1
Öyle bir sonbahar ki, güz yaprakları gibi, her kentin üzerinde sanat uçuşuyor! İKSV’nin İstanbul Bienali’ni henüz tam gezip değerlendirememişken Çanakkale Bienali 8. Edisyonu’nun 1 Ekim’deki açılışına davet edilince, sanat sadece İstanbul’dan izlenmez, deyip gittik. Aslında Çanakkale Bienalleri tek rakamlı yıllara rastlıyor ama, pandemi yüzünden ertelenince İstanbul’la aynı döneme geldi. Her şeyden önce anne memleketim, Çanakkale çok güzel. Uğruna ne kanlar dökülen boğazı muhteşem. 25 yıldır aynı CHP’li belediye tarafından yönetildiği için kentte büyük ucubelikler yok, düzenli, temiz. Bienal yöneticileri pek hoşlanmıyor galiba ki belediye ile iş birliği yapmak istememiş, bu yüzden de görünürde tanıtım eksik kalmış; bilboardlar, afişler yok. Bu anlayış bienalin “Birlikte nasıl çalışırız?” başlığına da ters değil mi? Bienal, birliktelik kavramı ile CABİNİN, 6 sanat insiyatifi ve 40’tan fazla sanatçının katılımıyla 11 farklı noktada kurulan sergilerden oluşuyor. Bu edisyonun genel sanat yönetmeni Azra Tüzünoğlu, ana destekçi ise DARDANEL ve OPET ise köylerdeki işlerde sponsor. Çanakkale deyince iki büyük marka geliyor akla, biri elini taşın altına koymuş, Kale Seramik’i de yanlarında görmek isterdim doğrusu.
Bienal açılışı Troya Müzesi’nde gerçekleşti. Zaten bu müze başlı başına bir zenginlik, görememiştim. Rica ve ısrarla bir performansı kaçırmak pahasına ertesi gün tekrar gidip müzeyi de gezdik, ödül üzerine ödül kazanması boşuna değil, mimarisi, yerleştirme teknikleri, yöneticileriyle (Rıdvan Gölcük, md) gurur kaynağı olan bir müze; gezerken heyecan ve bilgi veriyor.
Azra Tüzünoğlu, Rüstem Aslan (Troya Kazı Başkanı), Niyazi Önen (Dardanel Yönetim Kurulu Başkanı), Deniz Erbaş (Çanakkale Bienali Direktörü), Seyhan Boztepe’nin (Çanakkale Bienali Kurucu Direktör) katıldığı basın toplantısında da “birlikte nasıl çalışırız, nasıl üretiriz, nasıl yaşarız, insan-insan, insan-hayvan, insan-doğa ilişkilerini” konu aldıklarını anlattı konuşmacılar. Çanakkale’nin dünya tarihine damgasını vurmuş iki önemli markası var: Homeros Destanı’ndan kaynaklanan Truva Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına giden yolu açan Çanakkale Deniz Savaşları.
Troya Müzesi’nin büyük holüne bir yerleştirme yapması istenen sanatçı Alparslan Baloğlu da buradan hareket etmiş. Onun işini gezerken Troya Savaşı’nı adeta seyrettik, atların ayak seslerini duyduk, çarpışmaları yaşadık: toprak zeminde atların nal izleri ve her yere saplanmış uçuşan oklar! Yanındaki yerleştirmede Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’in sularının birbirine geçtiği iş ve tavandan sarkan şu sözler:
“Savaşın arkasındaki gerçek, bu toprakların yukarısında ve aşağısındaki denizlere ve onları birbirine bağlayan boğazlara hakim olmaktı. Bizim aşkımız değil! Yazı mı, tura mı, aşk mı, para mı?”
Üçüncü bölümdeki ölen askerlerin gözlerinin üzerine konulan paralar buna yanıt veriyor: “Hayatımın ışığı yok artık. Gözlerimi hangi güç için kapattığımı hem biliyor, hem bilmiyorum. Sil beni bu hayattan. Çek küreklerini, götür beni karanlığa!” İktidar sahipleri savaşır, askerler ölür. Rus erkekleri Ukrayna ile savaşmamak için askere almaya gelen görevliyi bacağından vuruyormuş, cezası 4 yıl. Hayatta kalırsın, savaş da o sürede bitmiş olur!
Koca bienali size bir yazıda anlatacağımı sanmıyorsunuz değil mi? İhsan Anar’ın denizde boğulanları seyredenleri anlattığı işi cesur. Denize ittirilenlerin videosu da. “İşim kıytırık” videosu müthiş, Bir sürü insanın cv’sini isteyip işe almışlar, yaptıkları iş o cv’leri kâğıt kesicide imha etmek! Çağdaş sanatı anlayıp zevk almak herkesin harcı değil. Bazılarına bakıp bu da sanat mı diyebilirsiniz, bazılarını mutlaka size anlatmaları gerekir, çok etkilenirsiniz. Dardanel Spor Kulübü’nün duvarına yazılmış iki satır şiir, bana hiçbir şey söylemedi, kamyon arkalarında ne sözler var! Ama onu kamusal alana çağdaş sanat taşıdık diye poster yapmışlar. Beni bunun için linç edebilirsiniz, keyfiniz bilir. Genelde video işleri sevmem ama Japonya’da gerçekleştirilen pleksiglas, yani şeffaf, üzerinde hiçbir şey yazmayan pankartlarla yapılan protesto yürüyüşüne bayıldım! Muhteşem bir fikir, biz de yapmalıyız. Polis gelir ve hiçbir şey diyemez! Sadece protesto ediyoruz deriz. Neyi mi? İçimizden ne geçiriyorsak onu!
Çanakkaleliler, öğrenciler, sanatseverler, bienali kaçırmayıp gezmeli. Biz, az zamanda çok iş görmeye çalıştık. Orada olduğum sürece de yalnız hissetmek değil, sanatçılarla, yöneticilerle, sponsorlarla daha çok temas imkânım olmasını isterdim. “Konukseverlik, dostluk, birlikte yaşayalım” temalarına da daha uygun olurdu.
Bugün, cesaretin ve atılganlığın ön planda. Yeni projelere başlamak veya mevcut olanları gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Enerjin yüksek, bu da seni etrafındaki insanlara ilham vermek için harika bir fırsat sunuyor. Duygusal açıdan biraz dalgalı hissedebilirsin; içsel çatışmalara dikkat etmelisin. İkili ilişkilerde, samimi ve açık olmaktan çekinme. Aşk hayatında sürpriz gelişmeler kapıda; yüreğini dinlemeli ve anın tadını çıkarmalısın. Finansal konularda ise dikkatli olmalısın, harcamalarını iyi planlayarak geleceğini güvence altına alabilirsin. Sağlık açısından, spor yapmaya başlayarak ya da doğada vakit geçirerek enerjini artırabilirsin. Bugün, hayallerine bir adım daha yaklaşmak için kararlılıkla ilerle!
Bugün, pratik ve kararlı yaklaşımın sayesinde günlük işlerin çok daha akıcı geçebilir. Sabırlı olmaktan vazgeçme, çünkü bu özelliklerin sana pek çok kapı açacak. Maddi konularda aldığın kararlar, gelecekteki refahını etkileyecek adımlar atmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerinde ise, samimi ve açık iletişim kurmanın önemi artıyor. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için fırsatlar bulabilirsin. Kendini ifade etmekten çekinme, yüreğinde tuttuğun duyguları paylaşmak, seni daha da yakınlaştırabilir. Günün sonunda, kendine birkaç dakika ayırarak rahatlamana fayda var; bu, içsel huzurunu artıracak. Doğanın tadını çıkarmak, seni yenilenmiş hissettirebilir. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etme, bu süreçte öz bakımını ihmal etmemek önemli.
Bugün, zihninizin aktif olduğu bir gün. Farklı düşünceler ve yaratıcı projeler arasında gezinirken kendinizi kaybetmiş hissedebilirsiniz. Sosyal etkileşimlerinizi artırmak için harika bir zaman. Arkadaşlarınız veya sevdiklerinizle paylaşımlar yapmak, sizi daha enerjik hissettirecek. Bulunduğunuz ortamlarda iletişiminizi güçlendirin; fikirlerinizi açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Ancak, başkalarına fazla düşünmeden bir şeyler söylemekten kaçının; yanlış anlaşılmalar baş gösterebilir. İleri görüşlülüğünüz, bazı sorunları kolayca aşmanıza yardımcı olacak. Kendinize olan güveniniz artarken, kişisel hedeflerinize odaklanmanızda fayda var. Gerçek potansiyelinize ulaşmak için bu fırsatı iyi değerlendirin. Eğlenceye yönelik aktiviteler ve yeni insanlarla tanışmak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Her anı değerlendirin; hayatın sunduğu fırsatlar misafiriniz olacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. Bugün, içsel dünyana daha fazla odaklanmalı ve hissettiklerini anlamaya çalışmalısın. Geçmişte yaşadığın deneyimlerin, şu anki ilişkilerini etkileyebilir. Sevdiklerinle iletişim kurmakta zorlanabileceğin anlar söz konusu. Empati yeteneğini kullanarak, karşı tarafın hislerini anlamaya çalış. Hassasiyetin başkalarını da etkileyebilir, bu yüzden becerilerini dikkatli bir şekilde yönlendirmelisin.Evde geçireceğin zaman, ruhsal anlamda sana çok şey katabilir. Belki de bir gün boyunca kendine ayıracağın zaman, iç huzurunu bulmana yardımcı olacak. Yaratıcı projelerle ilgilenmek, kendini ifade etmenin güzel bir yolu olabilir. Doğa ile bağlantı kurmak, sakinleşmene ve yeniden enerji toplamana yardımcı olacaktır. Unutma ki hislerin, güçlü bir rehberdir; onlara güven. Bugün, duygusal yaralarını sarmak ve kendine dönmek için bir fırsat sunuyor.
Bugün kendini sahnede gibi hissedeceksin; enerjin ve karizman herkesin dikkatini çekecek. Yaratıcılığını ön planda tutarak yeni projelere adım atmak için mükemmel bir zaman. Cesur kararlar almak, seni beklenmedik fırsatlarla karşı karşıya getirebilir. Ancak, mükemmel sonuçlar elde etmek için başkalarına da kulak vermeyi unutma. İletişim becerilerin güçlü; duygularını net bir şekilde ifade etmek, ilişkilerde olumlu gelişmelere yol açabilir. Özellikle sevgi hayatında, samimi ve açık bir diyalog kurmak bağlarınızı güçlendirebilir. Kendine zarar verebilecek aşırılıklardan kaçınmalısın; dengeli olmak her zaman daha fazla avantaj sağlar. Hayatındaki bazı değişiklikler, senin liderliğini pekiştirebilir ve yeni hedeflere ulaşmanı kolaylaştırabilir. Unutma, her adımda kendine olan güveninle parlayacaksın.
Dikkatli gözlemler ve analiz yeteneğin, bugün karşına çıkan fırsatları değerlendirme konusunda seni destekleyecek. Günlük işlerindeki küçük detaylar, büyük kazanımların anahtarı haline gelebilir. İşbirliği yapabileceğin insanlarla tanışma ihtimali yüksek. Bu ilişkileri yönetirken empati kurmayı unutma; onları anladığın sürece güçlenir ve daha sağlam bağlar geliştirebilirsin. Sağlık açısından, bedeninin ihtiyaçlarına kulak vermek önemli. Zihinsel ve fiziksel rahatlama yöntemleri bulmak, enerjini dengelemene yardımcı olacak. Ayrıca, düşüncelerindeki karmaşa ve belirsizlikleri aydınlatmak için yazmayı deneyebilirsin. Bugün geleceğine dair bir yol haritası çizmek adına harika bir zaman!
Sosyalleşme arzusu ön planda. Yeni insanlarla tanışmak, geçici olan bağlar kurmak için uygun bir zaman. Ancak, derin ilişkiler kurma konusunda dikkatli olmalısın; yüzeysel etkileşimler seni tatmin etmeyebilir. Duygusal olarak denge arayışında olacaksın. İkili ilişkilerde uyumu sağlamak için empati yeteneğini kullanmalısın. Anlayışlı olman, karşındakilerin kalbini kazanmanı sağlayacak. Ayrıca, estetik konulara yönelmek, yaratıcılığını beslemek için harika bir fırsat sunuyor. Güzel bir mekânda zaman geçirerek ruhunu besleyebilirsin. Duygusal dengeyi bulmak için zaman ayırmayı unutma; bu sana içsel huzuru getirecek. Kendi ihtiyaçlarına saygı göster, bu sayede etrafındaki insanları daha iyi anlayabileceksin.
Bugün içsel duyguların ve sezgilerin derinliklerine inme arzusuyla dolusun. Kendini güçlü bir kıyaslama ve analiz sürecinde bulabilirsin. İletişimde daha tutkulu ve etkileyici olacağın bir dönemdesin. Özellikle insanlarla olan ilişkilerinde güçlü bir karizma sergilemenin yanı sıra, başkalarının duygusal derinliklerini anlama kapasitende artış gözlemleniyor. İş hayatında, birikimlerini ve deneyimlerini etkili bir şekilde paylaşmak adına uygun bir zaman dilimindesin. Aşk hayatında ise, partnerinle aranda bir bağ derinleşebilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, ilişkinizi daha da güçlendirebilir. Ancak, yaşadığın karmaşık duygularla başa çıkmak için kendine zaman tanıman önemli. İçsel huzurun için meditasyon veya kişisel gelişim aktiviteleri ise faydalı olabilir. Kendini keşfetme yolculuğunda cesur adımlar atabilirsin. Unutma, hayatın sunduğu bu değişim rüzgarını kucaklamak seni daha güçlü kılacak.
Bugün, hayatına yeni bir renk katma arzusu içerisinde olacaksın. İçsel keşifler ve yeni deneyimlere açılma isteğin, seni bilgilendirecek ve geniş ufuklara yönlendirecek. Sosyal etkileşimler ön planda; yeni insanlarla tanışabilir, mevcut ilişkilerini derinleştirebilirsin. Eğlenceli aktiviteler ve macera arayışı, ruh halini canlandıracak. Finansal konularla alakalı biraz temkinli olmayı gerektiren durumlar ortaya çıkabilir. Sağlığına dikkat etmekte fayda var, enerjini dengelemek için doğada zaman geçirmek iyi gelebilir. İçsel huzurunu bulmak, yeni fikirlere açık olmak ve cesur adımlar atmak, bugünün ana teması. Unutma, içindeki keşif duygusunu beslemek, seni zenginleştirecek. Gelişen durumları akışına bırak, hayattaki tesadüflerin seni doğru yöne götürdüğünü gör.
Bugün, belirsizlikler ve karmaşalar arasında kendini bulmak için bir fırsat yakalayacaksın. Planların üzerinde düşünmek ve hedeflerini sorgulamak isteyebilirsin. Gözlem yapma yeteneğin, seni önemli detaylara yönlendirecek. İş ilişkilerinde dikkatli olman gereken bir dönemdesin; iletişimde netlik sağlamak, yanlış anlamaların önüne geçebilir. Özel hayatında ise partnersinle aranızdaki duygusal bağları kuvvetlendirmek için samimi sohbetler gerçekleştirmek faydalı olacak. Kendine bu alanlarda güven ve sağlam bir zemin oluşturmalısın. Sağlık ve iyi hissetme konusu, kendini yavaşlatmanı gerektirecek kararlar almanı talep edebilir. Kendi ihtiyaçlarına dikkat et ve bir süre dinlenmeyi tercih et. Gelişmeler seni heyecanlandıracak, her şey zamanla netlik kazanacak. Hedeflerinin peşinden koşarken dengeyi kurmak, senin için çok önemli olacak.
Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi düşüncelerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrende ilham verici insanlarla bir araya gelme fırsatın olabilir. Düşüncelerini paylaşmak, projelerine yön vermek için harika bir zaman. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olman gereken anlar olacak; bu, seni daha da güçlendirebilir. İçsel huzurunu koruma çabaların, bazı ani değişimlerle denge bulabilir. Sezgilerin güçlü, bu nedenle kalbinin sesine kulak vermek önemli. Unutma, hayal gücün sınır tanımıyor; hayallerini gerçeğe dönüştürmek için adımlar atabilirsin. Kendi tarzında bir yol bulma çabası, sana farklı ve heyecan verici kapılar açabilir.
Duygusal derinlikler keşfediliyor. İç dünyanda yeni düşünceler filizlenirken, sanatsal yaratıcılığın zirve yapabilir. Bugün bir konu üzerine kafa yormak, zihnini açmak ve yeni bakış açıları geliştirmek için harika bir zaman. Hissiyatların yoğun, sezgilerin güçlü. İnsanlarla olan iletişimini artırmak, samimi paylaşımlar yapmak, bağlarını derinleştirmek anlamında faydalı olabilir. Duygusal yüklerden arınma arzusu hissedileceği için yalnız kalma ihtiyacı doğabilir; bu, kendinle yüzleşme ve yenilenme süreci olarak değerlendirilmeli. Ruhsal olarak kendini dengelemek için doğayla bağlantı kurmak, meditasyon veya bir hobi ile uğraşmak iyi gelebilir. Unutma, kalbinin sesini dinlemek seni yönlendirecek.
1
2
3
4
5
6
