Müzisyen Ceylan Ertem, yeniden tv Youtube kanalında Ayşegül Doğan, Yıldırım Türker ve Hale Şerif’in birlikte hazırladığı “İtirazım Var” programına konuk oldu. Ertem programda, itirazlarını, pandemide müzisyen olmayı ve yeni çalışmalarını anlattı.
İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeye, gazeteci ve yazarların tutuklanmasına, özgür olmamaya, iklim krizini umursamayan popülist liderlere, hayvanları öldürenlere itirazı olduğunu belirten Ertem, şunları kaydetti:
“Ben de çocukken, ‘gitarımı çalacağım, şarkılarımı yazacağım, aman da hayat ne kadar güzel olacak’ diye düşünüyordum ama böyle bir memlekette, dünyada yaşıyoruz. Elbette ki çok yoğun baskılar hissediyoruz. Özgürlükler kısıtlanıyor. Benim özgürlüğüm olmasa bile başka birisinin özgürlüğü kısıtlandığında tabii ki ses çıkarmak istiyorum. Politik mesajlar veren müzisyen gibi anılmak istemiyorum ama ne yazık ki çimdikleniyorum, bana da tokat atılıyor ve ben de bağırıyorum. Konserlerimde de bahsediyorum bütün bu mevzulardan. 23-24 yaşımda da öyleydim. O zaman Trump’tan değil de Bush’tan bahsederdik. Hiç kimse beni tanımıyorken, o sırada çaldığımız kulüpte 5 kişi vardı, ama ben, ‘gelme Bush!’ diye başlardım. Öyle bir tipim, o yangın var içimde. Bir adalet, bir kardeşlik duygusu, ‘savaşa hayır’ duygusu her zaman içimde var. Kendimi tuttuğum halde bu kadar, acaba kendimi tutmasam ortalık ne olacak. Herkes bu baskı ortamında bana ‘aman Ceylan, dursan bir dakika’ diye tavsiye ediyor ama o tavsiyelere de tabii ki uyamıyoruz. Orada birileri acı çekiyor.”
Mevcut ortamda herkesin diken üstünde olduğunu belirten Ertem, “Herkesin, karikatüristlerimizden ressamlarımıza, heykeltıraşlarımızdan dansçılarımıza, hepimizin özgür bir şekilde düşüncelerimizi, yaşadıklarımızı, başkalarının yaşadıklarını kâğıda, resme, sese harekete dökebilmesinden yanayım. ‘Acaba tutuklanır mıyız, başımıza bir şey gelir mi, savcılığa çağrılır mıyız, tepki alır mıyız, linçlenir miyiz, konsere korumayla gider miyiz, heykellerimiz kaldırılır mı, resimlerimiz yırtılıp atılır mı, filmlerimiz yakılır mı’ diye düşünmemeliyiz. Çok insan, çok müzisyen, çok sanatçı kendini geri tutuyor korkudan. Korkuyoruz, ‘onlar korkak’ falan demiyorum, çünkü ben de korkuyorum” dedi.
“Artık bu ülkede yaşatmayacağız Ceylan Ertem’i”, “Konserine geleceğiz, sana şunu yapacağız, edeceğiz” ve “Şuraya giremezsin, şu şehre giremezsin” gibi mesajlar aldığını, bu nedenle bazı konserlerine korumayla gitmek zorunda kaldığını aktaran Ertem:
“Artık böyle cımbızla ‘acaba burada hükümete, devlete, askere, polise, şuna buna bir laf mı etmek istedi, bu şarkı onu mu anlatmak istiyor’ falan diye durmadan bizi şikâyet edip duruyorlar. Bu korkunç bir şey. Artık buralara mı geldi mevzu? Biz müzisyenler olarak içimizden ne geliyorsa, neyin acısını yaşıyorsak, neden yana şikâyetimiz varsa, neye itirazımız varsa mutlaka bunu rahatça, özgürce dile getirebilmeliyiz. Yuhalamalı, alkışlamalıyız biz de. Neşemizi halaylar çekerek, çiftetelli oynayarak, acayip danslar ederek sahnede kutlamalıyız ya da ağıtımızı yakabilmeliyiz. Bunlar için izin almamalıyız.
Ben Hrant Dink için şarkı söyleyebilmeliyim; bunun acısını çektim, bunu bir tokat gibi yaşadım. Uğur Mumcu’dan bahsedebilmeliyim sahnede. ‘Ne demek, sen Uğur Mumcu’dan bahsedemezsin’ denmemeli bana. Bunları ben çok yanlış buluyorum. Bilmem, ya da kadına şiddetten bahsedebilmeliyim. Kadın arkadaşlarımı anabilmeliyim. Zaten birçok savcımız bunları ciddiye almıyor. ‘Tabii ki müzisyenler bunlardan bahsedebilmeli’ deniyor ve konu kapanıyor. Burada neden devlet üzerine alınsın ki böyle bir şeyden bahsedersem? Devletin bir suçu olmalı ki, bundan yana bir dert olsun…”
Pandemi süresince müzisyenlerin desteklenmediğini, bu nedenle bu işle uğraşanların intihara varan büyük bunalımlar yaşadığını söyleyen Ertem, bir müzisyenin ekonomik durumunun kötüleşmesinin beraberinde birçok insanı etkilediğine dikkat çekti:
“Müzisyen, menajer, şoför, asistan, rodi, müzisyenin çıktığı mekânda çalışan personeller, o akşam sokakta simit ya da badem satan çocuk bile para kazanamıyor. 20 değil belki 30-40 kişi para kazanamıyor. Çok daha büyük isimler var; Tarkan, Kenan Doğulu, Sertap Erener… Bu isimler konser veremediği zaman o kadar büyük bir sıkıntıya giriliyor ki, bunları toplumun öğrenmesi, bilmesi gerekiyor.”
Enerjin her zamankinden yüksek ve etrafındaki insanlara olumlu bir ivme katabilirsin. Liderlik yeteneklerin parlayacak, çevrendekileri motive etmekte sıkıntı yaşamayacaksın. Bugün, yeni projelere başlamak için uygun bir gün. Ancak sabırsızlığını kontrol altında tutmalısın; zira aceleci kararlar sana beklediğinden daha büyük zorluklar doğurabilir. İkili ilişkilerde, açık iletişim en önemli anahtar olacak. Sevgi dolu sözlerin ve destekleyici tavırların, sevdiğin insanla aranızdaki bağı güçlendirecek. İlginç bir fırsat kapını çalabilir; değerlendirmek için cesur olmalısın. Aynı zamanda, sağlığına dikkat etmeyi unutma; yeterince dinlenmek ve stresle başa çıkmak önem kazanıyor. Bugün, kendine daha fazla zaman ayırarak içsel huzurunu sağlamak için bir fırsat yakalayabilirsin.
Bugün içsel huzurun ve dayanıklılığının önemini bir kez daha fark edeceksin. Hayatındaki rutinler sana güven verirken, ani değişimlere karşı kapanabilirsin. Maddi konularla ilgili bir fırsat kapını çalabilir, bunu değerlendirmek için hazırlıklı olmalısın. Etrafındaki insanlar tarafından desteklenmiş hissedecek, onlarla olan iletişimlerin güçlenebilir. Duygusal ilişkilerinde samimiyet arayışın artacak, bu da seni daha derin bağlantılara yönlendirebilir. Kendini ifade etme isteği, sanat veya yaratıcılıkla ilgili bir proje için ilham verebilir. Gün içinde biraz molalar vermek, zihnini ve bedenini yenilemene yardımcı olacak. Kendine yönelik nazik olmayı unutma; öz bakımına dikkat etmelisin.
Bugün sosyal çevrenle olan etkileşimlerin artış gösterecek. Farklı insanlarla tanışmak ve yeni fikirler almak, zihnini zenginleştirecek. İçsel olarak merak duygun her zamankinden daha kuvvetli. Bu, bilgi edinme konusunda seni harekete geçirebilir. Özellikle yazılı ve sözlü iletişimde kendini çok daha etkili ifade edebilirsin. Mevcut projelerine yeni bir bakış açısı katmanın tam zamanı. Eski alışkanlıklarından sıyrılarak yeniliklere açık olmalısın. Başkalarını da etkilemek konusunda güçleneceksin; bu, grup çalışmalarında ve arkadaş ilişkilerinde sana fayda sağlayacak. Ancak, birçok fikri aynı anda takip etmek zorlayıcı olabilir. Son kararları alırken biraz daha dikkatli olman gerektiğini unutma. Anlık heveslere kapılmaktan kaçınmalısın; işlerinin sonuçlanmasına odaklanmak senin için daha faydalı olacak. Kısa seyahatler ve yeni deneyimler sana ilham verebilir. Duygusal ilişkiler ise sürprizlere açık; iletişimdeki esneklik, samimi bağlar kurmanı sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir gün. İçsel hislerin, çevrendekilerle olan ilişkilerini şekillendirecek. Aile ve sevdiklerinle paylaşımlarına odaklanmak, bağlılıklarını daha da güçlendirebilir. Sezgilerin özellikle kadın figürler üzerinden güçleniyor, onların tavsiyelerine kulak vermekte fayda var. İçsel huzur arayışında, kendine huzurlu bir alan yaratman gerekebilir. Duygusal açıkça ifade etmek, ilişkilerinde yeni bir boyut kazandırabilir. Gün boyunca karşılaşacağın küçük sürprizler, motivasyonunu artıracak ve kendine güvenini tazeleyecek. Unutma ki, duygu dolu anların tadını çıkarmak, ruhsal dengeye ulaşmanın anahtarı. Yeniliklere açık ol ve kalpten gelen hislerini takip et.
Parlak bir enerjinin etrafında dönüyorsun, insanların dikkatini çekmek için mükemmel bir zaman. Yaratıcılığın tavan yapmışken, sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine daha fazla zaman ayırmak seni besleyecek. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; çevrendekilerle bağlarını kuvvetlendirip yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Ancak gururunu kontrol altında tutman önemli, zira bu günlerde iletişimde bazı yanlış anlamalar doğabilir. İçsel gücünü, kararlılığını ve özgüvenini artıracak fırsatlar karşına çıkabilir; bunları değerlendir. Romantik ilişkilerde ise samimi ve açık olmaya odaklanmalısın, böylece sorunları kolayca aşabilirsin. Keşfetmek ve yeni deneyimlere açık olmak, seni daha da ileriye taşıyacak.
Detaylara olan düşkünlüğün seni öne çıkarıyor; bugün, küçük ayrıntılar senin için büyük önem taşıyacak. İletişimdeki kurallara sadık kalarak, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini olumlu yönde güçlendirebilirsin. Organize etme yeteneğin, iş ve kişisel yaşamında verimliliği artıracak. Kendine karşı nazik olmalısın; mükemmel sonuçlar elde etmek için gereksiz eleştirilerden kaçın. Sağlık konularında dikkatlice ilerlemen gereken bir süreçtesin; bedenine ve zihnine iyi gelecek aktivitelere yönel. Ele aldığın projelerde düzen ve planlama ön planda tutulmalı. Bugün, içsel huzurunu sağlamak için zaman ayırmayı ihmal etme. Başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olman, seni daha da sevecen bir hale getirecek. Sevdiklerinle geçireceğin zaman dilimleri, kendini yeniden enerji dolu hissetmene yardımcı olacak. Yaratıcılığını sevdiklerinle paylaştıkça, kendini daha mutlu hissedeceksin.
Bugün ilişkilerin ve sosyal etkileşimlerin ön plana çıkacağı bir dönemdesin. Başkalarıyla olan bağların derinleşirken, uyum ve denge arayışın da artacak. Hayatında yeni insanlarla tanışma fırsatları karşına çıkabilir; bu, yepyeni bir perspektif kazanmanı sağlayabilir. Duygusal anlamda kendini daha huzurlu hissetmek için sevdiğin aktiviteleri yapmaya zaman ayırabilirsin. Sanatsal yeteneklerin gün yüzüne çıkarken, yaratıcılığını kullanmak için ilham dolu bir enerji hissedeceksin. Ancak, karar alırken acele etmemeye özen göster; başkalarının görüşlerini dikkate al, ama kendi iç sesine de kulak ver. İyimserliğin ve pozitif yaklaşımın çevrendekilerde güzel bir etki bırakacak. Duygusal dengeyi sağlamaya çalışırken, kendini ifade etme şeklinin önemini unutma; açık ve net bir iletişim sana büyük fayda sağlayacak. Bu, gün içerisinde karşılaşabileceğin sorunları daha kolay aşmanı ve aradığın uyumlu havayı yakalamanı sağlayacak.
Bugün duygusal derinliklerinizde kaybolma ihtiyacı hissediyorsunuz. İlişkilerde daha samimi ve açık olma arzusuyla dolusunuz. Duygularınızı paylaşmak için uygun bir zaman. İçsel motivasyonlarınızın sorgulanacağı bir süreçtesiniz; kendi istek ve ihtiyaçlarınızı keşfetmek amacıyla içe dönmek isteyebilirsiniz. Kendinizi ifade etmek için sanatsal yollar arayabilir, yaratıcılığınızı ön plana çıkarabilirsiniz. Çevrenizdeki insanlarla derin bağlantılar kurmak sizi besleyecek. Gizli kalmış konular gün yüzüne çıkabilir. Bu durum, ilişkilerdeki dengesizlikleri ortaya çıkararak sizi dönüştürücü bir sürece sürükleyebilir. Kendinize karşı dürüst olun; içsel sesinize kulak vermek, ruhsal açıdan sizi güçlendirecek. Güçlü sezgiler, çevrenizdeki insanları anlamanızı kolaylaştıracak ve bazı anlaşmazlıkları çözmenize yardım edecek. Kendi sınırlarınızı belirlemek, başkalarıyla olan etkileşimlerinizi daha sağlıklı hale getirebilir. Unutmayın, karanlıkların içinden geçerken, ışığı kendiniz bulmalısınız.
Yeni maceralara atılma isteği içerisinde olacaksın. İyimser bakış açın sayesinde, karşına çıkan fırsatları değerlendirerek yeni bir başlangıç yapabilirsin. Öğrenmeye, keşfetmeye açık olman, çevrendekilere ilham verecek. Sosyal ilişkilerin oldukça hareketli, yeni insanlarla tanışma şansın yüksek. Ancak bazı durumlarda dikkatsizlikten kaynaklanabilecek anlaşmazlıklar doğabilir. Aklını karıştıran sorulara karşı sabırlı olmalısın. İçsel sezgilerine güvenerek daha doğru kararlar alabilirsin. Kendi sınırlarını zorlamaktan çekinme; hayatın sunduğu deneyimler seni büyütecek. Sonuç olarak, bugün kendini yenilemek ve ufkunu genişletmek adına atılımlar yapacağın bir dönemdesin.
Bugün sorumluluklar ön planda olacak. Kariyer ve hedeflerine odaklanmak için güçlü bir motivasyona sahip olacaksın. İş yerinde yeni fırsatlar kapını çalabilir; cesur adımlar atmak için doğru zaman. Aradığın güven, içsel huzur ve kararlılıkla birleşerek seni daha da güçlendirecek. İletişim becerilerini geliştirmek için fırsatlar doğacak; ilişkilerde şeffaf ve açık olmak, algıların ve hislerin üzerinde önemli bir etki yaratacak. Kişisel sınırlarını korumayı unutma; başkalarının ihtiyaçları seni yavaş yavaş yıpratabilir. Sağlık açısından kendine dikkat et; küçük bir mola vermek, zihinsel sağlığını koruman için faydalı olacaktır. Geleceğe dair planlarını gözden geçirmek için iyi bir gün; yapılması gerekenleri önceliklendir. Kendinle barış içerisinde olman, her türlü zorluğun üstesinden gelmeni kolaylaştıracak.
Bugün, özgürlüğe ve farklılıklara olan tutkun öne çıkıyor. Yaratıcılığın tavan yapması mümkün, bu yüzden sanatsal projelere yönelebilir, hayal gücünü serbest bırakabilirsin. Sosyal çevrenle kurduğun diyaloglarda sıradışı fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Aynı zamanda, toplumsal konulara duyduğun ilgi, başkalarıyla daha derin bağlantılar kurmanı sağlıyor. Ancak, bireysel alanına dair sınırlarını korumak önemli. İhtiyaç duyduğun alanı oluşturabilmek, zihninin dinlenmesine yardımcı olabilir. Arkadaşlarınla olan ilişkilerinde ani değişikliklere açık olabilirsin; sürpriz karşılaşmalar, yeni bağlantılar söz konusu olabilir. Duygusal olarak daha bağımsız hissetmek isteyeceksin, bu da bazı geçmiş bağların gözden geçirmene yol açabilir. Günün energisi, içsel özgürlüğünü keşfetmeni sağlar. Zaman bulduğunda meditasyona ya da yürüyüşe çıkmak, zihin sağlığın için faydalı olabilir. Kendine olan güvenin artarken, hayallerini gerçekleştirme yolunda atacağın adımlar cesur ve yenilikçi olabilir. Açık fikirli kal, evrenin sunduğu fırsatları yakala.
Hayaller ve sezgiler ön planda. İçsel dünyana yolculuk yapabilir, ruhsal konulara ilgi duyabilirsin. Duygusal derinliklere inme arzusu, seni başkalarıyla daha samimi bağlar kurmaya yönlendirebilir. Yaratıcılığının doruk noktasında olacağın bir dönemdesin; sanatsal çalışmalar veya kişisel projelerde yeni ilham kaynakları bulabilirsin. Çevrendeki insanların hislerine daha fazla duyarlı olabilirsin, bu da ilişkilerine derinlik katacak. Kendine zaman ayırmayı ve meditasyon gibi rahatlama yöntemlerini deneyimlemeyi unutma. Bütün bu duygusal yoğunluk, seni zengin bir deneyime sürükleyecek. Güçlü sezgilerinle doğru yönlendirmeleri bulabilirsin. Kendine güvenmelisin.