Fatma Girik’in Ardından…

Fatma Girik’in Ardından…

Birbirimizin masumiyeti, ötekisi, benzeriydik aynı zamanda.

Onun çocuk gülüşünün, o menekşe mavisi gözlerinin tutsağıydık, oldum olası.

Bu toprakların Ana Tanrıçaları‘ndan biriydi sanki. Zaman ötesinden gelmiş bir ses ya da.

Hayatın iç bükey çukur aynasında kalmadı hiç.

Sinemayı hayattan, hayatı sinemadan ayrı tutmadı yıllar yılı.

Ağıtlı zamanlardan savrulmuş  Ezo Gelin, Gülsüm Ana, Ali Rıza Bey’in kerimesi Leyla, Irazca Hala, Kadın Hamlet, Şöför Nebahat, Kambur Azize, Çiçek Ali’nin yavuklusu Zelha, Prenses Nilgün, Zilli Nazife, Beyazıt Paşası Mahmud Han’ın menekşe gözlü Gülbahar’ı, Keşanlı Ali’nin delibozuk Zilha’sı, Seher Kadın, Kanlı Nigar’dı o. 

Evet Toprak Ana’ydı her şeyden önce. Fedakar, güçlü… Yenilmeyen. Sözünü söyleyen. Mücadeleci. Hiçbir koşulda hayat kaçağı olmamış bir kadın.

“108 yıllık Türkiye Sineması’nın son 60 küsur senesinde hep var oldu Fatma Girik. Film çekmese de. Sinemadan uzak kalsa da. Ne unutuldu, ne yerine biri ya da birileri gelebildi.‘ Sinema tarihimize altın harflerle yazılmış çok önemli filmlerde rol aldı yıllar yılı.

Ülkü Erakalın’dan dinlemiştim bir defasında: “Sete küçük bir kız gelmiş, iri mavi gözleri, simsiyah saçlarıyla çekingen, ürkek bir hali varmış. Bir köşede annesiyle zeytin ekmek yiyormuş. Belgin Doruk fark etmiş onu birden. Yönetmene dönüp ‘İşte aradığımız kız bu’ demiş.”

Ve yaşar kıldığı o ufacık rol beyazperdede ne kadar başarılı olacağının işareti olmuş aslında. Her ne kadar Atıf Yılmaz sette Fatma Girik’i ilk gördüğünde “Bundan artist filan olmaz” demişse de.

Fatma Girik sinemamızda kendi fenomenini yaratmış, canlandırdığı her karaktere sahicilik katmış, imzasını atmış gerçek bir yıldız oyuncuydu. Ve hep öyle kaldı. Oyunculuk dersi almadı doğru, konservatuvar bitirmedi ama alaylılardan da, mekteplilerden de gözlemleri sayesinde çok şey öğrendi. İçgüdüleriyle alaşımladı oyunculuk tekniğini ve gelmiş geçmiş en iyi kadın oyunculardan biri oldu.

Sinematografik yüzü, başarısı ile kısa zamanda ‘ikon’laştı. Dahası, Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Fatma Girik ve Filiz Akın olarak toplumun ortak belleğinde yer alan, hem toplum bilimsel hem de ikonografik değerleri yadsınamaz dört efsane kadından biriydi Fatma Girik. Film festivallerinin ödül rekortmeniydi aynı zamanda.

İyi oyun adına yıldız oyuncu kurallarını hiçleyen, rol gereği vahşi bir kartalla boğuşmaktan tutun da, koskoca devasa bir yılanın boynunda dolaşmasına aldırmayacak, debisi kuvvetli bir şelalede sürüklenmeyi göze alacak kadar, her türlü tehlikeli sahneyi tereddütsüz kabul eden, kuralı, yasası olmayan, oyunculukta sınır tanımayan, her başarısı bir sonrakinin çekirdeğini teşkil eden Fatma Girik.

Şimdi hatırlıyorum da, dönem itibarıyla hiçbir yıldız oyuncunun olur diyemeyeceği Kambur Azize rolünü, hiç düşünmeden kabul etmiş ve öylesine bir oyunculuk sergilemişti ki…

Hemen her canlandırdığı rolde, komedya, dram, trajediye özgü türleri ustalıkla sentezledi Fatma Girik. Benzersiz, demi kıvamında oyunculuğuyla izleyicisini sarstı her defasında. Kuma, Ekmekçi Kadın, Murat ile Nazlı, Yaprak Dökümü, Boş Beşik, Büyük Yemin, Acı, Kambur, Sürtüğün Kızı, Üsküdar İskelesi, Yıldız Tepe’de rolünün yoğunluğunu, değişkenliğini, kat katlılığını, ruh çözümlemelerini başarıyla aktarırken, gerçek sinema sanatçısının ne anlama geldiğini de bir kez daha kanıtlamış oluyordu.

Düşünüyorum da, Fatma Girik sadece sinemamızda değil, dünya sinema tarihi içinde de antolojilere girebilecek oyunculuk dehasıyla sinema sanatına varsıllık katmış bir sanatçıdır. “Hepimizin bir formatı vardı” diyor Fatma Girik, Dört Yapraklı Yonca (2004) adlı kitapta ve şöyle devam ediyor:

“Hülya Koçyiğit; Kerime Nadir romanlarının masum, zayıf, naif kadınıydı. (…) Filiz Akın çıtı pıtı. Kolejli, zengin kız. Türkan Şoray; hoş, aygın baygın, ağzı yarı aralık, saçını şöyle bir atan tam kadın. Benimki de eli belinde, kafası ezilemeyen, fakir, baktığında kadın ama hareketleri erkek bir tip.Y ani hepimizin çok ayrı yerleri vardı. Hepimizin sevenleri vardı. Birileri birimizi daha çok seviyordu. Ama toplum bizi bir bütün olarak benimsemişti..”

5 Kasım 1977 tarihli Sansürü Protesto yürüyüşünde Fatma Girik, en önde ilerliyordu.

Evet, film çekti Fatma Girik. Evet, sahneye çıktı, en önemli solistlerle, en büyük gazinolarda solist altı olarak çalıştı, Şişli Belediye Başkanlığı görevini üstlendi, habercilik yaptı. Hatırlarsınız, Söz Fato’daydı bir dönem. Televizyon dizilerinde rol aldı. Evet, yaptığı her işte başarılı oldu. Plak çalışması bile yaptı geçmiş senelerde.(Arşivimde mevcut o plak, arada dinlediğim olur.) Erkek Fatma’ydı o. Fato’ydu. 

Kırsal kesimin, kenar mahallelerin ezilmiş kadınlarına can ve ruh üfledi perdede. (Zaten kimse varoşlarda, köyde yaşayan kadının sorunlarını onun kadar başarıyla perdeye aktaramadı bugüne dek.) Tecavüze uğradı, çamurlar içinde yuvarlandı, her defasında güçlüydü ama, savaşçıydı, anaydı, cesurdu. İsyankardı. Kendi mezarını kazan Sultan Bacı’ydı. Maden kasabasında çocukları, yaşlı kayınpederiyle yaşam savaşı veren Emine Kadın’dı. Köroğlu’nun sevdiği Gülnaz. Namık Kemal’in Zekiye’siydi. Dağdan inme Elif Kız’dı.

1991’deki Büyük Madenci Yürüyüşünde Fatma Girik, Uğur Mumcu ve İlhan Selçuk ile

Fatma Girik’i anlatmaya, “Tartışılmaz oyuncu yetkinliği, sinema sanatı için ödenen, kim bilir ne çok bedel… Oyuncunun hası, oyuncunun en yiğit olanlarından biri üstelik” diye başlasam mı, diyorum? Tabii, ne yazsam, ne söylesem hep bin eksik kalmaya tutsak, farkındayım. Türkiye Sinema Tarihini oluşturan isimler arasında yer almak. Ustalık katındaki oyunculuğuyla perdede çok boyutlu kadın portreleri imar etmek hiç durmadan. Düşler serpmek yıllara cömertçe… Sonrasında ödüller, alkışlar.

Hayır, ihanet etmedi sanatına, sinema kaçağı olmadı hiç. En zor şartlar da bile direndi. Söylenecek sözünü cesaretle söyledi…söylemek ne kelime haykırdı. Nefesini nefesimize katarak haykırdı üstelik. Yaşadıkları ona, bilenmiş duyarlılıklar katmıştı çünkü.

Dahası perdeye hep çok yaraştı Fatma Girik. Sinema perdesi de ona. Her biri bir öncekini ve adeta zamanın ses duvarını aşan bir diğerinden üstün, şaşırtıcı bir sahicilikle yarattığı karakterlerde, o karakterin iç yüzünü en derininden, en ufak ayrıntısına kadar hissedip rolünü yaşıyordu Fatma Girik. Abartıya, ucuzluğa, alışılmışa gönül indirmeyen, günün genel geçer modalarına hiçbir koşulda yenik düşmeyen, duru, sade bir oyunculuk tekniği, soluk kesen, tempolu performansıyla bıraktığı silinmez izleri, düşünüyorum şimdi. Dünden bugüne, bugünden yarına yadigar kalan. Kalacak olan.

Hayır, bunlar birer rastlantı değil asla! Hele şansla, iltimasla filan ilgisi yok. Karşımızda tartışılmaz bir yetenek, azim dolu bir disiplin anlayışı ve hep o arayış var çünkü. Öğrendiği her yeni şeyde, sinema hakkında aslında ne denli az şey bildiğini düşünüp hüzünlenen, eksiklenen bir Fatma Girik vardı. Hayatı salt sinemaya koşan bir yarış gibi yaşamaktı bu, bahsettiğim. Eğilip bükülmeden. Kalbiyle, kanıyla üstlendiği her rol oyunculuk kariyerini bir başka zirveye taşımıştı, hiç kuşkusuz. Sette her duruşun, her sözcüğün, her harfin, her duygunun değerini verebilmek…virtüöz sanatçı olmak böyle bir şeydi işte. Sinema tutkusunu bitmeyen bir coşku, heyecanla ortaya koyabilmek de.

Yaşar kıldığı her rolde virtüozitesini bir başka doruğa taşıyan uçsuz bucaksız oyunculuk hakimiyeti, edası, tavrı, yorumuyla üst düzeydeki tragedya ve komedi oyunculuğuyla benzersiz sezgi, duyarlılığa dayalı ölçülü, yalın, dengeli, ayrıntılı, varsıl oyunculuğuyla Fatma Girik.

Yeteneğini, oyunculuğunu sürekli olarak aşma çabasındaki Fatma Girik. Sanatında mükemmeli, daima en mükemmeli arayıp sunan Fatma Girik.

Eskimeden klasikleşmiş, tartışılmaz sanat gücüyle milyonları etkilemiş gerçek bir oyuncu. Ve bütün o filmler… Bir hayatı paylaştığımız…

Ayaz kırılmış, kar dinmiş çoktan. Üstünde su damlacıkları ışıldayan yapraklar… Tomurcuklanan bir gözyaşı damlacığı.

Gülsüm Ana elimi avucunun içinde tuttu bir süre. Bir şeyler söyleyecekmiş gibi dudakları kıpırdandı. Soluğumu tutup bekledim. Akşam inmiş, gölgem kaldırıma düşmüştü. Göz kapaklarına gelip yerleşen hüznü fark ettim.

Gülsüm Ana sustu… Beni tanımamış olabilir miydi? Kim bilir, belki de…

PINAR ÇEKİRGE
Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerji dolu hissedeceksin; hayata karşı olan tutkun ve kararlılığın çevrendekilere de yansıyacak. Küçük engellerle karşılaşsan bile, bunların seni durdurmasına izin vermeyeceksin. Kendi yeteneklerine inanman, yeni fırsatların kapılarını açabilir. Sosyal çevrende birbirinden ilginç insanlarla etkileşim kurmak için harika bir zaman. Yaratıcılığını serbest bırakmalısın, zira içindeki sanatsal yön hemen ön plana çıkacak. Duygusal anlamda ise daha derin bağlar kurma zamanı. Sevgi ve destek aradığın kişilere yaklaş; onların da duygusal açıdan seninle olabileceğini unutma. Unutma, cesaretinle zorlukların üstesinden gelme kabiliyeti içindeki en güçlü silahın.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, huzurlu bir ortamda kendini bulma ihtiyacı hissedebilirsin. Yenilik arayışında olsan da, geçmişin sıcak hatıraları seni sarabilir. Günü eve kapalı geçirme isteği, içsel dengeyi sağlama arayışının bir yansıması. Maddi konulara dair attığın adımlarının olumlu sonuçlarını almak, motivasyonunu artıracak. İletişim kurmak, hislerini ifade etmek için doğru bir zaman. Sevdiklerinle paylaşımların, bağları güçlendirebilir. Kendini ifade etmekte zorlanıyorsan, sanatsal bir aktivite veya doğada vakit geçirmek ruh halini canlandıracak. Sakin kalmak ve anı yaşamak, bugün sana en büyük faydayı sağlayacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün, zihnindeki merak duygusu her zamankinden daha belirgin hale gelecek. İletişim becerilerin güçlü bir şekilde öne çıkacak ve etrafındaki insanlarla derinlemesine sohbetler yapma isteği günün atmosferini şekillendirecek. Yeni bilgiler edinme arzusu seni farklı alanlara yönlendirebilir. Sosyal çevrenden biriyle yapacağın bir konuşma, beklemediğin bir ilham kaynağı olabilir.Merakın, seni keşfe çıkmaya teşvik edecek. Yazılı veya görsel ifade yeteneklerin, düşüncelerini başkalarına aktarma konusunda sana yardımcı olacak. Ancak, her şeyin hızlı bir şekilde gelişmesi seni biraz çelişkili hissettirebilir. Kendine zaman tanımalısın. Duygusal yönden, içsel duygularını anlamak için biraz yalnız kalmayı da düşünebilirsin. İçsel yolculuğun, zihnini rahatlatacak ve daha net kararlar almanı sağlayacak. Akşam saatlerinde, duygusal bir bağ kurmak için uygun bir zaman dilimi. Sevdiklerinle geçireceğin anlar, kalbindeki sıcaklığı artıracak.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir gün. Aile bağlarına, ev yaşamına dair hislerin güçlü bir şekilde su yüzüne çıkabilir. Sevdiklerinle birlikte geçirilecek zaman, ruhunu besleyecek ve huzurunu artıracak. Sıkışmış ya da unutulmuş bazı hislerinle yüzleşme fırsatı bulabilirsin. Yaratıcılığın artacak; sanatsal yönlerini keşfetmek için ideal bir atmosferde olacaksın. Kendini ifade ederken, içsel duygularını açıkça paylaşma isteği duyabilirsin. Şimdi, kendine karşı nazik olmanın ve öz bakım yapmanın tam zamanı. Yavaş temposunu koru, her adımda içsel dengeyi bulmaya çalış. İzlemesi keyif veren bir yolculuk seni bekliyor. İnvaziv düşüncelerden uzak durarak, sevdiğin çalışmalara odaklan. İletişimde hassasiyet ve anlayış, ilişkilerinde derinlik katacak. Unutma, içsel huzurunu bulmak en önemli öncelik.

ASLAN BURCU YORUMU

Kendini parlayan bir yıldız gibi hissetmen için harika bir gün. Yaratıcılığın ve enerjin çevrendekileri etkisi altına alacak. Sosyal ortamlarda geniş bir kitleye hitap etmek ve ilgi çekmek için mükemmel bir fırsat. Liderlik özelliklerin öne çıkacak; fikirlerini cesurca savunmaktan kaçınma. Ancak, etrafındaki insanlarla olan iletişimine dikkat etmelisin. Duygusal iniş çıkışlar yaşanabilir, bu yüzden kalp ve akıl arasında denge kurmak önemli olacak. Gün sonunda, içsel huzurun ve güvenin artacağını hissedeceksin. Kendine odaklanarak, içsel gücünü yeniden keşfetmek için bir fırsat yakalayabilirsin. Unutma, senin kararlılığın ve cesaretin, başkalarına ilham verecek.

BAŞAK BURCU YORUMU

Sorgulayıcı zihin yapın bugün, sizi içsel bir yolculuğa çıkartabilir. İletişimdeki incelikleri daha da derinlemesine anlamak isteyebilirsiniz. İş ve özel hayatınızdaki dengeyi bulmak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyebilir. Akılda kalıcı detaylara odaklanarak, çevrenizdeki insanlara yardımcı olma arayışınız, dikkatinizi çekecek. Aşk hayatında samimiyet ve içtenlik ön planda olacak; duygusal bağlarınızı güçlendirmek için açık ve dürüst bir iletişim kurmaya özen gösterin. Sağlığınıza dikkat etmekte fayda var; belki de biraz molaya ihtiyacınız vardır. Verimliliğinizi artırmak için kendinize alan açın ve yaratıcılığınızı besleyin. Bugün, gündelik hayatınızda yapacağınız küçük düzenlemelerin, büyük fark yaratabileceğini unutmayın.

TERAZİ BURCU YORUMU

Dengede kalma ihtiyacı içindesin; ilişkilerinde uyumu sağlamak ve insanlarla olan etkileşimlerinde diplomasi kullanmak ön planda. Bugün, ikili ilişkilerin odak noktası haline gelebilir. Duygusal açıdan önemli diyaloglar kurabilir, sağlam temellere dayanan ortaklıklar geliştirme fırsatları ile karşılaşabilirsin. Hayatındaki estetik unsurlarına ve sanatsal yönüne dair yeni keşifler yapmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Sosyal ortamlarda aktif olman gerekebilir; yeni insanlarla tanışma veya mevcut bağları derinleştirme fırsatları seni bekliyor. Ancak, kendi isteklerini ve ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. İçsel olarak huzurlu kalmaya yönelik adımlar atmak, günün genel atmosferini güzelleştirecek ve seni daha üretken hale getirecektir.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün duygusal derinliklerin ve içsel dünyanın ön planda olacak. Hislerin seni yönlendirebilir, bu nedenle sezgilerine güvenmeyi ihmal etme. Maske takmayı bırakıp gerçek hislerini ortaya koyma cesareti gösterebilirsin. İlişkilerde yoğun ve tutkulu bir enerji var; partnerinle aranda geçmişe dair bir bağın yeniden canlanması mümkün. Bu, sağlıklı bir şekilde iletişim kurarak aranızdaki bağı güçlendirmenizi sağlayabilir.Aynı zamanda, yaşamındaki dönüşüm süreçleri hız kazanabilir. Eski kalıplardan kurtulma fırsatın doğuyor. Fakat bu değişim, başlangıçta rahatsız edici gelebilir; ancak güçlü yapın bu süreçte sana büyük fayda sağlayabilir. Kendine güven ve cesaretle ilerle, çünkü bu dönüşüm seni daha güçlü bir insan yapacak. Maddi konularda da dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. Kendi gücünü hissetmek, hem içsel hem de dışsal dünya ile dengede olmanı sağlayacak. Aşk, tutku ve dönüşüm bu günün ana temaları…

YAY BURCU YORUMU

Keşif ve macera arayışında bir gün. İçsel bir özgürlük hissi ile yeni deneyimlere aç olacaksın. Farklı kültürler ve bakış açıları seni etkileyecek, bu süreçte yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Eğiticilerle veya mentörlerle tanışmak, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat. Aynı zamanda, ruhsal ve zihinsel bir yoğunluk içinde kendini bulabilirsin; meditasyon veya doğa yürüyüşleri ile içsel huzuru yakalamaya çalış. Esnek ol, hayat yaşanacak anlarla dolu; anıların tadını çıkar. Yaratıcılığını ifade etmek için uygun bir zaman. Sanatsal bir aktivite, ruhunu besleyebilir. Kendine güven ve cesur adımlar at, ufuk açıcı fırsatlar kapını çalabilir. İyi şans!

OĞLAK BURCU YORUMU

Görev bilinci, kararlılık ve disiplinle dolu bir enerjiye sahipsin. Bugün, uzun zamandır üzerinde düşündüğün projelerin ya da hedeflerinle ilgili önemli ilerlemeler kaydedebilirsin. Çalışma temposunun yüksek olduğu bu dönem, sevdiğin işlere daha fazla odaklanmana yardımcı olacak. İletişim becerilerin güçlü, etrafındakilerle kuracağın bağlantılar, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırman konusunda isabetli adımlar atmanı sağlayabilir. Ancak, bir miktar sabırlı olmakta ve olayları aceleye getirmemekte fayda var. Gözlemlerin sayesinde stratejik bir yaklaşım geliştirebilir, potansiyel zorlukları önceden sezip daha etkili bir yol haritası belirleyebilirsin.Kişisel ilişkilerinde ise, içten ve samimi bir iletişimin keyfini çıkarabilirsin. Bu, hem arkadaşlık hem de romantik bağlarını güçlendirme şansı sunar. Sevdiklerinle derin sohbetler yapabilmek, aranızdaki bağı daha da kuvvetlendirebilir. Kendini ifade etme becerin bu dönemde ön planda olacak.Finansal açıdan, dikkatli düşünmek ve harcamalarını gözden geçirmek önemli. Ani kararlar almaktan kaçınmalısın. Birikimlerini yönetmek için mantıklı adımlar atmayı hedefle. Bugün, kendi iç dünyanda derinleşebilir, geçmişe dair bazı olayları değerlendirerek geleceğine yönelik planlar yapabilirsin. Unutma, attığın her adımda kararlılığın daha sağlam bir gelecek inşa etmekte sana yardımcı olacak.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi fikirlerin ön planda. Bağlı olduğun topluluklarla olan etkileşimlerin, sana ilham verebilir. Sosyal ortamlarda kendini ifade etmekten çekinme; yaratıcı projelerin için destek bulma fırsatı var. Özellikle sezgilerin güçlü, bu da karar almada sana avantaj sağlayacak. Dış dünyaya karşı duyarlılığın artarken, içsel dünyanda da önemli sorgulamalar yapabilirsin. Kendi değerlerinle ilgili düşünmek, geleceğindeki yol haritanı belirlemene yardımcı olacak. Tüm bunlar arasında, farklılıklara açık olmanın ve mevcut durumları kabullenmenin sana olumlu geri dönüşler getireceğini unutma. Her şey, sana yeni ufuklar açma potansiyeli taşıyor.

BALIK BURCU YORUMU
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM