1
Sahne tozu yutulur da 60 yıl mı yutulur, hatta daha fazlası… Genco Erkal, çocukluğundan beri sahnede, oynamış, yönetmiş, yazmış, bedel ödemiş ama hep sahnede kalmış!
Şimdiye kadar Genco Erkal’ı sahnede hiç seyretmemiş olanınız var mı? Yok, olamaz ki? Bu gazetenin, Cumhuriyet’in, bu sayfasının, Kültür Sanat’ın okuru iseniz, 60 yıldır sahnede olan bir sanatçının, adeta sadece tiyatro ve vatan sevgisiyle yaşayan bir sanatçı üstelik, mutlaka bir oyununu izlemişsinizdir! Benim gibi ilk izlediğiniz oyunu belki “Bir Delinin Hatıra Defteri” olabilir, “üstüme yapıştı” dediği. Ya da Nâzım Hikmet şiirleri! Önceki gece biz, bu sanatçının yaşamöyküsünü izledik, senaryosunu kendi yazmış -kim daha iyi yazabilirdi ki- otobiyografik bir çalışma; artık bir tür sanatçı belgeseli yapımcısı olarak yoluna devam eden Selçuk Metin çekmiş, tabii ki kalabalık bir prodüksiyon ekibi ve ENKA Sanat’ın yapım sponsorluğu ile. Genco Erkal’ı hepimiz tanıyoruz, seviyoruz, izliyoruz. Ama yaşamının pek çok noktasını da bilmiyormuşuz meğer, bu belgeselde öğreniyoruz. İstanbul Taksim’de doğmuş, babası yakışıklı bir deniz subayı, annesi, eğitimini İngiltere’de almış bir modacı, terzi! Bu güzel ailenin oğlu Genco’nun adı tam da o gün öldürülen bir Kürt çocuğun ismine atfen annesi tarafından verilmiş, Genco bunu “İstanbul’da doğan ilk Genco” diye anlatıyor. Bu, akıllı küçük oğlan, adeta tiyatro yapmak için dünyaya gelmiş, çocukken oyunları bile sahne üzerine. Yatılı yollandığı GS’nin ilkokulunda da aile özlemini yine oyunla gideriyor. Özellikle babası eğitimi konusunda çok titiz. Genco, Galatasaray’dan sonra çok içine kapalı, biraz açılsın diye Robert Kolej’e gönderiliyor ve tiyatroya devam edip şimdiki Albert Hall’de sahneye çıkıyor!
82 yaşındaki delikanlının ilginç yaşamöyküsü içinde sürekli ortaya çıkan gerçeklik, ne yaptıysa en iyisini yapmak için verdiği çaba ve başarı! İlkokulda sınıfın 2’ncisi olduğunda babası niçin birinci olmadığını sormuş, o da hep en iyi olmaya çalışmış. Okul yılları süresince tiyatroyla olan yakın ilişkisi sürdüğünden Genco üniversitede de tiyatro okumak istemiş ama babası hayır demiş! Psikoloji okumasına ise karşı çıkmamış ki bu eğitim kendisine tiyatroda da çok yararlı olmuş.
Ya tiyatro eğitimi, hep mi alaylı kalmış? Bütün okul hayatı boyunca zaten sahnede ama tiyatro eğitimini Kenterlerle oynarken hocaların hocası Yıldız Kenter’den aldığını söylüyor. Üniversite diplomasını babasına armağan eden Genco Erkal, profesyonel olarak tiyatro yaşamını sürdürür. Yaşamöyküsünün anlatıldığı film, baştan sona İstiklal Caddesi ve etrafında geçiyor. Çünkü bütün tiyatrolar burada. Turneler dışında sahneye çıktığı bütün tiyatrolar, Kenterler Tiyatrosu’ndan Muammer Karaca Tiyatrosu’na, başına gelenleri hep izlerken gözümüzün önünden geçen bir tür Pera belgeseli aslında. Bir kültür sanat ve eğlence bölgesi; cazibe merkezi olan Beyoğlu, Pera, bugün Arap turistleri ve mahşeri kalabalığıyla bir tıkınma ve alışveriş merkezi durumunda. Tıkınma deyimini özellikle kullandım, burada adabıyla yemek yenilen kaç yer kaldı?
Yine bilmediğimiz bir yanı Genco Erkal’ın: Perşembe Pazarı’ndaki tarihi hanlardan biri aslında ailesine ait ve Genco orayı hep bir tiyatro mekânı olarak düşlüyor. Hatta oyun bile kafasında hazır: Nâzım Hikmet’in Bursa Hapishanesi’ndeki hayatı. Ne ki ailesi bu mekânda tiyatro yapılmasına izin vermiyor! Sadece birkaç oyun sergilenebiliyor, büyük ısrarlar sonucu. Genco Erkal’ın sanat hayatında en önemli isimler Kenterler dışında Fransa’da yaşayan sıra dışı yönetmen Mehmet Ulusoy. Onun ısrarı ile Fransa’ya gidip Nâzım Hikmet için yazdığı oyunu Fransızca oynuyor ve o kadar beğeniliyor ki birçok tiyatrodan teklif alıyor, hatta birini kabul edip oynuyor! Bir diğer idolü, tabii ki Nâzım Hikmet! Onun şiirlerini ve hayatını oyunlaştırmak, her biçimde kullanmak en büyük sevdası. Ve Fazıl Say! Ünlü bestecinin Nâzım Hikmet Oratoryosu, Genco seslendirirse diye başlıyor ve bugün milyonların izlediği bir esere dönüşüyor.
60 senelik sanat yaşamını bir yazıya sığdıracak değilim. Zaten filme bile zor sığmış, iki saate yakın. Genco anlatıyor da anlatıyor. Aslında yaşamı Türkiye’nin özgürlük mücadelesinin belgeseli gibi baskılar, sansürler, gözaltılar, kapatmalar, engeller… Ama bunların yanında ödüller, ödüller, alkışlar, alkışlar! Bitmedi devam ediyor, İstiklal Caddesi’ni adımlıyor Genco ve Türkiye’nin çeşitli yerlerinde açılan sahneler, çıkılan turneler, antik tiyatrolardan derme çatma sahnelere, nerelere nerelere!
Gösterime dostları da gelmiş, yalnız bırakmamıştı usta tiyatrocuyu. O kadar çok tiyatrocu gördüm ki hangi birini yazayım? Cumhuriyet yazarları Dikmen Gürün, Evin İlyasoğlu, Ayşegül Yüksel oradaydı, tabii ki Zeynep Oral’ı aradı gözlerimiz, yoktu, yas tutuyor daha. Metin Akpınar’ı gözden kaçırmak ne mümkün. İKSV Genel Müdürü Görgün Taner ve ekibi, İBB Kültür’den Murat Abbas da kurum temsilcileri olarak galadaydı. Belgeselin yararlı bir doküman olarak canlı tarih çalışması gibi kültüre kazandırılmış olması çok önemli, bundan sonrası mümkün olduğu kadar çok izleyiciye ulaşması ki sanatın ve tiyatronun kıymetini anlasınlar!
Bugün, kararlılığın ve enerjin ile öne çıkıyorsun. Hedeflerine ulaşma konusunda son derece hırslı ve tutkulu hissediyorsun. Kendine güvenin artacak; bu da çevrendekilere ilham verecek. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman diliminde olabilirsin. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın, her adımını dikkatlice düşünmek sana fayda sağlayacak. İletişim kurarken sözlerine özen göster, zira fikirlerin başkalarını etkileyebilir. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; dostlarınla yapacağın keyifli buluşmalar ruhunu besleyecek. Aşk hayatında da cesur adımlar atabilirsin; kalbinin sesine kulak ver. Kendini ifade etme biçimini keşfetmen, beklenmedik fırsatlara kapı aralayabilir. Bugün, içsel tutkularını dışa vurma zamanı ve bunu yaparken kendini sınırlamayarak özgürleşmelisin.
Bugün kararlılığın ve sabrının ön planda olması gereken bir gün. Hayatındaki bazı belirsizlikler, seni huzursuz edebilir; ancak bu durumlar, karşına çıkacak fırsatları görmek için bir test niteliğinde. İlişkilerinde anlaşmazlıklar meydana gelebilir, duygularını net bir şekilde ifade etmek önem kazanıyor. Para konularında temkinli olmalı, harcamalarını kontrol altında tutmalısın. Yeni bir projeye başlamadan önce tüm detayları gözden geçirmen faydalı olacaktır. Başkalarının beklentilerine fazla kulak vermeden, kendi istek ve ihtiyaçlarına odaklanmalısın. Bugün, içsel bir denge ve huzur bulma arayışın daha da önemli hale gelecek. Kendine dönüp neye ihtiyacın olduğunu sorgulaman gereken bir zaman dilimindesin. Unutma, naif duyguların güçlenmesine ve kişisel gelişimini destekleyecek kararlar almana yardımcı olacak.
Bugün iletişim ve sosyal etkileşim konusunda oldukça hareketli bir gün geçireceksin. Düşüncelerini ve fikirlerini başkalarıyla paylaşma arzun artacak. Bu süreçte karşına çıkan yeni insanlarla tanışmak ve merak ettiklerin hakkında derinlemesine konuşmak keyif verebilir. Yakın çevrendeki bazı ilişkilerin yeniden değerlendirilebilir, eski bir arkadaşla beklenmedik bir karşılaşma yaşanabilir. Bu tür anlar, geçmişteki pek çok meseleyi aydınlatma fırsatı sunar.Kendini ifade etme yeteneğin ve zeka dolu analizlerin, çevrendeki insanları etkileyebilir. Yaratıcı düşünme becerilerin sayesinde, iş veya kişisel projelerde yenilikçi çözümler bulabilirsin. Ancak, alacağın bazı geri bildirimlere dikkat etmen gerekebilir; eleştirileri yapıcı bir şekilde değerlendirmen önemli. Gelecek günlerde karşına çıkabilecek fırsatlar için bugün attığın adımlar oldukça etkileyici sonuçlar doğurabilir. Kendini açma ve paylaşımda bulunma cesaretini göster, bu dostlukları güçlendirecek ve yeni kapılar aralayacaktır.
Duygusal derinliklerinize dalmak için harika bir gün. İçsel dünyanızda gezinirken, sezgilerinizi dinleyerek bazı önemli keşifler yapabilirsiniz. Ailenizle veya yakın arkadaşlarınızla geçirilen zaman, ruhunuzu besleyecek ve güvenli bir alan yaratmanıza yardımcı olacak. Anlayış arayışınız, ilişkilerinizde daha da derinleşmenize yol açabilir. Duygusal bağlarla ilgili konularda kendinizi açmak, karşı tarafla daha güçlü bir iletişim kurmanızı sağlayacak. Kreasyon ve yaratıcılığın hakim olduğu bir atmosferdesiniz, bu yüzden sanatsal projelere yönelmek için ilham bulabilirsiniz. İçsel huzurunuzu sağlamak için meditasyon veya doğada zaman geçirme gibi ruhsal aktiviteler faydalı olacaktır. Kendinize karşı nazik olun, ihtiyaçlarınıza dikkat edin ve hayatın tadını çıkarın.
Bugün kendinizi sahnenin ortasında gibi hissedebilir, ilgi merkezine odaklanmış hissedebilirsiniz. Enerjiniz yüksek, yaratıcılığınız ve karizmanız etrafınızdaki insanları etkileyebilir. Sosyal ilişkilerinizde güçlü bağlar kurma fırsatı bulacaksınız; çevrenizdeki kişilerle derin ve anlamlı iletişimler kurmaya yönelik bir istek duyabilirsiniz. İş veya projelerle ilgili yenilikçi fikirler geliştirmek için doğru bir zaman. Ancak, abartılı bir özgüven ya da kibirden kaçınmalısınız; alçakgönüllülük ile zarafet bir araya geldiğinde daha kalıcı etkiler yaratabilirsiniz.Ailevi veya yakın ilişkilerde sürpriz gelişmeler gündeme gelebilir. Duygusal paylaşımlarınız, ilişkilerinize derinlik katabilir. Kendinizi ifade ederken içten olmanız, başkalarını etkileme yeteneğinizi pekiştirecektir. Kendinize olan güveniniz günün ilerleyen saatlerinde artarken, hedeflerinize ulaşmak için gereken cesareti gösterebilirsiniz. Unutulmamalı ki; tüm bu enerjiyi olumlu bir şekilde yönlendirmek, başarıyı getirecek anahtar olacaktır. Doğru anı beklemekten çekinmeyin ve karşınıza çıkan fırsatları değerlendirin.
Detaylara olan düşkünlüğün seni bu gün güçlü bir analiz yapmaya yönlendirebilir. Belki de iş veya günlük sorumluluklar içerisinde bazı karmaşık durumları çözmek için yaratıcı yollar bulabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak adına küçük ama etkili değişiklikler yapmak isteyebilirsin. Kendini ifade ederken dikkatli ol, bu gün başkalarının düşüncelerine daha kolay kapılabilirsin. Sağlığına özen göster, günlük rutininde basit hareketler ya da doğa yürüyüşleri sana iyi gelebilir. İlişkilerde ise karşındakini anlamak için empati yapman gereken anlar olabilir. Zihnindeki sorgulamalar seni derin düşüncelere yönlendirebilir ama kaygılarından uzak durman gerek. Kendine karşı daha nazik olmalı ve mükemmelleştirme çabalarını yavaşlatmalısın.
Harmoni arayışında olduğun bir gün. İlişkilerin üzerinde yoğunlaşabilir, sevdiğin insanlarla duygusal bağlarını derinleştirme fırsatları yakalayabilirsin. Sosyal ortamlarda insanlarla olan etkileşimlerin seni besleyecek ve ruhuna dinginlik katacak. Sanatsal ve estetik konulara yönelmek, yaratıcılığını ortaya çıkarmanı sağlayabilir. Duygusal dengenin ön planda olduğu bu dönemde, içsel huzurunu sağlamak için meditatif aktivitelere yönelmek faydalı olacaktır. Ayrıca, hayatında dengeyi sağlamak için önemli kararlar alabilir, bazı ilişkilerini gözden geçirebilirsin. Kendini ifade etme yeteneğin yükselirken, düşüncelerini paylaşmaktan çekinme. Bugün, kendin ve çevren arasındaki dengeyi sağlama adına atacağın adımlar, ilerleyen günlerde önemli sonuçlar verebilir.
Duygusal yoğunluğun artacağı bir dönemdesin. İçsel derinliklere dalış yapma ve kendini keşfetme fırsatını değerlendirebilirsin. Gizli kalmış hislerin gün yüzüne çıkabilir, bu da ilişkilerini sorgulamana yol açabilir. Yaşamın karmaşasında kendini bulmak adına içsel huzuru sağlamaya yönelik adımlar atabilirsin. İletişimlerinde dikkatli ol, zira bazı söylenenler, düşündüğünden daha fazla derin anlam taşıyabilir. Kararlılık ve cesaret göstereceğin bir gün; bu, hedeflerine ulaşmanda büyük bir motivasyon kaynağı olacak. Kendi sınırlarını zorlayarak, çevrendeki insanlara ilham verebilirsin. Duygusal bağların güçlenebilir, sevdiklerinle daha derin sohbetler yapma fırsatı yakalayabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma, ruhsal dengeyi sağlamak için solitude anları yaratmak faydalı olacaktır.
Macera arayışındasın; bu, ruh halini besleyen bir enerji yayıyor. Haftanın getirdiği yeniliklere açık ol, karşına çıkacak fırsatlar beklediğinden daha ilginç olabilir. Sözsüz iletişimlerin güçleniyor, bir bakışla bile derin hislerini paylaşabileceğin insanlarla bir araya gelme ihtimalin yüksek. Hedeflerine ulaşmak için duyduğun motivasyon, seni etkileyici projeler üretmeye yönlendirecek. Kendine güven; sezgilerin çok güçlü. Doğa ile iç içe olabileceğin anlar, ruhunu besleyecek ve iç huzurunu artıracak. Esneklik göster; bazı planlarının beklemediğin şekilde biçimlenmesi mümkün. Duygusal derinlikte daha ziyade yüzeyde gezindiğin biri olabilirsin, bu yüzden hislerine iniş yapmayı denemelisin. İlişkilerde açık olmak ve samimi bir iletişim kurmak, aranızdaki bağı güçlendirecek.
Dikkatini toplamak için harika bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gereken disiplini ve kararlılığı hissedeceksin. İş ve kariyer konularında cesur adımlar atabilirsin. Gelen yenilikler, seni daha ileri taşıyacak fırsatlar sunabilir. Sosyal ilişkilerin ön planda, bazı insanlarla derin bağlar kurma şansın var. Ancak, çevrendeki insanlarla iletişim kurarken dikkatli olmalısın; sözlerin yanlış anlaşılabilir. Özel yaşamında ise, samimi ve içten paylaşımlar gününü güzelleştirecek. Zihnini dinlendirmek için biraz zaman ayırmayı unutma. Kendine olan güvenin artacak ve bu da çevrendekilere pozitif bir etki yaratacak. İş-özel hayat dengeni koruma konusunda dikkatli olman gereken bir zaman. Geçmişten gelen bazı hatıralar seni düşündürebilir; bu anılar sana yeni bir perspektif kazandırabilir. Hayatının her alanında sağlam adımlar atmak için, önce kendine inanmalısın.
Bugün özgürlüğüne olan düşkünlüğün daha da ön planda. Kendi alanlarını yaratmak ve kendini ifade etmek için yeni yollar arayabilirsin. Sosyal etkileşimlerde ilginç bağlantılar kurmak, yaratıcı fikirlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Düşüncelerini dile getirirken cesur olman, çevrendekileri etkilemekte başarılı olmana yardımcı olacak. Aynı zamanda, beklenmedik durumlarla karşılaşabilir, esnekliğinle bu durumları avantaja çevirebilirsin. Kendinle ve çevrenle olan iletişiminde dürüst ve samimi olmanın getireceği olumlu enerjiyi hissetmende fayda var. İçsel bir keşif yapmak, seni daha da derin bir anlayışa taşıyabilir. Unutma, yeniliklere açık olmak, ilerlemeni sağlayacak.
Bugün, sezgilerin yüksek bir düzeye ulaşacak, derin duygusal bağlantılar kurma arayışında olacaksın. İç huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmalısın. İlişkilerde sabırlı olman gereken bir dönemdesin. İletişimde, özellikle sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek sözler kullanmalısın. Maddi konularda beklenmedik gelişmeler yaşayabilirsin; harcamalarına dikkat et. Yaratıcılığın ön planda olacak, bu nedenle sanatsal bir faaliyet ya da yeni bir hobiye yönelmek seni canlandırabilir. Hayallerine odaklan ve onları gerçeğe dönüştürmek için gereken adımları atmaktan çekinme. Duygusal derinliklerde kaybolmamak için kararlılığını korumalısın. Kendini iyi ifade etmenin yollarını bul; bu, içsel sıkıntılarını hafifletmekte sana yardımcı olacaktır. Keskin, ama yapıcı bir analiz yeteneğiyle, ailene ve arkadaşlarına destek olma konusunda etkili olabilirsin.
