1
Efes antik kenti kazıları başta olmak üzere Ege arkeolojisi ve sanat tarihi araştırmalarında büyük emeği bulunan Dr. Anton Bammer önceki gün 90 yaşında yaşamını yitirdi. Efes arkeoloji kazılarında, antik çağ mimarisinde birçok anıtsal sunağın öncüsü olarak kabul edilen Artemision Sunağı’nın keşfine imza atan ve Artemis Tapınağı hakkında üç kitap yayımlayan Bammer, 1970’den beri Selçuk’un fahri hemşerisiydi. Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün yanı sıra 1999’dan beri de Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün asli üyesiydi. Ayrıca Arkeoloji ve Sanat Yayınları’nın danışma kurulunda olan Bammer, aramızdan ayrılana kadar yaşamını Viyana ile Selçuk’ta sürdürdü. Kariyerinin büyük bir bölümünü ise Türkiye’deki bilimsel çalışmalara adamış ve araştırmalarıyla Türkiye’nin uluslararası alanda arkeolojik açıdan tanıtılmasına da katkıda bulunan Bammer’in ölümünü arkeolog- editör Nezih Başgelen’den öğrendik. Birlikte çalışmalara imza atan Başgelen ile Dr. Anton Bammer’in Ege arkeolojisi ve Efes kazılarındaki rolünü ve yaşamını konuştuk.
Dr. Anton Bammer yaşamını bilime ve arkeolojiye adamış biri. Siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
1895 yılında Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nce başlatılan ve günümüzde de sürdürülen kazı ve araştırmalarla Efes antik kentinin önemli bir bölümü gün ışığına çıkarıldı. Otto Benndorf’un (1838-1907) başkanlığında 1895’te başlayan kazılardan bugüne arkeoloji dünyasının önde gelen pek çok ismi Efes projelerinde görev aldı. Bunlar içinde, 1965 yılında Artemision’un sunağını bulan Dr. Anton Bammer, tüm yaşamını Efes’le özdeşleştirmiş çok değerli bir araştırmacı.
Bammer’ın Efes antik kentinde yaptığı en önemli projesi nedir?
Efes’teki ilk önemli projesi, buradaki “Memmius Anıtı’’nın ayağa kaldırılması sırasındaki teori ve uygulama alanındaki çalışmalarıdır. Bammer daha sonraki çalışmalarını Efes’teki arkeolojik araştırmaları başlatan efsanevi anıta, “Artemision” olarak adlandırılan Artemis Tapınağı’na adadı. Bammer’in bu alandaki ilk başarısı, uzun süre boyunca yeri tespit edilememiş olan tapınak sunağını 1965 yılında keşfetmiş olması. Birkaç yıl sonra, sunağa ait temellerin bütünüyle ortaya çıkarılması amacıyla burada kazılara başlamış ve uzun yıllar titizlikle sürdürmüştür. Ortaya çıkardığı kalıntılarla, antik çağ mimarisinde birçok anıtsal sunağın öncüsü olarak kabul edilen Artemision Sunağı’nın, Arkaik çağlardan beri var olduğu ve MÖ. 4. yüzyılda görkemli bir şekilde yeniden inşa edildiği anlaşılmıştı.
Bammer’ın çalışmaları tarihe önemli keşifler olarak yazıldı diyebilir miyiz?
Artemis Tapınağı’ndaki kazılarını her yıl devam ettiren Bammer, 1973 yılında Hekatompedos’u da keşfederek altar ve tapınak arasındaki alanı araştırmaya başladı. Efes’teki kazılarda geçici olarak kazı yardımcı direktörlüğü ve diğer meslektaşları ile birlikte kazı direktörlüğü de yaptı. “Artemis Tapınağı’nın merkezi tabanı” olarak adlandırılan yerde heyecan verici keşifler yapıldı ve bunun yanı sıra tapınağın erken dönem tarihine ait olup 2. bin yıla kadar geri giden kalıntılar kazılarak ortaya çıkarıldı. Bu bölgede bulunan ve İyon uygarlığının en eski örneği kabul edilen bir erken dönem Peripteros’unun keşfi, önemli bir başarı.
Anton Bammer, Artemis Tapınağı hakkında üç kitap yayımladı, sizde bu kitaplarda çalışmalar yaptınız? Kitaplardan bahsedebilir miyiz?
Die Architektur des Jüngeren Artemision von Ephesos (Wiesbaden 1972); Das Heiligtum der Artemis von Ephesos (Graz 1984) ve Das Artemision von Ephesos (Mainz 1996, Ulrike Muss ile birlikte). Artemis Tapınağı Sunağı’ndaki kazı ve araştırmalarının sonuçlarını Der Altar des Artemisions von Ephesos adlı eserde 2001’de Viyana’da Ulrike Muss ve Mustafa Büyükkolancı ile birlikte yayımladı. 1988’de basılan Ephesos Stadt and Fluß und Meer adlı kitabında Bammer, Efes ve çevresini “Yeni Arkeoloji” metodu ile yorumlamaya çalıştı. Anton Bammer sadece Efes değil, aynı zamanda klasik arkeolojiyi ilgilendiren çeşitli konular üzerinde de çalıştı. Türkiye ve Yunanistan’da yaptığı seyahatler sırasında geleneksel eski ahşap evleri incelemiş ve 1982 yayımlanan kitabında, bu yapıların ardındaki saklı felsefeyi irdelemeye çalışmıştı (Wohnen im Vergänglichen, Graz 1982). Ayrıca klasik ve ölümsüz taş mimari üzerine de eserleri bulunuyor: Architektur und Dialektik (Mimari ve Diyalektik) ve Die Zähmung des Raumes (Mekanın Evcilleştirilmesi). Bir başka kitabı da Die Rückkehr des Klassischen in die Levante’dir (Klasiklerin Levant’a Geri Dönüşü), Mainz, Zabern 2001.
Yukarı Avusturya’da 1934 yılında doğan Anton Bammer, gençlik yıllarını Linz yakınlarında, Tuna Nehri kıyılarında geçirmiş, 1953 ve 1958 yılları arasında Viyana Teknik Üniversitesi’nde mimarlık eğitimi aldıktan sonra üç yıl mimarlık yapmış. Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nde göreve başladığı 1961 yılından bugüne kesintisiz olarak Efes kazı ekibinin daimi üyesi olmuştu. Bunun haricinde jeofizik okumuş ve Efes’in tuğla mimarisi üzerine hazırladığı arkeomagnetik alandaki teziyle doktorluk derecesine yükselmişti. Ayrıca Herbert Boeckl’in öğrencisi olarak bir dönem Viyana Sanat Akademisi’nde ressamlık eğitimi de almıştı.
Bugün enerjinin yüksek olması, yeni başlangıçlara adım atma cesareti verebilir. İçsel motivasyonun artmasıyla birlikte, hedeflerine odaklanmak için harika bir fırsat var. Özgüvenin tavan yaparken, çevrendeki insanlara ilham verme potansiyelin de yüksek. Ancak ani kararlar almaktan kaçınmalı ve duygusal tepkilerini kontrol etmeye özen göstermelisin.Sosyal ilişkilerde daha aktif bir rol üstlenmek isteğe dönüşebilir. Arkadaşlarınla bir araya gelmek, ortak projelerde yer almak ve topluluk içinde sesini yükseltmek için ideal bir gün. Ancak, mevcut durumunu göz önünde bulundurarak, duygu ve düşüncelerini paylaşırken dikkatli olman faydalı olacaktır.Aşk hayatında tutku ve heyecan ön plana çıkabilir. Var olan ilişkinde daha derin bağlar kurma arzusu doğarken, tek başınalysan yeni flörtlere açık olmalısın. Kendine güvendiğin sürece, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için adımlar atabilirsin. Bugün, duygularını serbest bırakarak özgür hissetmenin tam zamanı.
Bugün sabah saatlerinde, içsel bir huzur arayışına gireceksin. Bazen hayata daha derin bir bakış açısıyla yaklaşmak gerekiyor. Aşk hayatında, sevdiğin kişiyle olan iletişimin derinleşebilir, önemli bir sohbet gerçekleştirebilirsin. Duygusal bağlar güçleniyor ve bu da ilişkinin sağlamlaşmasına katkıda bulunuyor.İş ve kariyer alanında, yaratıcılığını ön plana çıkarmak için uygun bir gün. Farklı fikirler geliştirerek, ekibin içinde kendini daha gösterişli bir şekilde ifade edebilirsin. Hatta iş arkadaşların da bu yeteneğini takdir edebilir. Yeni projelere başlamak veya mevcut işinle ilgili yenilikler yapmak için kuvvetli bir motivasyona sahip olacaksın.Finansal konulara dikkat etmelisin; harcamalarına yönelik daha temkinli olman önemli. Gereksiz harcamalardan kaçınarak, tasarruf yapmaya odaklanabilirsin. Bugün, kendine kısa bir zaman ayırarak meditasyon veya doğa yürüyüşü yapmak, zihnindeki karmaşayı dağıtabilir. Bu sayede daha net düşüncelere ulaşabilirsin. Sağlığını ihmal etmemek için dengeli beslenme ve düzenli egzersize önem vermelisin. Kendine olan güvenin artarken, çevrenle olan ilişkilerin de güçlenecek.
Düşüncelerinin akışkanlığı ve merak duygusunun ön planda olduğu bir gün. Sosyal etkileşimlerin artabilir. Yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla derin sohbetler yapmak için harika bir fırsat. Zihnindeki projeler için ilham bulabilirsin; yaratıcılığını serbest bıraktığın anlar, sürpriz sonuçlar doğurabilir. Duygusal olarak, içsel karmaşaları çözmek için kendine bir alan tanı; sakin bir zihinle düşünmek sana çok şey katacak. Unutma, bazen durmak ve nefes almak, en iyi adım olabilir. İletişimde kibar olman, istemeden de olsa kırıcı olmanı engelleyecek. Kendine güvenmeyi ihmal etme; sezgilerin bu dönemde sana rehberlik edebilir.
Duygusallık ve hassasiyet bugün ön planda. Sevdiklerinle olan bağlarını derinleştirmek için iyi bir zaman. İletişim konusunda samimi ve açık olmalısın; bu, çatışmaların üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Yine de, dış dünyadaki kaostan biraz uzaklaşmak, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır. Belirsizlikler karşısında sakin kalmayı başardığında, yeni fırsatların kapını çaldığını göreceksin. Kendine güvenini artırmak ve hedeflerine yönelik adımlar atmak için cesur olmalısın. Özen gösterdiğin bir projede ilerleme kaydedebilirsin, ancak gereksiz distraksiyonlardan kaçınmalısın. Kendine ayıracağın zaman, ruhsal ve fiziksel sağlığın için büyük önem taşıyor.
Güne enerjik ve kararlı bir başlangıç yapıyorsun. Kendine güvenin artıyor, bu da çevrendekiler üzerinde pozitif bir etki yaratıyor. İletişim becerilerin ön planda; sosyal çevrende kendini ifade etme konusunda başarılı olabilirsin. Liderlik özelliklerinle dikkat çekebilirsin, grup projelerinde sembolik bir öncü olman muhtemel. Duygusal ilişkilerde daha açık ve samimi olmalısın, hislerini paylaşmak seni özgürleştirecek. Ancak dikkatli ol; bazı durumlarda egonun devreye girmesi, ilişkilerini zedeleyebilir. Bu dönemde yaratıcılık ve sanatsal faaliyetler için harika bir zaman, hobilerine yönelmek ruhunu canlandıracak. Karşına çıkan fırsatları değerlendirirken cesur olmalısın; bu, hayatında olumlu değişimlere kapı aralayabilir. Maddi konularda temkinli olman faydalı olacak. Ani harcamalar yapmak yerine, bütçe planlaması yaparak geleceği daha güvenli hale getirebilirsin. Sağlık konusunda ise, ruhsal dengeyi sağlamak adına meditasyon veya yoga gibi sakinleştirici aktiviteler önerilir. İçsel huzurunu bulmak, günlük yaşamında sana büyük katkılar sunacak.
Bugün çevrendeki detaylara odaklanma isteği ön planda olabilir. Küçük eksiklikler ya da aksaklıklar seni rahatsız edebilir; bu nedenle mükemmeliyetçi yaklaşımın etkisiyle daha fazla eleştirel olabilirsin. İş veya kişisel projelerinle ilgili hırslı bir tutum sergilemek, belirlediğin hedeflere ulaşmanı kolaylaştırabilir. Ani gelişmelerle karşılaşabilirsin; planlarını bir kenara bırakıp esneklik göstermekte fayda var. İletişim alanında daha açık ve net olman, ilişkilerine olumlu bir yansıma yapabilir. Sağlığına dikkat etmeyi unutmamalısın; dinlenmek ve bedenine iyi bakmak önem taşıyor. Günün sonunda, yaptığın çalışmaların karşılığını alabileceğin bir döneme girmiş olacaksın; bu yüzden sabırlı ol.
Dengelerin kurulması, ilişkilerde uyum sağlanması ve sosyal ortamlarda aktif olma konusunda ön plana çıkıyorsun. Bugün sevdiklerinle birlikte keyifli anlar yaşama olanağı bulabilirsin. Fikirlerin ve düşüncelerin etrafındakileri etkileyebilir; bu nedenle iletişimde dikkatli olmanda fayda var. Yaratıcı projelere yönelmek için ilham dolu bir dönemdesin. İçsel huzurunu bulmanın yollarını ararken, kendini ifade etme biçimlerinle başkalarını etkileme gücüne sahipsin. Önemli kararlar almak için acele etme; biraz daha gözlem yaparak durumu değerlendirmen avantaj sağlayabilir. Hayatında dengeyi korumak, hedeflerine ulaşmana yardımcı olacak. Kendi ihtiyaçlarını ön plana çıkarırken, başkalarını da unutma. Harika bir denge kurman, tüm ilişkilerine pozitif bir etki yaratacak.
Gizli kalmış duygular yüzeye çıkabilir, içsel bir keşif yolculuğuna çıkabilirsiniz. Bu süreçte, yakın ilişkilerdeki derin bağları yeniden değerlendirmek için harika bir zaman. Duygusal yoğunluğun artmasıyla birlikte, bazı kararlara cesaretle yaklaşmanız gerekebilir. Kendinizi ifade etmenin yollarını bulmak, gizli hislerinizi paylaşma cesareti göstermeniz önem kazanabilir. İş yaşamında sürpriz gelişmeler söz konusu olabilir; yenilikçi fikirleriniz dikkat çekebilir. Kendi iç dünyanıza yönelmek, ruhsal olarak yenilenmek için de kaynaklar arayın. Bu dönemde sezgilerinizin gücüne güvenmek, kararlarda daha net olmanıza yardımcı olacaktır. Özgürlüğe giden yol, kendi içsel sınırlarınızı aşmaktan geçiyor. Kendinize karşı dürüst olmaktan çekinmeyin; dönüşüm süreçleri hayatınıza tazelik getirecek.
Yeni maceralara atılma arzusu içindesin. Kendini özgürce ifade etmek için fırsatlar arayabilirsin. Bugün, ilham verici insanlarla bir araya gelmek, zihin açıcı sohbetler yapmak için ideal bir zaman. Seyahat planları yapma heyecanı seni sarmalayabilir. Akşam saatlerinde, ruh hali ve zihin dinginliği arayışında meditasyon veya yoga gibi aktiviteler faydalı olabilir. İçsel huzurun, kabuğundan sıyrılarak yaşamına pozitif enerjiler taşıyacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerde empati kurmak, iletişimini güçlendirecek ve kalp bağlarını kuvvetlendirecek. Açık fikirli ol ve yeni deneyimlere kapını arala!
Sorumluluk duygun daha fazla ön plana çıkıyor; kariyerle ilgili yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin. Planlı hareket etme kabiliyetin, başkalarını etkileyebilir. Özgüvenin artacak, ancak aşırı titizliğin bazı ilişkilerinde gerginlik yaratabilir. Aile içinde paylaşım ve destek, sana gereken duygusal dengeyi sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına dikkat etmekte fayda var; biraz kendine zaman ayırmalısın. Bugün, ilişkilerdeki uyumu korumak için empati yapman önem taşıyor. Yaratıcılığını kullanarak, sıkıcı görünen olaylara farklı bir perspektiften yaklaşabilirsin.
Sıradanlıktan uzaklaşma isteği, yenilik arayışın içinde seni sarıp sarmalıyor. Varoluşsal sorgulamalar, düşündüklerinden daha derin bir boyutta yankılanabilir. Bugün, bağımsız hissetme ihtiyacı ön planda; mevcut ilişkilerdeki anlaşmazlıklar seni zihinsel olarak zorlayabilir. Ancak bu zorluklar, kendinle ve çevrenle olan bağlarını güçlendirme fırsatı sunabilecektir.Akılcı yaklaşımın ve analitik düşüncen, karışık durumları çözmende yardımcı olacak. İçinde bulunduğun sosyal çevre, ilginç fikirler alışverişine girmene olanak tanıyacak. Yaratıcı projelere yönelmek, ruhunu besleyecek; gözlemci tavrın, başkalarının bakış açılarını anlamana yardımcı olacak. Duygusal ihtiyaçlarının da dikkat gerektirdiğini unutma; kendinle barışık olmak, ruh halini dengeleyecek.Bugün, kişisel sınırlarını çizen çizgileri gözden geçir; özgürlük arayışında dengeyi bulmak, mutluluğunu artıracak. Yenilikçi düşüncenle, çevrendekilere ilham verebilirsin; içindeki potansiyeli keşfetmek için cesur adımlar atmaya hazır ol.
Bugün içsel dünyana yönelmek ve duygusal derinliklere inmek için harika bir fırsat sunuluyor. Hayal gücün ve sezgilerin çok güçlü olabilir; bu nedenle, sanatsal veya yaratıcılıkla ilgili projelere odaklanmak sana ilham verebilir. Sosyal ilişkilerde, başkalarına karşı gösterdiğin anlayış ve empati, seni daha yakın ilişkilere yönlendirebilir. Ancak, aşırı duygusal yüklere karşı dikkatli olmalısın; başkalarının problem ve sıkıntılarını üzerine almaktan kaçın. Kendine zaman ayırmak ve ruhsal rahatlama yöntemlerine yönelmek, zihninde ve kalbinde denge sağlamak için gerekli olabilir. Akşam saatlerinde, ruhunu besleyen aktivitelerde bulunmak, kendini yenilenmiş hissetmeni sağlayabilir. Kendi sınırlarını belirlemek ve içsel ihtiyaçlarını göz önünde tutmak, seni daha güçlü kılacak. Unutma, bu dönem duygusal farkındalığını artırmak için bir çağrı; hislerini dinlemek, en iyi rehberin olabilir.
1
2
3
4
5
6
