1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjin üst düzeyde, bu seni liderlik rollerine yönlendirebilir. İçindeki cesareti ortaya çıkararak zorlukların üstesinden gelme arzusuyla dolusun. Yeni başlangıçlar için uygun bir zaman; yaratıcı projelere adım atmak, spor aktivitelerine yoğunlaşmak ya da yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar sunabilir. Ancak dikkatin dağılabilir, bu nedenle hedeflerine odaklanmayı unutma. İletişim kurarken daha dikkatli olman gerekebilir, zira düşüncelerini ifade ederken yanlış anlaşılmalara sebep olabilirsin. Bugün kendine zaman ayırmak da önemli, yenilenmeye ve içsel huzur bulmaya çalış. Kendine güven, kararlılığın diğer insanlara da ilham verebilir. Unutma ki, cesaret içinde bir adım atmanın peşinden gelmekte.
Bugün, yaşamın maddi yönlerine odaklanma isteğin artabilir. Beklenmedik harcamalar veya finansal sürprizler gündeme gelebilir. Bu durumu soğukkanlılıkla karşılamalı ve bütçeni dikkatlice planlamalısın. Aynı zamanda, ilişkilerinde duygusal derinliğe ve samimiyete dair özlemler hissedebilirsin. Sevgi dolu bir ortam yaratmak için çaba gösterebilir, sevdiklerinle kaliteli zaman geçirmek isteyebilirsin. İçsel huzurunu bulmak adına doğada vakit geçirmeyi ihmal etme, bu senin ruhsal dengen için faydalı olacaktır. Ayrıca, yaratıcılığını ortaya koyman gereken bir fırsat karşına çıkabilir; bu fırsatı değerlendirmek için sınırlarını zorlamaktan çekinme. Unutma, inatçı tavırlar seni bazı engellerle karşılaştırabilir; esnek kalmayı denemelisin. Bu, senin için hem kişisel hem de ilişkisel olarak büyüme fırsatları sunabilir.
Bugün iletişimde ve sosyal etkileşimlerde parlak bir gün seni bekliyor. Fikirlerin ve düşüncelerin etrafındaki insanlar üzerinde büyük bir etki yaratacak. Yaratıcılığın ve merakın, yeni bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Esprili ve zeki tavırların sayesinde sosyal ortamlarda adından söz ettirebilir, insanları kendine çekebilirsin. Ancak, dikkat etmen gereken bir nokta var; bazen aşırı konuşkanlık ve düşüncelerin dağınıklığı, huzursuz bir ortam yaratabilir. Bu yüzden, içsel dengenin önemini unutma. Esnek ve uyumlu kalabilmek, karşılaştığın sürprizlere yanıt vermende yardımcı olacak. Ayrıca, öğrenme ve bilgi edinme arzun, yeni kaynaklarla birleşebilir, sana ilham verebilir. Kendine güven ve cesaretini koruduğun sürece, gün seni güzel fırsatlarla karşılayacak.
Duygusal derinlik ve içsel hislerin ön planda olduğu bir gün. Bugün, kalbin ve iç sezgilerin sana yol gösterecek; etrafındaki insanlarla bu sevgi dolu enerji paylaşılabilir. Ailevi ilişkilerde sıcak ve samimi anlar yaşanabilir. Geçmişte yaşanan anıları düşünme ihtiyacı hissedebilir, nostaljik duygular kaplayabilir. Kendini ifade etme isteği, sanatsal yönlerini ortaya çıkarmak adına sana ilham verebilir. Duygusal olarak daha hassas olabilirsin; duygu yoğunluğu yüksek anlara hazırlıklı ol. Sosyal ortamlarda daha fazla yer almak, destekleyici dostluklar kurma fırsatını da beraberinde getirebilir. İş ve kariyer konusunda dikkatli ol; sabırlı ve titiz davranmak, başarıya ulaşmanda faydalı olacaktır. Unutma, içsel huzurunu bulmak, günün en önemli anahtarı.
Bugün kendini sahnede gibi hissedeceksin; enerjin etrafındaki insanları da saracak. Yaratıcılığını ortaya koymak için harika bir zaman. Sosyal ilişkilerde gösterişli tavırların dikkat çekebilir, çevrendeki insanlar senin liderliğine yönelmek isteyebilir. Ancak, ego çatışmalarından kaçınmak önemli. Kendi ihtiyaçlarını ve arzularını ifade ederken, empatiyi de elden bırakmamalısın. Aşk hayatında da tutkulu anlar yaşayabilirsin, bu fırsatları iyi değerlendirmelisin. Bugün farklı hayal gücü gerektiren işlerde başarılı olabilirsin; ilham veren bir gün seni bekliyor. Hayatın tadını çıkar ve kendine güven, seni bekleyen güzelliklerin farkına var.
Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön plana çıkacak. Karşılıklı anlayış ve uyum sağlama isteğin, etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirebilir. Sosyal ortamlarında yer almak, sana ilham vererek yaratıcılığını artırabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine çok fazla değer verirken kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. Duygusal derinlikler, sabrını sınayabilir; ama bu, sana kendini daha iyi tanıma fırsatı sunacak. Karar alırken daha fazla sezgi ve içsel sesine kulak vermek, doğru yönü bulmanda faydalı olabilir. Aynı zamanda, estetikle ilgili projelere yönelmek, içsel huzurunu artırırken zihinsel olarak sana da ferahlama sağlayabilir. Unutma, dengeyi sağlamak senin elinde!
Duygusal derinlikler ve içsel güç senin için ön planda. Bugün, çevrendekilere karşı sezgilerin oldukça kuvvetli olacak. İnsanların niyetlerini anlamak, onların hissettiklerini hissetmekte zorlanmayacaksın. Bu durum, bazı ilişkilerde sana rehberlik edebilir; bazı bağların daha derinleşirken, bazılarında mesafeyi koruyarak hareket etmen gerekebilir.Gizli kalmış konular ve sırlar açığa çıkma eğiliminde, bu nedenle dikkatli olmalısın. gündelik yaşamın getirdiği sorunlarda, şeffaflık ve sadelik seni daha güçlü kılabilir. İçsel huzurunu korumak, ruhsal olarak gelişmene katkı sağlayacak. Derin düşüncelere dalmak, geçmişe dair hatıralarla yüzleşmek için uygun bir zaman.Kendini ifade etmek konusunda cesur olabilirsin. Yaratıcılığın artacak, bu da hobilerine veya projelerine olumlu yansıyabilir. Maddi konularda, akılcı yaklaşımın avantaj sağlayabilir. Risk almak konusunda duygusal bir çekince hissedebilirsin, ama bıçak sırtındaki kararlarla dolu bu dönemde doğru adımlar atıldığında, kazanç sağlayabileceğin fırsatlarla karşılaşabilirsin. Dikkatini kendine yöneltmek, ilişkilerine ve hayatına daha anlam katacak.
Sınırları aşma arzusuyla dolup taşan bir enerji seni sarıyor. Macera ve keşif duygusu, günlük işlerine renk katacak. Beklenmedik fırsatlar, ilginç insanlarla tanışman için kapı aralayabilir. İçsel huzurun peşinde koşarken, öğrenme ve büyüme isteği seni yönlendiriyor. Seyahat planları, zihnini genişletecek yeni ufuklar açabilir. Duygusal olarak bağımsızlık arzun yükseliyor; ancak, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için biraz zaman ayırmayı unutma. Bugün, kendini ifade etmek için yaratıcı yollar bulabilirsin, bu da seni daha da özgür hissettirecek. Kendine güven, yapıcı ilişkiler kur ve tüm güzellikleri kucakla!
Sabah saatlerinde içsel bir dinginlik hissiyle güne başlayacaksın. Aniden beliren fırsatlar, kariyerine dair yeni kapılar açabilir. Özgüvenin artarken, başkalarının gözünde de saygınlığın yükselebilir. Göz önünde olacağın bir durum, yeteneklerini sergilemek için güzel bir fırsat sunacak.İletişim alanında dikkatli olmalısın; bazı sözlerin yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Özellikle yakın çevrendeki insanlar, duygusal bir tartışmaya sebepler yaratabilir. Anlayış göstermek ve empati kurmak, gerginlikleri hafifletebilir.Akşam saatlerinde, sevdiklerinle vakit geçirmek sana iyi gelecek. Eğlenceli bir aktivite planı yapabilir veya yalnız kalıp, kendi iç dünyanda derin düşüncelere dalabilirsin. İçsel huzurun için meditasyon veya doğada yürüyüş yapmak faydalı olabilir. Bu dönemde, iş hayatındaki yoğunlukla beraber, kişisel bakım ve dinlenmeye de zaman ayırmayı unutma.
Bugün zihin açıcı fikirlerin ve yenilikçi projelerin peşinden koşman için harika bir gün. Sosyal çevrenle iletişiminde sıra dışı ve özgür ruhlu bir yaklaşım sergilemek, ilişkilerine olumlu etkiler katacaktır. Beklenmedik durumlar karşısında esnek olma yeteneğin seni öne çıkaracak. Yenilik arayışında olduğun konulara daha fazla yönelmek, hayal gücünü zorlayarak seni besleyecek. Ancak duygusal paylaşımlar konusunda biraz daha temkinli olman gerekebilir; yakınlarının düşüncelerine karşı açık olmak, ilişkilerini güçlendirecektir. Bugün, bireyselliğini ifade etmek ve özgürlüğünü kutlamak adına harika fırsatlar yakalayabilirsin. Kendine güvenini artır ve çevrendeki insanlara ilham ver.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanının geldiğini hissediyorsun. İçsel dünyanda var olan sezgiler ve hisler, sana önemli mesajlar iletecek. Belki de geçmişten gelen bazı anıları yeniden değerlendirmenin vaktidir. Kendinle ve duygularınla barışık olmanın sağladığı huzur, etrafındakilere de yansıyacak. Hayal gücün oldukça kuvvetli; bu, yaratıcı projelerde seni öne çıkarabilir. Ancak, gerçekçilikten uzaklaşmamakta fayda var. Aniden gelişen durumlar içinde sabırlı olmalısın. İlişkilerin, derin bir bağ kurmaya yönelik evrim geçiriyor. Ancak, karşındakilerin hislerini tam anlamadan hareket etmemek gerektiğini unutma. Bugün, ruhsal beslenmeye özen göstererek meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktivitelerde bulunmak, kendini yenilemeni sağlayacaktır. Duygusal açıdan destek bulmak, seni daha güçlü kılabilir. Başkalarına yardım etmeye hazır ol; bu, iç huzurunu pekiştirecek. Unutma, duygularını ifade etmekten çekinme, içindeki deniz hep çok derin!
1
2
3
4
5
6
