Entelektüel Doruk: Yunus Emre

Entelektüel Doruk: Yunus Emre

UNESCO’nun 2021’i “Yunus Emre ve Türkçe Yılı” ilan etmesi, bilgemize başka dikkatlerle bakmamız için önemli fırsat.

Entelektüel Doruk: Yunus Emre

Tekkenin oduncusudur, öyle biliriz. Peki, odunların ille de düzgününü seçmesindeki ereği, emeği, özeni doğru değerlendirmeyi bilir miyiz? Bu ereğin, emeğin, özenin çatısı bilgiyi görmeyi? El bilgisi, kalp bilgisi, akıl bilgisi sacayağının altını harlayıp üstünde pişendir Yunus’unki, iyi-güzel-doğru ile sayısız bileşenin estetiği, yaşam sanatı bilgisi. Sanatı düşünen eyleyen, düşündüğünü eylediğini sanatı (nefesi) ile söyleyen, yürüyen düşünür, eylem ozanı.

Bu yıl, Anadolu insanının kesintisiz içinde yaşadığı Yunusça ile maneviyatından ayrıca günlük hayatında hep eylemine taşıdığı Yunus bir yana, erk ve entelektüel dünya tarafından yüzyıllar boyunca görmezden gelinen, Cumhuriyet dönemiyle o dünya (ve tüm dünya) için de görünür olan Yunus Emre’nin ölümünün 700. yılı. UNESCO’nun 2021’i “Yunus Emre ve Türkçe Yılı” ilan etmesi, bu görünürlükle birlikte bilgemize başka dikkatlerle bakmamız için bir fırsat. “Bilim ve Ütopya” dergisinin yeni sayısı, “Tekkenin Oduncusu Değil, Entelektüel Doruk” diyerek bilimsel bulgularla farklı alanlarda(n) söz eyleyen yazılardan hazırladığı dosyayla bu bilgiye bakış atmakta.

MARJİNAL TİP

Geçenlerde yeryüzünden ayrılan Prof. Dr. İlhan Başgöz, ölümünden önce dosyada yayımlanma iznini verdiği makalesinde konuya halk hayatı, halk edebiyatı penceresinden bakarken, hem köylü hem kent hayatını deneyimlemiş kültür taşıyıcılığının Yunus Emre’yi marjinal tip kıldığını ileri sürüyor. Çünkü Yunus halkın, medresenin, beyler düzeninin kültürünü şiirine almış, eleştiriden de geri durmamıştır. Şairin beslendiği ulusal kültür köklerini, elimize ulaşan Yunus Emre Divanları’nda arayan Başgöz, şu günlerde yeni bir nüshanın bulunduğunu işitse yine ne heyecanla kollarını sıvardı kim bilir. Evet, taze güzel haber: Doç. Dr. Himmet Büke’nin Vatikan Arşivi’nde tespit ettiği yeni Yunus Emre Divanı nüshası 1629’da yazılmış, içerdiği iki yüze yakın şiir, eski Anadolu Türkçesinde söylenirken arkaik öğeler de barındırmakta.

DİL DEVRİMCİSİ

Dosyada Faruk Duman ise Anadolu’da kıyımın, yoksulluğun, bey, Moğol zulmünün hüküm sürdüğü çağda, Farsça yazı diline rağmen Yunus’un halkın konuştuğu Türkçe, Yunus gibi bir şairi yaratabilecek bir dil ile yazdığını, şiirinin metinler arası da olabilen göndermeler içerdiğini söylemekte. Seyyit Nezir’in Yunus’taki insan ve tanrı, kulluk, isyan, birlik aşkı, kendini bilmek gibi meselelere kafa yorduğu, Yunus Emre’ye ilişkin söylenmiş kimi görüşlere koyduğu şerhler, onamalarla perçinlediği katmanlı yazısının başlığı için geleceğe çoktan kaldı dense yeridir: “Tarihin örsünde Türkçenin ipekten çekici”. Yunus’un düşünürlüğünün şairliğinden daha az bilinçle ele alındığını ifade eden Prof. Dr. Doğan Göçmen, ikilikten birliğe varmayı varlık nedeni gören Yunus’a Batı felsefesi ve Hegel’den yaklaşıyor. Yunus’un sırrında gizemin değil, püf noktasının peşine düşen Prof. Dr. Hakan Poyraz’a göre ise öyle zor çağda insanlığı birliğe arı duru Türkçe ile çağıran Yunus’un yaptığı, bir dil devrimi. Yunus’u, “Ben bir aceb ile geldüm kimse hâlüm bilmez benim” dizesindeki acaba ile karşılayan Prof. Dr. Ahmet İnam, “aceb”den gelen dört kavrama, aşk-söz-dost-gönül bağına göz atarak Yunus’un sunduğu “dost” odaklı dünyada, canında akıl donanımlı gönlünü geliştirebilmiş insanın Yunus’un duyduğu evrendeki kudreti aşk-sözle yaşayabileceğini öneriyor. Söz buraya gelince, okur, Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu’nun “bilim ve gönül” üstüne görüşlerine de bakmak isteyebilir. Kemal Ateş ise Türkçenin, 13. yüzyıldan günümüze gelişinin engellere dolu olduğunu, birçok sözcüğümüzü Yunus sayesinde kurtardığımızı belirtiyor. Okur yine Ateş’in yazısından sonra, “zengin” anlamına gelen, Yunus’un da kullandığı “bay(/bayan)” sözcüğüne farklı yaklaşmak isteyebilir. Sözcükleri doğru anlamlarını bilerek kullanmak düşüncelerimizi doğru inşa etmemizi sağlar, yaşam sanatına ulaşmamızı hızlandırır. Çağdaş estetik bilimi de zaten bunu önermekte. Yedi yüzyıl öncesinden çağdaş estetik felsefesine ulaşmış Yunusumuza selam olsun. Sanata evet.

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin, içsel motivasyonun ve cesaretinle çevrendeki insanları etkileyebilirsin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman. İnandığın projelere yönelmek, liderlik özelliklerini sergilemek için güçlü bir ardışıklık bulabilirsin. Aşk hayatında belirsizliklerden sıyrılmak, duygularını açıkça ifade etmek için cesaretini toplayabilirsin. İş hayatında ise yaratıcı fikirlerin dikkat çekebilir, bu fırsatı değerlendirmek için kararlılıkla adım atmalısın. Sağlığın konusunda ise kendine dikkat etmeyi unutma; zihinsel dinlenmeye ihtiyaç duyabilirsin. Sosyal ortamlarda yeni tanışmalar için Açık Fikir açıklığı ile yaklaşabilir, ilginç bağlantılar kurabilirsin. Bugün, kendine güvenin ve motivasyonun en yüksek seviyede, bu enerjiyi iyi değerlendir.

BOĞA BURCU YORUMU

Gün boyunca kararlılığın ve sabrının ön plana çıkacağı bir dönemdesin. Maddi konularla ilgili düşüncelerin yoğunlaşacak. Güçlü bir odaklanma ile hedeflerine ulaşma konusunda kendini motive hissedeceksin. Yakın çevrendeki insanlarla olan iletişimin önemli bir destekleyici faktör olacak. Farklı bakış açılarına açık olmak, sana yeni fırsatlar sunabilir. Duygusal anlamda da derinliklere inmeye hazır olduğun bir süreçten geçiyorsun. İlişkilerinde samimiyet ve bağlılık arayışında olacaksın. Ruh halini dengelemek adına doğayla daha fazla zaman geçirmen faydalı olabilir; huzur bulacak, içsel bir denge yakalayacaksın. Bugün, kendine olan güvenin sana yeni kapılar açabilir. Geleceğe dair adımlar atmak için ilham verici bir atmosferdesin.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün zihnindeki fikirlerin özgürce dolaşmasına izin ver. Sosyal bağlantıların güçlenebilir ve çevrendeki insanlarla iletişimin oldukça akıcı hale gelebilir. Farklı bakış açılarıyla ufkunu genişletebilirsin; yeni projeler ya da yaratıcı çalışmalar için ilham bulman olası. Duygusal olarak daha açık ve samimi olman, bazı ilişkilerin derinleşmesine katkıda bulunabilir. Çevrendeki değişimlere duyarlı ol; yeni fırsatlar kapını çalabilir. Meraklı doğanı dinlendir, ancak dengeni korumaya dikkat et. Bugünün getirdiği enerjiyle, başkalarına ilham vermekten çekinme.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin yükseldiği bir dönemdesin. İçsel huzur arayışında, ailenle olan bağlarını güçlendirme arzusuyla dolabilirsin. Geçmişe dair anılar gün yüzüne çıkabilir, nostaljik düşüncelere dalabilirsin. Kendini koruma içgüdüsü ön planda; buna rağmen açılmanın ve duygularını paylaşmanın faydalı olacağı fırsatlar var. İş veya sosyal çevrendeki insanların düşüncelerine daha çok önem verebilir, destek arayışı içinde olabilirsin. Bu süreçte, sevgi dolu bir ortam yaratmak için çaba harcamak, hem sana hem de sevdiklerine iyi gelecektir. Anlayışlı ve duyarlı tutumun, etkileneceğin insanlarla güçlü bağlar kurmanı sağlayacak. Ayrıca, ruhsal olarak kendine zaman ayırmayı unutma; bu, içsel dengeni bulmana yardımcı olacak.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, içindeki yaratıcı enerjiyi ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme isteğin artarken, çevrendeki insanlara ilham verecek projelere yönelmeye eğilimsin. Sosyal çevrende dikkat çekici bir karizma sergileyebilirsin; bu, ilişkilerini güçlendirmen için fırsatlar sunacak. Venus'ün etkisiyle, sanatsal yeteneklerini geliştirmek için yeni bir hobiye yönelmek isteyebilirsin. Duygusal anlamda, sevdiklerinle olan bağların daha derinleşecek, paylaşımlarınız güçlenecek. Ancak, hayatında dengeyi sağlamaya çalışmalısın; kendine ve başkalarına karşı zaman zaman fazla cömert olabilirsin. İş hayatında yaratıcı çözümler bulma yeteneğin sayesinde belli bir başarı elde etme şansın yüksek. Korkularını bir kenara bırak ve kendine güvenle ilerle, bu sayede yeni kapılar aralayabilirsin. Bugün, kendini en iyi versiyonunla ortaya koyabilmen için gereken tüm koşullar var.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün, detaylara olan hassasiyetin ve mükemmeliyetçi yaklaşımın ön planda. Günlük aktivitelerinde daha fazla organize olma ihtiyacı hissedebilirsin. Özellikle iş ve sorumluluklarınla ilgili konularda titiz davranman, başarılarını artırabilir. İletişimlerde dikkatli olmalısın; başkalarının eleştirilerine karşı daha açık ve sabırlı olman faydalı olacak. Sağlığınla ilgilenmeye yönelik kararlar alabilir, belki de yeni bir rutine geçmek isteyebilirsin. Cömertçe sunduğun öneriler ya da yardımlar, çevrendeki insanlarla ilişkilerini güçlendirecektir. Kendine yön vermek yerine, içsel hislerine güvenerek ilerlemek sana büyük fayda sağlayabilir. Kendi sınırların ve ihtiyaçların konusunda daha net olman gerektiği bir dönemdesin. Yaratıcılığını kullanabileceğin alanlarda ilham bulabilir, projelerini hayata geçirmek için bir adım atabilirsin.

TERAZİ BURCU YORUMU

Huzur dolu bir gün seni bekliyor; ilişkilerde uyum arayışına düşebilirsin, bu durumda açık iletişim çok önemli. Sosyal ortamlarında dikkat çekeceksin, çevrendekilerle olan bazı tartışmalar yaratıcılığını ön plana çıkaracak. Estetik duyarlılığın artmış durumda, sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir zaman. Kendine olan güvenin artacak; belki de yeni bir davranış biçimi geliştirebilirsin. Duygusal olarak denge arayışın, içsel huzuru bulmana yardımcı olacak. Zaman zaman kararsızlıklara kapılabilirsin, bu yüzden iç sesini dinlemeyi unutma. Sevdiklerinle plan yapma isteği içindesin; romantik bir sürpriz, kalbini ısıtacak. Günlük rutininde ufak değişiklikler yapmak, motivasyonunu arttıracak.

AKREP BURCU YORUMU

Derin duyguların ve gizemli düşüncelerin ön planda olduğu bir dönemdesin. Sırların, içsel keşiflerin ve tutku dolu anların seni saracağı bu süreçte, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin de gün yüzüne çıkacak. Üzerinde biriken sıkıntıları açığa çıkarmak için uygun bir zaman. Birinin hislerine yoğunlaşabilirsin, bu da duygusal yoğunluk yaratabilir. Kendinle barışmak ve geçmişle hesaplaşmak, ruhsal olarak hafiflemeni sağlayacak. İş ve kariyer konusunda daha hırslı ve kararlı olabilirsin; hedeflerine ulaşma konusunda şansın artıyor. Ancak, birlikte çalıştığın insanlarla olan iletişimine dikkat etmelisin. Göz önünde olmayan şeyler, derin bir alanda gelişiyor ve bu da sana evrimsel bir deneyim sunabilir. İçsel sezgilerin açık olacak, bu yüzden hislerine güvenerek önemli kararlar alabilirsin.

YAY BURCU YORUMU

Bugün serüvene dair bir çağrı hissediyorsun, yeni deneyimlere açık olman gereken bir dönemdesin. İletişim becerilerin artacak, çevrendeki insanlarla derin bağlar kurma fırsatları yakalayacaksın. Kendini ifade etme isteğin artarken, yaratıcılığını en üst düzeye çıkarabilirsin. Aşk hayatında cesur adımlar atmak için uygun bir zaman; hislerini açıkça belirtmekten çekinme. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; başkalarının düşüncelerine fazla odaklanmamalısın. İçsel sesine güven, yolunu bulmana yardımcı olacaktır. Finansal konularda dikkati elden bırakmamalı, ani harcamalardan kaçınmalısın. Genel olarak, özgürlük ve keşif arayışın öne çıkıyor. Kendine güven ve fırsatları değerlendirmek için harekete geç!

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, hedeflerine odaklanman için güçlü bir motivasyon hissedebilirsin. Yoğun çalışma temposu, başarıya giden yolda seni destekleyecek. Disiplin ve kararlılıkla ilerlemen, başkalarının dikkatini çekecek. İş ilişkilerinde güçlü bağlar kurma fırsatları doğabilir; ekibinle daha uyumlu çalışmak, projelerin hızlanmasını sağlayabilir. Mali konularda dikkatli olman gereken bir gün. Yapıcı bir analiz yaparak harcamalarını gözden geçirmen, beklenmedik masraflardan korunmanı sağlayacak. Kişisel ilişkilerde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin; açık iletişim, kalbinin sesini duyurur. Kendine güven, bu süreçte en büyük destekçin olacak. Akşam saatlerinde kendini dinlendirme ve hobilerine zaman ayırma fırsatın doğabilir. Bu, moral ve motivasyonunu yeniden canlandıracak.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, kendinizi oldukça yaratıcı ve özgür hissettiğiniz bir dönemdesiniz. Farklı bakış açıları ve yenilikçi düşünceler geliştirmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenizle yapacağınız etkileşimler, ilham verici ve heyecan dolu olabilir. Amaçlarınıza ulaşmak için özgün bir yol bulabilir, oldukça sıra dışı fikirlerle çevrenizi etkileyebilirsiniz.Sizdeki enerji, toplumsal konularda ve kendi inançlarınızda dönüşüm yaratma isteğiyle dolup taşıyor. Sizi kısıtlayan kalıpları kırmak isteyebilir ve bu çerçeve dışı düşünme biçimi sayesinde yeni fırsatlar ortaya çıkabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine açık olmak da önemli. Duygusal olarak, ilginizi çeken konular üzerinde derinlemesine düşünmek isteyebilir, özgür düşüncenizin peşinden gitmek için cesaret bulabilirsiniz.Özellikle arkadaşlık ilişkilerinde, açık iletişim ve empati kurma beceriniz sayesinde güçlü bağlar kuracak, belki de gizli kalmış hislerinizi paylaşma fırsatı yakalayacaksınız. Bugün kendinizi iyi ifade etmenin yollarını bulabilir, kişisel gelişiminiz için önemli adımlar atma fırsatını değerlendirebilirsiniz.

BALIK BURCU YORUMU

Hayal gücünün sınırlarını zorladığın, yaratıcı düşüncelerinle başkalarına ilham verebileceğin bir dönemdesin. İçsel sezgilerin güçlü, bu sayede çevrendeki olaylara farklı bir perspektiften yaklaşabilirsin. Belirsizlik hissi taşımadan, derin duygularını ifade etme dürtüsünü takip ettiğin anlar seni cesaretlendirecek. İlişkilerde daha samimi ve açık olma isteği içinde bulabilirsin kendini; bu, bağlarını güçlendirecek. Kendine zaman ayırmayı unutma. Özellikle meditasyon veya doğada zaman geçirme gibi aktiviteler ruhsal yenilenmene katkı sağlayacak. İçindeki yaratıcılığı beslemek için yeni hobiler denemek veya sanatsal bir projeye yönelmek harika bir fikir. Duygusal derinliklere inmekten kaçmamalı, hislerine kulak vermelisin.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM