1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjin yüksek, harekete geçmek için harika bir zaman. Yeniliklere açık olman, çevrendekilere ilham verebilir. İkna kabiliyetinle insanları motive etme konusunda başarılı olabilirsin. Ancak, ani kararlar verme eğiliminden kaçınmalısın; düşünmeden hareket etmemek, işlerini kolaylaştıracaktır. Doğru adımları atmak, hedeflerine ulaşmanı hızlandıracak. İletişiminde daha empatik olman başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirebilir. Bugün kendin için önemli olan şeylere öncelik vermeyi unutma, iç huzurun için zaman ayırmak her şeyden önemli. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, ilginç fırsatlar doğurabilir. Özgürlüğüne düşkünlüğün, bazı sınırları zorlamana yol açabilir; ama dikkatli ol, dengede kalmakta fayda var.
Bugün kararlılığın ve sabrının ön planda olduğu bir gün. Maddi konularla ilgili alanda ileriye dönük adımlar atma fırsatını değerlendirebilir, kazancını artırmak için yeni yatırımlar yapabilirsin. Aldığın kararlar, gelecekteki istikrarını sağlamlaştırma potansiyeline sahip. Duygusal ilişkilerinde daha açık ve net iletişim kurman, sorunların çözümüne yardımcı olacak. Sevdiğin kişiye karşı duyduğun derin hisler, ilişkini yeni bir boyuta taşıyabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğayla iç içe olmak, ruhsal olarak tazelenmene yardımcı olacak. Sabırlı ve kararlı adımlarla bugünü değerlendirmen, hedeflerine daha da yaklaşmanı sağlayacak.
Bugün zihin açıcı fikirler ve yaratıcı çözümlerle dolup taşabilirsin. Social ortamlarda yer almanın ve ilişkiler kurmanın tam zamanı. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, başkalarına ilham verme kapasiten de artıyor. Duygularını açığa çıkarmakta zorluk hissetsen de, içindeki sese kulak vermek seni rahatlatacak. Öğrenmeye ve yeni deneyimlere olan arzun, gelecekte faydalı bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Hızlı düşünme yeteneğin, beklenmedik durumlarla başa çıkmanı sağlayacak. Unutma, gün içerisinde küçük sürprizlerle karşılaşman mümkün. Kısa yolculuklar veya yeni bir eğitim fırsatı seni bekliyor. Kendine olan güvenin artarken, cesur kararlar alma isteğin yükselebilir.
Duygusal derinliklerin içindeki karmaşık duygular, bugün daha da belirgin hale geliyor. Aile bağlarına, sevdiklerine olan özlemin yoğunlaşabilir. İçsel huzuru sağlamak için kendi alanına ihtiyaç duyabilirsin. Manevi konularda derin düşüncelere dalmak ve ruhunu besleyen aktiviteler yapmak keyif verecek. Yeni bir hobi edinmek ya da sanatsal bir çalışmaya yönelmek, kendini ifade etmenin veyahut içsel huzuru bulmanın güzel bir yolu olabilir. Merak ettiğin konulara yönelmek, düşüncelerini genişletecek bir yol açabilir. Yakın çevrenle paylaşmak istediğin, içini dökmek istediğin saklı duygular varsa, onları dile getirmek için uygun bir zaman; bu, hem sana hem de sevdiklerine fayda sağlayabilir. Kendini ifade ederken samimi ve açık olman, aranızdaki bağları güçlendirecektir.
Bugün, içsel gücünü ve karizmanı daha fazla hissetmeye başlayacaksın. Sahip olduğun liderlik özellikleri, çevrendekilere ilham verecek ve onları motive edecek. Sosyal hayatında beklenmedik sürprizler yaşanabilir; yeni bağlantılar kurmak ve dostluklarını güçlendirmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme yeteneğin oldukça yüksek, bu nedenle sanat veya yaratıcı projelere yönelmek için uygun bir dönemdesin. Ancak, egonun seni bazı durumlarda abartılı bir şekilde yönlendirmesine izin verme. İleri görüşlülüğün, kararlılığın ve cesaretin, karşılaştığın zorlukları aşmanda belirleyici olacak. İlişkilerde ise açık iletişim, aranızdaki bağı daha da güçlendirebilir. Kendine güven, seni başarıya götüren anahtar olacak. Kendini mutlu ve tatmin olmuş hissetmek için küçük şeylere dikkat etmeyi unutma.
Detaylara odaklanma ve mükemmeliyetçilik, bugün seni daha da ön plana çıkarabilir. Gün içerisinde sıradan gibi görünen görevler bile, ifaden ve sunumunla bir sanatı andırarak dikkat çekebilir. Karşılaştığın sorunları çözme becerin, ekip arkadaşların üzerinde olumlu bir etki bırakabilir. Duygu dünyanda bir hareketlenme söz konusu; belki de duygularını ifade etmek, içindeki huzuru bulmana yardımcı olacak. Geçmişte yaşadığın olaylar hakkında düşünmek, kendine dair yeni farkındalıklar kazandırabilir. Sağlık konularına dikkat etmen ve dengeli bir yaşam tarzı benimsemen önem taşıyor. Kendini ihmal etmemek ve ruhsal sağlığına özen göstermek, uzun vadede fayda sağlayabilir. Eğitimle ilgili konular, zihin açıcı fikirlerle dolup taşabilir; yeni öğrenim alanlarına yönelmek, seni geliştirebilir. Sosyal ilişkilerinde ise, samimiyet ve anlayış ön planda olacak, karşılıklı iletişimden güç alacaksın.
Dengeler üzerine kurulu bir gün seni bekliyor. İçsel huzurunu sağlamak için sosyal ilişkilerini gözden geçirebilirsin. Belki bazı dostluklar seni yıpratıyor, belki de bazıları seni yeniden canlandırıyor. Duygusal zekan, kararsızlıkları aşmanda büyük rol oynayacak. Aniden gelişen iletişim fırsatlarına açık ol, yeni insanlarla tanışıp düşüncelerini paylaşmak sana büyük bir fayda sağlayabilir. Hayatındaki estetik unsurlara yönelmek, belki yeni bir dekorasyon veya tarz denemek, ruh halini canlandıracak. Kendini ifade ederken, diğerlerinin bakış açılarını da dikkate almayı unutma; bu, kuracağın bağlantıları daha derin ve anlamlı kılacak. İçsel yolculuğunda, kim olduğuna dair sorular sormaktan çekinme; bu dönem, kendini tanımanın ve içsel dengenin güçlenmesinin anahtarı olabilir.
Bugün duygusal derinliklere inme arzusuyla dolup taşacaksın. İçsel dünyan üzerinde düşünmek ve sezgisel yeteneklerini kullanmak için mükemmel bir zaman. Eski yaraların zamanla nasıl iyileştiğini anlamak, sana güç katacak. İlişkilerde daha açık ve dürüst olma ihtiyacı hissedebilirsin; bu, bağlarını güçlendirebilir. Ayrıca, gizli kalmış duyguların gün yüzüne çıkabilir, bu da sana yeni bir perspektif kazandıracak. Kendi hayallerine odaklanmak ve cesur adımlar atmak, ilerlemeni hızlandıracak. Maddi konularda dikkatli olmalısın; harcamalarında dikkatli bir yaklaşım benimsemek gerekecek. Kendi içsel gücünü keşfet, bu sayede olayları ve durumları daha net görebileceksin.
Hayatın maceracı yönleriyle buluşma fırsatı ayağına geliyor. Cesaretin, keşif arzun ve yeniliklere açık olman, sıradan günleri bile heyecan dolu hale getirebilir. Dikkatini dağıtan şeylerden uzaklaşmak, içsel huzuruna ulaşmana yardımcı olabilir. Bugün, sosyal çevrenle etkileşimlerin artabilir; yeni insanlarla tanışmak ya da eski dostlarla bir araya gelmek iyi gelecek. Karşılaştığın olaylar, özgürlüğünü daha da pekiştiren fırsatlar sunabilir. İçgörülerine güvenmek, ani değişimleri karşılarken işini kolaylaştıracak. Kendi sınırlarını zorlamaktan korkma, çünkü büyüme ve gelişim genellikle konfor alanının dışındadır. Şimdi, içsel yolculuğunu ve rüyalarını takip etme zamanı. Detaylar arasındaki küçük ipuçları, büyük resmin anahtarı olabilir.
Bugün, kararlılığın ve disiplinin seni hedeflerine bir adım daha yaklaştıracak. İş hayatında ortaya koyduğun azim, bu dönemde takdir toplayabilir. Yalnızca iş yaşamında değil, kişisel ilişkilerde de güvenilirliğin ve sağlam duruşun, çevrendeki insanların dikkatini çekmekte. Duygusal konularda geçmişten gelen bazı yüklerinle yüzleşmek için içsel bir güç bulabilirsin. Kendinle barışmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacak. Ayrıca, uzun zamandır ertelediğin bazı projelere girişmek için uygun bir zaman dilimde olabilirsin; tüm bunları başarma becerisine sahipsin. Fakat yönlerini tamamen negatif düşüncelerle belirlememeye dikkat et; iyi ve kötü arasında dengeyi sağlamak, iç huzurunu bulmana yardımcı olacak. Bugün, kefeni kendi ellerinle hazırladığını idrak et; bu, geleceğini şekilllendirme fırsatını senin eline bırakıyor. Sosyal çevrende, eski dostlarla bir araya gelmek veya yeni insanlarla tanışmak, yaşamına yeni bakış açıları katabilir. Kendine güven, sadece işte değil, özel hayatında da aradığın dengeyi bulmanı sağlayacak. İçinde taşıdığın potansiyeli görmek, her şeyin başlangıcını oluşturacak.✨
Bugün zihin açıcı düşüncelerle dolu olacaksın. Yenilikçi fikirlerin ve sıradışı yaklaşımların etrafındakileri etkilemekte. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, güçlü ve anlamlı bağlantılar kurmanı sağlayacak. Hayal gücünün sınırlarını zorlamak isteyeceğin bir gün, ilham verici projelerle meşgul olabilirsin. Eski kalıplardan kurtulmak arzusuyla yola çıkman, seni beklenmedik fırsatlarla karşılaştırabilir. Duygusal olarak bağımsızlık ihtiyacın artarken, eğlenceli aktiviteler ve ortak ilgi alanları yaratmak sana iyi gelecek. Girdiğin tartışmalar ve paylaşımlar, düşünce yapını ve inançlarını pekiştirebilir. Unutma ki, özgürce ifade ettiğin fikirlerin, başkaları tarafından takdirle karşılanacaktır. Bugün, kendine olan güvenin ve kararlılığın, içsel dönüşümün için önemli bir adım atmanı sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. Yaratıcılığın seni besleyen bir nehir gibi akarken, içsel dünyanı keşfetmek için fırsatlar bulabilirsin. Hayal gücün, benzersiz fikirlerinle birleşerek etrafındaki insanlara ilham verebilir. İlişkilerinde açıklık ve şefkat ön planda olmalı; bu, bağlarını güçlendirecek. Kendi ihtiyaçlarına duyacağın hassasiyet, başkalarına destek olma isteğinle dengelenecek. Bu dönemde sezgilerini dinlemekte fayda var, çünkü hislerin sana doğru yolu gösterebilir. Kendi içsel huzurunu yaratmaya yönelik küçük adımlar atmak, stresini azaltacak ve zihnini sakinleştirecek. Onurunu ve değerini koruyarak sınırlarını belirlemeyi unutma; bu, kişisel gelişimin için önemli bir aşama. Unutma, sevgi ve anlayışla yaklaşmak her şeyin anahtarı.
1
2
3
4
5
6
