1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
İletişim becerilerin ön planda olacak, sosyal çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapma fırsatı bulacaksın. Farklı bakış açıları keşfetmek, zihninde yeni kapılar açacak. Aynı zamanda yaratıcı projelere yönelmek, hayal gücünü canlandırman için mükemmel bir fırsat. Ancak, dikkat etmen gereken noktalar mevcut. Dağınık düşüncelerin, odaklanmanı zorlaştırabilir. Kendine bir plan oluşturmak, hedeflerine ulaşmanı kolaylaştıracak. Yakın çevrendeki insanlarla yapacağın tartışmalar, senin için öğretici bir deneyim haline gelebilir; geri bildirimlere açık olun. İletişimde açıklık ve dürüstlük, ilişkilerin güçlenmesine katkıda bulunacak. Gözlem yeteneğin çok keskin; etrafındaki insanların iç dünyalarını anlama konusunda önemli ipuçları yakalayabilirsin. İyimser bakış açını koruyarak, zihnindeki karmaşayı dengelemeyi unutma.
Duyguların dalgalandığı bir gün. Kalp ve zihin arasında gidip gelebilirsin, bu da karar almanı zorlaştırabilir. Geçmiş anıların gün yüzüne çıkabilir; nostalji rüzgarı dindirmenin tam zamanı. Ailevi konular ön planda, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek için iyi bir fırsat sunulmakta. İçsel huzur arayışında, kendine daha fazla zaman ayırmalısın. Hayatın getirdiği belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir; ancak bu süreçte, sezgilerin sana rehberlik edecek. Dış dünyadan biraz geri çekilmek, ruhsal bir denge bulmana yardımcı olabilir. İletişimlerinde duygu yoğunluğu ön planda, kendini ifade etme şeklin son derece etkili olabilir. Unutma, hislerini paylaşmak, hem senin hem de karşındaki için iyileştirici bir süreçtir.
Bugün enerji dolu bir ruh halindesin. İçindeki yaratıcılık ateşi, tüm parlaklığıyla ortaya çıkacak. Yaratıcı projelere odaklanabilir, ilham dolu anlar yaşayabilirsin. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin keyifli ve canlı olacak, insanlar senin etrafında toplanmaktan keyif alacak. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, fikirlerin dikkate alınacak.Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor. Sevdiğin kişiyle derin bir bağ kurma şansı bulabilirsin, bu da ilişkinizi daha da güçlendirecek. Eğer yalnızsan, karizmatik duruşun ve çekici tavırların yeni fırsatlar getirebilir. İş hayatında liderlik vasıflarını ön plana çıkarma zamanı. Yeni projelerde inisiyatif almak, kariyerinde ilerlemeni hızlandırabilir. Ancak, iş birliği yapmaktan da çekinme. Takım çalışması sayesinde, daha büyük başarılara imza atabilirsin. Unutma, senin içindeki lider ruh, çevrendekilere ilham kaynağı olacaktır.Sağlık konularında dikkatli ol. Yüksek enerjini yönetmeyi öğrenmek, gün boyunca seni daha dinç tutabilir. Fiziksel aktiviteler ve açık hava, ruh halini daha da iyileştirecektir. Kendine biraz zaman ayırmayı unutma; zihinsel ve bedensel olarak dinlenmek, tazelenmene yardımcı olacak. Bugün, içindeki ışığın parlamasına izin ver ve hayatının her alanında cesur adımlar at. Başarı ve mutluluk seninle olsun!
Bugün, içsel denge ve uyum arayışında olacaksın. Sosyal etkileşimlerin artması, yeni dostluklar kurmak ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat sunuyor. Ancak, kararsızlık hissi yakından peşini bırakmayabilir. Kendine güvendiğin konularda net olman, başkalarıyla olan iletişimini kolaylaştıracak. Sanatsal yönlerin öne çıkabilir; yaratıcılığını serbest bırakmak, kendini ifade etmenin keyfini yaşatacak. Sağlık açısından stresten uzak durmakta ve gevşemekte fayda var. Kendi ihtiyaçlarına özen göstererek, ruhsal dinginliğini yeniden kazanabilirsin. Unutma, dengeyi sağlamak senin yeteneğin; bugün bunu başarmak için harika bir gün!
Duygusal derinliklerin, gizli yaşantıların ve içsel dönüşümlerin bu dönemde daha fazla ön plana çıkıyor. İçinde bulunduğunuz durumlar, seni kendi iç dünyana yönlendirecek bir enerji taşıyor. İlişkilerde samimiyet arayışın artabilir; kendini açma ve karşı tarafla derin bağlantılar kurma isteği gözlemleniyor. Ancak güven arayışın biraz sarsılabilir. Aceleci olmadan, gözlemlerini ve hislerini derinlemesine incelemelisin.Kaybetme korkusu ya da kıskançlık gibi hislerle yüzleşmek, daha sağlıklı ilişkiler kurmana yardımcı olabilir. Yoğun hislerin seni yönlendirmesine izin vermek yerine, mantığını da devreye sokmalısın. Maddi konularda dikkatli olmalı, abartılı harcamalardan kaçınmalısın. Sezgilerinle hareket etmek, along the way, doğru kararlar almanı sağlayacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal çalışmalar ve meditasyon, iç huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Kalp gözüyle bakmak gerekirse, teknoloji ve hayal gücünün birleştiği noktada yaratıcı projelere adım atarak, potansiyelini daha iyi değerlendirebilirsin.
Maceraperest ruhun, yeni ufuklara açılma zamanının geldiğini fısıldıyor. Kendine güvenerek yeni deneyimlere atılabilirsin. Arkadaş çevrenle birlikte heyecan verici bir aktivite planlamanın tam sırası. İçindeki yaratıcılık, bu süreçte sana ilham verecek. Ancak dikkat, bazı anlaşmazlıklar gündeme gelebilir; iletişimde açık ve samimi olduğunda sorunları aşabilirsin. Kişisel gelişimine yönelik atılımlar yapabilir, yeni hobiler edinebilirsin. Duygusal ilişkilerde derin bir bağ kurmaya çalış, sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman sana büyük mutluluk getirecek. Kendi değerlerini gözden geçir, sınırlarını belirlemek, özgürlüğünü artırman için önemli. Unutma, yolculuk sadece fiziksel olmayabilir; ruhsal bir keşif de seni bekliyor.
Bugün, içsel disiplinin ve kararlılığının ön planda olacağı bir gün seni bekliyor. Hedeflerine odaklanmak için doğru bir zamanlama içindesin. Belirsizlikler karşısında sorumluluklarını daha da artırarak kendine güvenini tesis edebilirsin. İş hayatındaki projelerde detaylara dikkat etmen, başarılarını katbekat artıracak. Sosyal ilişkilerde ise, güven arayışında olduğun insanlarla daha derin bağlantılar kurabilirsin; samimi konuşmalar ve paylaşımlar seni daha iyi hissedecek. Özellikle ailenle vakit geçirmek, duygusal olarak denge bulmanı sağlayacak. Karar verme aşamasında dikkatli ol ve aceleci davranmamaya özen göster. Gökyüzü, sabırlı ve kararlı çabaların sayesinde beklenmedik fırsatların kapını çalabileceğini vurguluyor. Kendini ifade etme biçiminde orantılı bir yaklaşım benimsemek, hem işte hem de özel hayatta daha az çatışma yaşamanı sağlayacak. Ruhsal olarak da kendine ayırdığın zaman ve meditatif aktiviteler, içsel huzurunu artıracak.
Sosyal bağlarını güçlendireceğin ve yeni arkadaşlıklar edineceğin bir dönemdesin. Farklı düşüncelere açık olman, yeni projelerde dikkat çekmeni sağlayacak. Özellikle yaratıcı düşünme yeteneğin, sıradışı çözümler elde etmene yardımcı olacak. Bugün, içsel huzurunu koruman önem kazanıyor; meditasyon veya doğada zaman geçirme fikirleri rahatlamanı sağlayabilir. Sıcak ilişkiler içinde bulunduğun insanlarla samimiyetini artıracak aktiviteler planlayabilirsin. Parmaklarının ucunda dans eden yenilikçi fikirler, grup çalışmalarında seni ön plana çıkaracak. Duygusal derinliğini keşfetmek için bireysel aktivitelere de zaman ayırmalısın. Anlık kararlar verirken mantıklı düşünmeyi ihmal etme; içgüdülerine güvenebilirsin.
1
2
3
4
5
6
