1
Bazı kitaplar vardır, okudukça bir sonraki sayfayı merak ettiğiniz. Tıpkı bir kitap gibi insanlar vardır, konuştukça yeni bilgiler öğrendiğiniz, hayatı bir kitap gibi dediğiniz. Defalarca karşılaştığım ama daha önce uzun uzun sohbet etmeye fırsat bulamadığım Dilek Türker, inandığı değerlerden hiç vazgeçmemiş. Öyle lafı sözü gevelemeden, doğrudan söylüyor kimseden çekinmeden… Cesur kadın diyorum içimden. Çok hayatlara tanık olmuş, bizim hayran olduğumuz, yazar ve sanatçılarla güzel dostluklar kurmuş çok anı biriktirmiş. Ara Güler, Aziz Nesin, Muhsin Ertuğrul gibi…
26 Ekim’de Harbiye Açık Hava Sahnesi’nde çok uzun yıllardır sahnelediği “Mustafa Kemal’le Bin Gün – Latife” oyunu ile saat 20.00’de tiyatroseverlerle buluşacak.
Tüm gençleri bekliyor Türker, “Oyunumuza gençlerimizi, tüm tiyatroseverleri, Cumhuriyet severleri bayraklarıyla birlikte bekliyoruz. Gelin hep birlikte bu güzel haftada hem Cumhuriyet’imizin kuruluşunu kutlayalım, birlikte alkışlayalım, birlikte coşkuyu yaşayalım” diyor.
Ama özellikle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem imamoğlu’nu eşi ve çocuklarıyla oyuna beklediğini söylüyor sanatçı.
– 19 yıldır “Mustafa Kemal’le Bin Gün – Latife” oyununu sahneliyorsunuz. 26 Ekim’de tekrar sahnede olacaksınız, neden bu oyunu tekrar sahnede görmek istiyor seyirci?
Evet, 19 yıldır oynuyorum, o gün doğan çocuklar bugün 19 yaşında, unutturulmaya çalışılıyor ama her sene bu “Latife” oyunu isteniyor. Tabii daha çok CHP’li belediyeler istiyor sahnelenmesi. Bir seferinde ramazan ayında oyunu sahnelemiş ve bir grup türbanlıya oynamıştım. Hepsi oyunu ağlayarak ayakta alkışlamıştı. Böyle bir anım da var. Ben bunları yaşamış biriyim. Her gittiğim Anadolu’daki şehirde, başörtülü, başörtüsüz, genç ihtiyar, herkes ağlayarak boynuma sarılıyordu oyundan sonra. Büyük bir sevgi Atatürk sevgisi. Atatürk kendini kurban etmedi, kendini adadı ve asker olarak da başardı. Ben de şunu başarmak istiyorum. Yeniden buluşmak, yeniden anlatmak, anlatmalıyız Atatürk’ü…
– Atatürk’ün hangi yönünü göreceğiz oyunda?
Atatürk’ün insan tarafını göreceğiz. İnsan ilişkisini göreceğiz ama buradaki nezaketi, zarafeti, her hangi bir nezaketsizlik varsa, onun nasıl bir irade dışı yapıldığı ve bunun dışında altında ne kadar derin bir aşkın, sevginin olduğu, farklı aşklar olabileceğini, aşkın sadece hormonlarla idare edilen insan biyolojisindeki bir dönem içindeki bir olgu olmadığını, aşkın aynı zamanda bütün bir yaşamı anlamlamak, hayatla olan ilişkide sağlam durabilmek için en önemli enerji olduğunu, çünkü barış enerjisidir aşk aynı zamanda.
Üçüncü sayfa haberleri gibi aşağılık insan hallerini bırakıp o hakikaten insanı, insan olmaya yaraşır duyguyu kazandıran aşkı anlamak lazım, o aşk işte, Bekir Coşkun’un anlattığı gibi; doğa sevgisinde, hayvan sevgisinde, Cumhuriyet sevgisinde, “Biz bunların hepsine Atatürk diyoruz” diyor. Bayıldım yazısına, ağlayarak okudum.
– Peki, siz bu oyunu neden oynuyorsunuz?
İşte ben, bunları beraber tekrar tekrar yaşamak, toplu yani topluca dinlemek, topluca yeniden düşünmek, topluca yeniden sevinmek, topluca yeniden umut etmek için oynuyorum bu oyunu.
– Bizler oyunda Latife Hanım’ın Atatürk’e olan aşkını mı göreceğiz.
Benim Atatürk’e olan bağlılığım, sevgim, aşkım! İki tane erkeğe âşık oldum hayatım boyunca biri Nâzım Hikmet, biri Atatürk! Biri devlet adamı ve siyasetçi, yeniden kuran, öbürü de bütün duyguları ve düşünceleri insanoğlu adına yeniden güzelleyebilen. Şimdi dedim ki bu Latife de ben şunu anlatabilirim: Atatürk Türkiye’ye, milletine âşık! Kimse önüne geçemiyor. Latife Hanım’da Atatürk’e âşık, onun da önüne geçemiyor. Yani millet falan sonra önce Atatürk! Atatürk’e dokunmak, Atatürk’ü öpmek, Atatürk’e sarılmak… Ben bunu bir kadın olarak ele aldım. Latife Hanım bedel ödüyor, 22 -23 yaşında, beş dil biliyor, zaten kendi yaşadığı toplumun kültüründen çok farklı, çok Batı da yaşıyor. Ödediği bedel bana çok dramatik, trajik ve insan olarak ve kadın olarak müthiş geldi, yani bir paradoksun, bir çelişkinin o kadar büyük uç noktalarını hayatında yaşamış bir kişilik. Büyük bir aşk ve bir gençlik ve ondan mahrum kalıp, 49 yıl susmak ve cinsinin özelliğini yok ederek, ona bağlı ve saygıyı koruyarak yaşamını sürdürmek. İşte o bedel de bir aşkın ne kadar büyük olduğunu anlatıyordu, bu beni çok etkiledi.
– Bu yıl Tiyatro Ayna olarak, Nâzım Hikmet oyununuz da var.
Evet, iki tane oyunum var biri de “Mutlu ol Nâzım” bu seneki projem o, devlet yine yardım vermedi, destek vermedi. Ataol Behramoğlu yazdı, Vera Tulyakova, 23 sene evvel sahneye koydu. Son 17 senedir iki üç defa oynadı. Yani yeniden yapılacak şeyler var, Osman Şengezer yapmıştı dekorlarını…
– Bunca yıl hiç yılmadan devlet desteği olmadan devam ediyorsunuz. Ne için, kim için…
Varlığımı tabii ki böyle besliyorum. Kendi çıkarım için yapıyorum. Ben kimin için yapıyorum. Kendim için bir şey istiyorsam namerdim lafı yok kardeşim öyle bir şey, ben vallahi kendim için istiyorum önce… Önce kendim için istiyorum, para pul değil, özgürlük, barış, demokrasi istiyorum. Şiirler söyleyelim, şarkılar söyleyelim, yazalım, heykeller yapalım, resim yapalım. Sanatın bütün dallarından önemli insanlarla dostluğum oldu ve var hâlâ…
(Mesela Muzaffer Akyol, Ertuğrul Ateş, Selim Turan, Avni Arbaş…..)
– Açıkhavadaki oyuna kimler gelsin istersiniz öncelikle, samimiyetle söyleyin. Çünkü fark ettim ki bilet fiyatı çok düşük diğer oyunlara göre…
Gençleri görmeyi çok isterim. Ben gençlerin çok güzel şeyler yapacağına inanıyorum ülke için. Evet doğru tespit etmişsiniz, sırf gençler gelsin diye bilet fiyatını 20 TL yaptım.
Bir de İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nu, eşi ve çocuklarıyla oyunda görmek isterim.
Marşlar söyleyeceğiz, beraber ağlayacağız, beraber güleceğiz, beraber ibadet edeceğiz. Bizim ibadetimiz o hayallerimiz, cumhuriyet değerlerinin üzerinden, o Atatürk’ün getirdiği ışık yolundan yürüyerek, üstüne koya koya bütün bu karanlıkları, çirkinlikleri, bu vakıfları, ırzına geçilen çocukları, üç yaşında başörtüsü içinde, bilmedikleri bir dilde, bilmedikleri dünyaları ezberletilen çocukları, İslam dinin o derin felsefesinin asla anlaşılamayacağı, birtakım kuruluşları ve soygun düzeninin biteceğini, var olmayacağını bu hastalıkları GATA Başhekimlerinin, o entarili adamların, sonunun zaten gelmiş olduğunu…
– Açık yürekli ve cesursunuz, tüm bu söylediklerinizi toplum içinde de söylediğinizi, haksızlığa karşı çıktığınızı biliyoruz. Siz sanat politiktir yani muhaliftir diyen sanatçılardansınız…
Sanat muhaliftir ve sanat politiktir, evet.
– Neden?
Sanat en samimi en masum muhaliftir, çünkü iktidar olmak gibi bir derdi yoktur. Sanat muhaliftir ve muhalif olmazsa bir şeye yaramaz. (Namusuyla, zekâsıyla kazanana bir lafımız yok) Muhalefeti ben yapacağım “kral çıplak” diyeceğim. Bunu benim elimden alamazsınız.
Ama şunu da söylemem gerekir; İmamoğlu bir umut yeşertti ben de. İktidara gelmeden önce The Marmara’da yapılan seçim konuşmasında beraberdik ve bende şöyle bir şey demiştim. İlk defa umutlandım, ilk defa Atatürk’ten sonra bir siyasetçi çıktı, kültür politikasıyla ilgili düşünceleri olduğunu söyledi, yapmak istediği projeler olduğunu, sanatçılarla birlikte olmak
istediğini söyledi çok umut verdi bana.
– Umudunuzu hiç yitirmiyorsunuz?
Nâzım Hikmet’in dedigi gibi: Yok, öyle; umutları yitirip karanlıkta savrulmak… Unutma; aynı gökyüzü altında, bir direniştir yaşamak…
Demek istediğim şu: Bugün yapılacak şey öyle oraya buraya savrulmak değil arkadaşlar, bunu siyaset içerisindeki ve medyadaki arkadaşlara da söylüyorum. Bu genlerinde bu ülkenin, aynı zamanda bir sürü aydının geni var. Yani aydınlar yıllarca kesildi, hapse atıldı çürütüldü, eziyet gördü. Bizim gibi ucundan bir şeyler, ben kendimi aydın sayıyorum doğrusu, bu evi nasıl idare edeceğiz telaşımızın dışında, devam edebiliriz çünkü ben Uğur Mumcu’lara, Bahriye Üçok’lara Aziz Nesin’lere, onlara vazgeçtim diyemem zaten onlar hep arkamda duruyorlar.
Hakkımız yok, aynı gökyüzü altında bir direniştir yaşamak, çok büyük ve çok anlamlı ve çok güçlü bir kavram, biz yaşamak için direneceğiz. Nasıl yaşamak? Sevgiyle yaşamak, barış için yaşamak, anlatmak, anlamayanlara, ötekileştirenlere kindarlara! Kindarlara ve kinci dincilere, anlatmak! Anlamazlarsa da anlatmaya devam etmek, anlamazlarsa varlığımızı göstererek, üretimlerimizi gerçekleştirerek, anlatmak, sonunda anlaşılacaktır, bu umudu asla kaybetmemek gerek.
Bugün cesaretin ve kararlılığın en ön planda olacak. Yeni projelere başlamak veya var olan işlerinin üzerine gitmek için mükemmel bir zaman. İçsel motivasyonunu güçlendirmenin yanı sıra cesaretinle etrafındakilere de ilham verebilirsin. Ancak aceleci davranmamaya dikkat et; bazı detayları gözden kaçırman mümkün. İletişiminde samimi ve açık olmalısın; bu, başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirebilir. Özel hayatında ise sürprizlerle karşılaşabilirsin. Duygularını ifade etmekten çekinme, bu anları derinlemesine yaşamak senin için faydalı olacak. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma; kendine vakit ayırmak, zihin ve ruh sağlığını dengede tutmanda önemli bir rol oynayacak.
Mükemmel bir denge arayışı içindesin. İçsel huzuru sağlamak için çevrendeki insanlarla iletişimde dikkatli olmalısın. Anlık kararlardan kaçınmak, sana uzun vadede fayda sağlayacak. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirip geleceğe yönelik sağlam adımlar atmak önemli. Aşk hayatında ise samimiyet ön planda; hislerini açıklıkla ifade etmekten çekinme. Özellikle duygusal bağların derinleştiği bir süreçtesin. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğayla bir araya gelmek, ruhsal tazelenmeni sağlayacak. Yaratıcılığını ortaya koymak için ilham dolu bir gün seni bekliyor. İhtiyaç duyduğun dinginliği sağlamak, kişisel gelişimine katkıda bulunacak. Kendi sınırlarını çizmekten çekinme.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak, sosyal çevrenle etkileşimde bulunmak sana enerji verecek. Fikirlerin, başkaları üzerinde ilham yaratabilir. Karşılaştığın yenilikler, merakını artıracak ve öğrenmeye açık bir yapıda olacaksın. Ancak yüzeysel tartışmalara kapılmadan derinlemesine bağlantılar kurmayı hedefle. Ayrıca, mantığını kullanarak çözemediğin bir sorunu aydınlığa kavuşturma şansın var. Esnek mental yapın, beklenmedik durumlara uyum sağlamanda sana yardımcı olacak. Kısa seyahatler ya da yeni insanlarla tanışma fırsatları gündeme gelebilir, bunları değerlendirmeyi unutma. İletişiminde açık ve net olman, yanlış anlamaları önleyecektir.
Duygusal derinliklere ve içsel huzura odaklanacağın bir gün. Aile ve sevdiklerinle olan ilişkilerin, sıcak ve samimi bir şekilde ön planda olacak. Geçmişteki anıları yâd etmek, ruhuna iyi gelecek. Kendini koruma ihtiyacı hissettiğin anlar olabilir; bu duygulara saygı göster. Güvendiğin kişilere açılmak, iletişimi güçlendirebilir. Düşüncelerinde beliren şüpheleri, sezgilerinle aşabilirsin. Yaratıcılığının taçlandığı anlarda, sanatsal faaliyetlere yönelebilir, içsel dünyanı dışa vurmanın yollarını arayabilirsin. Kendini çok fazla sorgulamaktan kaçın, ruh halin dalgalı olabilir; sakin kalmakta fayda var. Bir an için durup nefes almak, içsel dengeyi yeniden bulmana yardımcı olacak. Alışıldık düzeninden çıkarak, yeniliklere açık olma zamanın geldi. Bu süreç, hayatında olumlu bir dönüşüm yaratabilir.
Bugün, içsel güç ve yaratıcılığını ortaya çıkarma fırsatları ile dolu. Kendine güvenin artarken, sosyal ilişkilerinde de belirgin bir öne çıkış gözlemleniyor. Yeteneklerinle dikkat çekebilir, başkalarına ilham verebilirsin. İş veya sanatsal projelerde liderlik yapmayı tercih edebilir, cesur adımlar atabilirsin. Kalabalıklar içinde parlamanın yanı sıra, en yakınlarınla olan bağlar da derinleşiyor; onlarla geçireceğin zaman, duygu ve düşüncelerini paylaşmana olanak tanıyacak. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta; aşırı gurur veya benmerkezcilik, ilişkilerini zorlayabilir. Duygularını dengelemeye çalışmalısın. Kendinle ilgili yenilikçi fikirler geliştirmek için güzel bir dönemdesin; bu enerjiyi, hayatına katmayı unutma. Kendi içsel ateşini beslemek ve hayallerinin peşinden koşmak konusunda kararlılığını korumak, bu dönemde en büyük güç kaynağın olacak.
Analitik düşüncelerin öne çıkacak, detaylara karşı duyarlılığın artacak. Bugün, hayata karşı eleştirel bir bakış açısı geliştirebilir, olayları derinlemesine inceleme fırsatı bulabilirsin. Gün içerisinde karşılaşacağın bazı durumlar, seni bazı konularda daha disiplinli olmaya yönlendirebilir. İletişim kurarken dikkatli ol, zira söylemlerinin yanlış anlaşılmasına sebep olabilirsin. Kendine güven, uğraşların karşılığını almak için doğru adımları at. Sosyal çevrende de, insanlar senin fikir ve önerilerine değer verecek; onları etkileme şansın yüksek. Ancak, başkalarının sorunlarına müdahil olurken sınırlarını belirlemeyi unutma, kendi enerji dengen önemlidir. İş veya günlük rutinlerinde ufak değişiklikler yapmak, motivasyonunu artırabilir. Sadece dışarıdaki değil, kendindeki küçük detaylara da dikkat et; sağlığın için atacağın adımlar çok önemli. Gözlemlerini değerlendirirken kendine karşı nazik olmayı unutma, bu, seni daha huzurlu bir süreçte ilerletir.
Bugün, ilişkiler ve sosyal etkileşimler ön planda olacak. Karşındaki insanlarla olan iletişimin, denge arayışın ve uzlaşma isteğin, hoş bir ortam yaratmana yardımcı olabilir. Ancak bazı durumlarda başkalarının beklentileriyle kendini yüklenmiş hissedebilirsin. Kendi ihtiyaçlarını unutma; onları da dengelemeyi ihmal etme. Yaratıcılığı teşvik eden durumlar, yeni projelere ilham verme potansiyeli taşıyor. Estetik ve sanatla ilgili konulara yönelmek, ruhsal rahatlama sağlayabilir. Bugün küçük detaylar bile seni mutlu edebilir. Kendine zaman ayırmayı unutmamalısın, böylece içsel huzurunu yeniden bulabilirsin. Duygusal derinlikler ve samimiyet, ilişkilerinde yeni kapılara açabilir.
Derin duygular ve yoğun hislerle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel sorgulamalar sırasında, hangi konularda kendini sınadığını anlayacaksın. Gizli kalmış sırlar bu dönemde gün yüzüne çıkabilir; bu durum seni biraz tedirgin edebilir, fakat bilgelik ve sezgi yoluyla bu durumları yönlendirebilirsin. Sosyal ilişkilerin, özellikle ikili bağlantıların, daha da güçlü hale geliyor. Sevgi ve arkadaşlık bağlarının derinleşmesi, hayatına anlam katacak ve sana destek olacak. Kendine güvenmeyi unutma; içindeki kaynağı keşfettiğin sürece her şey daha berrak hale gelecek. Duygusal derinliklerini keşfederken, korkularının üstesinden gelme fırsatını yakalayabilirsin. Bu süreç, seni daha güçlü kılacak ve kararlılığını artıracak.
Yaratıcılık ve özgürlük arayışın yoğunlaşacak. Yeni fikirler seni heyecanlandıracak ve bu konuda cesur adımlar atman için bir ilham kaynağı olabilir. Sosyal çevrene olan ilgin artacak; arkadaşlarınla bir araya gelmek, yeni insanlarla tanışmak ve ilginç sohbetler yapmak isteyeceksin. Seyahat etme isteğin de kabarabilir, kısa bir kaçamak zihnini tazeleyebilir. İş veya eğitimle ilgili konularda da yeniliklere açık olman, ilerlemeni hızlandıracak fırsatlar doğurabilir. Duygusal ilişkilerde ise daha derin anlamlar arayabilirsin; sevdiğin insanla geçireceğin vakit, size yeni bir bağ kazandırabilir. İçsel huzurunu bulmak için doğaya yönelmek, kısa bir yürüyüş yapmak veya meditasyon yapmak faydalı olabilir. Özgürlüğe olan düşkünlüğün, bazı sorumluluklardan kaçınmana neden olabilir; dengeyi bulmak önemli. Duygusal ve zihinsel olarak kendini deneyimlemeye açık olmalısın.
Disiplin ve kararlılık dolu bir gün seni bekliyor. Planlarını hayata geçirmek için çok uygun bir zaman dilimindesin. Önceden belirlediğin hedeflere ulaşmak için yapman gerekenleri analiz etme fırsatın var. İş ve kariyer konularında verdiğin emeklerin meyvelerini toplama zamanı geliyor. Sosyal ilişkilerde biraz temkinli olman gerekebilir, içgüdülerin sana yol gösterecek. Kendine olan güvenin artarken, başkalarına da ilham verme yeteneğin dikkat çekiyor. Sağlığına özen göster ve yavaşlamaktan korkma; bazen durup kendine odaklanmak, yenilenmenin anahtarıdır. Unutma, sabrın ve azmin seni hedeflerine daha da yaklaştıracak.
Bugün, yenilikçi fikirlerin ve özgür ruhunun ön plana çıkacağı bir gün. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin derinleşebilir; ilginç tartışmalar ve yeni işbirlikleri gündeme gelebilir. Duygusal olarak kendini ifade etme ihtiyacı hissedeceksin, bu da derin bağlantılar kurmana olanak tanıyabilir. Aynı zamanda bağımsızlığın ve bireyselliğin ön planda olacak; bu doğrultuda yeni hedefler belirleyebilir, planlarını cesaretle hayata geçirebilirsin. Geleceğe yönelik yapacağın değişikliklerde biraz daha kararlı olman faydalı olacak. İnovatif düşüncelerine kulak ver, içsel sezgilerin yol gösterici olabilir. Kendini yenilemek ve gelişmek için harika bir zaman dilimi.
Bugün, duygusal derinliklere dalış yapma isteği içinde olabilirsin. İçsel gözlemler, seni ruhsal bir yolculuğa çıkarmaya davet ediyor. İlişkilerinde empati ve anlayış ön plana çıkıyor; başkalarının hislerine karşı duyarlı olmalısın. Hayal gücün oldukça aktif, sanatsal bir şeyle uğraşmak, yaratıcılığını beslemek için harika bir zaman. Ancak, gerçeklikten kopmamaya dikkat etmelisin; hayallerin kadar ayaklarını yere basabilmek de önemli. Karşılaştığın zorluklar, içsel gücünü bulman için bir fırsat olabilir. Duygusal ifadeni özgürce paylaşmaktan çekinme; bu, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirecek. Kendine zaman ayırmak ve ruhsal açıdan yenilenmek için bolca fırsat bulabilirsin. Özgürce neler hissettiğini keşfetmeyi unutma; içsel sesi dinlemek, seni daha güçlü kılacaktır.
