1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün enerji dolu ve cesur bir ruh halindesin. Karşılaştığın zorlukları aşmak için içsel gücünü kullanmaktan çekinmeyeceksin. Yeni projeleri başlatmak, başlangıçlar yapmak için ideal bir zaman. Ancak, aceleci davranma eğiliminde olabilirsin. Dikkatini toplamak ve düşünerek ilerlemek, başarı şansını artırabilir. İletişimde açık ve net olman, hem sosyal hem de iş yaşamında olumlu sonuçlar doğuracak. Kendine güvenerek hareket et, ama başkalarını da dinlemeyi unutma. Bugün, kişisel hedeflerine ulaşma konusunda motivasyonun yüksek olacak. Sosyal ilişkilerde daha samimi ve yakın olma ihtiyacı hissedebilirsin. Cömert davranışların takdir edilecek ve bağların güçlenecek. Bu enerji dolu günde, ilham aldığın insanlarla vakit geçirmek, yaratıcılığını artırabilir. Unutma, bugün sadece kendin için değil, çevrendeki insanlar için de ilham kaynağı olabilirsin.
Bugün, sabırlı ve ihtiyatlı yaklaşımın sayesinde karşılaştığın zorlukları aşma becerin ön plana çıkacak. İleriye dönük planlarını yeniden gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Maddi konulardaki istikrar arayışın, uzun vadede beklediğin olumlu sonuçları beraberinde getirebilir. İlişkilerde ise, yakınlarınla olan iletişimine daha fazla özen göstermek faydalı olacak. Duygusal derinliklerin seni, sevdiklerinle daha samimi bir bağ kurmaya yönlendirebilir. Bugün alacağın küçük ama anlamlı hediyeler veya jestler gününü güzelleştirebilir. Kendine odaklanarak, ruhsal ve bedensel sağlığını da ihmal etmemelisin; kendine biraz alan tanı, doğayla iç içe vakit geçirmenin keyfini çıkar.
Bugün iletişim becerilerin ön plana çıkıyor, çevrendekilerle yapılacak samimi sohbetler sayesinde ilişkilerini derinleştirme fırsatın var. Zihnindeki düşünceleri açıkça ifade edebilmek, belirsizlikleri ortadan kaldırmana yarayacak. Arkadaşlarınla plan yapma isteğin artıyor; sosyal aktiviteler, yeni insanlarla tanışma ve farklı bakış açıları kazanma fırsatı sunabilir. Duygusal olarak daha derin bir bağ kurmak için içe dönme gereksinimi hissedebilirsin. Hızlı düşünme yeteneğin, ilham aldığın anlarda sana yenilikçi çözümler getirebilir; bu nedenle yaratıcılığını serbest bırakmaktan çekinme. Yoğun stres altında bile rahatlama yöntemleri deneyebilirsin. Bugün üzerindeki baskıyı azaltacak bir hobi ya da yaratıcı faaliyet bulmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme vakti. İçsel huzursuzlukların seni rahatsız edebilir. Ailevi konular gündeme gelebilir; sevdiklerinle olan ilişkilerini gözden geçirmen faydalı olacak. Anlayış arayışında olduğun bu dönem, gerek duygusal gerekse maddi anlamda bazı sürprizlerin kapıda olduğu bir süreç. Kendine olan güvenini tazeleme arzusu artabilir, bu da seni yeni kararlar almaya yönlendirebilir. Eğer kendine alan açar ve içsel sesini dinlersen, bu süreçten güçlenerek çıkma şansın yüksek. Duygusal bağlarının derinleştiğini hissedebileceğin bir gün olacak, hislerini ifade etmekten çekinme; bu, ilişkilerini besleyecek bir adım olabilir. Unutma, hissetmek ve ifade etmek senin doğal yeteneğin.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruk noktasında olduğu bir gün. Kendinizi ifade etmek için mükemmel bir fırsatla karşılaşabilirsiniz. İçsel ışığınız etrafınızdaki insanları etkileyebilir ve liderlik vasıflarınızı ön plana çıkarabilir. Sosyal ilişkilerdeki uyum ve dinamizm, dostluklarınıza yeni derinlikler katmanıza olanak tanıyacak. Ancak, aşırı gurur ve benmerkezcilik gibi eğilimlere dikkat etmelisiniz; başkalarının fikirlerine de özen göstermek, sizi daha da güçlü kılacak. Sevgi ilişkilerinde yoğun duygular ortaya çıkabilir, bu nedenle kalbinizin sesini dinlemekte fayda var. Kendi isteklerinizi ve ihtiyaçlarınızı dengeleyerek iç huzurunuzu sağlamak, günün en önemli noktalarından biri olacak. Bugün, ruhsal ve duygusal olarak da yenilenmek için harika bir dönemdesiniz; kendinize zaman ayırmayı unutmayın.
Titizliğin ve detaylara olan düşkünlüğün, gün içerisinde iş ve özel yaşamında sana yarar sağlayacak. Günlük görevlerini yerine getirirken, planlamalarına sadık kalmanın önemini anlaman gerekecek. Sabırlı ve dikkatli yaklaşımın sayesinde, küçük ama önemli başarılar elde etmen mümkün. İletişim kurduğun insanlar, senin analitik bakış açını takdir edecek, böylece sosyal çevrende güçlü bağlar geliştirebilirsin. Duygusal anlamda ise, içsel huzurunu bulmak için biraz meditatif zaman ayırmalısın; bu, günün stresiyle başa çıkmanda büyük yardımcı olacak. Aynı zamanda, sağlığına dikkat etmeyi unutma; beslenmene özen göstermek ve hafif fiziksel aktiviteler yapmak, enerji seviyeni olumlu yönde etkileyecektir. Bu dönemde kendine karşı nazik olmalı ve yeterince dinlenmeyi de unutmamalısın.
Müzakere ve denge arayışının gücünü hissedeceksin. İlişkilerde uyum sağlama yeteneğin, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerine derin bir dokunuş katacak. Sanat ve estetik algın bugün daha da güçleniyor; güzel şeylere yönelmek, seni ruhsal açıdan besleyecek. İçsel huzurun, başkalarıyla olan diyaloglarında belirleyici olacak. Sosyal olanaklar, yeni bağlantılar kurma fırsatları sunabilir; bu nedenle açık fikirli olman önemli. Ancak, karar verme sürecinde aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Deneyimlerin, bugünlerde sana önemli dersler verebilir. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakacak. Unutma ki, nezaketle iletişim kurmak, pek çok kapıyı açmanı sağlayabilir. Bugün kendine karşı nazik olmayı da ihmal etme; içsel dengeyi sağlamakta kendinle barışmak önemli.
Bugün, duyguların derinliklerinde bir keşif yapma fırsatı bulacaksın. İçsel gücünü daha iyi anlayabilir, sezgilerinin rehberliğinde cesur adımlar atabilirsin. İlişkiler konusundaki zekan, seni yakın çevrendekilerle daha sağlam bağlar kurmaya yönlendirecek. Ancak, gizli kalmış hislerin ve düşüncelerin yüzeye çıkma ihtimali yüksek. Bu süreçte dürüstlük ön planda olmalı. Kendi ihtiyaçlarını ve sınırlarını net bir şekilde ifade etmekte özgür olabilirsin. Aynı zamanda, yaratıcı bir projeye başlamak için harika bir zaman. İç psikolojinle barışık olduğun sürece, dış dünyada da başarılı olmanın kapıları açılacak. Hayatındaki karanlık köşeleri aydınlatmayı ihmal etme; senin için aydınlık bir dönem başlıyor.
Bugün, özgürlüğe duyduğun özlem yine kendini gösterebilir. İhtiyaç duyduğun macera ve keşif ruhu içini kıpırdatacak. Yeni ufuklara açılmak, farklı bakış açıları kazanmak için mükemmel bir zaman dilimi. Eğitim veya kişisel gelişim fırsatları karşına çıkabilir, bunları değerlendirmek için cesur adımlar atabilirsin. İletişimde samimiyet önplanda, karşındaki insanlarla derin, anlamlı sohbetler yaparak bağlantılarını güçlendirebilirsin. Ancak, düşüncelerini ifade ederken dikkatli ol; bazen aşırı açık sözlülük, başkalarını incitebilir. Bugün doğada vakit geçirmek, ruhunu canlandıracak ve iç huzurunu sağlayacaktır. Yaratıcılığın yüksek olduğu bu günlerde sanatsal yönlerini keşfetmek, güzelliklerden ilham almak konusunda seni harekete geçirebilir. Unutma, hayattaki yolculuk kadar varış noktası da önemlidir; tutku ve merakını beslemeyi ihmal etme.
Kendini güçlü ve kararlı hissediyorsun, bu durum seni maddi ve manevi konularda daha azimli hale getiriyor. Hedeflerine ulaşmak için sağlam adımlar atma isteğin artıyor. Ancak aşırı disiplinli olmanın getirdiği baskı, bazı insanlarla olan ilişkilerini zorlayabilir. İş yerindeki sorumluluklar artarken, zaman zaman bunaltıcı hissedebilirsin. Yine de sabrın ve azmin seni başarıya taşıyacak. Kendi içsel huzurunu bulmak için biraz zaman ayırmayı unutma, doğa yürüyüşleri veya sakin bir ortamda düşünme fırsatları iyi gelebilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, stresini atmana yardımcı olabilir. Bugün, kendini ifade etme konusunda dikkatli olmalısın; kimi zaman sessiz kalmak, daha etkili bir iletişim yolu olabilir. Geleceğin için alacağın kararlar, bugünkü kararlılık ve netliklerle şekillenecek.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruklarına ulaşabileceğin bir gün. Farklı düşünmeye açık olman, seni özgün projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrendeki insanlarla olan bağlantıların, ilham verici fikirlerin ve ortak çalışmaların merkezine yerleşecek. İletişim becerilerin, tartışmalarda avantaj elde etmeni sağlayabilir. Ancak, bazı durumlarda fazla bağımsız davranma isteğin, başkalarıyla olan etkileşimlerini zorlaştırabilir. Duygusal derinliklere inmeye çalışırken, özgürlüğüne olan düşkünlüğünü dengelemeye dikkat et. Teknoloji veya bilimle ilgili konulara dair merakın artabilir; yeni bir şeyler öğrenmek sana ilham kaynağı olabilir. Gecenin ilerleyen saatlerinde, içsel huzuru bulmak adına yalnız kalmak isteyebilirsin. Unutma, denge her şeydir.
Duygusal duyarlılığın ve sezgilerin yüksek olduğu bir gündesin. İçsel huzuru sağlamak adına sanatsal faaliyetlere yönelmek, yaratıcılığını besleyebilir. Kendini ifade etmek için yazmak veya müzikle uğraşmak ruhunu canlandırabilir. Diğer insanlar ile olan ilişkilerinde empati ve anlayış sunma yeteneğin, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirecektir. Ancak, aşırı duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsin; bu yüzden içsel dengeyi bulmak için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Hayallerinin peşinden koşmak için harika bir zaman dilimi. Kalbinin sesine kulak ver ve sezgilerinin seni yönlendirmesine izin ver. Dikkatini, geleceğini şekillendirecek fırsatlara yönlendir. Kendine olan inancını güçlendir ve şüpheleri geride bırak. İçindeki potansiyeli keşfetmek için eline geçen her fırsatı değerlendirmelisin. Enerjini pozitif düşüncelerle yönlendirerek, olumsuzluklardan uzak durmaya çalışmalısın. Unutma, aklındaki sorulara yanıtları içsel huzurunda bulabilirsin.
