1
Türk rock müziği sanatçısı, besteci, tiyatrocu, sinema oyuncusu, Anadolu rock türünün kurucularından Cem Karaca, ölümünün 17. yılında anılıyor. Apaşlar, Kardaşlar, Moğollar ve Dervişan gibi birçok grupla çalışan ve grupların hem kurucusu hem de yöneticisi olan Cem Karaca, güçlü bir rock kültürü yaratılmasının öncülerinden oldu. ‘Anadolu Rock Ozanı’ olarak tanınan Karaca, vefatından bugüne birçok ölümsüz eser bıraktı.
Peki güçlü sesi, benzersiz yorumu ve etkileyici sahne tavrı ile hafızalara kazanan Cem Karaca kimdir?
Tam adıyla Muhtar Cem Karaca, 5 Nisan 1945 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Azerbaycan asıllı Mehmet Karaca ve annesi Ermeni asıllı Toto Karaca (İrma Felegyan) olan Cem Karaca, sanatla iç içe büyüdü. Karaca, yeteneğini fark eden annesi sayesinde henüz 6 yaşındayken müzik eğitimine başladı. 6-7 Eylül Pogromu durulduktan sonra Cem Karaca, Robert Koleji’ne kaydoldu. Orta öğrenimini Robert Lisesi’nde yapan Cem Karaca’nın, müzikle ilk tanışması annesinin teyzesi Rosa Felegyan’ın Cem Karaca’ya piyano notaları ve piyano nağmeleri öğretmesiyle oldu. Karaca’nın ses yeteneğini ilk annesi Toto Karaca keşfetti. 1962’de Beyoğlu Spor Kulübü’nde arkadaşlarının isteği üzerine şarkı söyledi, daha sonra grup kurmaya karar verdi. Gruba o dönemin ünlü sanatçılarından İlham Gencer destek oldu. Cem Karaca’nin ilk grubu 1963’te Dinamikler oldu. 1963’ün sonunda grup dağıldı. Kısa bir süre “Cem Karaca ve Bekledikleriniz” adlı bir grupta çaldı. Bu gruptan kısa bir süre sonra ise Gökçen Kaynatan’ın orkestrasında çaldı ancak bu beraberlik de uzun sürmedi. Aynı sene “Cem Karaca ve Jaguarlar” kuruldu. 1965’te Altın Mikrofon yarışmasına başvursalar da, grup ön elemeyi geçemedi.
1965’te ilk evliliğini tiyatro sanatçısı Semra Özgür ile yapan Karaca, evlendikten 3 gün sonra askere gitti. Bu dönemde Karaca, Anadolu kültürünü tanımaya başladı. Türk ozanlarından Aşık Mahzuni Şerif ile tanıştı. Cem Karaca, Şubat 1967’de ise gitarist Mehmet Soyarslan’ın kurduğu Apaşlar grubu ile bir araya geldi. Karaca, grup ile birlikte Altın Mikrofon 1967’ye katıldı. Yarışmaya katıldıkları Emrah şarkısı Erzurumlu Emrah’ın şiirine yapılmış bir Karaca bestesiydi. Yarışmada Karaca’nın grubu ikinci oldu. Cem Karaca ve Apaşlar, 1968’de Almanya’ya gidip Ferdy Klein Orkestrası ile 45’likler kaydetti. Bu dönemde Soyarslan şarkısı “Resimdeki Gözyaşları”, Karaca’nın Emrah’tan sonraki ikinci hit parçası oldu. Bu plak sonrası büyük bir Türkiye turnesi oldu. Ayrıca Almanya’da konserler devam etti. Ayrıca yurtdışına açılmak için İngilizce bir 45’lik kaydedildi. Bunlar Resimdeki Gözyaşları ve Emrah’ın İngilizce versiyonlarıydı. Bu dönemde Cem Karaca, tiyatro sanatçısı Meriç Başaran ile evlendi. Sene sonunda Milliyet’in 1968’in “En Sevilen Erkek Şarkıcıları” anketinde 4. oldu. “Yılın Melodileri” anketinde ise Resimdeki Gözyaşları Türkçe şarkılar arasında 3. oldu. Türkçe ve yabancılar karışık listede ise Resimdeki Gözyaşları dokuzuncu, Cem Karaca bestesi “Ümit Tarlaları” ise 24. oldu.
“Bu Son Olsun / Felek Beni” plağından sonra grup dağıldı. Aynı yıl Cem Karaca, Bunalım grubunun prodüktörlüğünü ve menejerliğini yapmaya başladı. İlk 45’likleri “Taş Var Köpek Yok/Yeter Artık Kadın” şarkılarının ikisinin de söz ve bestesinde Cem Karaca’nın da adı geçmektedir. Bu 45’likten sonra bu işi bırakan Karaca, grubun bateristi Hüseyin Sultanoğlu’nu kendi grubu Kardaşlar’a almıştır. 1970’in başında grup üyelerinde birçok değişiklikler oldu. Grup üyeleri sabitlendikten sonra, Almanya’da kayıt yapmaya karar verdiler ancak salgın hastalık yüzünden, Karaca ve Kardaşlar Almanya’ya gidemedi. Bu yüzden Cem Karaca, tek başına Köln’e gitti. Kendi besteleri ve Anadolu türkülerini yine Ferdy Klein orkestrası ile kaydetti. 1970 Kasım’ında ise Karaca ve Kardaşlar “Dadaloğlu/Kalender” 45’liğini yayınladı.
Cem Karaca 1972‘ye ödülle başladı. Hey Dergisi tarafından “1971’in en iyi erkek şarkıcısı” seçildi ve Hey’in turnesine katıldı. Ancak Kardaşlar gitaristi Seyhan Karabay ile anlaşmazlıklar yaşanmaya başladı ve Karaca, Kardaşlar ile yollarını ayırdı. Cem Karaca, Kardaşlar’dan ayrılıp Anadolu Rock’ın güçlü sesi Moğollar’la birleşirken, Kardaşlar da Moğollar’la anlaşamayan Ersen Dinleten’i gruplarına dahil etti. Kasım 1972’de Hey dergisi için verdikleri konserde ilk kez sahne aldılar. Yıl sonunda Milliyet’in anketinde Cem Karaca, en iyi erkek şarkıcılar listesinde 2. oldu, Moğollar ise en iyi yerli topluluk seçildi. Hey Dergisi’nde ise ikisi de kendi dallarında 1. seçildiler. Grubun asıl başarısı 1974’ün başında kaydedilen “Namus Belası” şarkısı ile kazanıldı. Şarkı çok popüler oldu, öyküsü Hey dergisinde çizgi roman olarak yayınlandı. Ancak bu plak sonrası Cahit Berkay çalışmalarını Fransa’da devam ettirmeye karar verince Cem Karaca ve Moğollar yollarını ayırdı.
Moğollar’dan ayrılan Cem Karaca, önce Fransa’ya gitmeyen Moğollar elemanları Mithat Danışan ve Turhan Yükseler ile “Karasaban” grubunu kurdu ama ömrü uzun olmadı. Mart 1974’te Dervişan grubunu kurdu. Şubat 1975’te “Tamirci Çırağı” yayınlandı. 1975’in sonunda “Mutlaka Yavrum/Kavga” 45’liği yayınlandı. Aynı yıl Cem Karaca, Hey dergisi tarafından bir kez daha en iyi erkek şarkıcı olarak seçildi. Cem Karaca ve Dervişan, 1978’in başında 1 Mayıs plağından sonra yollarını ayırdı.
Cem Karaca, Dervişan sonrası çoğu Kurtalan Ekspres’ten olmak üzere bir müzik grubu kurdu. Adını da Türkiye’nin iki ucu olan Edirne ve Ardahan’dan esinlenerek Edirdahan koydu. Ancak grup 20 gün sonra Kurtalan Ekspres elemanlarının eski gruplarına dönmesiyle eleman değişikliğine uğradı. 1978’de Cem Karaca, Edirdahan ile kaydettiği ilk ve son teklisi Safinaz’ı yayınladı. Cem Karaca, 1979’da Londra’daki dünyaca ünlü Rainbow Arena’da konser verme başarısı gösterdi. 1979’da grup dağıldı, Cem Karaca da uzun yıllar sonra ilk kez yanında bir grup olmadan solo olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde ayrıca Almanya’ya taşındı. Karaca, çeşitli nedenlerle 6 Ocak 1983’te Yılmaz Güney ile aynı gün Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Vatandaşlıktan çıkarılmasına sebep olan davadan beraat etti. 1987’de de hakkında verilen gıyabi tutuklama kararı kaldırıldı. 29 Haziran 1987’de Cem Karaca, Türkiye’ye döndü.
22 Temmuz 1992’de annesi Toto Karaca hayatını kaybetti. Cem Karaca, bir süre müzikle aktif olarak ilgilenmedi. 1994’te TRT’de Raptiye adlı programı sundu. 1995’te ise Flash TV’de Cem Karaca Show’u, 1996’da aynı kanalda “Efendime Söyleyeyim” programını yaptı. 95’te bir sanatçı grubu ile Bosna-Hersek’e gidip, savaş sonrası zor durumda olan Bosnalılara destek verdi. Sanatçının müziğe geri dönüşü 1997’nin sonunda vizyona giren Ağır Roman ile oldu. 2000’de Cem Karaca’nın da rol aldığı Kahpe Bizans’ın müziklerinin bazılarını seslendirdi. Mayıs 2001’de ise Barış Manço’nun ölümü ile vokalistsiz kalan Kurtalan Ekspres ile beraber çalmaya başladı. Sanatçı, çeşitli tiyatro oyunu, dizi ve filmlerde de yer aldı.
8 Şubat 2004 tarihinde solunum ve kalp yetmezliğine bağlı olarak ağır bir kalp krizi geçirdi. Kaldırıldığı hastanede 58 yaşında hayata gözlerini yumdu. Hastane tarafından yapılan açıklamada Karaca’nın ölüm sebebi kalp ve solunum durması olarak belirtildi. 9 Şubat 2004’te Karacaahmet Mezarlığı’nda babası ile aynı mezara defnedildi.
100’ün üzerinde plaket ve ödüllerinden bazıları;
1967: Altın Mikrofon yarışması: Emrah adlı eserin bestesi ile ikincilik ödülü. (Cem Karaca ve Apaşlar)
1971: Hey dergisi: Dadaloğlu ile birincilik ödülü. (Cem Karaca ve Kardaşlar)
1972: Hey Yılın Müzik Oskarları: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1974: Hey dergisi: “Yılın Bestesi” – Namus Belası
1974: Demokrat İzmir: “Yılın Plağı” – Namus Belası (Cem Karaca ve Moğollar)
1975: Hey Yılın Müzik Oskarları: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1975: Altın Kelebek: Türk Batı Müziğinde “Yılın Erkek Şarkıcısı” ödülü
1975: Ses dergisi: “Yılın Batı Müziği Sanatçısı”
1976: TGS İzmir Basın: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1976: TGS İzmir Basın: “Başarılı Plak” – Kavga (Cem Karaca ve Dervişan)
1977: TGS İzmir Basın: “Yılın Topluluğu” – Dervişan
1977: TGS İzmir Basın: “Yılın Erkek Sanatçısı”
1990: 4. Altın Güvercin şarkı yarışması: “Yorumcu ödülü” – Kahya Yahya
1990: 4. Altın Güvercin” şarkı yarışması: “Söz Yazarı Ödülü” – Kahya Yahya
1993: Raks, Popsav ve Kültür Bakanlığı’nın düzenlediği “Türk Pop Müziğinde 35 Yıl”: “Yılın bestesi ödülü” – Namus Belası
1995: Bahçelievler Belediyesi: Basın ödülü
1999: Avrupa Gençlik Festivali “Kuzey Yıldız”
2000: Gazeteci ve Yazarlar Vakfı: Çeyrek asrı aşan gurur tablosu
2001: Burç FM: Onur Ödülü
Bugün enerjin yüksek, etrafındaki insanlara ilham verecek bir aura yayıyorsun. Hırslı ve kararlı bir tutum sergilemek, hedeflerine daha da yaklaşmanı sağlayacak. Yeni fikirler ve projelerle ilgili heyecan verici konuşmalara girebilirsin. Sosyal etkileşimlerin, özellikle de takım çalışmalarında ön plana çıkmanı sağlayacak. Duygusal olarak biraz sabırsız hissedebilirsin, bu yüzden kendine zaman tanımayı unutma. Ayrıca, görücü olduğun bir aşk durumu veya arkadaşlık sana önemli bir ders verebilir. Problem çözme yeteneğin ve cesaretin, zor durumlarla başa çıkmana yardımcı olacak. Fırsatları değerlendirmek için çevrendeki dinamizmi iyi kullan. Kendini ifade etme konusunda daha açık olman, hem sosyal hayatını zenginleştirecek hem de karşındaki insanlarla daha derin bağlar kurmana olanak tanıyacak.
Bugün, maddi konulara ve güvenceye odaklanma arzun yoğunlaşacak. Bütçe planları yapmak, harcama alışkanlıklarını gözden geçirmek ve tasarruf hedefleri belirlemek için mükemmel bir zaman. Hayal gücün, yaratıcı projelerle hayat bulacak. Sanatsal yeteneklerini sergilemek, içindeki estetik algıyı ön plana çıkarmak için fırsatlar sunabilir. Duygusal ilişkilerde ise, derinlik ve samimiyet arayışın artacak; önemli bir konuşma veya paylaşım, ilişkinin dinamiklerini etkileyebilir. Aynı zamanda, sağlığa dikkat etme gerekliliği de kendini hissettirebilir; beslenme ve spor alışkanlıklarını gözden geçirmen faydalı olabilir. Çevrendeki insanlarla uyum içinde olabileceğin bir dönemdesin; dostluk ilişkilerin seni güçlendirecek. Kendi değerini algılama biçimini gözden geçirme ve başkalarına nasıl bir imaj sunduğun konusundaki farkındalığın artabilir. Kendi içsel huzurunu bulmak ve kendine zaman ayırmak için harika bir gün.
Bugün iletişim yeteneklerin ön planda olacak. Duygularını ifade etme konusunda kendini oldukça rahat hissediyorsun. Sosyal ortamlarda dikkat çekici bir çekim gücüne sahip olacaksın. Yeni insanlarla tanışmak, dostluklar kurmak için harika bir zaman. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme; başkalarına ilham verebilir ve yenilikçi çözümler bulabilirsin. Ancak bazı konularda kararsızlık yaşayabilirsin, bu yüzden düşüncelerini netleştirmek için biraz zaman ayırmayı ihmal etme. İçsel huzurun, karşılaştığın fırsatları değerlendirebilmek için önemli olacak. Sevdiklerinle geçirilecek vakit, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Eğlenceli anlara ve sürprizlere açıksın, dolayısıyla akışa kapılmak iyi bir seçenek olabilir. Bu enerji dolu günde kendine güven, içindeki potansiyeli açığa çıkar.
Gün içerisinde duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsin. Ailevi konular, özel hayatında öne çıkabilir ve sevdiğin insanlarla derin bağlar kurma isteğin artabilir. Geçmişle yüzleşmek, eski ilişkileri düşünmek için uygun bir zaman. İletişimde samimi ve açık olman, ilişkilerini güçlendirebilir. Kendine zaman ayırmak da önemli; içsel huzurunu bulmak için meditasyon ya da doğada yürüyüş yapabilirsin. İş hayatında, işbirliklerine açık olmalı, ortak projelerden fayda sağlayabilirsin. Kalbinin sesine kulak ver, sezgilerin bu dönemde sana rehberlik edecek. Duygusal destek almayı ihmal etme; sevdiklerinin yanında olduğunu bilmek sana güç verecek. Kendini ifade etme biçimini gözden geçir ve hissettiklerini özgürce paylaşmaktan çekinme.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun; içindeki ateş seni harekete geçirecek. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerine çekmeyi başaracaksın. Yaratıcılığın zirve yapacak, bu durumda sanatsal işler ya da projeler için harika bir zaman. Ancak, egonun senin önüne geçmesine dikkat etmelisin; başkalarının fikirlerine de kulak vermek, iş birliği ruhunu artıracak. Kalp alanında sıcak ve tutkulu bir dönemdesin, yeni bağlantılar veya var olan ilişkilerini derinleştirmek için uygun bir zaman. Kendini ifade ederken dürüstlüğü elden bırakmamalısın; bu, karşı tarafa olan güvenini artıracak. Unutma, liderliğin sadece emir vermekle değil, aynı zamanda dinlemekle de olduğunu gösterme fırsatındasın. Bugün, kararlılığın ve zarafetinle parlayarak yeni fırsatlarla karşılaşman mümkün.
Detaylar üzerine yoğunlaşacağın bir gün. Küçük şeyler büyük anlamlar taşımaya başlayabilir. Gözlemlerin ve incelemelerin seni bazı gerçeklerle yüzleştirecek. İş ortamında dikkatli olman gereken bazı iletişim gerginlikleri ortaya çıkabilir. Ancak analitik düşünme yeteneğin sayesinde sorunları kolayca çözebilirsin. Kendi sağlığına dikkat etmelisin, belki de hayatında bazı alışkanlıkları gözden geçirmenin zamanı geldi. İlişkilerde ise, sevdiklerinle derin ve anlamlı sohbetler yaparak bağlarını güçlendirmek adına fırsatlar bulabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için doğaya çıkmak veya ruhsal aktivitelerle meşgul olmak iyi bir seçenek. Yaratıcılığın sayesinde, ilham verici projelerde de başarılı olacaksın. Kararlarını alırken mantıklı ve gerçekçi yaklaşmalısın.
Denge ve uyum arayışın güçlü bir şekilde ön planda. İlişkilerde bazı gelişmeler yaşanabilir; iletişim becerilerin ve diplomatik yaklaşımın sayesinde karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsin. Aşk hayatında keyifli sürprizler seni bekliyor. Sosyal çevrenden destek alarak, daha önce düşündüğün ama hayata geçiremediğin projeleri gündeme getirme fırsatın doğabilir. Kendine olan güvenin artabilir; bu, karar alma süreçlerinde cesur adımlar atmana yardımcı olacaktır. Fakat dikkat etmen gereken bir nokta var; fazla idealist olmak, gerçekleri göz ardı etmene yol açabilir. Bunu göz önünde bulundurarak, ihtiyaçlarını net bir şekilde belirlemek, iş ve kişisel yaşamında sağlıklı bir denge kurmanı sağlayacak.
Derin duygular ve sezgilerle dolu bir gün seni bekliyor. İlişkilerdeki karmaşık duygusal dinamikler ön plana çıkabilir; içten gelen hislerini ifade etme ihtiyacı hissedebilirsin. Başkalarının niyetlerini anlamak için biraz zaman tanıman önem taşıyor. Duygusal bağların güçlendiği, korunması gereken derin düşünen anların olacak. Gizli kalmış sırlar, seni etkileyebilir; önce kendine dürüst olman şart. Çevrendeki enerjileri fark edebileceğin, içsel yolculuklarla dolu bir gün. Kendi hedeflerine odaklanmak, kararlılık ve disiplin ile birlikte ilerlemek işleri yoluna koyabilir. Gelecek ile ilgili plan yapmadan önce, içsel huzurunu yakalamaya çalışmalısın.
Seyahat ve yeni deneyimlere açılan kapılar, ruhunu besleyen maceraların habercisi. Farklı kültürlerle iç içe geçebilir, yeni insanlarla tanışmanın keyfini çıkarabilirsin. Zihnindeki sorulara cevap ararken, karşına çıkacak fırsatları değerlendirmek için esnek olmalısın. İçsel motivasyonun güçleniyor; hedeflerine daha net odaklanabilirsin. Sosyal ilişkilerde iletişim becerilerin ön planda. Yeteneklerini sergilemek için uygun bir zemin bulabilirsin. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalı, sabırla ilerlemelisin. İçgüdülerine güvenmen gereken bir dönemdesin; sezgilerin, doğru yönde ilerlemeni sağlayacak. Kendine güvenmeyi unutma, başarı için attığın adımların hepsi önem taşıyor.
Başarıya ulaşma arzusu ve kararlılığının ön planda olduğu bir dönemdesin. Gün boyunca sorumluluklarınla yüzleşmek ve hedeflerini belirlemek için güçlü bir motivasyon hissedeceksin. İş hayatında dikkatli kararlar almak faydalı olacak, zira detaylara verdiğin önem senin için avantaj sağlayacak. Yeni projeler için yaratıcı fikirler geliştirirken, grup çalışmasına açıklık göstermek, ilerlemeni hızlandırabilir. Aşk hayatında, duygusal derinliklere inmeye ve partnerinle olan iletişimi güçlendirmeye ihtiyacın var. Kendini açtığın zaman, ilişkinin büyüme potansiyelini keşfedebilirsin. Günün ilerleyen saatlerinde, kişisel gelişimine yönelik aktiviteler seçmek, ruh halini yükseltecek ve sana ilham verecek. İhtiyaç duyduğun denge için dinlenmek ve kendine zaman ayırmak da oldukça önemli. Kendi iç sesini dinleyerek adımlarını sağlamlaştır.
Sıradanlıktan uzaklaşıp özgünlüğünü ortaya koyacağın bir gün. Sosyal çevrende bazı sürprizlerle karşılaşabilirsin; eski arkadaşlarınla olan bağların tekrardan canlanabilir. İletişimdeki keskin zekan sayesinde başkalarını etkileme gücüne sahip olduğun bir dönemdesin. Ancak, düşüncelerin bazen başkaları tarafından yanlış anlaşılabilir, bu yüzden kendini açıklarken dikkatli olmalısın. İçsel duygularında tuhaf bir karmaşa hissedebilirsin; bu, kendi iç yolculuğunu yapma fırsatı sunuyor. Yeniliklere açık ol, hayatında bazı değişimler kendini gösterecek. Çalışma alanında, yaratıcı düşüncelerinle dikkat çekebilirsin; projelerini paylaşmaktan çekinme. İlişkilerdeki dengesizliklerle yüzleşmek, sağlıklı sınırlar koymak için iyi bir zaman. Kendine güven ve hissettiklerini açıkça ifade et; bu, ilişkilerine derinlik katacak.
Bugün, sezgilerinle çevrendeki insanlara derin bir anlayışla yaklaşacaksın. İçsel dünyanda yaşayacağın dalgalanmalar, duygusal ilişkilere yeni bir boyut katabilir. Bir yaratıcı proje üzerinde çalışıyorsan, ilham perinin senden yana olacağı bir zaman dilimindesin. Duygusal derinliklerin, seni sanatsal veya spiritüel bir alanda yönlendirebilir. Sadece kendine güven, içsel sesine kulak ver ve hislerini ifade etmekte tereddüt etme. İş ve sosyal yaşamında daha fazla etkileşim kurabileceğin fırsatlar ortaya çıkabilir, bu durum da sana yenilikler getirebilir. Duygusal bağlarını güçlendirmek ve anlamlı konuşmalar yapmak için güzel bir zaman. Ancak, hayal kırıklıklarından kaçınmak için sınırlarını belirlemeyi unutmamalısın. Sevgi ve şefkatle yaklaştığın her şey, bugün pozitif sonuçlar doğuracak.
