1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçsel motivasyonun seni yeni başlangıçlar yapmaya teşvik ediyor. Fiziksel aktivitelerde bulunmak, doğa yürüyüşleri yapmak veya sporla ilgilenmek ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Sosyal ilişkilerin hareketleniyor; dostlarınla keyifli paylaşımlar yaşayabilir, yeni insanlarla tanışabilirsin. İş yaşamında ise cesur adımlar atmak için uygun bir zaman dilimesindesin. Fikirlerini ifade etmekten çekinme, bu sayede grup dinamiklerine olumlu katkı sağlayabilirsin. Duygusal anlamda ise içsel huzuru bulmak için kendine zaman ayırmalısın. Kendini yenilemek ve içsel dengeyi sağlamak adına meditasyon veya yoga gibi aktivitelerle ruh halini güçlendirebilirsin. Bir müzik veya sanat etkinliğine katılmak da keyifli anlar yaşamanı sağlayabilir. Bugün, kendi isteklerine odaklanarak ilerle; içindeki cesur savaşçıyı dinle.
Gününüz, maddi konularda daha fazla dikkat ve özen göstermeniz gerektiğini işaret ediyor. Duygusal olarak kendinizi güvende hissetme isteğiniz artabilir ve bu, alışveriş ya da yatırım yapma arzusunu tetikleyebilir. Ancak, aceleci davranmamalı ve harcama yapmadan önce durup düşünmelisiniz. İlişkilerde ise sıcak ve anlayışlı bir tutum benimsemek, sevdiklerinizle aranızdaki bağı güçlendirecek. Yaratıcılığınızı kullanma fırsatları karşınıza çıkabilir, bu nedenle sanatsal uğraşlara yönelmek sizi tatmin edecek. Kendinize ve çevrenize karşı daha duyarlı olmak, içsel huzur bulmanıza yardımcı olabilir. Kendinize vakit ayırmayı unutmayın, doğayla iç içe yaşamak, ruhsal dengenizi korumanıza katkıda bulunacak.
Bugün iletişim becerilerin ön planda. Düşüncelerini paylaşmak, yeni bağlantılar kurmak ve sosyal ortamlarda yer almak için ideal bir zaman. Zihinsel enerjin yüksek, bu da yaratıcı projeler üzerinde çalışmak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Kendini ifade etme konusunda özgüvenin artarken, başkalarının fikirlerini dinlemek de seni zenginleştirecek. Duygusal bağlantılar yoğunlaşabilir; samimi sohbetler, derin anlayışlar ve yeni dostluklar geliştirebilirsin. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var, bazen fazla konuşmak veya detaylara boğulmak, asıl mesajını kaybetmene neden olabilir. Dengede kalmaya çabala. Sevgi ve arkadaşlık ilişkilerinde dürüstlük önem kazanıyor, hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Bugün, aklındaki tüm olasılıkları değerlendirebilir, yeni yönler keşfedebilirsin.
Duygusal dalgalanmalar içinde kendini bulmak, içsel ihtiyaçlarını anlamak ve sevdiklerinle derin bağlar kurmak için harika bir zaman. Kalbinin sesine kulak vermeli, sezgilerine güvenmelisin. Aile içindeki diyaloglar önem kazanacak; samimi paylaşımlar sana huzur getirecek. Dış dünyaya karşı duyarlılığın artarken, kendini daha savunmasız hissedebilirsin. Kendine karşı nazik ol, geçmişin yüklerinden arınarak ilerle. Yaratıcılığını ifade etmenin yollarını bulmak, yaşamına anlam katacak. İlişkilerde denge arayışında olman, karşındaki insanlarla daha derin bir anlayış geliştirmene yardımcı olacak. Unutma, her şey geçici; bu dönem, ruhsal derinliğini keşfetmek için bir fırsat sunuyor.
Bugün içsel gücünü ve özgüvenini bu denli yüksek hissettiğin bir gün. Hayallerini gerçekleştirmek için kolları sıvama zamanı geldi. Eldeki fırsatları değerlendirmek için cesaretini ortaya koymalısın. Sosyal çevren ve arkadaşlarınla olan etkileşimlerin, seni daha da ileri taşıyacak. Duygusal anlamda ise, sevdiğin insanla derin bir bağlantı kuracak şekilde hislerini açmaktan çekinme. İş veya projelerle ilgili yenilikçi fikirler bulabilirsin; bu, liderlik vasıflarını ön plana çıkaracak. Günün sonunda, yapmak istediklerini hayata geçirmek için daha net bir yol haritası belirle. Kendine güven ve kararlılıkla ilerle; bu, seni başarıya götürecek.
Bugün, detaylara olan hassasiyetin daha da belirginleşecek. Farklı bir bakış açısıyla olaylara yaklaşmak, seni beklenmedik çözümler bulmaya teşvik edebilir. Özellikle iş hayatında yapıcı eleştiriler alabilir, bazı projeler üzerinde derinlemesine düşünmelisin.İlişkilerde, iletişimlerinde dikkatli olman gerekiyor. Küçük bir yanlış anlamanın büyük bir tartışmaya yol açmaması için, düşüncelerini açık bir dille ifade etmelisin. Sevdiğin kişilerle olan diyaloglarına duyarlılık katman, aranızdaki bağı güçlendirecek.Kendine olan güvenin arttıkça, potansiyelini daha iyi değerlendirme fırsatları bulabilirsin. Yenilikçi düşünceler geliştirmek için harika bir zaman dilimindesin. Sağlığınla ilgili ufak aksaklıklar gözlemlenebilir, bedenine gereken özeni göster.Sadece kendi hedeflerine odaklanmakla kalma, başkalarına da destek olma niyetinde ol. Bu, hem ruhsal olarak seni yükseltecek hem de çevrendeki insanlarla bağlarını kuvvetlendirecek. Bugün, göz önünde olacağın durumlar, alışılmadık fırsatlar yaratabilir; bunları değerlendirmek için açık fikirli ol.
Bugün, çevrendeki insanlar ve ilişkilerin ön planda olabilir. Sosyal ortamlarda yer almanın, sana yenilikler ve ilham getireceği bir dönemdesin. Dikkatini dağıtan düşüncelerden uzaklaşarak, sevdiğin insanlarla vakit geçirmeye özen gösterebilirsin. Empati yeteneğin artarken, başkalarının hislerine daha duyarlı olacaksın. Bu durum, arkadaşlık ilişkilerini güçlendirebilir. Dengeleri sağlamak için içsel huzurunu korumaya çalış. Karşılaştığın zorluklar, daha derin bir anlayış ve öz disiplinle aşılarak seni olgunlaştıracak. Eğer bir karar vermen gereken bir durum varsa, önce kalbine danışmakta fayda var. Güzel bir gün geçirmen için, doğanın tadını çıkarmak üzere dışarıda vakit ayırmak da iyi bir seçenek olabilir. Renkli düşünceler, yaratıcılığını besleyecek ve kişisel projelerine hayat katacak. Unutma, senin içindeki denge ve estetik anlayışı, çevrenle olan etkileşiminde belirleyici olacak.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerin bugün belirginleşiyor. İçsel dünyanda bir keşif yapma arayışında olabilirsin. Yakın ilişkilerinle ilgili sorunları aşmak için cesur adımlar atma cesaretini bulabilirsin. İletişimin açık ve samimi olduğu bu dönem, karşındaki insanlarla daha derin bağlar kurmanı sağlayacak.Özellikle hissettiğin yoğun duyguları ifade etmekten çekinme; bu, belirsizlikleri ortadan kaldırmana yardımcı olabilir. Geçmişten gelen yükler hala zihninde dolaşırken, onları serbest bırakmanın vakti geldi. Sürükleyici bir güçle içsel dönüşüm yapma isteği ve motivasyonu hissedebilirsin.Maddi konularda dikkatli olman, gereksiz harcamalardan kaçınmanı sağlayacak. Bugün, dikkatini artırarak önemli kararlar alabilirsin. Sezgilerin, doğru bir yolu şekillendirmek için rehberlik edecek. Unutma, kararlılığın ve tutkun, hayatta seni ileri taşımak için en büyük araçların.
Yeni deneyimlere olan tutkunuz bugün sizi farklı yönlere yönlendirebilir. Yüksek enerji seviyeniz, sosyal ortamlarda parlamanızı sağlayacak ve etrafınızdaki insanlarla güçlü etkileşimler kurmanıza yardımcı olacak. İlginç sohbetler ve keyifli arkadaşlıklar fırsatları kapınızı çalabilir. Aynı zamanda, düşünsel olarak keşif yapma isteği içinde olacağınız bir dönemdesiniz. Farklı kültürleri öğrenmeye, yeni felsefi bakış açıları edinmeye yönelik bir arayış içinde olacaksınız. Ancak bu süreçte dikkatli olun; başkalarının görüşlerine aşırı kapılmak yerine, içsel sesinize güvenmeniz en iyi yol olacaktır. Abartıdan kaçınmalısınız; durumları gerçekçi bir şekilde değerlendirerek daha sağlam adımlar atabilirsiniz. Aşk hayatınızda ise özgürlüğe olan özlem ön plana çıkıyor. Bağlantılarınızı derinleştirmek için samimi bir iletişim kurmaya özen gösterin. Kalbinizin sesini dinlemek ve anın tadını çıkarmak sizlere mutluluk getirecektir.
Bugün, sorumluluk ve disiplin duygusunda artış hissedebilirsin. Planlarının daha görünür hale geldiği bir dönemdesin. İş hayatında karşılaşacağın mogul ya da otorite figürleri, sana ilham verebilir. Kendini ilerlemek için motive bulabilirsin. Ancak, içsel kaygılarınla yüzleşmek ve bunları çözmek adına bir adım atman da önem taşıyor. Ailevi ve duygusal bağlarının güçlendiği bir evrede olduğun için, sevdiklerine zaman ayırmayı unutma. Kendine güvenin artıyor, bu da harekete geçmene yardımcı olacak. Hayatındaki değişiklikler, daha uzun vadeli hedeflerine ulaşma arzusuyla birleşiyor. İlerlemek için sağlam adımlar atabilirsin, ancak sabırlı olmalısın. Duygusal derinliklerde kaybolmamaya dikkat et; hislerinle yüzleşmek, seni daha güçlü kılabilir. Anı yaşamak ve anlık zevklere odaklanmak da önem kazanıyor.
Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor. Yenilik arayışın artacak ve alışık olduğun rutinlerden sıyrılmak için ilham bulacaksın. Sosyal ilişkilerin ön planda, arkadaşlarınla olan bağlarını güçlendirmek için harika fırsatlar karşına çıkacak. Ekibinle birlikte yaratıcı projelerde yer alma isteği artabilir; bu, düşüncelerini özgürce ifade etme fırsatı sunacak. Duygusal açıdan, kendi içsel dünyana derinlemesine dalmak isteyebilirsin. Bu, senin için yeni bir farkındalık ve özgüven kaynağı olabilir. Anlık hislere dikkat etmeni ve iç sesine kulak vermeni öneririm. İş yerinde veya bulunduğun sosyal ortamda, orijinal fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak, başkalarının fikirlerine de saygı göstererek uyum sağlamalısın. İnsanları etkileyen ve ilham veren bir etki yaratma gücün var; bunu en iyi şekilde kullanabilirsin. Bugün karşına çıkacak fırsatlar, hayal gücünü ve sezgini test edecek. Yeni insanlarla tanışma ihtimalin yükseliyor; ilham dolu sohbetlerle zenginleşeceksin. Kendini ifade etmekten çekinme, bu deneyimler sana önemli kapılar açabilir. Gelecek hakkında hissettiğin belirsizlikleri bir kenara bırak ve bugün kendine güvenle ilerle.
Duygusal derinlik ve sezgisel güçler ön planda. Gün boyunca içsel dünyana yolculuk yapma isteği duyabilir, sanat veya yaratıcılıkla ilgili projelere yönelmek isteyebilirsin. Başkalarının duygularını anlama yeteneğin oldukça güçlü; empati kurmak, ilişkilerini güçlendirecek. İçinde bulunduğun durumlardan kaçış arayışında olabilirsin, ancak gerçeklerle yüzleşmek, sana daha iyi bir perspektif kazandıracak. Hayal gücün, sana yeni fikirler ve ilhamlar sunacak. Ancak karamsar düşüncelerle mücadele etmek zorunda kalabilirsin; bu durumda, meditasyon veya doğada vakit geçirme gibi yöntemler, zihin dengenin sağlanmasına yardımcı olabilir. Sevgi dolu ve destekleyici bir atmosferde kalmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Beş duyunu aç ve kendine ilham verecek anları yakala. Unutma, bugün duygusal bağların güçlenmesine olanak tanıyan fırsatlar da mevcut.
1
2
3
4
5
6
