1
Ferit Karol, “Kumbara”
Antalya’da festivalin yarısını geride bıraktık ve iddialı yapımların sahne aldığı gecelerin ardından herkesin kafasında belirli şyler de netleşmeye başladı. Artık, her festivalde olduğu gibi, hangi film hangi ödüle yakın, hangi oyuncular jürinin dikkatini çekecek, falanca filmdeki falanca performans ödül alır mı yoksa diğer filmdeki oyuncu onu alaşağı eder mi, gibi sohbetler dönüyor Su Otel’in havuz başında ya da sahilinde…
Ödüllere ilişkin tahminlerimizi elbette son günlere saklıyoruz ama Ferit Karol’un imzasını taşıyan “Kumbara” adlı filmde yanlış kişiye kefil olduğu için başı belaya giren orta sınıf bir aile babasını canlandıran Murat Kılıç ile onun eşi rolündeki Gülçin Kültür Şahin’in (hatta kısa rolüne ramen Onur Gökçek’in) izleyici üzerinde önemli bir etki yarattığını söylemek çok yanlış olmaz. Karol’un uzunca bir süredir üzerinde çalıştığı ilk filmi “Kumbara” ödemekte zorlandığı borçları ve yoğun bakımda yatan hasta annesi arasında gidip gelen Orhan’ın ihtiyacı olan parayı toplayabilmek için olmayacak işlere bulaştığı bir hikayeyi anlatırken yer yer mizahi bir anlatımın öne çıktığı bir yapım. Senaryoda da imzası bulunan Ferit Karol geleceğe dair umut ışıkları veren bir yönetmen, bunu sanıyorum filmi izleyen herkes teslim etti. “Kumbara”nın da festivalde şimdiye dek izleyiciyle buluşan 8 yapım içinde en beğenilenlerden biri olduğu gerçek; özellikle hayatın dayattığı şartlar alrtında ezilen bireylerin erelere savrulabileceğine, insanın kendine bile ne denli yabancılaşabileceğine dair yaptığı önermeler bir hayli çarpıcı. Ne var ki filmin merkezindeki Orhan karakterinin içine girdiği irdapta çaresizce çırpınmasını izlerken filmin olası çözümleri arasında en bariz olanına yönelmesi ve gerçek bir dönüşüm geçirmeden verili düzene teslim olması doğrusu biraz hayal kırıklığıydı. Bugün parasızlık yüzünden kendini yakan insanların haber bültenlerinden bile zar zor yer bulduğu son derece vahşi bir düzende yaşıyoruz ve izleyicinin özdeşleşmesi yüksekle muhtemel bir karakteri (Orhan) çok daha etkili bir şekilde kullanmak mümkünken (tabii ki kendini yaksın demiyorum) onu neredeyse filmin başlangıcında olduğundan bile daha sıradan hale düşürmek biraz fazla üstten bakmak olmuyor mu? Bu da geçerli bir tercih elbette, orta sınıfın ahlaki çürümüşlüğüne dair bunu da söyleyebilirsiniz, ama o zaman bunu dengeleyecek farklı bir önermeye ya da en azında bunu destekleyecek daha güçlü argümanlara yer vermek daha doğru olurdu kanımca. Aksi takdirde bir sınıfı toptan gömmek ve toplumsal şartları basit başlıklara indirmek çok zor değil. Uzun lafın kısası karakterin çizgisi, dönüşümü anlamında birçok heyecan verici tercih mümkünken Karol’un senaryo aşamasında kendine çizdiği yol haritası beni beklediğim kadar tatmin etmedi. Yine de Antalya’nın şimdiye kadarki en iyilerinden biri olduğuna şüphe yok “Kumbara”nın.
“Hayaletler” filmi ekibi kırmızı halıda
Azra Deniz Okyay’ın Venedik Film Festivai’nde gösterildiği Eleştirmenler Haftası’nın büyük ödülünü alan “Hayaletler”i belki de Antalya’da en merak ettiğim filmdi. Olumlu bir önyargıyla izlemeye başladım filmi ve ekseiyetle olduğu gibi bu olumlu önyargılarımı tam olarak desteklemeyen bir filmden çıktıım. Olumlu taraflarını sıralamak gerekirse Okyay’ın filminin müthiş bir enerjisi var. Özellikle gençlerin sahnelerinde bunu çok net bir şekilde hissediyorsunuz. Ayrıca filmin anlatı yapısındaki buluşlar ve denemeler son derece ilginç ve heyecan verici. Film birkaç kez başlangıç noktasına dönüyor ve karakterlerin hikayelerine geçişlerde cep telefonu kamerasının kullanılması filmin üslubunda kendi belli eden bir yere konumlandığı gibi yerinde bir tespitle günümüz gerçekliğiyle de güzel örtüşüyor. Büyük ölçüde İstanbul’un betonla örülmüş kenar mahallelerinde geçen ve alt sınıfların hayatlarına odaklanan filmde kentsel dönüşümden, uyuştucu ticaretine, yoksulluktan polis şiddetine, ‘Yeni Türkiye’yi inşa ediyoruz’ diyerek muhbirliği yücelten şeytani karakterlerden Suriyeli göçmenlere ve LGBTQİ+ bireylerden feminist aktivistlere hemen her mesele ve katman ele alınmış. Flmin benim açımda aksamaya başladığı yerlerde burada tezahür ediyor aslında. Yani, evet, tüm bu sorunlar Türkiye’de mevcut gerçekten, hem de belki çok daha yakıcı bir şekilde (örneğin filmdeki polisleri gerçektekilerden daha yumuşak buldum, ya da genç kadını taciz eden pisliğin yüzsüzlüğü daha belirgin şekilde de vurgulanabilirdi ama bunlar hep tercih meselesi), ama hepsini aynı kazana atıp ortaya özgün bir yemek çıkarmak (teşbihte hata aranmaz) son derece ustalıklı bir aşçılık istiyor. Kendi adıma Azra Deniz Okyay’da bu kumaşın olduğuna inaıyorum ve eminim bir sonraki filminde daha bütünlüklü ve inelikli ir işe imza atacak ama burada yer yer heyecanına yenik düştüğünü ve çok da hakim olmadığı bazı malzemeleri göz kararı yemeğe kayttığını düşünüyorum. Bu da ister istemez kimi noktalarda didaktik ya da ‘kör gözüm parmağına’ bir tavrın belirginleimesine sebep olmuş ve filmin izleyicide heyecan yaratan yapısal özgünlüğüne gölge düşürmüş. Oyuncu ensemble’ında ise Nalan Kuruçim başta olmak üzere genel olarak güçlü performansların yer aldığını ama gençlik enerjisinin öne çıktığı bölümlerde oyunculuk ustalığını yer yer aradığımızı itiraf edeyim. Filmin bu bölümlerini izerken aklıma sık sık “Kar” ve “Mavi Dalga” geldi ve oradaki oyunculukların ve diyalogların lezzetini “Hayaletler”de alamadığımı fark ettim. Ama en başında da dediğim gibi müthiş bir enerjisi ve doğru perspektiflere sahip bir bakış açısı var fimin ve bu da umutlanmamız için yetiyor.
Başrollerini Burcu Biricik, Pınar Deniz ve Aras Aydın’ın paylaştığı “İnsanlar İkiye Ayrılır” filminin ekibi, kırmızı halıda
Sinema yazarları arkadaşlarımızla konuşurken “İnsanlar İkiye Ayrılır” gbi bir filmin sinemamızda daha önce yaılmayan bir şeyi denediğini tespitettik. Bu iyi bir şey. Yani devasa bir sisteme karşı duran ve onu alt eden bireylerin öyküsünü entrikanın ön planda olduğu bir tarzda anlatan bir film hatırlamıyorum kendi adıma. Hollywood’da birçok örneği var elbette, (“The Firm” aklıma ilk gelen örneklerden) ama bizde hiç olmadığını fark etmek bile tuhaf geldi doğrusu. Tunç Şahin’in yazıp yönettiği ve Burcu Biricik, Pınar Deniz, Aras Aydın gibi popüler isimlerin başrollerini paylaştığı “İnsanlar İkiye Ayrılır” kredi borcu yüzünden dara düşen genç bir kadının odağında olduğu bir entrika hikayesi anlatıyor ve izleyiciyi son ana kadar ters köşeye yatıran çeşitli sürprizlerle ilerliyor. Filmin yer yer televizyon estetiğine yaklaşması (hem reji hem de oyunculuk anlamında) eleştirilebilir elbette ama asıl önemli olan yönetmenin kendi özgün tarzını bu anlatıma kurban etmesi bana sorarsanız. Üstüne bir de seyirciyi ters köşeye yatırma adına hikayedeki çeşitli sürpriz dönüşleri eklediğinizde asıl mesele ıskalanmış oluyor ve dört başı mamur bir sistem eleştirisi çıkmıyor ortaya ama sonuçta izleyicinin hiç zorlanmadan izlediği filmlerden biri oldu burada “İnsanlar İkiye Ayrılır” ve evet doğrudur izleyiciler de ikiye ayrılır kimileri zorlanmayı sevmez, kimileri de sever. Siz?
Bugün, enerjin yüksek ve yeni fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor. Hayata karşı istekli ve hevesli yaklaşımın, çevrendekilere de ilham verebilir. Özellikle sosyal ilişkilerin konusunda olumlu gelişmeler yaşanabilir; yeni insanlarla tanışma veya mevcut dostluklarını güçlendirme şansı çıkabilir. İçsel bir motivasyon hissetmek, hedeflerine odaklanmana ve ilerlemeni hızlandırmana yardımcı olacak. Ancak aceleci davranmamaya dikkat etmelisin; kararlarını verirken düşünmeden harekete geçmek, gereksiz sorunlara yol açabilir. Kendini ifade etme isteğin, sanatsal veya yaratıcı projelerle karşılık bulabilir, bu alanda kendini geliştirmenin yolunu açabilirsin. Sıhhatine özen göstermeyi unutma; enerji doluyken biraz dinlenmek de önemlidir. Şans, seni takip ediyor; fırsatları değerlendirmek için hazırsan, şimdi en doğru zaman.
Stabilite ve güven arayışında olduğun bir gündesin. Maddi konular ön planda ve belki de yatırım yapma ya da bir harcama gerçekleştirme isteği duyabilirsin. Bu alanda dikkatli ve iyi düşünerek hareket etmek önemli. İlişkilerinde ise, sevdiğin kişilerle daha derin bağlar kurmak için mükemmel bir zaman. Duygusal derinlikler keşfedebilir, sağlam temeller atabilirsin. Ancak, aşırı sahiplenici olmaktan kaçınmalısın; bu, ilişkilere zarar verebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma, doğayla iç içe olmak ruhuna iyi gelecek. Gün içinde kararlılıkla sürdürdüğün hedeflerin, senin karizma ve çekim gücünü artıracak. Şu anki sürecin, bir şeylerin yeniden yapılandırılması için mükemmel bir fırsat. Yaratıcılığın da yüksek, bu nedenle içsel sesine kulak ver ve ilham aldığın bu anları değerlendir.
Bugün iletişim becerilerin ön planda. Düşüncelerini paylaşmak, yeni bağlantılar kurmak ve sosyal ortamlarda yer almak için ideal bir zaman. Zihinsel enerjin yüksek, bu da yaratıcı projeler üzerinde çalışmak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Kendini ifade etme konusunda özgüvenin artarken, başkalarının fikirlerini dinlemek de seni zenginleştirecek. Duygusal bağlantılar yoğunlaşabilir; samimi sohbetler, derin anlayışlar ve yeni dostluklar geliştirebilirsin. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var, bazen fazla konuşmak veya detaylara boğulmak, asıl mesajını kaybetmene neden olabilir. Dengede kalmaya çabala. Sevgi ve arkadaşlık ilişkilerinde dürüstlük önem kazanıyor, hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Bugün, aklındaki tüm olasılıkları değerlendirebilir, yeni yönler keşfedebilirsin.
Duygusal derinliklerin keşfine çıkıyorsun. İçsel dünyanda bir değişim rüzgarı esiyor, bu da seni yaratıcılığın ve sezgilerinle birleştiriyor. Ailevi ilişkilerine daha fazla zaman ayırmak isteyebilirsin; bu, bağlarını kuvvetlendirmenin yanı sıra, güven duygunu da pekiştirecek. Kendini ifade etme biçiminde yenilikler yapmak, kendine olan güvenini artıracak. Kalp meselelerinde kendini yeniden değerlendirme fırsatın var; geçmişteki deneyimlerden ders alarak ilerlemek, geleceğin için çok önemli. Duygusal destek arayışına çıkacağın bir gün. Sevdiklerinle yapacağın samimi sohbetler, ruhunu besleyecek. Unutma, duygusal yaralarını şefkatle sarmak, seni daha güçlü bir birey haline getirecek. İçsel huzuru sağlamak için meditasyon veya doğada vakit geçirme fikri de seni besleyebilir. Kendine karşı nazik ol; hassasiyetin, aslında en büyük gücün.
Bugün, enerjinin doruk noktasına ulaştığını hissedebilirsin. İçsel gücünü ve karizmanı sergilemek için harika bir zaman. Çevrendeki insanları etkileme kabiliyetin artıyor, bu nedenle sosyal ortamlarda daha fazla görünürlük elde etme şansın var. Kendine güvenin artarken, kararların da daha sağlam ve net olabilir. Yaratıcı projelerin, sanatsal yönlerin ortaya çıkabilir, bu sayede çevrendekilere ilham verebilirsin.Aşk hayatında tutku dolu anlar seni bekliyor. Partnerinle geçireceğin kaliteli zaman, ilişkinizi daha da derinleştirebilir. Bekar isen, ilginç karşılaşmalar bu dönemde seninle olabilir; birisinin dikkatini çekmek için sadece doğal olman yeterli.Mali konularında dikkatli olman gereken bir gün. Harcamalarını gözden geçirerek daha tutumlu olabilirsin. Bugün, gelecekteki ekonomik hedeflerin için stratejiler geliştirmek açısından da faydalı bir gün. Sağlığına özen göstermeyi unutma; düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme, enerjini yüksek tutmanı sağlayacak. Kısacası, potansiyelini açığa çıkarmak ve sevdiklerinle güçlü bağlar kurmak için harika bir gün.
Bugün gelişen olaylar, analitik düşünme yeteneğini ön plana çıkaracak. Karşına çıkacak sorunları sistematik bir şekilde ele alabilir, pratik çözümler üretebilirsin. Çevrendeki insanların ihtiyaçlarına yönelik empati kurman, ilişkilerini güçlendirmene yardımcı olacak. Detaylara dikkat et, çünkü gözünden kaçan küçük nüanslar, önemli fırsatların kapısını aralayabilir. Sağlık ve iyilik hali konularında kendine biraz daha zaman ayırmak, zihinsel ve fiziksel dengenin sağlanması açısından faydalı olacaktır. Finansal planlarını gözden geçirmek için ideal bir zaman. Hem harcamalarını dengeleyebilir hem de yatırım yapma olasılığını değerlendirebilirsin. Kendine güvenerek attığın adımlar, yarının şanslarını oluşturabilir.
Bugün, sosyal ilişkilerde denge ve uyum arayışın ön planda. Karşıt görüşlerdeki kişilerle yapıcı diyaloglar kurabilirsin. Yaratıcı projelere yönelmek, estetik zevkini ortaya koymak için harika bir zaman dilimindesin. Aynı zamanda, mevcut ilişkilerini daha derinlemesine inceleme fırsatı bulacaksın. İçsel huzurunu sağlamak için yalnız kalmayı isteyebilirsin; bu, düşüncelerini netleştirip içsel dengeni bulmana yardımcı olacak. Beklentilerini yeniden değerlendirmek, hedeflerine ulaşma yolunda yeni stratejiler geliştirmeni sağlayabilir. Dikkatini, yapıcı eleştiriler almak için açık bir şekilde ifade etmeye yönlendir. Bu sayede hem kendini hem de sevdiklerini daha iyi tanıma fırsatı yakalayacaksın. Unutma, senin için her şeyin bir harmonisi var, bu dengeyi sağlamak için attığın adımlar büyük önem taşıyor.
Duygusal derinliklerinle bugün yüzleşmek durumunda kalabilirsin. İçsel sezgilerin güçlü bir şekilde ortaya çıkabilir, bu da çevrendekilerle olan ilişkilerini derinleştirmek için bir fırsat sunar. Gizli kalmış düşüncelerini açığa vurmak isteyebilirsin, ancak bu süreçte dikkatli olmalısın; kırılgan bir denge söz konusu. Yeni bir proje ya da hedef belirlemek için motivasyonun yüksek. Hayal gücünü ve tutkulu bakış açını kullanarak, hedeflerine ulaşmanın yollarını keşfetmek için harekete geçebilirsin. Aynı zamanda, ruhsal bir yenilenme ihtiyacı hissedebilirsin; meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler içsel huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Bugün kendinle olan ilişkinin yanı sıra, başkalarıyla olan bağlarını da yeniden değerlendirmeye alabilirsin; bu da kalıcı değişimlerin habercisi olabilir. Unutma ki, karanlığın içinde bile ışık bulma yeteneğine sahipsin.
Bugün, özgürlüğüne düşkün ruhun yeni keşiflere açık. Macera arayışın, zihnindeki sınırları aşmana yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerinde samimiyet ön planda; dostluk ve destek arayanlar için mükemmel bir zaman dilimi. Kendini ifade etme biçiminde renkler ve yaratıcı fikirler ön plana çıkıyor. Unutma, deneyimlerin seni zenginleştirirken, küçük ama anlamlı anlar yaşamana da olanak tanıyacak. Karar verirken iç sesini dinlemekte fayda var; içsel rehberliğin seni doğru yöne yönlendirecek. Her şeyin yanı sıra, esneklik ve açık fikirli olmanın, beklenmedik fırsatları doğurabileceğini göz önünde bulundurmalısın.
Bugün, sorumluluk ve disiplinin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine daha kararlı bir şekilde yönelirken, içsel bir motivasyon hissedeceksin. Kariyer alanında beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmek için hazırlıklı olmalısın. Sosyal ilişkilerde ise gerektiğinde sınır koymakta tereddüt etmemelisin. Kendine haksızlık etmeyen bir tutumla ilerlemek, kişisel huzurunu artıracak. Sağlık açısından ise, zihinsel ve fiziksel dengeyi sağlamak için kendine vakit ayırmayı unutma. Doğaya çıkmak veya meditatif bir aktivite, gününün stressiz geçmesine yardımcı olabilir. Kendi iç dünyana yönelmek, sorularına yanıt bulmana yardımcı olacak. Elde etmek istediğin başarılar için sabırlı olmayı ve çalışmayı asla bırakma. Devam et, hedeflerine ulaşman için gereken her şeye sahipsin.
Sosyal çevrenizle olan bağlantılarınızı güçlendirebilir, yeni insanlarla tanışmanın getirdiği heyecanı hissedebilirsiniz. Fakat geçmiş ilişkiler veya anılar tekrar gündeme gelebilir; bu durumu çözmek için içsel bir yolculuğa çıkmanız gerekebilir. Gelecekle ilgili hayallerine odaklanma fırsatını iyi değerlendirin; yaratıcılığınız yüksek. İş veya projelerinizde orijinal fikirler ve yenilikçi çözümler bulma potansiyeline sahipsiniz. Kendi iç sesinize kulak vermek, olası karmaşaların önüne geçmenizi sağlayacak. Bugün, özgürlük ve bağımsızlık isteğiniz daha belirgin hale gelebilir. Hislerinize güvenin, sizi doğru yola iletecektir. Kendi değerlerinizi savunmak ve insanlara yenilikçi bakış açınızı sunmak için uygun bir gün.
Duyguların derinliklerinde yüzdüğün bir gün. İçsel sezgilerin oldukça yüksek; bu nedenle insanların niyetlerini anlama konusunda çok hassas olabilirsin. Bu, başkalarıyla olan ilişkilerinde güçlü bir bağ kurmanı sağlayacak. Yaratıcılığın akıyor ve sanatsal bir projeye başlamak ya da mevcut bir projeyi evrilmek için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme biçimlerin, içsel hislerinle örtüşüyor; bu, sana eşsiz bir özgürlük hissi verecek. Aynı zamanda, ruhsal gelişim için zaman ayırmalısın; meditasyon ya da doğayla vakit geçirmek yüksek enerjilerle dolmanı sağlayabilir. Duygusal olarak tatmin eden bir bağlantı arayışında olabilirsin, bu konuda ani sürprizler kapıda. İhtiyaçların ve hayallerin arasında denge kurmanın yollarını bulmak sana fayda sağlayacak. Duygusal derinliklerin, içsel huzuruna ulaşmanı kolaylaştıracak. Unutma ki, kalbinin sesini dinlemek, seni doğru yolda ilerletecek.
