1
Kitap okuma sevgisini doğru yöntemlerle kazandırmanın çok kolay olduğunu, fakat kitap okuma nefretini sevgiye dönüştürmenin çok zor olduğunu belirten yazar Esra Zerbeliz Avgören, çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmada doğru bilinen yanlışlar hakkında bilgi verdi.
Bu uygulama okuma alışkanlığına vurulan bir baltadır. Beynimizi, ‘kitap okumak uykuya hazırlıktır’ diye programlamış oluruz. Böyle programlanan beyin, günün hangi saatinde kitap okumaya başlanırsa bunu uykuya hazırlık olarak algılar. Sonra da ne zaman ele kitap alınsa göz kapakları ağırlaşır ve okumaya geçilemez.
Kitap okumaya özel zaman ayırıp sabit bir noktada dikkatlice kitap okumanın gerekliliği büyük bir yanlıştır. Kitap okuma eylemini hayatın dışına iter. Japonlar, günün her saatinde, her şekilde kitap okuyor. Bunun için özel bir tanımları bile var: Taşiyomi. Anlamı; ayakta, yürürken kitap okumak. Yani kitap okumayı özel zaman aralıklarına sıkıştırmamak. Her an her yerde kitap okunabilir. Burada en belirleyici unsur ihtiyaçtır.
Kutsal olan tüm konular dogmatiktir. Tartışmaya açık değildir. Kesin ve net sınırları vardır. Bu sıfatları kitaba yüklediğimizde, kitap kavramına çocuklar için kırmızı çizgilerin çok olduğu tedirgin edici sınırlar biçeriz. Tabuya dönüşen kitap kavramı çocuklar için çekici olmaktan çıkar. Yetişkin algılarıyla çocuklara dayatmalar yapılmaya başlar. Çocukların ihtiyaçları, yetişkinlerle aynı değildir. Çocuk, kitabın kutsallığına değil eğlencesine bakar. Aksi yaradılışa ters olur zaten. Eğlence yoksa çocuk o alanda yoktur. Bu yüzden çocuk kitapları kutsal değil eğlenceli olmalıdır. Kutsal olan bilgidir, bilmektir. Bu bilgiyi aldığımız tüm materyaller aracıdır. Araçları amaç haline getirmemeliyiz. Kısaca kitabın bir tüketim malzemesi olduğunu kabul edersek korkmayız ve daha kolay hayatımızın içine girebilir. Kitap kutsal değildir kültürel bir materyaldir.
Hayır! Kitap her zaman öğretmen değildir. Bazen arkadaş, bazen de baş belası olabilir. 200 yıl öncesinin kalıpları ile bugünün çocuklarını zorlamamak lazım. Bu kalıp içerisinde çocuklar kitapları sadece kendilerine öğretmenlik yapan materyaller olarak görecektir. Kitaplar sürekli öğrenmek için okunmaz. Eğlenmek, araştırmak, sosyalleşmek… gibi birçok sebepten dolayı okunabilir. Hatta kitapları boyayabilir, makasla kesip resimlerinden tablolar yapabilir, bölümleri ayırıp sıralamasını değiştirebilir. Kısacası çocuklar yaratıcılıklarını geliştiren her şekilde kitapları kullanılmalıdır. Kitabı öğretmen kılığına sokarsak okuma alışkanlığının oluşmasını sağlayan diğer etkenleri öldürmüş oluruz.
Her şeyi bilmeyin! Çocuklarınızın her sorusunu cevaplamayın. Sizin de merak ettiğinizi ve konuya tam hâkim olmadığınızı belirtip güvenilir bir ansiklopediden ya da internet üzerinden kelimeyi ya da konuyu araştırıp beraber okuyun. Okuma yazma bilmeyen çocuklarınıza siz okuyun. Sistemli ve bir şekilde bu tutumu görmüş olan birey, kendi başına araştırıp okumaya başlar. Hatta sonrasında size gelip bilmediklerinizi anlatacaktır.
Onlar için sık sık okunaklı notlar hazırlayın. Çantalarına, yastıklarının altına ve benzeri yerlere bırakın. İlk okudukları kelimeler sizden gelsin. Okuma-yazmanın iletişim yolu olduğunu öğrenmenin yanında değerini artırır. Müjdeli haberleri okuyarak alsınlar, okuma yetileriyle orantılı olarak yazı dilinizin ağırlaştığı metinler yazın. Hatta üşenmeyip postaneden mektuplar, kartpostallar gönderin. Yaşları ne olursa olsun çocuklarınızla konuşurken kullandığınız dili küçültmeyin. Bir yetişkin bireyle konuşur gibi yazın. Bu davranış, yeni kelimeler duymaya ve okumaya hazırlık olur ve okuma alışkanlığında bilmediği kelimelerin yolunu kesmesini engeller. Çocuklarınıza sorular sorup fikir alın ama en önemlisi onları dinlediğinizi hissettirin.
Çocuklar, kendilerine rol model aldıkları kişilerin söylemlerinden çok davranış ve tutumlarıyla ilgilenirler. Anne babanın yaptığı eylemden çok tutum önemlidir. Baskıcı, çocuğun seçimlerine saygı duymayan tutum zarar verir. Özdenetim mekanizmalarının gelişmesini engellemeyin. Eğer sağlıklı gelişim içerisindeyseler seçecekleri kitaplar sizler için sorun olmamalı. Ama kitap seçimlerinde kendi açınızdan sorunlar görüyorsanız bu sorun, kitap seçimi değil daha derinlerde yanlış giden başka konularla ilişkilidir.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İlerlemek istediğin projelerde cesur adımlar atabilirsin. İçsel motivasyonun, seni alışılmışın dışında riskler almaya itiyor. Sosyal ilişkilerde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; dost çevrendeki dinamikler değişebilir. Aynı zamanda, kendine olan güvenin arttığı için liderlik vasıflarını ön plana çıkarabilirsin. Aşk hayatında ise tutku ve heyecan ön planda olacak. Duygularını ifade etme konusunda kiminle olursan ol, açık ve dürüst olman önemli. Sağlık konularında dikkatli olmalı, aşırıya kaçmaktan kaçınmalısın. Günün sonlarına doğru, içsel huzurunu bulmak için bir süre yalnız kalmak iyi gelebilir. Bu ruhsal dinlenme, zihninde yeni fikirlerin doğmasına vesile olabilir.
Duygusal dayanıklılık ve kararlılık ön planda. Bu dönemde finansal konulara odaklanmak, kazançlarını artırman için harika bir fırsat sunuyor. Uzun süreli planlarını gözden geçir, belki de mülk veya yatırım konusunda yeni bir adım atma zamanı gelmiştir. İlişkilerde ise daha derin bir bağ kurma arzusu, sevgi dolu anların çoğalmasını sağlayabilir. Başkalarına karşı sabırlı olmalı, anlayışlı bir tavır sergilemelisin. Kendi ihtiyaçlarını fark et ve bunları önceliklendir. Ayrıca, fiziksel sağlığına dikkat etmeli, doğayla iç içe zaman geçirmeyi unutmamalısın. Bu süreçte ruhsal dinginlik bulmak sana iyi gelecek.
Bugün iletişim becerilerini sergilemek için mükemmel bir zaman. Sosyal ortamlarda karşına çıkacak fırsatları değerlendirmekten çekinme. Zihninin keskinliği sayesinde ilgi çekici ve yaratıcı fikirlerle dolup taşacaksın. Kendi düşüncelerini ifade ederken son derece etkili olabilirsin; bu da çevrendeki insanlarla derin, anlamlı sohbetlere yol açabilir.Aşk hayatında ise sürprizler seni bekliyor. Partnerinle yeni bir aktivite planlamak, ilişkinizdeki heyecanı artırabilir. Bekar isen, farklı sosyal ortamlarda yeni tanışmalar yaşayabilirsin. Duyguların hızlı değişkenlik gösterebilir; esneklik gerektiren durumlarda sabırlı olmak önemli.İş hayatında yenilikçi yaklaşımlar benimsemek, projelerinde daha başarılı olmanı sağlayabilir. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olmak, işbirliklerini güçlendirebilir. Dikkatini dağıtan unsurlara karşı dikkatli olman faydalı olacak.Finansal konularda dikkatli olmalısın. Ani harcamalar ve hoşlandığın şeylere karşı duyduğun çekim, bütçeni zorlayabilir. Akıllıca planlar yaparak çıkmazlardan uzak durmakta fayda var. Yaratıcılığını ön plana çıkarabileceğin alanlarda dikkat çektiğin bu dönemde, yalnız kalmamak için etrafındaki insanlarla olan bağlantılarını güçlendirmeyi unutmamalısın.
Sevgi ve şefkat dolu bir gün seni bekliyor. Duygusal derinliğinle çevrendekilere destek olabilirsin. İlişkilerinde bağların güçlenmesi, kalbindeki sevgi ve anlayışla mümkün olacak. Aile üyeleriyle olan iletişimin ön planda. Geçmişte yaşanan anılar, bugünlerde gündeme gelebilir ve bu durum duygusal bir nostalji yaratabilir. Kendini açıkça ifade etme ihtiyacı duyabilirsin, korkma. İçsel huzurunu bulmak için kendi ihtiyaçlarına da dikkat etmen gerekir. Finansal konularda temkinli olmalı, ani harcamalardan kaçınmalısın. Bugün, cesaret ve kararlılıkla hareket ettiğinde hayatındaki değişikliklerin kapını çalacağını hissetmeye başlayabilirsin. Kendin için alan yaratmayı unutma, içsel tatminin yolu bazen yalnız kalmaktan geçer. Kendini iyi hissetmek adına yapacağın küçük aktiviteler, tükenmişlik hissini ortadan kaldırabilir.
Bugün, içsel gücünüzün yükseldiğini hissedeceksiniz. Kendinize olan güveniniz sayesinde çevrenizdekilere ilham kaynağı olabilirsiniz. İletişim becerileriniz ön plana çıkarken, fikirlerinizi etkili bir şekilde paylaşma fırsatları doğabilir. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerinize çekmek için doğru bir zaman. Ancak, aşırı özgüven bazı çatışmalara yol açabilir; bu nedenle dikkatli olmakta fayda var.Yaratıcılığınızı ortaya koymak için uygun fırsatlar bulacaksınız. Sanat, ifade ya da hobi alanında yeni projelere yelken açmak, içinizdeki tutkuları dışarıya çıkarmanın bir yolu olabilir. Aşk hayatıyla ilgili gelişmeler heyecan verici olabilir; romantik sürprizler gününüzü renklendirebilir. Ancak, duygusal dengeyi korumak için açık iletişimde kalmaya özen gösterin.Bir dost veya sevdikle yapacağınız samimi bir konuşma, ilişkilerinizi güçlendirebilir. Bu dönemde sağlığınıza özen göstermeyi unutmayın; enerji seviyeniz yüksek, ancak dinlenmeye de ihtiyaç duyuyorsunuz. Kısa bir yürüyüş ya da meditasyon yapmak, zihninizi tazelemek için ideal bir yol olabilir. Bugün kendiniz için yaptığınız küçük ama anlamlı şeyler, gelecekte büyük farklar yaratabilir.
Bugün, detaylara odaklanmayı ve sistematik bir yaklaşım benimslemeyi gerektiren durumlarla karşılaşabilirsin. İlişkilerde aniden ortaya çıkan sorunlar, dikkatli bir iletişimle çözülebilir. İş yerinde ya da kişisel projelerinde bir şeyleri yeniden gözden geçirmek faydalı olacak. Mükemmeliyetçi tavrınla, başkalarının beklentilerini aşabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için kendine küçük bir mola vermeyi unutma; doğada veya bir hobiyle ilgilenmek, zihnini rahatlatacak. Sağlık konularına yönelik duyarlılığın artabilir, bu nedenle bedenini dinlemeye özen göstermen gerekiyor. Kendini ifade etmede yaratıcı yollar bulabilirsin; bu, hem stresini azaltacak hem de kendini daha iyi hissetmeni sağlayacak. Özellikle duygusal ilişkilerde açık olabilmek, kalbindeki yükleri hafifletecek ve sevdiğin insanlarla arandaki bağı güçlendirecek.
Bugün sosyal ilişkilerinde belirgin gelişmeler gözlemlenebilir. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Arkadaşlarınla veya sevdiklerinle bir araya gelmek, hoş anılar biriktirmeni sağlayabilir. Ancak, karar verme aşamasında dikkatli olmalısın; çünkü bazı durumlar göründüğünden daha karmaşık olabilir. İçsel huzur arayışın ön planda, bu nedenle kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, duygusal dengeyi bulmana yardımcı olacak. Estetikle ilgili bir uğraş, yaratıcı yönlerini ortaya çıkarma fırsatı sunabilir. Bugün, karşına çıkabilecek yenilikçi fikirler, hayal gücünü harekete geçirecek. Kendine zaman ayırmayı da unutma; bu, zihinsel ve ruhsal yorgunluğun üstesinden gelmende etkili olacaktır. Dikkatini yönlendirdiğin konularda şans seninle, bu fırsatları değerlendirmeyi ihmal etme.
Duygusal derinlikler ve içsel keşifler ön planda. Bugün, başkalarıyla olan ilişkilerinde daha fazla empati gösterme fırsatı bulacaksın. İletişim becerilerin artıyor, bu nedenle duygularını açıkça ifade etme ve başkalarının hislerine duyarlı olma konularında cesur olabilirsin. Karmaşık durumlar karşısında sezgilerin güçlü bir rehber olacaktır. Sıkı bir sınavdan geçiyorsan, sabrını ve kararlılığını korumalısın. Gizli kalmış sırların ortaya çıkması, ilişkilerinde önemli değişimler getirebilir. Parasal konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirip gereksiz risklerden kaçınmalısın. Kendine olan güvenini tazelemeli, yaratıcı fikirlerini hayata geçirebilmek için cesaret bulmalısın. İlginç içsel dönüşümlere açık ol, bu süreç seni daha güçlü birine dönüştürebilir.
Yay, özgürlüğe ve maceraya olan tutkusuyla dolup taşıyor. Yeni deneyimlere açık ol, ruhsal olarak kendini zenginleştirecek fırsatlar karşına çıkabilir. Bugün yapacağın küçük bir seyahat, beklenmedik bir ilham kaynağı olabilir. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin derinleşiyor; kalabalık ortamlarda kendini rahat hissedecek, samimi sohbetlerin keyfini çıkaracaksın. İçsel huzurunu artırmak için zaman zaman yalnız kalmayı da unutmamalısın. Bu anlar, düşüncelerini netleştirmeni sağlayacak. İş veya eğitim konularında önemli adımlar atabilirsin, biraz cesaret ve güvenle ilerlemen gereken bir zaman dilimindesin. Bugünü, hayallerini gerçeğe dönüştürmek için bir fırsat olarak değerlendirmeyi unutma.
Bugün sorumlulukların ön planda olacak, belki de üzerindeki yükümlülükleri yeniden değerlendirme ihtiyacı hissedeceksin. İş ve özel yaşam dengesini sağlamak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Uzun zamandır ertelediğin projelere yönelmek için doğru bir zaman. Planlarını gözden geçirip, daha verimli bir yol haritası oluşturabilirsin. İletişimde dikkatli olmalısın; bazen en iyi niyetle bile kırıcı olabileceğini unutma. Duygularını ifade etme şeklin, karşındakilerde farklı yansımalar yaratabilir. Duygusal anlamda destek arayışında olabilirsin. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemek, dengeni bulmana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı da ihmal etme. Taze bir nefes almak için doğada vakit geçirmeyi düşünebilirsin. Düşündüklerin ve hissettiklerin hakkında derinlemesine düşünmek, içsel huzurunu artırabilir. Hedeflerine odaklı ol, ama esnek olmayı da unutma. Senin için dönüşüm zamanı, yeni fırsatlar kapını çalabilir.
Bugsun yenilik arayışları ön plana çıkıyor. Kendini ifade etme ve alışık olmadığın fikirlere açık olma zamanı. Sosyal çevrenle olan bağlantıların derinleşebilir, fakat bu süreçte bazı yanlış anlaşılmalar yaşanabilir. Duygusal açıdan özgürlüğüne düşkün hissediyor, beklenmeyen başlangıçlarla dolu bir gün geçirmek isteyebilirsin. İletişimde açık olman gerektiğini unutma, içindeki yaratıcılığı serbest bırakmak için fırsatlar doğabilir. Eğlenceli aktiviteler ya da arkadaşlarınla yapılan planlar, ruh halini olumlu yönde etkileyerek enerjini yükseltebilir. Kendine güvenerek atacağın adımlar, ileriki günlerde anlam kazanmakta. Ancak sağlığına da dikkat etmen önemli; düzenli beslenme ve dinlenme, seni daha zinde hissettirecek. Unutma, hayatın akışı hızlanıyor, bu hızda dengeyi bulman şart.
İçsel dünyana daha fazla odaklanma zamanı. Duygusal derinliklerin, seni en güzel yönlerinle buluşturacak. Hayal gücünün sınırlarını zorlayarak yeni projelere yelken açabilirsin. Sanatsal yönlerin öne çıkacak, yaratıcılığını özgürce ifade etme fırsatları doğacak. İlişkilerinde duygusal bağların güçlenmesi, sevdiklerinle olan iletişimini derinleştirecek. İçinde barındırdığın merhamet ve empati, çevrendeki insanlara önemli destekler sunmana olanak sağlayacak. Kendini yenilemek için biraz yalnız kalmak isteyebilirsin; bu, ruhsal sağlığın açısından kıymetli bir zaman dilimi. Kendine karşı nazik ve sabırlı ol, içsel sesini dinlemek, zamanla sana yarar sağlayacaktır. Kişisel sınırlarını korumayı unutma; bu, başkalarıyla olan etkileşimlerinde dengenin sağlanmasına yardımcı olacak.
