1
Kitap okuma sevgisini doğru yöntemlerle kazandırmanın çok kolay olduğunu, fakat kitap okuma nefretini sevgiye dönüştürmenin çok zor olduğunu belirten yazar Esra Zerbeliz Avgören, çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmada doğru bilinen yanlışlar hakkında bilgi verdi.
Bu uygulama okuma alışkanlığına vurulan bir baltadır. Beynimizi, ‘kitap okumak uykuya hazırlıktır’ diye programlamış oluruz. Böyle programlanan beyin, günün hangi saatinde kitap okumaya başlanırsa bunu uykuya hazırlık olarak algılar. Sonra da ne zaman ele kitap alınsa göz kapakları ağırlaşır ve okumaya geçilemez.
Kitap okumaya özel zaman ayırıp sabit bir noktada dikkatlice kitap okumanın gerekliliği büyük bir yanlıştır. Kitap okuma eylemini hayatın dışına iter. Japonlar, günün her saatinde, her şekilde kitap okuyor. Bunun için özel bir tanımları bile var: Taşiyomi. Anlamı; ayakta, yürürken kitap okumak. Yani kitap okumayı özel zaman aralıklarına sıkıştırmamak. Her an her yerde kitap okunabilir. Burada en belirleyici unsur ihtiyaçtır.
Kutsal olan tüm konular dogmatiktir. Tartışmaya açık değildir. Kesin ve net sınırları vardır. Bu sıfatları kitaba yüklediğimizde, kitap kavramına çocuklar için kırmızı çizgilerin çok olduğu tedirgin edici sınırlar biçeriz. Tabuya dönüşen kitap kavramı çocuklar için çekici olmaktan çıkar. Yetişkin algılarıyla çocuklara dayatmalar yapılmaya başlar. Çocukların ihtiyaçları, yetişkinlerle aynı değildir. Çocuk, kitabın kutsallığına değil eğlencesine bakar. Aksi yaradılışa ters olur zaten. Eğlence yoksa çocuk o alanda yoktur. Bu yüzden çocuk kitapları kutsal değil eğlenceli olmalıdır. Kutsal olan bilgidir, bilmektir. Bu bilgiyi aldığımız tüm materyaller aracıdır. Araçları amaç haline getirmemeliyiz. Kısaca kitabın bir tüketim malzemesi olduğunu kabul edersek korkmayız ve daha kolay hayatımızın içine girebilir. Kitap kutsal değildir kültürel bir materyaldir.
Hayır! Kitap her zaman öğretmen değildir. Bazen arkadaş, bazen de baş belası olabilir. 200 yıl öncesinin kalıpları ile bugünün çocuklarını zorlamamak lazım. Bu kalıp içerisinde çocuklar kitapları sadece kendilerine öğretmenlik yapan materyaller olarak görecektir. Kitaplar sürekli öğrenmek için okunmaz. Eğlenmek, araştırmak, sosyalleşmek… gibi birçok sebepten dolayı okunabilir. Hatta kitapları boyayabilir, makasla kesip resimlerinden tablolar yapabilir, bölümleri ayırıp sıralamasını değiştirebilir. Kısacası çocuklar yaratıcılıklarını geliştiren her şekilde kitapları kullanılmalıdır. Kitabı öğretmen kılığına sokarsak okuma alışkanlığının oluşmasını sağlayan diğer etkenleri öldürmüş oluruz.
Her şeyi bilmeyin! Çocuklarınızın her sorusunu cevaplamayın. Sizin de merak ettiğinizi ve konuya tam hâkim olmadığınızı belirtip güvenilir bir ansiklopediden ya da internet üzerinden kelimeyi ya da konuyu araştırıp beraber okuyun. Okuma yazma bilmeyen çocuklarınıza siz okuyun. Sistemli ve bir şekilde bu tutumu görmüş olan birey, kendi başına araştırıp okumaya başlar. Hatta sonrasında size gelip bilmediklerinizi anlatacaktır.
Onlar için sık sık okunaklı notlar hazırlayın. Çantalarına, yastıklarının altına ve benzeri yerlere bırakın. İlk okudukları kelimeler sizden gelsin. Okuma-yazmanın iletişim yolu olduğunu öğrenmenin yanında değerini artırır. Müjdeli haberleri okuyarak alsınlar, okuma yetileriyle orantılı olarak yazı dilinizin ağırlaştığı metinler yazın. Hatta üşenmeyip postaneden mektuplar, kartpostallar gönderin. Yaşları ne olursa olsun çocuklarınızla konuşurken kullandığınız dili küçültmeyin. Bir yetişkin bireyle konuşur gibi yazın. Bu davranış, yeni kelimeler duymaya ve okumaya hazırlık olur ve okuma alışkanlığında bilmediği kelimelerin yolunu kesmesini engeller. Çocuklarınıza sorular sorup fikir alın ama en önemlisi onları dinlediğinizi hissettirin.
Çocuklar, kendilerine rol model aldıkları kişilerin söylemlerinden çok davranış ve tutumlarıyla ilgilenirler. Anne babanın yaptığı eylemden çok tutum önemlidir. Baskıcı, çocuğun seçimlerine saygı duymayan tutum zarar verir. Özdenetim mekanizmalarının gelişmesini engellemeyin. Eğer sağlıklı gelişim içerisindeyseler seçecekleri kitaplar sizler için sorun olmamalı. Ama kitap seçimlerinde kendi açınızdan sorunlar görüyorsanız bu sorun, kitap seçimi değil daha derinlerde yanlış giden başka konularla ilişkilidir.
Dikkatini toplamakta zorlanabilirsin, düşüncelerin dağınık ve kararsız bir ruh hali içinde olabilirsin. Bu durum, ilişkilerinde küçük tartışmalara yol açabilir, bu yüzden sakin kalmaya çalışmalısın. Bugün, içsel motivasyonunu artırmak için yeni hedefler belirlemek için uygun bir zaman. Hayallerini gerçekleştirmek adına cesur adımlar atabilirsin, ancak adım atmadan önce iyi düşünmekte fayda var. Ayrıca, sağlığına daha fazla özen göstermeni gerektiren işaretler var; bu nedenle, dinlenmeye ve kendine zaman ayırmaya dikkat etmelisin. Sosyal çevrende pozitif enerji biriktirmek, ruh halini iyileştirecek, bu yüzden sevdiklerinle vakit geçirmeye özen göster. Modunu yükseltek, yeni deneyimler için kendine fırsatlar yaratmalısın.
Duygusal derinliklerin ve maddi güvenliğin ön planda olduğu bir gün. İlişkilerdeki dengenin sağlanması için sabırlı ve anlayışlı olmalısın. Aşk hayatında, sevdiğin kişiyle geçmişe dair anıları paylaşmak, aranızdaki bağı güçlendirebilir. İş hayatında ise daha fazla özgüven sergilemek, fırsatları değerlendirmek adına önemli olacak. Yaratıcılığının ortaya çıkacağı bir proje veya iş, seni heyecanlandırabilir; bu süreçte detaylara odaklanmakta fayda var. Sağlık açısından, doğayla vakit geçirmek ve ruhsal dinginliği sağlamak bedenine iyi gelecektir. Kendinle barışık olmayı unutmamalı, içsel huzuru aramalısın.
Bugün iletişim potansiyelin en yüksek olduğu zamanlardan biri. Zihnin açık, fikirlerin parlak ve başkalarıyla olan etkileşimlerin oldukça verimli geçecek. Sosyal ortamlarda kendini öne çıkarabilir, yeni bağlantılar kurabilirsin. Ancak dikkatli ol, düşüncelerini ifade ederken cümlelerini iyi seçmekte fayda var. İkili ilişkilerde özellikle duygu ve mantık dengesini sağlamaya çalışmalısın. Karşı tarafın duygularını anlamak, aranızdaki bağı güçlendirecek. Gün içinde beklenmedik haberler alabilirsin; bunlar kararsızlığa yol açabilir, ama panik yapmamalısın. Elindekileri değerlendirmek ve esneklik göstermek, isteklerine ulaşmanı kolaylaştıracak. Kendine güven, sezgilerine dikkat et ve içsel huzurunu koru.
Duygusal derinlikler içinde gezineceğin, hislerinin yoğunlaştığı bir gün. Etrafındaki insanlarla ilişkilerinde empati ve anlayış ön planda olacak. Ailevi konulara dair duygu dolu anlar yaşayabilir, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirecek fırsatlar peşinde koşabilirsin. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek ve doğru kararları almanı kolaylaştıracak. Kendini koruman, sınırları belirlemen ve duygusal ihtiyaçlarını önemsemen bu süreçte önemli olacak. Onları göz ardı etmek, ruhsal dengenin sarsılmasına neden olabilir. Kendine zaman ayırmak ve içsel huzurunu önceliklendirmek, bu yoğun duygu akışında seni dengeleyici bir unsur haline gelecek. Unutma, içindeki güçlü şefkat ve koruma içgüdüsü, hem kendine hem de sevdiklerine kılavuzluk edebilir. Yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir fırsat bulabilirsin; kelimeler, sanat ya da başka bir ifade biçimi ile duygularını dışavurmak seni içsel huzura bir adım daha yaklaştıracak.
Bugün, içindeki liderliği ve yaratıcılığı serbest bırakmanın tam zamanı. Kendine olan güvenin artacak ve bu durum başkaları üzerinde de olumlu bir etki bırakacak. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin samimi ve sıcak geçecek; dikkatini çekmeyi başaracaksın. Yeni projelere adım atmak için harika bir gün. Fakat, duygusal mestliklerle dikkatli olmanda fayda var; kalbini dinleyip aklın sesini de göz ardı etmemelisin. Kendi sınırlarını belirlemek, başkalarına da örnek olmanı sağlayacak. Kendine özel zamanlar ayırmayı unutma, bu senin enerji seviyeni yükseltecek. Sözlerinle ilham vereceğin insanların yanı sıra, birine karşı hissettiğin özel bağ güçlenebilir. Kalpten gelen sevgi ve özen, etrafındakilere yayıldıkça seni daha da özgür hissedeceksin.
Bugün, içsel huzuru sağlamak ve günlük rutinlerini gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Küçük detaylara dikkat etme yeteneğin ön planda. Etrafında olanları daha iyi analiz edebilir, sorunlara yaratıcı çözümler üretebilirsin. İş veya sağlık konularında alacağın kararlar geleceğini şekillendirecek. Kendini ifade etme konusunda cesur ol. Belki de daha önce ertelediğin bir projeye yeniden başlayabilirsin. Sosyal ilişkilerinde dengeyi sağlamak önem taşıyor; çevrendekilere karşı daha esnek olmaya çalış. İçsel eleştirmeni biraz daha sessiz bırakmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Kendine bir iyilik yap ve rahatla; keşfedilmemiş yeteneklerini ortaya çıkarma fırsatını yakalayabilirsin.
Bugün sosyalleşmek için harika bir fırsat karşında. İletişim becerilerinle başkaları üzerinde etkili olabilirsin, bu nedenle çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak konusunda cesur olmalısın. Dostluklar ve ilişkiler ön planda; yeni insanlarla tanışabilir ya da mevcut ilişkilerini derinleştirme imkanına sahip olabilirsin. Radikal değişimlerden kaçınmak isteyebilirsin ancak içsel hislerin sana farklı bir perspektif sunabilir. Duygusal dengeyi korumakta zorlanabilirsin, bu nedenle kendine karşı nazik olmalı ve içsel huzura odaklanmalısın. Nazik ama kararlı kararlar almak, ilişkilerini olumlu bir şekilde etkileyecek. Kendi ihtiyaçlarını ihmal etme; hayatında denge oluşturmak en önemli önceliğin olmalı.
Duygusal derinlikler ve içsel dönüşüm için güçlü bir zaman. İçsel sesine kulak vermenin tam zamanı. Hedeflerine ulaşmak için kararlılığı elden bırakmamalısın. Yaratıcılığın artarken, ilişkilerinde samimiyet arayışın öne çıkacak. Gizemli bir etkiyle çevrendeki insanları etkileyebilir, sezgilerinle doğru adımlar atabilirsin. Korkularınla yüzleşmek, seni güçlü kılacak. Hedeflerine ulaşmak için gereken çabayı göstermelisin; sonuçlar seni şaşırtabilir. Kendine güvenerek ilerle, evren destekleyici enerjiler sunuyor. Bu süreçte duygusal dengeyi korumak, iç huzurunu sağlamana yardımcı olacak. Sosyal etkileşimlerde, karşındakilerin niyetlerini anlamakta zorlanabilirsin; bunun için biraz zaman ayır ve dikkatle gözlemle.
Bugün yeni maceralara açılan kapılar aralayabilirsin. Yüksek enerjin ve neşen çevrendeki insanlara da yansıyacak, bu da sosyal ilişkilerini güçlendirecek. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, grup çalışmalarında etkileyici fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Eğitimle ilgili konularda ilham verici gelişmeler yaşayabilirsin, öğrenme arzun seni yeni bilgilere yönlendirecek. Duygusal olarak daha özgür hissedecek, içsel huzurunu artıracak aktivitelerde bulunmak isteyebilirsin. Unutma ki, risk almak ve yeni şeyler denemek için uygun bir zaman. Kendine güven ve kalbini dinle, çünkü bu cesaret seni harika yerlerde götürecek.
Kararlılıkla ilerlediğin bir gün. Fırsatların kapını çalmaya hazır; karar alma aşamasında dikkatli ol. İş yaşamında, dağınık düşünceler ve vakit kaybı seni zorlayabilir. Önceliklerini belirle ve odaklan, bu sayede hedeflerine daha kolay ulaşabilirsin. Sosyal ilişkilerde ise içsel huzurun bütünlük kazanıyor. Geçmişteki bazı sorunları geride bırakma ve yeni başlangıçlar yapma isteğin artıyor. İçsel sesi dinlemeye çalış; bu, doğru yolda olup olmadığını anlamanda yardımcı olacak. Sağlık konularında kendine dikkat et, bedenine iyi bakmanın yollarını ara. Kendi ihtiyaçlarını ve sınırlarını önemse, dengeyi bulmak için ara sıra durup dinlenmen gerektiğini unutma.
Sosyal ilişkilerde hareketli bir dönemdesin, dostluk bağları güçlenebilir. Yenilikçi fikirlerinle çevrendekilere ilham verebilirsin. Duygusal derinliklere inmekten çekinme; bu, senin için değerli bir keşif süreci olabilir. Gelecek planların ile ilgili bazı sürpriz gelişmeler yaşanabilir. İçsel motivasyonunu yüksek tutmak, yenilikçi bir düşünce özgürlüğü sağlayacak. Ayrıca, ruhsal dengeyi sağlamak adına doğayla iç içe olmak faydalı olacak. Unutma, kalbinin sesine kulak vermek iyi bir rehberdir. Hayatına pozitif değişiklikler katmak için harekete geçmekte tereddüt etme. Kendine olan güvenini her daim korumayı unutma, bu dönemde attığın adımlar karşılığını bulacak.
Bugün duygusal ve sezgisel yanların ön planda. İçsel derinliklere inmeye, hissettiğin şeyleri anlamaya yönelik bir arzu var. Sanatsal yeteneklerin gün yüzüne çıkabilir; yaratıcılığın sana yeni kapılar açacak. İlişkilerde empati kurmak, diğerlerinin hislerini anlamak konusunda daha hassas olabilirsin. Anlık değişimlere açık olman, hayal gücünü kullanarak sorunları daha kolay aşmana yardımcı olacak. Aynı zamanda, kendine zaman ayırmak ve ruhsal sınırlarını belirlemek önem kazanıyor. Yanında destek bulabileceğin insanlarla vakit geçirmek, huzurunu artıracak. Unutma, hayallerin gerçeğe dönüşebilir; sadece onlara inanman yeter.
