1
Türkiye Cumhuriyeti’nin aydınlanma yolunda eğitim sisteminin bir dönemine damgasını vuran Köy Enstitüleri’nin kuruluşunun 81’inci yılı kutlanıyor. Köy Enstitülerine giden süreç, 1936’da Çankaya Köşkü’nde Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk başkanlığındaki bir toplantı ile başladı. Atatürk, “40 bin köyün 35 bini okul ve öğretmensiz. Bir çözüm bulalım” diyerek Cumhuriyet’in eğitim cephesini güçlendirmenin önemine işaret etti.
Hasan Sarıhan, Aksu Köy Enstitüsü’nde aldığı eğitimi Latif Sansür’e anlattı.
ATATÜRK HEDEFİNE DOĞRU
O yıllarda nüfusun yüzde 75’i köylerde yaşıyordu. Erkeklerin yüzde 23’ü, kadınların ise sadece yüzde 8’i okuma yazma biliyordu. Çocukların üçte birinden azı okula gidebiliyordu. Cumhuriyet aydınlanmasını Türkiye’nin dört bir yanına yaymak, karanlığa ışık olmak amacıyla 2. Dünya Savaşı’nın zor koşullarında harekete geçildi. Atatürk’ün gösterdiği hedefte ilk adım 17 Nisan 1940’da TBMM’de atıldı. 3803 Sayılı Köy Enstitüleri Yasası kabul edildi. Milli Eğitim Bakanı koltuğunda Hasan Ali Yücel, İlköğretim Genel Müdürü koltuğunda İsmail Hakkı Tonguç oturuyordu.
1940-1954 arasında 21 Köy Enstitüsü kuruldu.
İŞ İMKANI DA YARATILDI
1940-1954 arasında 21 Köy Enstitüsü kuruldu. Köy Enstitüleri, Cumhuriyet’e özgü eğitim-öğretim modeli ile tarihe damga vurdu. Enstitüler sayesinde hem yoksul çocuklar için aydınlanmanın yolu açıldı, hem de köylerde çeşitli meslek alanlarında iş imkanı yaratıldı. Köy Enstitülerinde 6 bin 875 eğitmen, 17 bin 341 öğretmen ve bin 599 sağlık görevlisi yetiştirildi. 27 Ocak 1954’te kapatılan Köy Enstitüleri, “Cumhuriyet’in güneşi” olarak adlandırıldı.
Enstitülerde çocuklara çağdaş ve bilimsel eğitim veriliyordu.
Kendi deyimiyle “Cahil bir köy çocuğu” iken Aksu Köy Enstitüsü’nde tam bilgili, köylüye kılavuz olarak yetiştirilen, bugün 88 yaşında olsa da ülkesi için üretmeye devam eden Hasan Sarıhan, 81’inci kuruluş yıl dönümünde Köy Enstitülerini anlattı.
Sarıhan, keman ve akordeon çalabiliyor.
Sarıhan, elbise dikmeyi, keman ve akordeon çalmayı, elektrik tesisatı çekmeyi, marangozluğu, sıva yapmayı, yoğurttan tereyağı çıkarmayı, yemek yapmayı, hatta 87 yaşındayken kitap yazmayı bile Köy Enstitüsüne borçlu olduğunu söyledi. Hasan Sarıhan, “Köy Enstitüleri, içimizdeki cevherleri çıkarıp sivriltiyor, bizi ileriye taşıyordu. Köy Enstitülerinin sihri buydu” dedi.
Cumhuriyet’in önemli değeri Köy Enstitüleri diğer okullardan çok farklıydı. Çocuklara sadece okuma yazma öğretilmiyordu. Çağdaş, bilimsel ve laik eğitime bağlı kalmak koşuluyla her enstitünün kendine özgü bir sistemi bulunuyordu.
Kümes hayvancılığı öğretildi.
‘UFKUM GENİŞLEDİ’
Aksu Köy Enstitüsü’ne gitmek üzere çıktığı köyüne, on parmağında on marifet, omzunda kemanıyla dönen, “Yıllar ne çabuk geçti” kitabının yazarı Hasan Sarıhan, orada aldığı eğitimin yaşamını nasıl değiştirdiğini şu ifadelerle anlattı: “Fethiye’nin Esen Köy (Dont) yaylasında doğan bir köy çocuğuyum. Köy Enstitüsü ile tanışınca yeni bir dünyanın varlığını öğrendim, ufkum genişledi, farklı bir çevrem oldu. Enstitü, vatanı ve halkı için üreten, kendini aydınlanmaya adayan bir insan olmanıza yardım ediyordu. Ben bugün bir iş yapıyorsam, elimden beceriler geliyorsa, zihnim, vücudum bu kadar dinçse bunu Köy Enstitüsüne borçluyum.”
Enstitüde, marangozluk ve yapı işçiliği öğretiliyordu.
‘ACISINI ÇEKİYORUZ’
Türkiye’nin kalkınmasına büyük bir ivme kazandıran Köy Enstitülerinin kapatılmasının Cumhuriyet için büyük bir kayıp olduğunu söyleyen Hasan Sarıhan, “Cehaletin önüne geçmek aydınlanma sayesinde olur. Kalkınmak, aydınlanmayı körüklemekle sağlanır. Eğer Köy Enstitüleri kapatılmasaydı, Türkiye Avrupa’nın ileri ülkeleri seviyesinde olurdu. Ülkece bunun acısını çekiyoruz kanaatindeyim. Bugün bile derim ki enstitüler yeniden açılmalı” diyerek, kendileri kapansa da Köy Enstitüsü ruhunun hâlâ ülkenin her karışında yaşadığını belirtti.
Mesleki eğitimler arasında arıcılık da bulunuyordu.
Köy Enstitüleri, köyleri yalnızca “ekmekle” değil, kitapla, müzikle, sanatla, demokrasiyle, aydınlanmayla buluşturma adımıydı. Köy Enstitülerinde eğitim, öğretim, üretim iç içeydi. Her enstitünün kendi tarım arazisi vardı. Öğrenciler kendi ürünlerini ekip biçiyor, tarımı öğreniyordu. Fırınları vardı, kendi ekmeklerini üretiyorlardı. Kendi enerji santralleri vardı. Marangozluk, dülgerlik, yapıcılık, biçki-dikiş gibi el sanatlarında eğitim alıyorlardı. Bilimsel teknikle yapılan ziraat, kümes hayvanları bilgisi, arıcılık, ipek böcekçiliği ve balıkçılık gibi köylünün yaşam tarzını, hayatını değiştirecek meslekler öğreniyorlardı.
SANATLA BULUŞTULAR
Kendi tiyatro sahnelerinde, kendi yazdıkları piyesleri sergiliyorlardı. Örneğin Hasanoğlan Köy Enstitüsü’nde öğrencilerin kendi elleriyle inşa ettikleri bir açık hava tiyatrosu vardı. Carl Ebert, Ulvi Uraz, Cüneyt Gökçer gibi isimlerin eğitim verdiği Köy Enstitülerinde yerli ve yabancı pek çok oyun sergilendi.
Köy Enstitüleri öğrencileri her sene 25 tane klasik roman okuyordu. Her öğrenci en az bir müzik aleti çalmayı bilirdi. Mandolin, saz ve keman grupları vardı. Enstitülerde müzik dersi verenler arasında ünlü halk ozanları Aşık Veysel ve Ruhi Su da bulunuyordu. Köy Enstitülerinde okuyan öğrenciler sadece kendi ihtiyaçlarını karşılamıyor, köylülere de yardım ediyorlardı. Enstitülerin sağlık kolları, köyleri dolaşır hastalara bakardı. Enstitü ile tanışan her çocuk, hayatın gerçeklerini öğrenen, özgür, eleştiren ve aktif bireyler haline geliyordu.
Köy Enstitüleri, yalnızca nitelikli öğretmen yetiştirmekle kalmadı. Mezun olanların içinden birçok bilim insanı, ozan, yazar, ressam çıktı. Yazar ve ozan Dursun Akçam, Talip Apaydın, Fakir Baykurt, Adnan Binyazar, Kemal Burkay, Ümit Kaftancıoğlu, Mustafa Koç, Dursun Kut, Mahmut Makal, Mehmet Özel, Pakize Türkoğlu, Ali Yüce, Tahsin Yücel, Mehmet Başaran, Ali Dündar o isimlerden sadece birkaçı. Köy Enstitüsü mezunlarından Ferhat Aslantaş, Temel Ateş, Yusuf Ziya Bahadınlı, Ali Rıza Çetiner, Hasan Fehmi Güneş, Şükrü Koç, Hayrettin Uysal, Niyazi Ünsal, Mustafa Üstündağ gibi bazı isimler de siyasete atıldı.
Bugün, içindeki enerjiyi dışa vurmanın tam zamanı. Cesaretin ve kararlılığın sayesinde yeni başlangıçlar yapabilir, isteklerini gerçekleştirmek için adımlar atabilirsin. Sosyal çevrende dikkat çekici bir etki bırakacaksın; bu, yeni bağlantılar kurmana ve mevcut ilişkilerini güçlendirmen için uygun bir dönem. Ancak, düşünmeden hareket etmemekte fayda var; aceleci kararlar alabilirsin, bu da sonrasında pişman olmana neden olabilir. İş hayatında kendi fikirlerini ifade etmekten çekinme, bu durum sana beklemediğin kapıları açabilir. Sağlığına özen göster, enerjini dengelemek için kendine zaman ayırmalısın. Kalbinin sesini dinleyerek ilerle, sezgilerin bugün sana rehberlik edebilir.
Bugün, sıkı çalışmanın ve kararlılığın meyvelerini toplama zamanı. Etrafındaki insanlar, düşüncelerini paylaşman için seni cesaretlendirecek. Sakin kalmayı ve sabırlı olmayı unutma. İş hayatında alacağın kararlar, gelecekteki projelerini etkileyebilir. Özellikle mali konulara dikkat etmelisin; beklenmedik harcamalarla karşılaşabilirsin. Aşkta ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin. Partnerinle arandaki iletişim güçleniyor; samimiyet, ilişkinizi bir adım ileri taşıyacak. Bekar olanlar için ise, karşılaşacakları yeni insanlar sürpriz bir etki yaratabilir. Kendine ayırdığın zaman; doğayla bağlantı kurmak, meditasyon yapmak ya da hobilerinle ilgilenmek, zihnindeki karmaşayı dağıtacak. Sağlığına özen göstermek, gün boyunca enerjini artıracak. İçsel huzurun, dış dünyadaki stresle başa çıkmana yardımcı olacak. Unutma, denge her şeydir.
Bugün, fikirlerin ve iletişimin ön planda olduğu bir gün. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, yeni bağlantılar kurmana vesile olabilir. Esnek düşünme yeteneğin, karmaşık durumların üstesinden gelmende sana yardımcı olacak. Belki de beklenmedik bir görüşme veya ilginç bir sohbet peşindesin; bu, seni yeni bir bakış açısına yönlendirebilir. Aynı zamanda, duygusal anlamda içsel bir karşılaştırma yapma zamanı. Duyguların ve düşüncelerin arasında dengede kalmaya çalış. Kendi ihtiyaçlarına öncelik vermeyi unutma, bu hem zihinsel hem de ruhsal sağlığına iyi gelecek. Hedeflerine ulaşmak için yeni yollar keşfedeceksin; kararlılığını koruduğun sürece, bu süreçte ilham verici adımlar atabilirsin. Her anın tadını çıkar, yaratıcı düşünce tarzınla yeni ufuklara açılma fırsatın var.
Duyguların derinliklerinde yüzmeye hazır ol. Ailevi bağların ön plana çıkarken, sevdiklerine karşı daha fazla duyarlılık gösterebilirsin. Bu dönemde içsel huzuru bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma. Rahatlamak ve stressiz bir atmosfer yaratmak, ruhsal sağlığını besleyecek. Kendini ifade etme fırsatları ise karşına çıkacak; bu fırsatları değerlendirmekten çekinme. Sezgilerin güçlü olacak, iç sesine güven ve kararlarını ona göre yönlendir. Yakın çevrendeki ilişkilerde samimi bir iletişim kurmak, gerginliği azaltacak ve aradaki bağı daha da kuvvetlendirecek. Ayrıca, yaratıcı projelere yönelmek için ilham verici anlar yaşayabilirsin; bu fırsatları değerlendirerek kendi potansiyelini ortaya koyabilirsin. Kısa bir seyahat planı yapma fikri, zihin açıcı olabilir. Kendini dış dünyadan izole etmemeye çalış, sosyal etkileşimlerde bulunmak sana iyi gelecek.
Bugün özgüvenin zirveye çıkıyor, kendi yeteneklerine inancın tam. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerine çekmekte zorlanmayacaksın. Yaratıcılığın ve hayal gücün, yeni projelerde başarılı olmanı sağlayacak. Ayrıca, sevdiklerinle olan ilişkilerinde samimiyet ve sıcaklık ön planda olacak. Merhametin, bazı önemli konularda başkalarına ilham veriyor. İş veya kariyer konularında, liderlik ruhunu ön plana çıkarman için harika bir zaman. Ancak, aşırı gururdan kaçınmakta fayda var; istediklerini elde etmek için esnek olmalısın. Bugün birkaç zorlukla karşılaşsan da, bunları aşacak güç ve iradeye sahip olduğunu hissedeceksin. Sonuç olarak, içsel enerjini doğru yönlendirdiğin takdirde, harika fırsatlar kapını çalacak.
Detaylara dikkat etme arzun bugün daha da belirginleşiyor. Organize olma ve verimlilik sağlama konusunda motivasyonun artıyor. Çevrendeki insanlardan alacağın destekle, işlerini daha düzenli bir şekilde halledebilirsin. Kendini ifade etme ve fikirlerini ortaya koyma konusunda cesaretlisin. Ayrıca sağlığına dair yeni düzenlemeler yapma isteği baskın olabilir; bu, hem fiziksel hem de zihinsel olarak kendini yeniden yapılandırmana yardımcı olacak. Eleştirel bakış açını, yapıcı bir biçimde kullanmaya özen göstermelisin. İlişkilerde dengeyi bulmak, uyum sağlamak için çaba gösterebilirsin, ama bunun karşılıklı olduğu konusunda dikkatli olmalısın. Empati gösterme yeteneğin, insanlarla daha derin bağlar kurmana olanak tanıyacak.
Dengeli ve uyumlu bir atmosfer içinde kendinizi bulacaksınız. İlişkilerdeki iletişim kanallarını açabilir, sevdiklerinizle derinlemesine sohbetler yapabilirsiniz. Bu, sizi duygusal olarak besleyecek ve enerji verecektir. Sosyal ortamlarda parlamak için birçok fırsatla karşılaşacaksınız; özellikle yaratıcı projelerde özgün fikirler geliştirmeniz bekleniyor. Ancak, başkalarının beklentilerine fazla odaklanmamaya dikkat edin; kendi ihtiyaçlarınızı göz önünde bulundurmalısınız. Kendi içsel sesinizi dinlemeli ve kararlara en iyi şekilde yaklaşmalısınız. Parasal konularda düşüncelerinizi netleştirmek, gelecekteki planlarınızı etkileyebilir. Kısa seyahatler veya doğa yürüyüşleri, zihninizin tazelenmesine yardımcı olacaktır. Kendinizi rahat hissettiğiniz alanlarda daha fazla zaman geçirin, bu sayede içsel dengenizi bulabilirsiniz. Sizin için anlam taşıyan şeylere yönelmek, size yeni kapılar açabilir.
Bugün, gizemli ve derin duyguların ön plana çıkacağı bir gün. İlişkilerinde tutku ve yoğunluk arayışında olabilirsin. Eski meseleler birden gündeme gelebilir, bu durum hem bir zorunluluk, hem de bir fırsat olarak karşına çıkabilir. Kendini ifade etmekte zorlandığın bazı konular, başkalarıyla olan iletişimini etkileyebilir. Hissiyatların yoğun, sezgilerin güçlü. İçsel bir dönüşüm sürecinde hissedebilirsin. Yeni fırsatlar ve ilişkiler kapıda; bu, doğru bildiğin yolda ilerlemenin bir göstergesi olabilir. Dikkatini içsel dünyana ve bastırılmış hislerine yönlendirirsen, içsel huzurunu bulman kolaylaşacak. Unutma, karanlık seni korkutmamalı; orada aydınlanma ve yenilenme potansiyeli var.
Serfree ruhun bugün yeni maceralara atılma isteğiyle dolup taşıyor. Keşif duygun yükseliyor, yeni insanlarla tanışma arzun artıyor. Zihnindeki sorulara cevap ararken, seyahat planları yapma ya da uzaklardan gelen haberlerle heyecanlanma zamanı. Sosyal çevren genişliyor, fikir alışverişleri sana ilham verebilir. Kendini ifade etme yeteneğin zirve yapıyor, bu sayede düşüncelerini kolayca paylaşabilirsin. Özellikle sanatsal ve yaratıcı projelerine odaklanman, içsel duygularını dışa vurmanın harika bir yolu olacak. İhmal ettiğin bir konuya dönüş yapman iyi bir fikir; geçmişteki bir arkadaşla veya kaynaşmamış olan bir akrabanla tekrar bağlantı kurabilirsin. Abartılı düşüncelere kapılmaktan kaçın, kararlılık ve tutku dengeni bulmanda yardımcı olacak. Şu an, hayatının farklı alanlarında dikkat ve özen göstererek ilerlemen gereken bir süreçtesin. Olumlu sonuçlar ve faydalı bağlantılar kapında.
Sorumluluk duygusunun ön planda olduğu bir gün. Çalışma ve kariyer konularında adımlar atmaya açık olabilirsin. Sabırlı ve kararlı yaklaşımın, zorlukların üstesinden gelmende faydalı olacaktır. Zamanını iyi değerlendirdiğin takdirde, işlerin yoluna girmesi kaçınılmaz. Aile içinde iletişim kurmak, belirsizlikleri gidermek için önemli olabilir. Derin duygusal bağlar kurmak için fırsatlar var; sevdiklerinle vakit geçirebilir, ilişkileri güçlendirebilirsin. Kendi iç dünyana dönüp, hedeflerini yeniden gözden geçirmek iyi bir fikir olabilir; yenilikler için hazırlık yapabilirsin. Kendine güven ve içsel motivasyonunu koru, çünkü bu dönemde başarı seninle geliyor. Biraz dinlenmek ve kendine zaman ayırmak da önemli, enerjini tazele.
Bugün, yaratıcı fikirlerin ve yenilikçi yaklaşımların ön planda olacağı bir dönemdesin. Geleneksel düşünceleri bir kenara bırakıp, alışılmışın dışında çözümler geliştirme isteği içindesin. Etrafındaki insanlarla olan iletişiminizi güçlendirecek sosyal aktiviteler için harika bir zaman dilimi. Arkadaşlarınla bir araya gelmek, fikir alışverişinde bulunmak seni daha da besleyecek. İçsel özgürlüğün ve bireyselliğin, başkalarıyla olan ilişkilerini de olumlu bir şekilde etkileyecek. Kendine olan güvenin artarken, yeni deneyimlere açık olmayı unutma. Bu dönem, keşifler ve yeniliklerle dolu. Bir adım geri çekilerek içsel duygularına dönebilir, yaşamın daha derin anlamlarını sorgulayabilirsin. Unutma, geleceğe dair hedeflerini belirlerken kalbinin sesine kulak vermek, seni doğru yola yönlendirecek.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmeyi gerektiren olaylar yaşanabilir. İçsel dünyanla bağlantı kurma arzusu, sanatsal veya yaratıcı faaliyetlere yönelmeni sağlayabilir. Hayal gücünün öne çıktığı bu dönemde, ruhsal hayatında ilerleme adına fırsatlar kapını çalabilir. İletişimde sezgisel anlayışın güçlenirken, başkalarının duygularını anlama becerin de artacak. Kimi zaman kendini yalnız hissedebilirsin; ancak içsel huzuru bulmak, sana şifalı bir deneyim sunacak. Geçmişle ilgili yaralarına deva arayışında olabilirsin. Bu süreçte kendini ifade etmekten çekinme. Şefkatli ve empatik tavırların, çevrendeki insanlarla olan bağlarını kuvvetlendirecek. Kendine özen göster ve içsel sesine kulak ver.
1
2
3
4
5
6
