1
Öyle bir sonbahar ki, güz yaprakları gibi, her kentin üzerinde sanat uçuşuyor! İKSV’nin İstanbul Bienali’ni henüz tam gezip değerlendirememişken Çanakkale Bienali 8. Edisyonu’nun 1 Ekim’deki açılışına davet edilince, sanat sadece İstanbul’dan izlenmez, deyip gittik. Aslında Çanakkale Bienalleri tek rakamlı yıllara rastlıyor ama, pandemi yüzünden ertelenince İstanbul’la aynı döneme geldi. Her şeyden önce anne memleketim, Çanakkale çok güzel. Uğruna ne kanlar dökülen boğazı muhteşem. 25 yıldır aynı CHP’li belediye tarafından yönetildiği için kentte büyük ucubelikler yok, düzenli, temiz. Bienal yöneticileri pek hoşlanmıyor galiba ki belediye ile iş birliği yapmak istememiş, bu yüzden de görünürde tanıtım eksik kalmış; bilboardlar, afişler yok. Bu anlayış bienalin “Birlikte nasıl çalışırız?” başlığına da ters değil mi? Bienal, birliktelik kavramı ile CABİNİN, 6 sanat insiyatifi ve 40’tan fazla sanatçının katılımıyla 11 farklı noktada kurulan sergilerden oluşuyor. Bu edisyonun genel sanat yönetmeni Azra Tüzünoğlu, ana destekçi ise DARDANEL ve OPET ise köylerdeki işlerde sponsor. Çanakkale deyince iki büyük marka geliyor akla, biri elini taşın altına koymuş, Kale Seramik’i de yanlarında görmek isterdim doğrusu.
Bienal açılışı Troya Müzesi’nde gerçekleşti. Zaten bu müze başlı başına bir zenginlik, görememiştim. Rica ve ısrarla bir performansı kaçırmak pahasına ertesi gün tekrar gidip müzeyi de gezdik, ödül üzerine ödül kazanması boşuna değil, mimarisi, yerleştirme teknikleri, yöneticileriyle (Rıdvan Gölcük, md) gurur kaynağı olan bir müze; gezerken heyecan ve bilgi veriyor.
Azra Tüzünoğlu, Rüstem Aslan (Troya Kazı Başkanı), Niyazi Önen (Dardanel Yönetim Kurulu Başkanı), Deniz Erbaş (Çanakkale Bienali Direktörü), Seyhan Boztepe’nin (Çanakkale Bienali Kurucu Direktör) katıldığı basın toplantısında da “birlikte nasıl çalışırız, nasıl üretiriz, nasıl yaşarız, insan-insan, insan-hayvan, insan-doğa ilişkilerini” konu aldıklarını anlattı konuşmacılar. Çanakkale’nin dünya tarihine damgasını vurmuş iki önemli markası var: Homeros Destanı’ndan kaynaklanan Truva Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına giden yolu açan Çanakkale Deniz Savaşları.
Troya Müzesi’nin büyük holüne bir yerleştirme yapması istenen sanatçı Alparslan Baloğlu da buradan hareket etmiş. Onun işini gezerken Troya Savaşı’nı adeta seyrettik, atların ayak seslerini duyduk, çarpışmaları yaşadık: toprak zeminde atların nal izleri ve her yere saplanmış uçuşan oklar! Yanındaki yerleştirmede Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’in sularının birbirine geçtiği iş ve tavandan sarkan şu sözler:
“Savaşın arkasındaki gerçek, bu toprakların yukarısında ve aşağısındaki denizlere ve onları birbirine bağlayan boğazlara hakim olmaktı. Bizim aşkımız değil! Yazı mı, tura mı, aşk mı, para mı?”
Üçüncü bölümdeki ölen askerlerin gözlerinin üzerine konulan paralar buna yanıt veriyor: “Hayatımın ışığı yok artık. Gözlerimi hangi güç için kapattığımı hem biliyor, hem bilmiyorum. Sil beni bu hayattan. Çek küreklerini, götür beni karanlığa!” İktidar sahipleri savaşır, askerler ölür. Rus erkekleri Ukrayna ile savaşmamak için askere almaya gelen görevliyi bacağından vuruyormuş, cezası 4 yıl. Hayatta kalırsın, savaş da o sürede bitmiş olur!
Koca bienali size bir yazıda anlatacağımı sanmıyorsunuz değil mi? İhsan Anar’ın denizde boğulanları seyredenleri anlattığı işi cesur. Denize ittirilenlerin videosu da. “İşim kıytırık” videosu müthiş, Bir sürü insanın cv’sini isteyip işe almışlar, yaptıkları iş o cv’leri kâğıt kesicide imha etmek! Çağdaş sanatı anlayıp zevk almak herkesin harcı değil. Bazılarına bakıp bu da sanat mı diyebilirsiniz, bazılarını mutlaka size anlatmaları gerekir, çok etkilenirsiniz. Dardanel Spor Kulübü’nün duvarına yazılmış iki satır şiir, bana hiçbir şey söylemedi, kamyon arkalarında ne sözler var! Ama onu kamusal alana çağdaş sanat taşıdık diye poster yapmışlar. Beni bunun için linç edebilirsiniz, keyfiniz bilir. Genelde video işleri sevmem ama Japonya’da gerçekleştirilen pleksiglas, yani şeffaf, üzerinde hiçbir şey yazmayan pankartlarla yapılan protesto yürüyüşüne bayıldım! Muhteşem bir fikir, biz de yapmalıyız. Polis gelir ve hiçbir şey diyemez! Sadece protesto ediyoruz deriz. Neyi mi? İçimizden ne geçiriyorsak onu!
Çanakkaleliler, öğrenciler, sanatseverler, bienali kaçırmayıp gezmeli. Biz, az zamanda çok iş görmeye çalıştık. Orada olduğum sürece de yalnız hissetmek değil, sanatçılarla, yöneticilerle, sponsorlarla daha çok temas imkânım olmasını isterdim. “Konukseverlik, dostluk, birlikte yaşayalım” temalarına da daha uygun olurdu.
Bugün enerjin üst düzeyde, bu seni liderlik rollerine yönlendirebilir. İçindeki cesareti ortaya çıkararak zorlukların üstesinden gelme arzusuyla dolusun. Yeni başlangıçlar için uygun bir zaman; yaratıcı projelere adım atmak, spor aktivitelerine yoğunlaşmak ya da yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar sunabilir. Ancak dikkatin dağılabilir, bu nedenle hedeflerine odaklanmayı unutma. İletişim kurarken daha dikkatli olman gerekebilir, zira düşüncelerini ifade ederken yanlış anlaşılmalara sebep olabilirsin. Bugün kendine zaman ayırmak da önemli, yenilenmeye ve içsel huzur bulmaya çalış. Kendine güven, kararlılığın diğer insanlara da ilham verebilir. Unutma ki, cesaret içinde bir adım atmanın peşinden gelmekte.
Bugün, yaşamın maddi yönlerine odaklanma isteğin artabilir. Beklenmedik harcamalar veya finansal sürprizler gündeme gelebilir. Bu durumu soğukkanlılıkla karşılamalı ve bütçeni dikkatlice planlamalısın. Aynı zamanda, ilişkilerinde duygusal derinliğe ve samimiyete dair özlemler hissedebilirsin. Sevgi dolu bir ortam yaratmak için çaba gösterebilir, sevdiklerinle kaliteli zaman geçirmek isteyebilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına doğada vakit geçirmeyi ihmal etme, bu senin ruhsal dengen için faydalı olacaktır. Ayrıca, yaratıcılığını ortaya koyman gereken bir fırsat karşına çıkabilir; bu fırsatı değerlendirmek için sınırlarını zorlamaktan çekinme. Unutma, inatçı tavırlar seni bazı engellerle karşılaştırabilir; esnek kalmayı denemelisin. Bu, senin için hem kişisel hem de ilişkisel olarak büyüme fırsatları sunabilir.
Bugün iletişimde ve sosyal etkileşimlerde parlak bir gün seni bekliyor. Fikirlerin ve düşüncelerin etrafındaki insanlar üzerinde büyük bir etki yaratacak. Yaratıcılığın ve merakın, yeni bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Esprili ve zeki tavırların sayesinde sosyal ortamlarda adından söz ettirebilir, insanları kendine çekebilirsin. Ancak, dikkat etmen gereken bir nokta var; bazen aşırı konuşkanlık ve düşüncelerin dağınıklığı, huzursuz bir ortam yaratabilir. Bu yüzden, içsel dengenin önemini unutma. Esnek ve uyumlu kalabilmek, karşılaştığın sürprizlere yanıt vermende yardımcı olacak. Ayrıca, öğrenme ve bilgi edinme arzun, yeni kaynaklarla birleşebilir, sana ilham verebilir. Kendine güven ve cesaretini koruduğun sürece, gün seni güzel fırsatlarla karşılayacak.
Duygusal derinlik ve içsel hislerin ön planda olduğu bir gün. Bugün, kalbin ve iç sezgilerin sana yol gösterecek; etrafındaki insanlarla bu sevgi dolu enerji paylaşılabilir. Ailevi ilişkilerde sıcak ve samimi anlar yaşanabilir. Geçmişte yaşanan anıları düşünme ihtiyacı hissedebilir, nostaljik duygular kaplayabilir. Kendini ifade etme isteği, sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak adına sana ilham verebilir. Duygusal olarak daha hassas olabilirsin; duygu yoğunluğu yüksek anlara hazırlıklı ol. Sosyal ortamlarda daha fazla yer almak, destekleyici dostluklar kurma fırsatını da beraberinde getirebilir. İş ve kariyer konusunda dikkatli ol; sabırlı ve titiz davranmak, başarıya ulaşmanda faydalı olacaktır. Unutma, içsel huzurunu bulmak, günün en önemli anahtarı.
Bugün kendini sahnede gibi hissedeceksin; enerjin etrafındaki insanları da saracak. Yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir zaman. Sosyal ilişkilerde gösterişli tavırların dikkat çekebilir, çevrendeki insanlar senin liderliğine yönelmek isteyebilir. Ancak, ego çatışmalarından kaçınmak önemli. Kendi ihtiyaçlarını ve arzularını ifade ederken, empatiyi de elden bırakmamalısın. Aşk hayatında da tutkulu anlar yaşayabilirsin, bu fırsatları iyi değerlendirmelisin. Bugün farklı hayal gücü gerektiren işlerde başarılı olabilirsin; ilham veren bir gün seni bekliyor. Hayatın tadını çıkar ve kendine güven, seni bekleyen güzelliklerin farkına var.
Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön plana çıkacak. Karşılıklı anlayış ve uyum sağlama isteğin, etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirebilir. Sosyal ortamlarında yer almak, sana ilham vererek yaratıcılığını artırabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine çok fazla değer verirken kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. Duygusal derinlikler, sabrını sınayabilir; ama bu, sana kendini daha iyi tanıma fırsatı sunacak. Karar alırken daha fazla sezgi ve içsel sesine kulak vermek, doğru yönü bulmanda faydalı olabilir. Aynı zamanda, estetikle ilgili projelere yönelmek, içsel huzurunu artırırken zihinsel olarak sana da ferahlama sağlayabilir. Unutma, dengeyi sağlamak senin elinde!
Duygusal derinlikler ve içsel güç senin için ön planda. Bugün, çevrendekilere karşı sezgilerin oldukça kuvvetli olacak. İnsanların niyetlerini anlamak, onların hissettiklerini hissetmekte zorlanmayacaksın. Bu durum, bazı ilişkilerde sana rehberlik edebilir; bazı bağların daha derinleşirken, bazılarında mesafeyi koruyarak hareket etmen gerekebilir.Gizli kalmış konular ve sırlar açığa çıkma eğiliminde, bu nedenle dikkatli olmalısın. gündelik yaşamın getirdiği sorunlarda, şeffaflık ve sadelik seni daha güçlü kılabilir. İçsel huzurunu korumak, ruhsal olarak gelişmene katkı sağlayacak. Derin düşüncelere dalmak, geçmişe dair hatıralarla yüzleşmek için uygun bir zaman.Kendini ifade etmek konusunda cesur olabilirsin. Yaratıcılığın artacak, bu da hobilerine veya projelerine olumlu yansıyabilir. Maddi konularda, akılcı yaklaşımın avantaj sağlayabilir. Risk almak konusunda duygusal bir çekince hissedebilirsin, ama bıçak sırtındaki kararlarla dolu bu dönemde doğru adımlar atıldığında, kazanç sağlayabileceğin fırsatlarla karşılaşabilirsin. Dikkatini kendine yöneltmek, ilişkilerine ve hayatına daha anlam katacak.
Sınırları aşma arzusuyla dolup taşan bir enerji seni sarıyor. Macera ve keşif duygusu, günlük işlerine renk katacak. Beklenmedik fırsatlar, ilginç insanlarla tanışman için kapı aralayabilir. İçsel huzurun peşinde koşarken, öğrenme ve büyüme isteği seni yönlendiriyor. Seyahat planları, zihnini genişletecek yeni ufuklar açabilir. Duygusal olarak bağımsızlık arzun yükseliyor; ancak, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için biraz zaman ayırmayı unutma. Bugün, kendini ifade etmek için yaratıcı yollar bulabilirsin, bu da seni daha da özgür hissettirecek. Kendine güven, yapıcı ilişkiler kur ve tüm güzellikleri kucakla!
Sabah saatlerinde içsel bir dinginlik hissiyle güne başlayacaksın. Aniden beliren fırsatlar, kariyerine dair yeni kapılar açabilir. Özgüvenin artarken, başkalarının gözünde de saygınlığın yükselebilir. Göz önünde olacağın bir durum, yeteneklerini sergilemek için güzel bir fırsat sunacak.İletişim alanında dikkatli olmalısın; bazı sözlerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Özellikle yakın çevrendeki insanlar, duygusal bir tartışmaya sebepler yaratabilir. Anlayış göstermek ve empati kurmak, gerginlikleri hafifletebilir.Akşam saatlerinde, sevdiklerinle vakit geçirmek sana iyi gelecek. Eğlenceli bir aktivite planı yapabilir veya yalnız kalıp, kendi iç dünyanda derin düşüncelere dalabilirsin. İçsel huzurun için meditasyon veya doğada yürüyüş yapmak faydalı olabilir. Bu dönemde, iş hayatındaki yoğunlukla beraber, kişisel bakım ve dinlenmeye de zaman ayırmayı unutma.
Bugün zihin açıcı fikirlerin ve yenilikçi projelerin peşinden koşman için harika bir gün. Sosyal çevrenle iletişiminde sıra dışı ve özgür ruhlu bir yaklaşım sergilemek, ilişkilerine olumlu etkiler katacaktır. Beklenmedik durumlar karşısında esnek olma yeteneğin seni öne çıkaracak. Yenilik arayışında olduğun konulara daha fazla yönelmek, hayal gücünü zorlayarak seni besleyecek. Ancak duygusal paylaşımlar konusunda biraz daha temkinli olman gerekebilir; yakınlarının düşüncelerine karşı açık olmak, ilişkilerini güçlendirecektir. Bugün, bireyselliğini ifade etmek ve özgürlüğünü kutlamak adına harika fırsatlar yakalayabilirsin. Kendine güvenini artır ve çevrendeki insanlara ilham ver.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanının geldiğini hissediyorsun. İçsel dünyanda var olan sezgiler ve hisler, sana önemli mesajlar iletecek. Belki de geçmişten gelen bazı anıları yeniden değerlendirmenin vaktidir. Kendinle ve duygularınla barışık olmanın sağladığı huzur, etrafındakilere de yansıyacak. Hayal gücün oldukça kuvvetli; bu, yaratıcı projelerde seni öne çıkarabilir. Ancak, gerçekçilikten uzaklaşmamakta fayda var. Aniden gelişen durumlar içinde sabırlı olmalısın. İlişkilerin, derin bir bağ kurmaya yönelik evrim geçiriyor. Ancak, karşındakilerin hislerini tam anlamadan hareket etmemek gerektiğini unutma. Bugün, ruhsal beslenmeye özen göstererek meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktivitelerde bulunmak, kendini yenilemeni sağlayacaktır. Duygusal açıdan destek bulmak, seni daha güçlü kılabilir. Başkalarına yardım etmeye hazır ol; bu, iç huzurunu pekiştirecek. Unutma, duygularını ifade etmekten çekinme, içindeki deniz hep çok derin!
1
2
3
4
5
6
