huzurlu bir enerji yaratmana yardımcı olacak. Evin içinde yaratacağın sıcak ve samimi atmosfer, birlikte anı biriktirmenin en güzel yolu.
Bugün, iç enerjini en üst düzeye çıkaracak fırsatlarla dolu bir gün. Işığını etrafa yaymaktan çekinmeyeceksin. Sosyal ilişkilerinde dikkat çekici bir etki yaratabilirsin; insanları etrafında toplamaya hazır ol. Yaratıcılığın zirveye çıkıyor, bu da yeni projelere başlama isteği uyandırabilir. Kendinle ilgili sorgulamalar yaparken, güçlü bir özdeğerlendirme süreci yaşayacaksın. İçsel dengeyi bulmak için biraz yalnız kalma ihtiyacı hissedebilirsin. Ancak bu süreç sonunda güçlü bir dönüşüm gerçekleşebilir. Sevdiklerinle duygu dolu anlar paylaşmak, aranızdaki bağı güçlendirecek. Bugün cesaretini toplayarak, yeni bir adım atmak için doğru bir zaman. Kişisel hedeflerine odaklanmalısın; bu, seni daha ileriye taşıyacak bir adım olabilir. Unutma, senin enerjin etrafındakilere de ilham verebilir.
Bugün, detaylara olan düşkünlüğünüz ve analitik düşünce yapınız öne çıkıyor. İş yerinde dikkatli olmanız gereken durumlarla karşılaşabilirsiniz; bu, sorunları daha kolay çözmenizi sağlayacak. Ayrıca, gün içinde iletişim kurduğunuz kişilerle aranızda daha yakın ve sıcak bağlar kurma şansınız var. Küçük bir yardım, büyük bir etki yaratabilir. Sağlığınıza da özel bir önem vermeniz, ruhsal ve fiziksel dengeyi yeniden sağlamanıza yardımcı olacak. Kendinize biraz zaman ayırmayı ve sevdiğiniz şeylerle ilgilenmeyi unutmayın. Bu, zihninizin tazelenmesine ve yaratıcılığınızın artmasına katkıda bulunacak. İş ve günlük sorumluluklarınızı dengelemekte zorlanabilirsiniz, ancak sabrınız ve azminiz sayesinde her şeyi başarabileceksiniz. Kendinize olan güveninizi artıracak durumlar yaşanabilir; bu fırsatlardan yararlanın ve yeteneklerinizi sergilemekten çekinmeyin.
Dengede kalma arayışın daha da belirginleşiyor. Sosyal ilişkilerin ön planda olacak, etrafındaki insanlarla olan bağlantıların güçlenecek. Yeni tanışmalar ve eski dostlukların tazelenmesi için harika bir dönem. İçsel huzurunu sağlamak adına yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsin; bu, ruhunu besleyecek. Çevrendeki insanlarla uyum içinde olmayı hedefle ve cömertliğini paylaş. Ancak, çok fazla kişiyle ilgilenirken kendi ihtiyaçlarını unutma. Kalp ve zihin dengesini kurmak, bu süreçte sana büyük fayda sağlayacak. Kendi sınırlarını çizmekten çekinme ve bunu yaparken nazik bir dil kullanmaya özen göster. Bugün, kendine bir iyilik yaparak içsel sesine kulak vermek için zaman ayırmalısın.
Bugün, duygularınız derinleşebilir ve sezgileriniz oldukça güçlü hale gelebilir. Başkalarının anlayamadığı, sizin için önemli olan duygusal deneyimlere yönelmek, benzersiz bir içsel keşif yaşamanıza olanak tanıyabilir. İlişkilerdeki bağlantılarınızı derinleştirme arzusu içindesiniz; gizlilik ve samimiyet, sizin için önemli temalar haline gelebilir. Kimi zaman karamsar düşünen zihninizle baş etmek zor olsa da, bu süreçlerde kendinize karşı nazik olmalısınız. Kendinize güvenin ve durup derin bir nefes alın; bu süre zarfında içsel huzur ve dönüşüm konusunda büyük adımlar atabilirsiniz. Hayatta görmek istediğiniz değişimlerin sadece bir adım ötenizde olduğunu unutmayın, harekete geçmekte tereddüt etmeyin. Yaratıcılığınız ve sezgisel yetenekleriniz, sizi ilham verici projelere yönlendirebilir. Kendi içsel dünyanızı keşfetmek ve yeniliklere açık olmak, gününüzün anahtarı olacak.
Maceracı ruhun ve keşfetme arzun bugün oldukça ön planda. Yeni deneyimlere açık olmalısın; bu, seni beklemediğin fırsatlara sürükleyebilir. İletişimde cesur olman, çevrendeki insanlarla daha sağlam bağlar kurmana yardımcı olacak. Belki de uzun zamandır ertelediğin bir seyahat planı yapmak için uygun bir zaman. İçsel tutkularına kulak ver; yaratıcılığını serbest bırakman gereken bir dönemdesin. Kariyerindeki yenilikler heyecan verici gelişmelere yol açabilir. Kısa süreli hedefler belirlemek ve bunlara odaklanmak, seni daha güçlü bir geleceğe yönlendirecek. Kendine olan güvenin artıyor; bu, hem özsaygını güçlendiriyor hem de çevrendeki insanların seni takdir etmesini sağlıyor. Aşk hayatındaki sürprizler, tutkulu anlar yaşamanı mümkün kılacak. Bugün, hayallerinin peşinden koşmak için cesaretini topla.
Disiplin ve kararlılık bu dönemde en büyük yardımcıların olacak. Hedeflerine odaklanmak için harika bir gün. Kendini finansal konularda güçlü hissedeceksin, bu, bazı fırsatları değerlendirmek için seni cesaretlendirebilir. Aynı zamanda, ailevi ilişkiler ön planda; sevdiklerinle daha fazla vakit geçirmenin önemini anlayabilir, geçmişteki tartışmaların üstesinden gelebilirsin. Kendini duygusal olarak daha dengede bulabileceğin bir gün. Sevgi ve destek arayışındaysan, çevrendeki insanlar sana gereken desteği sunacaktır. İçsel düşüncelerin ve sezgilerin, ruh halini şekillendirmekte önemli bir rol oynayacak. Kendi değerlerini sorgulamak yerine onlara sahip çıkmayı öğrenmelisin. Yaratıcılığını ortaya çıkarmak için uygun bir zaman; sanatsal veya hobisel çabalarına yönelmek, içindeki potansiyeli keşfetmene yardımcı olabilir.
Bugün, kendini ifade etme arayışın ön plana çıkıyor. Farklı düşüncelerin ve yenilikçi bakış açılarının seni diğerlerinden ayıracak. Sosyal çevrende ilham kaynağı olabilirsin; fikirlerini cesurca paylaşmaktan çekinme. Ancak, başkalarının görüşlerine saygı göstermeyi unutma. Belki de sürpriz bir karşılaşma seni bekliyor, bu da sosyal hayatına renk katabilir.Duygusal açıdan, kişisel sınırlarını koruma isteğin artıyor. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak sana iyi gelecek. İleriye dönük hayallerin üzerinde düşünmek için harika bir dönemdesin; planlarını somut hale getirmekte kararlısın. İçsel huzur arayışında meditasyon veya doğada vakit geçirmek faydalı olabilir.Finansal konularda dikkatli olman gereken bir gün. Harcamalarını kontrol altında tutmak, uzun vadede kazanç sağlamana yardımcı olabilir. İş yaşamında, alışılmışın dışına çıkmak ve yenilikler denemek senin için kazançlı olabilir. Kendine güven, çünkü ilhamını bulacağın anlar kapıda.
Duygusal derinlikler ve hayal gücü bugünün ana teması. İçsel dünyana yönelmek, hislerinle yüzleşmek için güzel bir fırsat. Yaratıcılığını beslemek adına ilham verici bir atmosfer var; sanat, müzik veya yazı gibi ifade biçimlerine yönelebilirsin. İletişim kurarken sezgilerin çok güçlü olacak, bu da başkalarıyla bağlarını kuvvetlendirebilir. Duygu ve düşüncelerini paylaşmak, samimi konuşmalar yapmana neden olacak. Aile ve arkadaşlarınla bir araya gelmek, ruh halini canlandıracak. Karşındaki insanın duygusal ihtiyaçlarına duyarlılık göstermek, ilişkilere derinlik kazandıracak. Ancak aşırı duygu yoğunluğu bazen seni zorlayabilir; sınırlarını belirlemekte fayda var. Kendine zaman ayırmak, meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktivitelerle ruhunu dinlendirmek iyi gelecek. Bugün ruhsal olarak yenilenme ve yeniden doğma hissi taşıyabilirsin.
