1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün içindeki enerji, çevrendekileri etkilemek için harika bir fırsat sunuyor. Kararlılığın ve cesaretinle yeni projelere adım atabilir, liderlik vasıflarını ön plana çıkarabilirsin. İletişim becerilerin yüksek, bu da insanlarla olan ilişkilerini güçlendirecek. Ancak, sabırsızlık ve acelecilik eğilimlerine dikkat etmelisin; her şeyin bir zamanı var. Hedeflerine ulaşmak için biraz daha sabırlı olman gerekebilir. Özgüvenin artarken, başkalarına ilham kaynağı olabilirsin. Bugün, yaratıcılığını keşfetmek ve yeni deneyimlere açık olmak için mükemmel bir gün. Sıra dışı fikirlerinle günlük rutinin dışına çıkmayı dene ve kendini ifade etmekten çekinme. Unutma, risk almak bazen en değerli öğrenme fırsatlarını getirir.
Duygusal ve maddi anlamda güven arayışı içinde olacağın bir gün. İçsel huzurunu sağlamak için sakin bir tempoda ilerlemek isteyeceksin. Kararlarını daha akılcı ve detaylı bir şekilde ele almayı tercih etmen, uzun vadeli kazançlar getirebilir. Aşk hayatında, partnerinle olan iletişimini güçlendirmek için açık sözlü olman önemli. Geçmişte yaşananları masaya yatırmak ve üzerinde konuşmak, aranızdaki bağı kuvvetlendirebilir. İş hayatında, yürütmen gereken projeler üzerinde daha fazla detayla ilgilenmek seni öne çıkaracak. Sağlığına biraz daha fazla özen göstermek, ruhsal ve bedensel dinginliğini artıracak. Eğlence ve hobi alanında yeni keşifler yapma isteği içindesin; bu, yaratıcı enerjini besleyecek. Sabırlı kalmak ve anı yaşamak, gününün genel atmosferinde önemli bir yer tutacak.
Bugün zihin açıcı ve ilham verici bir gün seni bekliyor. Düşüncelerini özgürce ifade edebilmen, çevrendekilerle derin ve anlamlı sohbetler yapmanı sağlayacak. İletişimde cesur davranmak, yeni fırsatların kapılarını aralayabilir. Sosyal çevrendeki insanlar, senin yaratıcı fikirlerine hayran kalacak. Ayrıca, kısa seyahatler veya etkinlikler düşünmek için harika bir zaman. Merak duygun seni yeni deneyimlere sürükleyebilir, bu yüzden keşfetmekten çekinme. Anlık heyecanların içinde kaybolabilirsin; esnekliğini korumak ve anın tadını çıkarmak önemli olacaktır. Yakın ilişkilerdeyse karşındakilerin duygularına daha dikkatli yaklaşman gerekebilir; empati alanında gösterdiğin çaba, bağları güçlendirecektir. Yeni tanışmalara açılmak, insanlarla sıcak ilişkiler kurmanı sağlayabilir, bu sayede sosyal ağın genişleyebilir. Bugün, ihtiyaç duyduğun bilgi kırıntılarını toplamak ve ilerlemek için güneş ışığını aramak adına doğru zaman.
Duygusal yoğunluk ve içsel derinlik bu dönemde belirgin bir şekilde hissedilecek. Kendine dönme ve içsel keşif yapma isteği ön plana çıkabilir. Ailevi ilişkiler ve ev hayatı ile ilgili konular üzerinde yoğunlaşmak, sana huzur verecek bir alan yaratabilir. Duygusal ihtiyaçlarını ifade etmekte zorlanmayacaksın. Yaratıcılığın, sanatsal projeler veya kişisel hobilerle dolup taşabilir; bu süreçte kendini daha iyi ifade etmeyi bulabilirsin. Dış dünyadan izole olma isteği artabilir, ancak sosial etkileşimler de seni besleyecek. Kendini güvende hissetmek için zayıf noktalara dikkat etmeli ve duygusal denge adına sınırlarını korumalısın. Unutma, tüm değişimler içine dönmene olanak tanıyacak ve bu yolla kendini daha iyi bulabileceksin. Duygusal bağların derinleşeceği durumlara açık ol; sevgi ve destek, hayatının bu döneminde seni güçlü kılacak.
Bugün, içindeki yaratıcı ateşi daha da alevlendirecek fırsatlarla dolu. Kendine güvenin yüksek, bu da etrafındakileri etkileyerek onları cesaretlendirmeni sağlıyor. Sosyal çevrendeki bağlantılar güçlenebilir; dostluklar bir adım ileriye taşınabilir. Ancak, bazı durumlarda egonun seni yönlendirmesine dikkat etmelisin; alçakgönüllülük, bugün daha fazla değer kazanabilir. Güçlü biri olarak liderlik vasıflarını sergilemek için mükemmel bir zaman. Planlarını gerçekleştirmek için cesur adımlar at, ama başkalarını da dikkate almayı unutma. İçsel bir dönüşüm sürecinde olabilirsin; bu, hayatına yeni bir vizyon katacaktır. Aşk hayatında ise tutku ve derinlik arayışın artıyor, duygusal bağların pekişebilir. Kendine olan inancını ve hayallerini canlandır; evren senin yanında.
Bugün detaylara olan dikkatin en yüksek seviyede. Herhangi bir işi mükemmel bir şekilde tamamlamak için içsel bir motivasyon hissediyorsun. Duygusal olarak, sevdiklerinle olan ilişkinde daha fazla anlayış ve empati gösterme eğilimindesin, bu da bağlarını güçlendirecek. İş hayatında yaratıcı çözümler bulmak için işbirliğine açık olmalısın. Sağlığın konusunda irade gücünü artırarak daha sağlıklı seçimler yapabilirsin. Hedeflerinle ilgili planlarını gözden geçirip güncelleyerek ilerlemek için uygun bir zaman. Unutma, mükemmel sonuçlar sabırlı bir çalışmayı gerektiriyor. Kendine güven, karşına çıkan her zorluğun üstesinden gelebilirsin.
Bu dönem, ilişkilerde ve sosyal etkileşimlerde fırsatlar sunuyor. Kendini ifade etme yeteneğin yükselebilir, bu da başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Sanat, estetik ve güzellik konularında ilham bulabilirsin; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir zaman. Duygusal dengeyi koruma çabaların su yüzüne çıkabilir; içsel huzuru sağlamak için meditasyon veya doğada zaman geçirme yoluna gidebilirsin. Sağlık konusunda dikkatli olma gerekliliği hissedebilirsin; bu nedenle beslenmene özen göstermek ve fiziksel aktivitelere zaman ayırmak faydalı olabilir. Kendi isteklerinle başkalarının beklentileri arasında bir denge bulmak, günün önemli bir teması olacak. Kadın figürlerin hayatında daha fazla yer alması muhtemel, bu durum yeni fikirler ve çalışma fırsatları doğurabilir. Planlarının gerçekçi ve uygulanabilir olmasına dikkat et; olumsuz durumlarla başa çıkma yeteneğin artacak. Özgüvenini artıracak fırsatları değerlendirirken, içsel sezgilerine güvenmeli ve kalbinin sesini dinlemelisin.
Derin duyguların yüzeye çıkacağı bir gün. İçsel sorgulamalar ve duygusal dönüşümler seni etkileyebilir. İlişkilerde şeffaflık arayışın, belirsizlikleri aydınlatma isteğiyle birleşiyor. Eski yaralar gündeme gelebilir; affetme veya bırakma kararı almak seni rahatlatabilir. Bugün sezgilerin güçlü, iç sesine kulak vererek sağlıklı kararlar almak mümkün. İş veya maddi konularda fırsatlar kendini gösterebilir, tecrübelerinle doğru yönleri seçmekte zorlanmayacaksın. Kendini yenileme ve dönüştürme vakti. Sosyal çevrende ise yeni insanlarla tanışma olasılığı var; bu kişiler hayatına ilham verebilir. Dikkatini içsel huzura yönlendir, ruhsal olarak beslenmeye zaman ayır.
Yeni başlangıçlar için heyecan verici bir dönemdesin. İçsel motivasyonun yükseliyor ve hedeflerine odaklanmak konusunda kararlısın. Aynı zamanda sosyal çevrenle olan iletişimini güçlendirecek fırsatlar karşına çıkabilir. Zihnindeki yaratıcı fikirler, seni bu süreçte destekleyecek. Cesur hamleler yapmaktan çekinme; risk almak, sana daha önce hayalini kurduğun sonuçları getirebilir. Umarım, bu süreci etkili bir şekilde yönetirsin. Unutma ki, özgürlüğüne düşkünlüğün bu dönemde sana ilham verecek, içsel yolculuğunda sana ışık tutacak. Eğlence ve keşif arzusunu da beslemelisin; yeni insanlarla tanışmak ve farklı deneyimler yaşamak ruhunu canlandıracak. Kalbindeki tutkuyu takip ettiğin sürece, çekim yasası senin yanında.
Bugün, kararlılığın ve azminle öne çıkacağın bir gün. İş yerinde ya da kişisel projelerde attığın adımlar, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. Yapıcı eleştirilere açık olman, başkalarının görüşlerini dikkate alman faydalı olabilir. Ayrıca, güvenilir dostlarınla yapacağın samimi sohbetler, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Maddi konularda daha temkinli olmalısın; harcama yapmadan önce iki kez düşünmen gereken bir dönemdesin. Sağlığınla ilgili küçük değişiklikler yapmak için ilham alabilir, düzenli bir rutine geçiş yapabilirsin. Bugün, sorumluluklarını yerine getirirken kendine de zaman ayırmayı ihmal etme; bu denge, iç huzurunu sağlamana yardımcı olacak.
Bugün, yenilikçi düşüncelerin ve farklı bakış açıların seni öne çıkarabilir. Sosyal çevrende sıcak bir atmosfer var; arkadaşlarınla keyifli anlar paylaşabilir, ilham verici sohbetler gerçekleştirebilirsin. Beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir; bunlara açık olman önem taşıyor. İçsel özgürlüğünü yakından hissedeceğin bir gün, sıradanlıktan uzaklaşmak isteyebilirsin. Duygusal ilişkilerde ise, samimiyet ve anlayış ön planda olacak. Farklı bir bakış açısıyla yaklaşacağın konular, seni derin bir düşünce yolculuğuna çıkarabilir. Hislerini ifade ederken cesur olmanı gerektiren durumlar gündeme gelebilir; ancak içsel sesini dinlemen, alacağın kararlarda faydalı olacaktır. Yeniliklere açık ol, akışa bırak ve sürprizlerin tadını çıkar.
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir gün. İçsel yolculukların seni daha önce keşfetmediğin alanlara yönlendirebilir. Sanatsal yeteneklerin ortaya çıkabilir, yaratıcı projelere yönelmek için ilham bulabilirsin. Aynı zamanda başkalarına yardım etme arzusunun yoğunlaşacağı bir dönemdesin, sezgilerin güçlü olacak. İletişim alanında dikkatli olmalısın; aşırı hassasiyet, söylediklerinle yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Merkür’ün etkisiyle düşüncelerini net bir şekilde ifade etme ihtiyacı hissedebilirsin. Bu, zihin açıkken yaratıcılığına katkı sağlayabilir ancak kalbindeki duygularla aklındaki düşünceleri dengede tutmaya özen göstermelisin. Bunun yanı sıra, romantik ilişkilerde beklenmedik durumlarla karşılaşma ihtimalin var. Hislerin yoğunlaşabilir, bu da aşk hayatında sürprizler getirebilir. Yalnızsan, beklenmedik bir karşılaşmanın heyecanını yaşayabilirsin. İçsel huzurunu bulmaya çalışırken, sevdiklerinle vakit geçirmek sana iyi gelecek. Rahatlama ve yenilenme için kendine zaman ayırmayı unutma.
1
2
3
4
5
6
