1
Müzisyen Ceylan Ertem, yeniden tv Youtube kanalında Ayşegül Doğan, Yıldırım Türker ve Hale Şerif’in birlikte hazırladığı “İtirazım Var” programına konuk oldu. Ertem programda, itirazlarını, pandemide müzisyen olmayı ve yeni çalışmalarını anlattı.
İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeye, gazeteci ve yazarların tutuklanmasına, özgür olmamaya, iklim krizini umursamayan popülist liderlere, hayvanları öldürenlere itirazı olduğunu belirten Ertem, şunları kaydetti:
“Ben de çocukken, ‘gitarımı çalacağım, şarkılarımı yazacağım, aman da hayat ne kadar güzel olacak’ diye düşünüyordum ama böyle bir memlekette, dünyada yaşıyoruz. Elbette ki çok yoğun baskılar hissediyoruz. Özgürlükler kısıtlanıyor. Benim özgürlüğüm olmasa bile başka birisinin özgürlüğü kısıtlandığında tabii ki ses çıkarmak istiyorum. Politik mesajlar veren müzisyen gibi anılmak istemiyorum ama ne yazık ki çimdikleniyorum, bana da tokat atılıyor ve ben de bağırıyorum. Konserlerimde de bahsediyorum bütün bu mevzulardan. 23-24 yaşımda da öyleydim. O zaman Trump’tan değil de Bush’tan bahsederdik. Hiç kimse beni tanımıyorken, o sırada çaldığımız kulüpte 5 kişi vardı, ama ben, ‘gelme Bush!’ diye başlardım. Öyle bir tipim, o yangın var içimde. Bir adalet, bir kardeşlik duygusu, ‘savaşa hayır’ duygusu her zaman içimde var. Kendimi tuttuğum halde bu kadar, acaba kendimi tutmasam ortalık ne olacak. Herkes bu baskı ortamında bana ‘aman Ceylan, dursan bir dakika’ diye tavsiye ediyor ama o tavsiyelere de tabii ki uyamıyoruz. Orada birileri acı çekiyor.”
Mevcut ortamda herkesin diken üstünde olduğunu belirten Ertem, “Herkesin, karikatüristlerimizden ressamlarımıza, heykeltıraşlarımızdan dansçılarımıza, hepimizin özgür bir şekilde düşüncelerimizi, yaşadıklarımızı, başkalarının yaşadıklarını kâğıda, resme, sese harekete dökebilmesinden yanayım. ‘Acaba tutuklanır mıyız, başımıza bir şey gelir mi, savcılığa çağrılır mıyız, tepki alır mıyız, linçlenir miyiz, konsere korumayla gider miyiz, heykellerimiz kaldırılır mı, resimlerimiz yırtılıp atılır mı, filmlerimiz yakılır mı’ diye düşünmemeliyiz. Çok insan, çok müzisyen, çok sanatçı kendini geri tutuyor korkudan. Korkuyoruz, ‘onlar korkak’ falan demiyorum, çünkü ben de korkuyorum” dedi.
“Artık bu ülkede yaşatmayacağız Ceylan Ertem’i”, “Konserine geleceğiz, sana şunu yapacağız, edeceğiz” ve “Şuraya giremezsin, şu şehre giremezsin” gibi mesajlar aldığını, bu nedenle bazı konserlerine korumayla gitmek zorunda kaldığını aktaran Ertem:
“Artık böyle cımbızla ‘acaba burada hükümete, devlete, askere, polise, şuna buna bir laf mı etmek istedi, bu şarkı onu mu anlatmak istiyor’ falan diye durmadan bizi şikâyet edip duruyorlar. Bu korkunç bir şey. Artık buralara mı geldi mevzu? Biz müzisyenler olarak içimizden ne geliyorsa, neyin acısını yaşıyorsak, neden yana şikâyetimiz varsa, neye itirazımız varsa mutlaka bunu rahatça, özgürce dile getirebilmeliyiz. Yuhalamalı, alkışlamalıyız biz de. Neşemizi halaylar çekerek, çiftetelli oynayarak, acayip danslar ederek sahnede kutlamalıyız ya da ağıtımızı yakabilmeliyiz. Bunlar için izin almamalıyız.
Ben Hrant Dink için şarkı söyleyebilmeliyim; bunun acısını çektim, bunu bir tokat gibi yaşadım. Uğur Mumcu’dan bahsedebilmeliyim sahnede. ‘Ne demek, sen Uğur Mumcu’dan bahsedemezsin’ denmemeli bana. Bunları ben çok yanlış buluyorum. Bilmem, ya da kadına şiddetten bahsedebilmeliyim. Kadın arkadaşlarımı anabilmeliyim. Zaten birçok savcımız bunları ciddiye almıyor. ‘Tabii ki müzisyenler bunlardan bahsedebilmeli’ deniyor ve konu kapanıyor. Burada neden devlet üzerine alınsın ki böyle bir şeyden bahsedersem? Devletin bir suçu olmalı ki, bundan yana bir dert olsun…”
Pandemi süresince müzisyenlerin desteklenmediğini, bu nedenle bu işle uğraşanların intihara varan büyük bunalımlar yaşadığını söyleyen Ertem, bir müzisyenin ekonomik durumunun kötüleşmesinin beraberinde birçok insanı etkilediğine dikkat çekti:
“Müzisyen, menajer, şoför, asistan, rodi, müzisyenin çıktığı mekânda çalışan personeller, o akşam sokakta simit ya da badem satan çocuk bile para kazanamıyor. 20 değil belki 30-40 kişi para kazanamıyor. Çok daha büyük isimler var; Tarkan, Kenan Doğulu, Sertap Erener… Bu isimler konser veremediği zaman o kadar büyük bir sıkıntıya giriliyor ki, bunları toplumun öğrenmesi, bilmesi gerekiyor.”
İletişim becerilerin ön planda olacak, sosyal çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapma fırsatı bulacaksın. Farklı bakış açıları keşfetmek, zihninde yeni kapılar açacak. Aynı zamanda yaratıcı projelere yönelmek, hayal gücünü canlandırman için mükemmel bir fırsat. Ancak, dikkat etmen gereken noktalar mevcut. Dağınık düşüncelerin, odaklanmanı zorlaştırabilir. Kendine bir plan oluşturmak, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracak. Yakın çevrendeki insanlarla yapacağın tartışmalar, senin için öğretici bir deneyim haline gelebilir; geri bildirimlere açık olun. İletişimde açıklık ve dürüstlük, ilişkilerin güçlenmesine katkıda bulunacak. Gözlem yeteneğin çok keskin; etrafındaki insanların iç dünyalarını anlama konusunda önemli ipuçları yakalayabilirsin. İyimser bakış açını koruyarak, zihnindeki karmaşayı dengelemeyi unutma.
Duyguların dalgalandığı bir gün. Kalp ve zihin arasında gidip gelebilirsin, bu da karar almanı zorlaştırabilir. Geçmiş anıların gün yüzüne çıkabilir; nostalji rüzgarı dindirmenin tam zamanı. Ailevi konular ön planda, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek için iyi bir fırsat sunulmakta. İçsel huzur arayışında, kendine daha fazla zaman ayırmalısın. Hayatın getirdiği belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir; ancak bu süreçte, sezgilerin sana rehberlik edecek. Dış dünyadan biraz geri çekilmek, ruhsal bir denge bulmana yardımcı olabilir. İletişimlerinde duygu yoğunluğu ön planda, kendini ifade etme şeklin son derece etkili olabilir. Unutma, hislerini paylaşmak, hem senin hem de karşındaki için iyileştirici bir süreçtir.
Bugün enerji dolu bir ruh halindesin. İçindeki yaratıcılık ateşi, tüm parlaklığıyla ortaya çıkacak. Yaratıcı projelere odaklanabilir, ilham dolu anlar yaşayabilirsin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin keyifli ve canlı olacak, insanlar senin etrafında toplanmaktan keyif alacak. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, fikirlerin dikkate alınacak.Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor. Sevdiğin kişiyle derin bir bağ kurma şansı bulabilirsin, bu da ilişkinizi daha da güçlendirecek. Eğer yalnızsan, karizmatik duruşun ve çekici tavırların yeni fırsatlar getirebilir. İş hayatında liderlik vasıflarını ön plana çıkarma zamanı. Yeni projelerde inisiyatif almak, kariyerinde ilerlemeni hızlandırabilir. Ancak, iş birliği yapmaktan da çekinme. Takım çalışması sayesinde, daha büyük başarılara imza atabilirsin. Unutma, senin içindeki lider ruh, çevrendekilere ilham kaynağı olacaktır.Sağlık konularında dikkatli ol. Yüksek enerjini yönetmeyi öğrenmek, gün boyunca seni daha dinç tutabilir. Fiziksel aktiviteler ve açık hava, ruh halini daha da iyileştirecektir. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; zihinsel ve bedensel olarak dinlenmek, tazelenmene yardımcı olacak. Bugün, içindeki ışığın parlamasına izin ver ve hayatının her alanında cesur adımlar at. Başarı ve mutluluk seninle olsun!
Bugün, içsel denge ve uyum arayışında olacaksın. Sosyal etkileşimlerin artması, yeni dostluklar kurmak ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat sunuyor. Ancak, kararsızlık hissi yakından peşini bırakmayabilir. Kendine güvendiğin konularda net olman, başkalarıyla olan iletişimini kolaylaştıracak. Sanatsal yönlerin öne çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak, kendini ifade etmenin keyfini yaşatacak. Sağlık açısından stresten uzak durmakta ve gevşemekte fayda var. Kendi ihtiyaçlarına özen göstererek, ruhsal dinginliğini yeniden kazanabilirsin. Unutma, dengeyi sağlamak senin yeteneğin; bugün bunu başarmak için harika bir gün!
Duygusal derinliklerin, gizli yaşantıların ve içsel dönüşümlerin bu dönemde daha fazla ön plana çıkıyor. İçinde bulunduğunuz durumlar, seni kendi iç dünyana yönlendirecek bir enerji taşıyor. İlişkilerde samimiyet arayışın artabilir; kendini açma ve karşı tarafla derin bağlantılar kurma isteği gözlemleniyor. Ancak güven arayışın biraz sarsılabilir. Aceleci olmadan, gözlemlerini ve hislerini derinlemesine incelemelisin.Kaybetme korkusu ya da kıskançlık gibi hislerle yüzleşmek, daha sağlıklı ilişkiler kurmana yardımcı olabilir. Yoğun hislerin seni yönlendirmesine izin vermek yerine, mantığını da devreye sokmalısın. Maddi konularda dikkatli olmalı, abartılı harcamalardan kaçınmalısın. Sezgilerinle hareket etmek, along the way, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal çalışmalar ve meditasyon, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Kalp gözüyle bakmak gerekirse, teknoloji ve hayal gücünün birleştiği noktada yaratıcı projelere adım atarak, potansiyelini daha iyi değerlendirebilirsin.
Maceraperest ruhun, yeni ufuklara açılma zamanının geldiğini fısıldıyor. Kendine güvenerek yeni deneyimlere atılabilirsin. Arkadaş çevrenle birlikte heyecan verici bir aktivite planlamanın tam sırası. İçindeki yaratıcılık, bu süreçte sana ilham verecek. Ancak dikkat, bazı anlaşmazlıklar gündeme gelebilir; iletişimde açık ve samimi olduğunda sorunları aşabilirsin. Kişisel gelişimine yönelik atılımlar yapabilir, yeni hobiler edinebilirsin. Duygusal ilişkilerde derin bir bağ kurmaya çalış, sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman sana büyük mutluluk getirecek. Kendi değerlerini gözden geçir, sınırlarını belirlemek, özgürlüğünü artırman için önemli. Unutma, yolculuk sadece fiziksel olmayabilir; ruhsal bir keşif de seni bekliyor.
Bugün, içsel disiplinin ve kararlılığının ön planda olacağı bir gün seni bekliyor. Hedeflerine odaklanmak için doğru bir zamanlama içindesin. Belirsizlikler karşısında sorumluluklarını daha da artırarak kendine güvenini tesis edebilirsin. İş hayatındaki projelerde detaylara dikkat etmen, başarılarını katbekat artıracak. Sosyal ilişkilerde ise, güven arayışında olduğun insanlarla daha derin bağlantılar kurabilirsin; samimi konuşmalar ve paylaşımlar seni daha iyi hissedecek. Özellikle ailenle vakit geçirmek, duygusal olarak denge bulmanı sağlayacak. Karar verme aşamasında dikkatli ol ve aceleci davranmamaya özen göster. Gökyüzü, sabırlı ve kararlı çabaların sayesinde beklenmedik fırsatların kapını çalabileceğini vurguluyor. Kendini ifade etme biçiminde orantılı bir yaklaşım benimsemek, hem işte hem de özel hayatta daha az çatışma yaşamanı sağlayacak. Ruhsal olarak da kendine ayırdığın zaman ve meditatif aktiviteler, içsel huzurunu artıracak.
Sosyal bağlarını güçlendireceğin ve yeni arkadaşlıklar edineceğin bir dönemdesin. Farklı düşüncelere açık olman, yeni projelerde dikkat çekmeni sağlayacak. Özellikle yaratıcı düşünme yeteneğin, sıradışı çözümler elde etmene yardımcı olacak. Bugün, içsel huzurunu koruman önem kazanıyor; meditasyon veya doğada zaman geçirme fikirleri rahatlamanı sağlayabilir. Sıcak ilişkiler içinde bulunduğun insanlarla samimiyetini artıracak aktiviteler planlayabilirsin. Parmaklarının ucunda dans eden yenilikçi fikirler, grup çalışmalarında seni ön plana çıkaracak. Duygusal derinliğini keşfetmek için bireysel aktivitelere de zaman ayırmalısın. Anlık kararlar verirken mantıklı düşünmeyi ihmal etme; içgüdülerine güvenebilirsin.
