1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjinin yüksek olması ön plana çıkıyor. Kendini harekete geçirme isteği ile dolusun. Yeni projelere adım atmak için harika bir zaman dilimindesin. Sosyal çevrenle bağlantı kurmak, yeni insanlarla tanışmak sana ilham verecek. İçinde bulunduğun süreçte liderlik özelliklerini daha fazla sergilemek isteyebilirsin. Duygusal olarak da oldukça canlı hissedeceksin, bu yüzden ilişkilere dair bir adım atmak için cesur ol! Ancak dikkat et, aceleci davranışların gereksiz gerginliklere yol açabilir. İçsel dengeyi sağlamak, başarıların için önemli. Doğru zamanda doğru kararlar almak, bu enerjiyi en verimli şekilde kullanmana yardımcı olacak. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma; senin için önemli olan şeylere yönelmek, daha tatmin edici bir gün geçirmeni sağlayabilir.
Bugün özellikle maddi konulara ve kişisel değerlere odaklanabilirsin. Güven duygun ön planda olacak, bu nedenle alışveriş yaparken veya yatırımlarla ilgili kararlar alırken dikkatli olmalısın. Sabırlı ve kararlı tavrın, başkalarını etkileyebilir, bu nedenle etrafındaki insanlarla iletişimini kuvvetlendirmek için bir fırsat doğabilir. Aşk yaşamında ise, samimi ve gerçekçi bir iletişim kurmak, ilişkini daha da sağlamlaştırabilir. Kendi ihtiyaçlarına zaman ayırmayı unutma; ruhsal huzurun, fiziksel sağlığın kadar önemlidir. Belki de içsel dünyanı zenginleştirecek bir aktivite bulabilirsin. Kendini yeniden keşfetmek için harika bir gün!
Sosyal etkileşimlerin ön plana çıktığı bir dönemdesin. İletişim yeteneklerin sayesinde çevrendeki insanlarla enerjik bir bağ kurabilirsin. Fikir alışverişine açık olmalı, yeni projelere veya iş birliklerine kapı aralamalısın. Yaratıcılığın yükseliyor; bu durumu destekleyecek hobi veya sanatsal faaliyetler seni besleyebilir. Ancak, dikkatini toplamakta zorlanabilirsin; bu nedenle önemli işler için bir süre odaklanmakta fayda var. Duygusal alanlarda ise açık ve samimi bir yaklaşım benimsemek, ilişkilerini güçlendirecektir. Yeni tanışmalar heyecan verici olacak, fakat yüzeysel kalmamaya özen göstermelisin. Hayatındaki değişimler, senin açık zihinli yapınla uyum içinde gelişecek ve yeni fırsatlar sunacak.
Bugün duygusal derinlikler keşfetmek isteyebilirsin. İç dünyana yönelip geçmişle yüzleşmek, duygusal yüklerinden arınmana yardımcı olabilir. Sevgi ve aile ilişkilerine dair yaşanacak gelişmeler, sana güven ve huzur getirecek. Kendini ifade etmekte zorlanabilirsin; bu, hissetiklerini başkalarına aktarma isteğinden kaynaklanıyor. Yakın çevrendeki insanlarla iletişimde dikkatli ol, duygusal tepkilerin abartılı hale gelebilir. Kendine zaman ayırmak, ruhsal dinlenme sağlayarak içsel dengeyi bulmana yardımcı olacak. Olumsuz duyguları serbest bırakmak için yaratıcı uğraşlara yönelmek harika bir fikir. Hissiyetlerin seni yönlendirsin; sevgi dolu bir günde kendini şanslı hissedeceksin.
Bugün, içsel ateşinizi daha da alevlendiren enerjilerle dolusunuz. Kendinizi ifade etme arzusunun güçlü olduğu bir dönemdesiniz; bu, yaratıcılığınızı ortaya koymak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Çevrenizdeki güç dinamiklerini fark edebilir ve onlarla başa çıkmadan önce iyi bir strateji geliştirebilirsiniz.Sosyal ilişkilerinizde bazı zorluklarla yüzleşmeniz mümkün. Ancak cesaretinizi toplayarak, sevgi dolu bir yaklaşım sergilerseniz, kalp kırıklıkları veya yanlış anlamalar geride kalabilir. Tutkulu bir şeyler peşinde koşuyorsanız, buna odaklanmak, başarıyı getirecektir. İçsel gücünüzü keşfedin; bu, başkalarını etkileme ve kendinizi gösterme şansınızı artıracaktır.Mali durumlarınıza dair kararlar almak adına aceleci olmaktan kaçının. Mantıklı düşünme yeteneğiniz, sizi doğru yolda tutacak. Biraz sabırla düşündüğünüzde, kısa vadeli belirsizliklerin üstesinden gelebilirsiniz. Kendinize güveniniz tam, bu da günün ilerleyen saatlerinde fırsatlar oluşturmanızı sağlayacak. Yıldızlar, özgüveninizi sergilemenizde size yardımcı olacak, bu yüzden yenilikçi fikirlerinizi kaybetmeyin.
Detaylara odaklanmak, derinlemesine incelemek ve kusursuz bir düzen oluşturma arzusu içinde olacaksın. Bugün, günlük rutinlerinle ilgili plan yapma ve hedeflerini netleştirme isteği artabilir. Aklındaki projeleri hayata geçirmek için mükemmel bir zaman. Ele aldığın konular üzerinde titizlikle durmak, seni istediğin sonuca bir adım daha yaklaştıracak. Ancak, aşırı eleştirici olmaktan kaçınmalısın; hem kendine hem de çevrendekilere karşı nazik olabilirsin. İletişim kurarken samimiyetin ve içtenliğin önem kazanacak; bu, ilişkilerinde derinleşme fırsatı sunabileceği gibi yeni bağlantılar kurmanı da sağlayabilir. Sağlık ve bakım konularında kendine zaman ayırmak, zihinsel ve bedensel olarak daha iyi hissetmene yardımcı olacak. Başkalarına yardım etme isteği içinde olabilirsin; bu durum, hem senin hem de çevrendekilerin hayatına pozitif etki katacaktır.
Denge arayışın, ilişkilerde ve sosyal yaşantında ön planda olacak. Bugün, çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmek için mükemmel bir zaman. Özellikle estetik ve güzellik konuları ile ilgilenmek, ruh haline olumlu katkılar sağlayabilir. Sanatsal yönlerin ortaya çıkacağı bu süreçte, yaratıcılığını serbest bırakmak için yeni projelere yönelmek faydalı olabilir. İçsel huzurunu sağlamak adına, kararsızlıklar üzerinden geçerken, iç sesini dinlemek bir rehberlik edebilir. Mevcut durumunu irdeleyerek, hangi alanlarda kendini geliştirebileceğini belirleyebilirsin. Kendine olan güveninin arttığı, sosyal ilişkilerinde yeni kapılar açabileceğin bir zaman dilimindesin. Unutma, dış dünyaya sunduğun görüntü, içsel hissettiğin denge ile şekillenecek.
İçsel derinliklerde bir yolculuğa davet ediliyorsun. Duyguların oldukça yoğun, bu sayede sezgiselliğin güçleniyor. Bugün, kalbindeki tutkuları keşfetmek adına harika bir fırsat var; yaratıcı bir projeyle ilgilenmek seni heyecanlandırabilir. Sosyal ilişkilerdeki dinamikler gözlemleniyor, sevdiğin kişilerle sohbet ederken, kaygı ve endişeleri geride bırakabilirsin. Maalesef veya tıpkı bir ayna etkisi, geçmişte bırakılması gereken olaylar tekrar gündeme gelebilir. Bunlarla yüzleşmek, dönüşüm sürecin adına önemli. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, iç huzurunu bulmak için etkili bir yol olacaktır. Unutma, karanlık düşünceler bile ışığa dönüşebilir; kendine olan inancını kaybetme. Aşk hayatında ise tutkulu anlar seni bekliyor, göz göze geldiğinde ifade edilen kelimeler, kalbinin derinliklerine dokunabilir. Bugün, cesaret ve kararlılıkla kendi hikayeni yazma zamanın.
Bugün, cesaretin ve özgür ruhun ön planda olacak. Yeni deneyimlere açılmaya, sınırlarını zorlamaya kararlı bir ruh hali içindesin. Soğukkanlılığını koruyarak, arzuladığın hedeflere ilerlemek için gereken adımları atabilirsin. İnsanlarla olan iletişimlerin, beklenmedik fırsatlar doğurabilir. Dinamik bir enerji içinde olman, çevrendeki insanları da etkileyecek ve onlara ilham vereceksin. Eğlenceli anlar ve macera arayışları içinde kendini bulabilirsin. Yalnız kalmaktan korkma; sosyalleşmek sana iyi gelecek. İçsel mutluluk arayışında, sevdiklerinle geçireceğin kaliteli zamanlar, ruhunu besleyecek. Yeni bilgileri öğrenmek ve kişisel gelişim için harika bir zaman dilimindesin; merak duygunu tatmin et. İçinde bulunduğun durumlardan öğrenmeye açık olmayı unutma.
Bugün, sorumluluklar ve hedefler ön planda. Kariyerine odaklanman, seni doğru yolda ilerletecek. İş yerindeki takımla olan iletişimine dikkat et; çatışmalardan kaçınmak için empati göstermelisin. Aynı zamanda, disiplinli yaklaşımın sayesinde uzun zamandır ertelediğin projeleri başlatmak için doğru bir zaman. Sosyal hayatında ise, arkadaşlarınla vakit geçirmek stresini azaltmana yardımcı olabilir. Parasal konularda yeni fırsatlar kapını çalabilir; risk almaya istekli olmalısın. Kendine güven, zorlukların üstesinden gelebileceğin yeteneklerin var. Unutma ki, sabırlı ve kararlı tutumun, seni başarıya götürecek.
Sosyal çevrenle olan bağlantılarını güçlendirmek için harika bir gün. Yeni fikirler ve ilham dolu sohbetler, senin enerjini yükseltecek. Arkadaşlarınla bir araya gelmek istemen oldukça doğal. Beklenmedik bir davet alabilirsin; bu fırsatı değerlendirmek seni yeni insanlarla tanıştırabilir. İçsel bir değişim hissedebilirsin; kendini daha serin kanlı ve özgür hissetme arzusu ön planda. Yeniliklere açık olman, hayatında yeni kapılar aralayabilir. Kendini ifade etme yolunda kısıtlamaları bir kenara bırak. Yıldızların rehberliğinde cesur adımlar atman, hayatında önemli farklar yaratacak. Hayal gücünü serbest bırak; sanatsal ve yaratıcı projeler için harika bir zaman. Unutma ki, özgünlüğün senin en büyük gücün. Sınırlarını zorla, alışılmışın dışına çık.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda bazı huzursuzluklar hissedebilirsin; geçmişle yüzleşmek ya da yarım kalmış işlerini tamamlamak için doğru bir zaman. Bunun yanında, sanatsal yeteneklerin ve yaratıcılığın gün yüzüne çıkabilir. İlham almak için doğanın seslerini dinlemek faydalı olacak. Sosyal ilişkilerde daha empatik ve anlayışlı bir tavır sergilemek, bağlarını güçlendirebilir. Sevdiklerinle vakit geçirirken, onlara hissettiklerini ifade etmekten çekinme; kalpten kalbe bir bağ kurmak, aranızdaki bağları derinleştirecek. İçsel huzur arayışın için belki de meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi etkinlikler iyi gelecektir. Unutma, kendine karşı nazik olmak, dünyaya daha olumlu bir gözle bakmanı sağlayacak.
1
2
3
4
5
6
