1
Türk rock müziği sanatçısı, besteci, tiyatrocu, sinema oyuncusu, Anadolu rock türünün kurucularından Cem Karaca, ölümünün 17. yılında anılıyor. Apaşlar, Kardaşlar, Moğollar ve Dervişan gibi birçok grupla çalışan ve grupların hem kurucusu hem de yöneticisi olan Cem Karaca, güçlü bir rock kültürü yaratılmasının öncülerinden oldu. ‘Anadolu Rock Ozanı’ olarak tanınan Karaca, vefatından bugüne birçok ölümsüz eser bıraktı.
Peki güçlü sesi, benzersiz yorumu ve etkileyici sahne tavrı ile hafızalara kazanan Cem Karaca kimdir?
Tam adıyla Muhtar Cem Karaca, 5 Nisan 1945 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Azerbaycan asıllı Mehmet Karaca ve annesi Ermeni asıllı Toto Karaca (İrma Felegyan) olan Cem Karaca, sanatla iç içe büyüdü. Karaca, yeteneğini fark eden annesi sayesinde henüz 6 yaşındayken müzik eğitimine başladı. 6-7 Eylül Pogromu durulduktan sonra Cem Karaca, Robert Koleji’ne kaydoldu. Orta öğrenimini Robert Lisesi’nde yapan Cem Karaca’nın, müzikle ilk tanışması annesinin teyzesi Rosa Felegyan’ın Cem Karaca’ya piyano notaları ve piyano nağmeleri öğretmesiyle oldu. Karaca’nın ses yeteneğini ilk annesi Toto Karaca keşfetti. 1962’de Beyoğlu Spor Kulübü’nde arkadaşlarının isteği üzerine şarkı söyledi, daha sonra grup kurmaya karar verdi. Gruba o dönemin ünlü sanatçılarından İlham Gencer destek oldu. Cem Karaca’nin ilk grubu 1963’te Dinamikler oldu. 1963’ün sonunda grup dağıldı. Kısa bir süre “Cem Karaca ve Bekledikleriniz” adlı bir grupta çaldı. Bu gruptan kısa bir süre sonra ise Gökçen Kaynatan’ın orkestrasında çaldı ancak bu beraberlik de uzun sürmedi. Aynı sene “Cem Karaca ve Jaguarlar” kuruldu. 1965’te Altın Mikrofon yarışmasına başvursalar da, grup ön elemeyi geçemedi.
1965’te ilk evliliğini tiyatro sanatçısı Semra Özgür ile yapan Karaca, evlendikten 3 gün sonra askere gitti. Bu dönemde Karaca, Anadolu kültürünü tanımaya başladı. Türk ozanlarından Aşık Mahzuni Şerif ile tanıştı. Cem Karaca, Şubat 1967’de ise gitarist Mehmet Soyarslan’ın kurduğu Apaşlar grubu ile bir araya geldi. Karaca, grup ile birlikte Altın Mikrofon 1967’ye katıldı. Yarışmaya katıldıkları Emrah şarkısı Erzurumlu Emrah’ın şiirine yapılmış bir Karaca bestesiydi. Yarışmada Karaca’nın grubu ikinci oldu. Cem Karaca ve Apaşlar, 1968’de Almanya’ya gidip Ferdy Klein Orkestrası ile 45’likler kaydetti. Bu dönemde Soyarslan şarkısı “Resimdeki Gözyaşları”, Karaca’nın Emrah’tan sonraki ikinci hit parçası oldu. Bu plak sonrası büyük bir Türkiye turnesi oldu. Ayrıca Almanya’da konserler devam etti. Ayrıca yurtdışına açılmak için İngilizce bir 45’lik kaydedildi. Bunlar Resimdeki Gözyaşları ve Emrah’ın İngilizce versiyonlarıydı. Bu dönemde Cem Karaca, tiyatro sanatçısı Meriç Başaran ile evlendi. Sene sonunda Milliyet’in 1968’in “En Sevilen Erkek Şarkıcıları” anketinde 4. oldu. “Yılın Melodileri” anketinde ise Resimdeki Gözyaşları Türkçe şarkılar arasında 3. oldu. Türkçe ve yabancılar karışık listede ise Resimdeki Gözyaşları dokuzuncu, Cem Karaca bestesi “Ümit Tarlaları” ise 24. oldu.
“Bu Son Olsun / Felek Beni” plağından sonra grup dağıldı. Aynı yıl Cem Karaca, Bunalım grubunun prodüktörlüğünü ve menejerliğini yapmaya başladı. İlk 45’likleri “Taş Var Köpek Yok/Yeter Artık Kadın” şarkılarının ikisinin de söz ve bestesinde Cem Karaca’nın da adı geçmektedir. Bu 45’likten sonra bu işi bırakan Karaca, grubun bateristi Hüseyin Sultanoğlu’nu kendi grubu Kardaşlar’a almıştır. 1970’in başında grup üyelerinde birçok değişiklikler oldu. Grup üyeleri sabitlendikten sonra, Almanya’da kayıt yapmaya karar verdiler ancak salgın hastalık yüzünden, Karaca ve Kardaşlar Almanya’ya gidemedi. Bu yüzden Cem Karaca, tek başına Köln’e gitti. Kendi besteleri ve Anadolu türkülerini yine Ferdy Klein orkestrası ile kaydetti. 1970 Kasım’ında ise Karaca ve Kardaşlar “Dadaloğlu/Kalender” 45’liğini yayınladı.
Cem Karaca 1972‘ye ödülle başladı. Hey Dergisi tarafından “1971’in en iyi erkek şarkıcısı” seçildi ve Hey’in turnesine katıldı. Ancak Kardaşlar gitaristi Seyhan Karabay ile anlaşmazlıklar yaşanmaya başladı ve Karaca, Kardaşlar ile yollarını ayırdı. Cem Karaca, Kardaşlar’dan ayrılıp Anadolu Rock’ın güçlü sesi Moğollar’la birleşirken, Kardaşlar da Moğollar’la anlaşamayan Ersen Dinleten’i gruplarına dahil etti. Kasım 1972’de Hey dergisi için verdikleri konserde ilk kez sahne aldılar. Yıl sonunda Milliyet’in anketinde Cem Karaca, en iyi erkek şarkıcılar listesinde 2. oldu, Moğollar ise en iyi yerli topluluk seçildi. Hey Dergisi’nde ise ikisi de kendi dallarında 1. seçildiler. Grubun asıl başarısı 1974’ün başında kaydedilen “Namus Belası” şarkısı ile kazanıldı. Şarkı çok popüler oldu, öyküsü Hey dergisinde çizgi roman olarak yayınlandı. Ancak bu plak sonrası Cahit Berkay çalışmalarını Fransa’da devam ettirmeye karar verince Cem Karaca ve Moğollar yollarını ayırdı.
Moğollar’dan ayrılan Cem Karaca, önce Fransa’ya gitmeyen Moğollar elemanları Mithat Danışan ve Turhan Yükseler ile “Karasaban” grubunu kurdu ama ömrü uzun olmadı. Mart 1974’te Dervişan grubunu kurdu. Şubat 1975’te “Tamirci Çırağı” yayınlandı. 1975’in sonunda “Mutlaka Yavrum/Kavga” 45’liği yayınlandı. Aynı yıl Cem Karaca, Hey dergisi tarafından bir kez daha en iyi erkek şarkıcı olarak seçildi. Cem Karaca ve Dervişan, 1978’in başında 1 Mayıs plağından sonra yollarını ayırdı.
Cem Karaca, Dervişan sonrası çoğu Kurtalan Ekspres’ten olmak üzere bir müzik grubu kurdu. Adını da Türkiye’nin iki ucu olan Edirne ve Ardahan’dan esinlenerek Edirdahan koydu. Ancak grup 20 gün sonra Kurtalan Ekspres elemanlarının eski gruplarına dönmesiyle eleman değişikliğine uğradı. 1978’de Cem Karaca, Edirdahan ile kaydettiği ilk ve son teklisi Safinaz’ı yayınladı. Cem Karaca, 1979’da Londra’daki dünyaca ünlü Rainbow Arena’da konser verme başarısı gösterdi. 1979’da grup dağıldı, Cem Karaca da uzun yıllar sonra ilk kez yanında bir grup olmadan solo olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde ayrıca Almanya’ya taşındı. Karaca, çeşitli nedenlerle 6 Ocak 1983’te Yılmaz Güney ile aynı gün Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Vatandaşlıktan çıkarılmasına sebep olan davadan beraat etti. 1987’de de hakkında verilen gıyabi tutuklama kararı kaldırıldı. 29 Haziran 1987’de Cem Karaca, Türkiye’ye döndü.
22 Temmuz 1992’de annesi Toto Karaca hayatını kaybetti. Cem Karaca, bir süre müzikle aktif olarak ilgilenmedi. 1994’te TRT’de Raptiye adlı programı sundu. 1995’te ise Flash TV’de Cem Karaca Show’u, 1996’da aynı kanalda “Efendime Söyleyeyim” programını yaptı. 95’te bir sanatçı grubu ile Bosna-Hersek’e gidip, savaş sonrası zor durumda olan Bosnalılara destek verdi. Sanatçının müziğe geri dönüşü 1997’nin sonunda vizyona giren Ağır Roman ile oldu. 2000’de Cem Karaca’nın da rol aldığı Kahpe Bizans’ın müziklerinin bazılarını seslendirdi. Mayıs 2001’de ise Barış Manço’nun ölümü ile vokalistsiz kalan Kurtalan Ekspres ile beraber çalmaya başladı. Sanatçı, çeşitli tiyatro oyunu, dizi ve filmlerde de yer aldı.
8 Şubat 2004 tarihinde solunum ve kalp yetmezliğine bağlı olarak ağır bir kalp krizi geçirdi. Kaldırıldığı hastanede 58 yaşında hayata gözlerini yumdu. Hastane tarafından yapılan açıklamada Karaca’nın ölüm sebebi kalp ve solunum durması olarak belirtildi. 9 Şubat 2004’te Karacaahmet Mezarlığı’nda babası ile aynı mezara defnedildi.
100’ün üzerinde plaket ve ödüllerinden bazıları;
1967: Altın Mikrofon yarışması: Emrah adlı eserin bestesi ile ikincilik ödülü. (Cem Karaca ve Apaşlar)
1971: Hey dergisi: Dadaloğlu ile birincilik ödülü. (Cem Karaca ve Kardaşlar)
1972: Hey Yılın Müzik Oskarları: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1974: Hey dergisi: “Yılın Bestesi” – Namus Belası
1974: Demokrat İzmir: “Yılın Plağı” – Namus Belası (Cem Karaca ve Moğollar)
1975: Hey Yılın Müzik Oskarları: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1975: Altın Kelebek: Türk Batı Müziğinde “Yılın Erkek Şarkıcısı” ödülü
1975: Ses dergisi: “Yılın Batı Müziği Sanatçısı”
1976: TGS İzmir Basın: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1976: TGS İzmir Basın: “Başarılı Plak” – Kavga (Cem Karaca ve Dervişan)
1977: TGS İzmir Basın: “Yılın Topluluğu” – Dervişan
1977: TGS İzmir Basın: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1990: 4. Altın Güvercin şarkı yarışması: “Yorumcu ödülü” – Kahya Yahya
1990: 4. Altın Güvercin” şarkı yarışması: “Söz Yazarı Ödülü” – Kahya Yahya
1993: Raks, Popsav ve Kültür Bakanlığı’nın düzenlediği “Türk Pop Müziğinde 35 Yıl”: “Yılın bestesi ödülü” – Namus Belası
1995: Bahçelievler Belediyesi: Basın ödülü
1999: Avrupa Gençlik Festivali “Kuzey Yıldız”
2000: Gazeteci ve Yazarlar Vakfı: Çeyrek asrı aşan gurur tablosu
2001: Burç FM: Onur Ödülü
Enerjin yüksek ve kararlılığın zirveye ulaşmış durumda. Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda cesur adımlar atabilirsin. Yeni projelere başlamak, yaratıcı fikirlerini hayata geçirmek için mükemmel bir zaman. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin son derece dinamik olacak; bu, iletişiminde ve sosyal ilişkilerinde olumlu bir dönüşüm yaratabilir. Ancak, sabırsızlık ve acelecilikten uzak durmalısın. İçsel sezgilerini dinle ve kararlarını hızlı vermek yerine düşünerek al. Aşk ilişkilerinde ise dürüstlük ve açık iletişim büyük önem taşıyor. Sahip olduğun tutku ve çekicilik, karşındaki insanlar üzerinde güçlü bir etki bırakacak. Kendine güven ve içindeki lideri gün yüzüne çıkar!
Bugün, kararlılığın ve sabrının ödüllerini toplayabileceğin bir gün. Duygusal olarak kendini güvence altında hissetme ihtiyacı baskın. İçsel huzuru sağlamak adına ev ortamında düzenlemeler yapabilir, sevdiklerinle kaliteli vakit geçirebilirsin. Maddi konularla ilgili yeni fırsatlar kapıda. Yatırım yapmayı düşündüğün alanlarda dikkatli olmalı ve sezgilerine güvenmelisin. İletişim becerilerin güçlü, kendini ifade etmekte zorlanmayacaksın. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda; bu, bağlarını güçlendirebilir. Sağlığını ihmal etmemek, yaşam alanında minimalizme yönelmek belki de içsel dinginlik arayışının anahtarı olacak. Kendini sanatsal bir ifade ile dışa vurmak, ruhunu besleyecek. Unutma, bu süreçte en önemli şey, kendinle olan ilişkin.
Bugün merak duygun ön planda olacak. İlgi alanlarını keşfetmek, yeni bilgiler edinmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle iletişim kurmak, dostlarınla keyifli sohbetler yapmak ruhunu besleyecek. Fikirlerini açıkça ifade etme isteğin, çevrendekilerle olan etkileşimlerini güçlendirebilir. Ancak, dikkatli olman gereken bir nokta var; düşüncelerini aktarırken, başkalarının görüşlerine de saygı gösterme unutmamalısın. Aşk hayatında ise sürpriz gelişmeler söz konusu olabilir, yeni birisiyle tanışman mümkün. Kendini ifade etmekten çekinme, samimtliğinle karşındakiler üzerinde olumlu bir etki bırakabilirsin. Bunlara ek olarak, günlük rutininde küçük değişiklikler yaparak kendine yeni ilham kaynakları yaratabilirsin. Yeniliklere açık ol, çünkü fırsatlar kapını çalıyor!
Bugün içsel duyguların ön planda olacağı bir dönemdesin. Ailevi ilişkilerde ve ev ortamında huzur arayışı içinde olabilirsin. Geçmiş anıların aklının bir köşesinde yer alacak, duygusal hatıralar seni sarabilir. Kendine yeni hedefler koymak isteyebilirsin; ancak bu adımları atmadan önce duygusal durumunu değerlendirmek önem taşıyor. Sevgi ve güven arayışını doğru şekilde ifade edebilmek, ilişkilerini güçlendirecektir. Kendini ifade ederken samimiyetinden ödün verme. Duygusal derinliğin, başkalarıyla kuracağın bağlarda seni daha etkili kılabilir. Yaratıcılığını ortaya koymak için ideal bir gün; hayal gücünün sesini dinle. Kendi içsel huzurunu sağlamak için, kendine zaman ayırmayı unutma. Arkadaş çevrenle olan ilişkilerin ise sana motivasyon verecek. Gökyüzündeki dalgalanmalar, senin öz benliğinle barışman için bir fırsat oluşturacak. Duygusal derinliğinle başkalarına ilham verebilir, içsel gücünü keşfederek kendini dönüştürme yolunda ilerleyebilirsin.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. Kendine olan güvenin artışı, çevrendeki insanları etkileyerek liderlik özelliklerini ortaya çıkaracak. Bu dönemde sosyal ilişkilerinde sıcaklık ve samimiyet ön planda. Yeni bağlantılar ve arkadaşlıklar kurma fırsatları karşına çıkabilir. Bugün yaratıcılığını konuşturmak için harika bir zaman. Sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruhuna iyi gelecek.Ayrıca, tembellikten uzak durmalı ve hedeflerine odaklanmalısın. İçsel motivasyonunu yüksek tutarak, zorlukların üstesinden gelebilecek cesarete sahipsin. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde kalıcı bir etki bırakabilir. Ancak, bazı durumlarda abartıya kaçmaktan sakınmalısın; baskın tavırların, insanları uzaklaştırabilir.Aşk hayatında romantizm rüzgarları estikçe hislerin derinleşecek, yeni bir heyecan kapını çalabilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinmemelisin. Ailevi ilişkilerde de ortak paydaların ön plana çıktığı bir iletişim ortamı yaratabilirsin. Bugün, içsel dengeyi sağlamak ve sevgi dolu anlar biriktirmek için güzel bir fırsat. Unutma, kendine olan sevgin, başkalarını etkileme gücünün anahtarıdır.
Bugün, titizlikle planladığınız işleri başlatmak için harika bir gün. Detaylara olan düşkünlüğünüz, projelerinizi başarıya ulaştıracak. İçsel huzur arayışınızda, ortamınızdaki düzenin sizin için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha fark edeceksiniz. İletişimde dikkatli olun, çünkü bazı sözcükler yanlış anlaşılmalara sebep olabilir. Kendinizi ifade ederken daha açık ve net olmaya özen gösterin. Sağlık konularında kendinize dikkat etme zamanıdır; egzersiz yapmayı ve sağlıklı beslenmeyi ihmal etmeyin. Sosyal çevrenizle olan ilişkilerinizde daha empatik olmaya çalışın, bu sizlere hem ruhsal hem de duygusal bir denge sağlayacak. Bugün kendiniz için zaman ayırmayı unutmayın; küçük bir kaçamak, zihinsel olarak sizi ferahlatabilir.
Harmoni ve denge arayışın bugün daha belirgin olacak. İletişimdeki nezaketin ve zarafetin, çevrendeki insanlarla uyumlu ilişkiler kurmana yardımcı olur. Sanat ve estetik konularına yönelik ilgin artabilir; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. İçsel huzuru bulmak adına sosyal aktivitelere katılmak, ruhunu besleyen deneyimlere açık olmanı sağlayacak.Aşk ve ilişkilerde, ortaklıkların güçlenebilir; duygu dolu anlar paylaşarak derin bağlar kurabilirsin. Kendini ifade etme biçiminin, sevilenlerin üzerinde olumlu bir etki bırakması muhtemel. Duygusal dengeyi sağlamak adına kendine zaman ayırmayı unutmamalısın. Güneş ışığı gibi parlayan kişiliğin, etrafındaki insanları da aydınlatacak.Finansal konularda dikkatli olmayı gerektiren durumlar ortaya çıkabilir. Harcamalarına dikkat et, gereksiz riskler almaktan kaçın. Gün içerisinde kendini ruhsal ve fiziksel olarak yenileyecek etkinlikler bulmak, enerjini artırabilir. Kısa yürüyüşlere ya da meditasyona yönelmek, zihnindeki karmaşayı gidermene yardımcı olur. Her şeyden önce içsel dengeyi bulman, hayatında pozitif değişiklikler yapmanı sağlayacak.
Derin duygular ve içsel dönüşüm zamanları seni bekliyor. Gizli kalmış düşünceler yüzeye çıkabilir; bu durum, kendini keşfetme yolculuğunda önemli bir adım olabilir. Duygu durumundaki dalgalanmalar, ilişkilerdeki yapısal değişikliklere yol açabilir. İletişimde dikkatli olmalı, samimiyetini kaybetmemek için içindeki sesi dinlemelisin. Baskılarla başa çıkmak için güçlü bir sezgiye sahip olman sana yol gösterebilir. İçsel huzuru bulmak adına, kendi sınırlarını belirlemekten çekinme. Kendine güveninle birlikte, senin için önemli olan bağlantıları derinlemesine sorgulamak, ilerleyen günlerde farkındalığını artıracak. Olumsuz hislerden arınmak ve yenilenmek için uygun bir zaman. Dünyevi ve spiritüel dengeyi sağlamak için kendini doğaya vererek dinginleşebilirsin.
Bugün özgür ruhunun çekiciliğiyle etrafındakileri etkileyebilirsin. Macera arayışın artmışken, yeni deneyimlere kapı aralayabilirsin. Beklenmedik fırsatlar, planlarının dışına çıkarak seni heyecanlandıracak. Sosyal ortamlarda parlayacak, güçlü bağlantılar kurabileceksin. Ancak dikkatli ol; heyecanına kapılarak düşünmeden hareket etme eğiliminde olabilirsin. İletişimde samimiyet ve içtenlik, ilişkilerini güçlendirecek. Yeni bilgileri arayışın, zihnini açacak ve ufkunu genişletecek. Kendi içsel huzurunu bulmak için doğayla daha fazla vakit geçirmeyi düşünebilirsin. Bu, sana ilham verecek ve ruh halini yükseltecek. Günün sonunda, yaşadıklarından dersler çıkararak, kendini daha olgun bir birey olarak hissedeceksin.
Bugün hedeflerine ulaşma adına kararlı adımlar atabilirsin. Çalışkan ve disiplinli yapın, başkalarıyla iş birliği yapma yeteneğinle birleştiğinde başarılı sonuçlar doğuracaktır. Kendine güven, zorluklarla başa çıkmakta temel bir unsur haline geliyor. Duygusal derinliklere dalmaktan çekinme; bu, içsel huzurunu sağlamanın yanı sıra ilişkilerine de olumlu yansıyacak. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını sorgulayarak ilerlemek akıllıca olacaktır. Kısa vadeli hedefler koymak ve bunlara odaklanmak, uzun vadeli planların için de faydalı olabilir. Hayatın getirdiği yeniliklere açık ol, sürprizler kapını çalabilir.
Bugün içsel olarak yenilik arayışında olacaksın. Düşüncelerin, bir alev gibi parlayacak ve sıradanlıktan uzaklaşma isteği hissedeceksin. Sosyal ilişkilerin, ilginç sohbetler ve yaratıcı fikirlerle dolu olacak; bu, arkadaşlarınla daha derin bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Beklenmedik olaylar, esnek olmanı zorunlu kılacak ve bu da cesaretinle yüzleşmek için harika bir fırsat olacak. Kendini ifade ederken özgünlüğünü yansıtmak, başkaları üzerinde güçlü bir etki bırakmana olanak tanıyacak. Özellikle teknik veya bilimsel konulara yönelmek, zihinsel enerjini olumlu bir yöne yönlendirebilir. Duygusal ilişkilerde ise bağımsızlık ihtiyacın, partnerinle olan iletişimini zenginleştirebilir; ancak ifade biçiminde dikkatli olmalısın. Kendini ifade ederken, kalabalıklardan uzak durmak isteyebilir, bu da içsel dinginliğini bulmanı sağlayabilir. Bugünün, kendini keşif yolculuğunda yeni ufuklar açma fırsatı sunacak.
Duyguların derinleşeceği bir gün. İçsel düşünceler, yaratıcı enerjin ile birleşerek önemli yeniliklere kapı aralayabilir. İlişkilerde daha empatik ve anlayışlı davranışlar sergilemek, bağlarını güçlendirebilir. Hislerinle hareket etmekten çekinme; sezgilerin seni doğru yola yönlendirecek. Ancak dış dünyadan gelen beklentilere karşı dikkatli olmalı, kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmelisin. İçsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek iyi bir seçenek olabilir. Hayal gücünü kullanarak, gelecekteki hedeflerin için yeni planlar yapabilirsin. Anlık zevkler yanında uzun vadeli hedeflerini de göz önünde bulundurman gerekebilir. Kendine güven ve içsel sesi dinlemeyi unutma.
