1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Yeni başlangıçlar için harika bir zaman dilimindesin. Enerjin yüksek ve motivasyonun güçlü. Kendini ifade etme konusunda cesursun, bu da çevrendekiler üzerinde olumlu bir etki yaratıyor. Bugün içsel hislerine güvenmelisin; sezgilerin seni doğru yola yönlendirecek. Karşılaşacağın zorluklar karşısında pes etmek yerine, bunları birer fırsat olarak görmek seni daha da güçlendirebilir. Sosyal ilişkilerde ise iletişime açık olman faydalı. Arkadaşlarınla olan bağların kuvvetlenecek. Kendine birkaç saat ayırarak zevk aldığın bir aktiviteyle meşgul olmayı unutma. Bu, zihninin tazelenmesine yardımcı olacak.
Bugün içsel bir huzur arayışında olabilirsin. Doğayla iç içe olmak, seni yeniden enerjiyle dolduracak. Aşk hayatında küçük sürprizler, ilişkini canlandırabilir. İletişim yeteneklerin sayesinde iş yerinde fark yaratacak, takım arkadaşların üzerinde olumlu bir etki bırakacaksın. Maddi konularda daha temkinli olmalısın; gereksiz harcamalardan uzak durarak geleceğe yönelik planlarını sağlamlaştırabilirsin. Gün içerisinde kararlılığın ve sabrınla zor durumların üstesinden geleceksin. Kendine ve sevdiklerine zaman ayırmayı unutma; bu, duygusal olarak kendini yeniden dengelemeni sağlayacak.
Bugün iletişim alanda hareketli bir gün geçirebilirsin. Herkesle kolayca bağlantı kuracak ve fikirlerinle dikkat çekeceksin. Sosyal etkinlikler ve arkadaşlarla planlar gündeme gelebilir, bu da seni mutlu edecek. Yüzeysel olanlardan uzaklaşmak, derin sohbetler yapman için fırsat sunabilir. Esnek düşünme becerin, karşına çıkan zorlukları aşmanda yardımcı olacak. Öte yandan, bazı duygusal meselelere dair içsel bir sorgulama yapabilirsin; var olan sorunlar üzerindeki düşüncelerine dikkat et. Kendine zaman ayırmayı da unutma; zihnini dinlendirmek günün ilerleyen saatlerinde yenilemek için faydalı olacaktır. Unutma, ifade gücün dikkat çekici; hissettiklerini cesurca paylaşabilirsin.
Duygusal derinlikler içinde kaybolmuş hissedebilirsin. Bugün yakın ilişkilerine odaklanmak, kalbindeki hisleri açığa çıkarma zamanı. Sevgi dolu sözler ve samimi paylaşımlar, bağlarını güçlendirecek. Evinin ve ailenin verdiği güven duygusu, seni sarmalayacak. İçsel huzur arayışın önemli bir hal alırken, kendi ihtiyaçlarına kulak vermelisin. Belki de geçmişle yüzleşmek, yeni bir başlangıç için kapıları aralayacak. Yaratıcılığın yüksek olduğu bu dönem, sanatsal faaliyetlere yönelmek için uygun. İçsel sesini dinlemekten çekinme, sezgilerin seni doğru yöne yönlendirecek. Kendini ifade etme şeklin, duygusal zenginliğini yansıtacak. Sadece kendine değil, çevrendeki insanlara da ilham verebilirsin. Özgünlüğünü korumak kaydıyla, duygusal derinliklerini keşfetmek senin için dönüştürücü bir deneyim olabilir.
Bugün, içsel güvenin ve liderlik becerilerin ön planda olacak. Sosyal ortamlarda parlayarak dikkatleri üzerine çekebilirsin. Yaratıcılığın, sanatsal projelerde veya ekip çalışmalarında kendini gösterecek fırsatlar yaratabilir. Ancak dikkatli ol, ego çatışmalarından uzak durman önem taşıyor. Karşıt görüşlere açık olman, iletişimde daha az gerilim yaşamanı sağlayacak. Aşk hayatında sürprizler seni bekliyor. Farklı bir yaklaşım sergileyerek ilişkinizde heyecan yaratabilirsin. Sağlık açısından, enerjini dengelemek için biraz dinlenme ve meditasyon faydalı olabilir. Kendi ihtiyaçlarına saygı göstererek, sevdiklerinle de kaliteli zaman geçirmeyi unutma.
Bugün detaylara odaklanma isteği ön planda. Geçmişte ertelediğin işlerinle ilgilenmek için harika bir zaman. Mücadele ettiğin sorunların üstesinden gelmek için analitik düşünme yeteneğini kullanabilirsin. İş yerinde veya günlük yaşamında, düzen ve tertip sağlamak sana huzur getirecek. Sosyal ilişkilerde birbirine duyulan saygı ve anlayış, iletişimde daha yumuşak bir ton kullanılmasına olanak tanıyacak. Sağlığın hakkında yapacağın küçük iyileştirmeler yararlı olabilir; belki yeni bir spor programı veya sağlıklı bir beslenme planı oluşturabilirsin. İçsel huzurunu bulmak için kısa bir doğa yürüyüşü bile yeterli olabilir. Unutma, küçük adımlar büyük değişimlere yol açar. Sabrın bu süreçte en büyük mücadelen; bunun sonucunda kendini daha güçlü ve tatmin olmuş hissedeceksin.
Duygusal dengeyi sağlamak için harika bir gün. Ortaklıklar ve ilişkiler hakkında düşünmekte fayda var. Başkalarıyla olan etkileşimlerin, karşılıklı anlayışı ve işbirliğini artırabilir. Estetik ve güzellik konularına ilgin artacak; sanatsal faaliyetlere katılmak ya da yeni hobiler edinmek için doğru zaman. İçsel huzuruna odaklanmak, zihnindeki karmaşayı azaltacak. İletişimde özenli olmalı; sözcüklerin gücünü iyi kullanırsan, istediğin sonuçları alabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan bağların güçlenecek, destek alacağın kişilerle yan yana geleceksin. Kendi ihtiyaçlarını ifade etmekten çekinme; sevgi ve saygı dolu bir diyalog, ilişkilerine derinlik katacak. Kısacası, uyum ve dengeyi bulma çabaların, güzel fırsatların kapılarını açacak.
Gizli kalmayı seven ruhun, derin düşüncelere dalmak isteyecek. İçsel huzurun arayışında, geçmişle yüzleşmek için uygun bir zaman diliminde olacaksın. İlişkilerde ise tutkulu bir enerji hakim; sevgi dolu anlarla birlikte duygularının yoğunluğunu hissetmen mümkün. Anlık kararlar vermekten kaçınmalısın; detayları düşünmek ve sezgine güvenmek, olası yanlış anlamaların önüne geçecek. İş hayatında yeni oluşumlar, ilginç fırsatlar sunabilir. Sabırlı ol; sürecin getirdiği değişimlerin keyfini çıkar. Bugün, başkalarına yardım etme arzusu içerisinde olabilirsin; bu, seni ruhsal olarak zenginleştirecek. Kendine karşı nazik ol ve ihtiyaçlarına saygı göster; bu dönemde kendini keşfetmek ve yenilemek için harika bir fırsat.
Hayatın eğlenceli ve macera dolu yanlarıyla yüzleşmek için mükemmel bir gün. İletişimde cesur ve samimi olmalısın; bu, etrafındaki insanlarla olan bağını kuvvetlendirecek. Yeni fikirlere açık olman, sana yeni kapılar açabilir. Seyahat ya da öğrenme arzusu güçlü; uzaklar çekici gelebilir. Duygusal anlamda kendini keşfetmek için içe dönmek iyi bir seçenek. Sevdiklerinle keyifli zaman geçirmek, ruhunu besleyecek. Finansal konularda temkinli olmalısın; ani harcamalardan kaçınmak, gelecekteki projelere yatırım yapmanı sağlayabilir. Kendini ifade ederken yürekliliğini koru, bu günün fırsatlarını yakalama şansını artırır.
Bugün, kararlılığınız ve disiplinli yaklaşımınızla öne çıkacaksınız. İş hayatınızda karşılaştığınız zorlukların üstesinden gelmek için stratejik düşünme yeteneğinizi kullanmalısınız. Çevrenizdekilerin beklentileri sizin üzerinizde baskı yaratabilir; ancak bu durumu fırsata çevirmek, sizi daha da güçlendirecek. İçsel motivasyonunuzu kaybetmemek için, hedeflerinizi net bir şekilde belirlemek ve onlara sadık kalmak önemli. Kendinize olan inancınızı pekiştirmek, gün sonunda tatmin edici bir hissiyat yaratacak. Sosyal ilişkilerde ise biraz daha esnek olmalısınız; katı tutumlar, iletişiminizi zedeleyebilir. Sevgi dolu anların tadını çıkarın, duygusal bağlarınızı derinleştirin. Kendinize zaman ayırmayı unutmayın; zihin dinlendirmek, yaratıcılığınızı artıracak.
Sıcak fikirlerin ve yenilikçi düşüncelerin ön planda olduğu bir gün. İçinde bulunduğun sosyal çevreyle olan etkileşimlerin senin için oldukça keyifli geçecek; yeni bağlantılar kurma fırsatları karşına çıkabilir. Bugün, duygusal zeka ve sezgilere daha fazla güvenmen gerekebilir; bu senin için önemli bir içsel rehberlik sunacak. Yapıcı daha geniş perspektifler oluşturmak, ruhsal gelişimine katkı sağlayacak. Gelişmelere açık ol ve cesaretle hareket et, çünkü serüven dolu yeni bir dönem kapıda. Hayalini kurduğun değişikliklerin peşinden koş; içsel özgürlüğün, istediğin yönlere doğru seni yönlendirebilir. Kendine zaman ayırmayı ve hobilerine yönelmeyi unutma; bu seni canlandıracak ve yeni ilham kaynaklarıyla tanıştıracaktır.
Duygusal derinliklerin ve sezgilerin ön planda olacağı bir gün. İçsel sesini dinlemek, ruhsal denge arayışına gireceksin. Sınırlarını belirleme zamanı; başkalarına olan yardımseverliğine dikkat et. Kendi ihtiyaçlarını ihmal etmemelisin. Yaratıcılık patlaması yaşayabilirsin, sanatsal projelere yönelmek için harika bir zemin. Sevdiklerinle iletişimde, empati ve anlayış göstererek bağlarını güçlendirebilirsin. Hayal güçlerinle oynayarak yeni fikirler üretmek üzere ilham alacak, ilgi alanlarında derinleşeceksin. Bugün, belirsizliklerle dolu bir yolculuğa çıkabilirsin; akışta kalmak, seni daha huzurlu hissettirecek. Kendine güven ve içsel barış arayışında, çevrendeki olayları aşan bir anlayış geliştirebilirsin.
1
2
3
4
5
6
