1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Rahatça dile getiremediğin düşüncelerinin peşinden gitme fırsatı bulabilirsin. Yeni başlangıçlar için cesaret buluyorsun, bu sebeple içsel bir keşif başlatabilirsin. Sosyal çevrendeki dinamikler dikkatini çekiyor; bazı insanlar ilişkilerini yeniden değerlendirmene sebep olabilir. Kendine güvenin artıyor ve yeniliklere açılma cesaretini gösteriyorsun. Ancak, düşünmeden hareket etme eğilimine dikkat etmelisin; sezgilerine güvenerek, duygusal dengenin kaybolmamasına özen gösterebilirsin. Duygusal açıdan besleyici ilişkiler kurmaya ve destek arayışına yönelmekte fayda var. Kendi içsel gücüne odaklanarak cesur kararlar alabilir, hedeflerine daha kararlı adımlarla ilerleyebilirsin.
Sakin ve huzurlu bir gün seni bekliyor. İçsel bir denge arayışında olabilir, bu nedenle kendine zaman ayırmak isteyebilirsin. Tasarımlar ve planlar üzerinde düşünmek için mükemmel bir dönemdesin; yaratıcı fikirlerin aklında dolanabilir. Maddi konularda alım satım yapmayı düşünüyorsan, daha dikkatli olmalısın. Duygusal ilişkilerde ise, sağlam temellere dayanmak ve güvenilir bağlantılar kurmak ön plana çıkabilir. Aşk hayatında samimiyet arayışında olacak, partnerinle derin konuşmalar yaparak aranızda bağınızı güçlendireceksin. Kendine olan güvenin artarken, sosyal çevrendeki insanlarla da ilişkilerini derinleştirme fırsatı yakalayabilirsin. Anı yaşamak, detayların tadını çıkarmak ve doğanın sunduğu güzellikleri keşfetmek için harika bir zaman dilimi.
Bugün iletişim becerilerin öne çıkıyor. Çevrendeki insanlarla olan diyaloglarının derinleşmesi, yeni bağlantılar kurman için fırsatlar yaratabilir. Akılcı düşünme yeteneğini kullanarak, karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsin. Aynı zamanda sosyal ortamlarda varlığını hissettirecek fırsatlar karşına çıkacak; bu da ruh halini canlandıracak. Ancak dikkatli ol; hangi bilgiyi paylaşman gerektiğini ve kiminle iletişime geçeceğini iyi ayarlaman gerektiği bir gün. Kendine güvenerek hareket et, çünkü düşüncelerinin dışavurumu olumlu sonuçlar getirebilir. İlginç ve ilham verici insanlarla karşılaşma ihtimalin yüksek. Sadece çevrenle değil, kendinle de iletişimini güçlendir; içsel dünyana kısa bir yolculuk yapmak, sana yeni bakış açıları kazandırabilir.
Duygusal olarak derin bir gün içerisindesin. Aile ve sevdiklerinle olan ilişkilerine odaklanmak, içsel huzurunu artırabilir. Duygusal ihtiyaçlarını ifade etmekten çekinme; bu, bağlantıların daha da güçlenmesine yardımcı olabilir. İş veya günlük rutinlerin gerektirdiği sorumluluklar, zihnini meşgul edebilir, bu nedenle biraz ara vermek ve ruhunu dinlendirmek önemli. İçsel sezgilerin oldukça kuvvetli, bunu kullanarak karar alma süreçlerini yönlendirebilirsin. Kendine özel zaman ayırmayı unutma; bu, duygusal dengeyi sağlamak adına gereklidir. Yaratıcılığın yüksek, bu da sanatsal ifadelere yönelmeni teşvik edebilir. Aşk hayatında sıcaklıklara açılsan, karşılıklı iletişim önem kazanabilir; hislerini samimiyetle aktararak derinleşen bir bağ kurabilirsin. Harika bir gün seni bekliyor; içindeki duygusal zenginliği besle ve etrafındaki dünyayla uyum içinde ol.
Yaratıcılığını ve enerjini serbest bırakma zamanı. İçsel tutkun seni yönlendirecek, bu yüzden içinden gelen sesi dinle. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin oldukça canlı geçecek, yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla bir araya gelmek ruhuna çok iyi gelecek. Bugün biraz gösterişli olmayı ve kendini ifade etmeyi tercih edebilirsin; bu, kendine olan güvenini artıracak. Karar almada cesur ol, hislerine güven. İş veya kişisel projelerde öne çıkmak isteyeceksin, bu fırsatı değerlendirmekten çekinme. Ayrıca, sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat et; açık iletişim ve samimiyet her şeyin anahtarı. Gözler üzerindeyken, tüm potansiyelini ortaya koymak için en uygun an. Unutma, senin ışığın parlamak için var!
Bugün, detaylara olan dikkatiniz sayesinde sorunları çözme yeteneğiniz ön planda olacak. Planlarınızı net bir şekilde organize etmek, hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olacak. Çalışma ortamında hoş bir atmosfer yaratma arzunuz, işbirliği içinde olduğunuz kişilerle olan ilişkilere olumlu yansıyacak. Kendinizi ifade ederken daha cesur olma ihtiyacı hissedebilirsiniz; bu, yaratıcı projelerde sizi öne çıkarabilir. Sağlığınıza dikkat etmek, vücudunuzun ihtiyaçlarını göz ardı etmemek için bir fırsat sunuyor. Belki de bir yürüyüş ya da hafif bir spor aktivitesi ile gününüze yenilik katabilirsiniz. Ayrıca, biriyle olan iletişiminiz derinleşebilir, duygusal bir bağ kurma şansınız var. Kendini ifade etmenin yollarını bulmak ve psikolojik olarak rahatlamak için içe dönmek faydalı olacak.
Bugün ilişkilerde denge arayışın ön planda. Sosyal ortamlarında etkileşimlerin canlanabilir, karşına çıkan fırsatları iyi değerlendirmek isteyeceksin. Başkalarının görüşlerine açık olman, işbirlikleri oluşturmanı kolaylaştırır. Ancak, başkalarının ihtiyaçlarını kendi isteklerinle dengelemekte zorlanabilirsin. Kendi sınırlarını belirlemek, sana özgüven kazandıracak. Sanata duyduğun ilgi artabilir, bu alanda yaratıcılığını ortaya koyma isteği içindesin. Özellikle estetik ve güzellikle ilgili projeler yeni ilhamlar getirip ruhunu besleyebilir. Duygusal ilişkilerde ise sevgi dolu bir iletişim oluşturmak, bağların kuvvetlenmesine yardımcı olacak. Sağlık açısından, zihnini dinginleştirmek için meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, tüm ilişkilerin daha da güçlenecek.
Bugün derin hislerinle yüzleşeceğin bir gün. Duygularının yoğunluğu, ilişkilerinde seni daha açık ve samimi olmaya yönlendirebilir. İkili ilişkilerde yaşanan küçük çatışmalar bile büyük öğrenmelere dönüşebilir. Gizli kalmış bir konu, yüzeye çıkma eğiliminde olabilir, bu durum bazı rahatsız edici durumları ortaya çıkarabilir. Ancak içsel gücün ve sezgilerinle bu durumları aşabilecek kapasitedesin.İş yerinde dikkatli bir gözlemleyici olmalısın. Başkalarının niyetlerini anlama kabiliyetin seni doğru yönlendirebilir. Yaratıcılığını ve tutkulu yaklaşımını ortaya koymak için harika bir fırsat bulabilirsin; bu sayede iş arkadaşların üzerinde olumlu bir etki bırakabilirsin.Kendi iç dünyana dönmek isteyebilirsin. Meditasyon veya günlük tutma gibi aktivitelerle zihin dinlendirici bir yolculuğa çıkabilirsin. Kendinle olan bu bağ güçlendikçe, karanlıkta kalmış düşüncelerin açığa çıkacak ve sana yol gösterecektir. Aslında, bu dönemde kendine olan güvenin artarken, yeni fırsatlara daha cesur bir adım atabileceğin bir atmosfer de oluşuyor. Zamanla her şey yerine oturacak.
Macera arayışında olduğun bir dönemdesin. Yeni deneyimlere açık olman, ruhunu besleyecek ve kişisel gelişimine katkı sağlayacak. İlişkilerdeki dinamikler, senin özgürlüğü sevmenden dolayı farklı bir boyuta geçebilir; bu, seni düşündüren bazı çatışmalara yol açabilir. Dikkatini dağıtan unsurlar arasında kaybolmamak için odaklanmayı öğrenmen gerekecek. Eğitim veya besleyici bir hobinin kapısını aralamak için harika bir zaman. Kendi sınırlarını aşarak, sınırlarını zorlamanın getireceği heyecanı yakalaman mümkün. İçsel huzurunu bulmak için zaman ayırmayı unutma; doğayla bağlantı kurabileceğin yerler arayabilirsen, kendini yenilenmiş hissedeceksin.
Bugün, kararlılığın ve sorumluluk duygunun en ön planda olduğu bir gün. Hayatındaki hedeflere odaklanmak ve onları gerçekleştirmek için gerekli adımları atmak adına mükemmel bir zaman. Kendi içsel motivasyonunu artırabilecek durumlarla karşılaşabilirsin; belki de uzun zamandır ertelediğin projelere yeniden yönelmek için ilham bulacaksın.İş ortamında, liderlik özelliklerinle parlayacak ve ekibe rehberlik edebileceksin. Ancak bu pozitif enerji etrafındaki insanları da motive etme potansiyeline sahip. İkili ilişkilerde daha fazla empati gösterme ihtiyacı duyabilirsin; bu sayede sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için fırsatlar ortaya çıkabilir. İçsel huzurunu korumak adına kendine küçük anlar yaratmayı ihmal etme, böylece yeniden enerji toplayabilirsin. Unutma, disiplinli yaklaşımın birçok kapıyı açabilir.
Bugün zihninde yeni fikirlere açılma isteği baskın olabilir. Sosyal çevrende yapacağın değişiklikler, kendini daha özgür hissetmene yardımcı olacak. İçsel motivasyonunla harekete geçmek, projelerinde ilerleme kaydetmene zemin hazırlayabilir. Bağlantılar kurmak için doğru zaman, ilgi alanların doğrultusunda yeni arkadaşlıklar edinmek mümkün. Alışılmışın dışında düşünmek, yaratıcı yönlerini ön plana çıkaracak. Duygusal açıdan ise, kendini ifade etme isteği artıyor. Dışarıya karşı açık olman, içsel huzurunu destekleyecek. Gelecek planlarına dair olumlu adımlar atabilirsin, sezgilerin bu konuda kılavuzun olacak.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmeye hazır olmalısın. Belki de içsel bir yolculuğa çıkman gerekecek. Sanatsal ve yaratıcı yeteneklerin ön plana çıkıyor. Hayal gücünü kullanarak, yeni projelere girişmek için mükemmel bir zaman. İnsanlarla olan iletişimin artabilir; empati yeteneğin, başkalarının hislerini anlamanda sana büyük avantaj sağlayacak. Ancak, çevrendekilerin duygusal yüklerini de taşımaktan kaçınmalısın, zira kendini kaybetmene neden olabilir. Bugün sevgi ve ilişkilere dair güzel anlar yaşanabilir; samimiyet ve derin bağlar oluşturmak için harika bir fırsat. İç sesini dinleyerek, doğru kararlar almakta ve hislerini net bir şekilde ifade etmekte başarılı olacaksın. Gece saatlerine doğru, ruhsal bir dinginlik arayışın ortaya çıkabilir; meditasyon veya doğayla vakit geçirmek iyi gelebilir.
1
2
3
4
5
6
