1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjinin doruklarına çıkma fırsatı bulacaksın. Hayata karşı beslediğin tutku ve cesaret, seni yeni başlangıçlara yönlendirebilir. Kendine olan inancın, başkalarına da ilham verecek. İletişim becerilerin, insanlarla olan ilişkilerini güçlendirecek, önemli bağlantılar kurman mümkün. Ancak sabırsızlık ve acelecilikten kaçınman, daha sağlam kararlar almanı sağlayabilir. Planlarının aksaması durumunda, esnek olmayı ve değişikliklere uyum sağlamayı hatırla. İçsel motivasyonun, seni beklenmedik hedeflere ulaştıracak. Duygusal bağların derinleşebilir, sevgi dolu anlar yaşayabilirsin. Ancak kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin; dengeyi kurmak önemli. Bugün için plan yaparken, spontane anların tadını çıkarmayı unutma. Kendine güven ve cesaretini koru; hayat senin için güzel sürprizlerle dolu.
Bugün, içsel huzurun ve maddi güvenliğin ön planda olacak. Hayatında denge arayışı içinde olabilirsin. Maddi konularda, harcamalarını gözden geçirmek ve tasarruf planları yapmak için uygun bir zaman. İlişkilerde daha duygusal ve sevecen bir tavır sergilemek faydalı olacak; sevdiğin kişilerle vakit geçirerek bağlarını güçlendirebilirsin. Sosyal çevrende oluşabilecek karmaşadan uzak durmaya çalışmalısın. İçindeki yaratıcılığı ortaya çıkarmak üzere hobi veya sanatsal aktivitelere yönelmek, ruhunu besleyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma, doğayla olan ilişkinin sana enerji vereceğini hissedeceksin. Akışa kapıl ve sabrını koru; zaman her şeyin ilacıdır.
bilgiyi paylaşırken düşünmeden konuşmamak, karşı tarafı doğru anladığından emin olmak önem taşıyor. Duygusal olarak da dalgalı bir gün geçirebilirsin; kalp ve akıl arasındaki dengeyi sağlamak için derin nefes almayı unutma. Hızlı düşünme yeteneğin sayesinde olayları kavrama yeteneğin artacak; bunun yanında, bazen sabırsız olabileceğin bir dönemdesin, aceleci davranmamaya özen göster. Bugün, kararlarını verirken sezgilerinle hareket etmek, mantıklı düşünmenin yanında fayda sağlayacaktır.
Duyguların derinleşeceği bir gün. İçsel huzur arayışında, sevdiklerinle vakit geçirerek kendini beslemeye ihtiyaç duyuyorsun. Aile bağlarının önemi bir kez daha öne çıkacak; belki geçmişten gelen bir iletişim kurma isteği kabaracak. Anlık duygusal iniş çıkışlar yaşanabilir, sabırlı olmayı öğrenmen gereken bir dönemdesin. İçsel sesine kulak vererek, rahatsızlık veren düşünceleri serbest bırakma fırsatı doğacak. Yaratıcılığını ifade etmek için harika bir zaman; sanatsal projelere yönelmek ruhunu besleyecek. Unutma, korumacı yapın seni sevdiklerinin gözünde güvenilir kılarken, kendini de korumayı unutmaman gerekiyor. Kalbinin sesine güvenerek, hayatında önemli değişiklikler yapma cesareti bulabilirsin.
Parlak bir gün seni bekliyor! Kendine güvenin artmış durumda, bu da seni sosyal ortamlarda daha etkili kılacak. İletişim becerilerin öne çıkacak, bu sayede yeni bağlantılar kurabilirsin. Sanatsal veya yaratıcı bir projeye başlamak için harika bir zaman. İçsel tutkun, insanları etkileme gücünü güçlendirecek. Ancak, aşırı kendine güvenme ve başkalarını küçümseme tuzağına düşmemeye dikkat et. Sıradışı fikirlerin var, bunları cesurca dile getirmekten çekinme. Ayrıca, sevdiklerinle geçireceğin zaman, ilişkileri derinleştirecek ve aranızdaki bağı güçlendirecek. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmak için bir an bile durmadan ilerlemek faydalı olabilir. Bugün, kendini ifade etmekten çekinme ve etrafındakileri etkilemek için elinden geleni yap.
İçsel huzuru sağlamak için biraz daha zamana ihtiyacınız var. Duygusal durumlarınızı gözden geçirip, kendinizi keşfetmek için bir gün ayırmak yüreğinize iyi gelebilir. Günlük rutininiz içinde küçük değişiklikler yapma cesareti gösterebilir, bu da sizi yeni fikirlere ve insanlara açabilir. İletişimde açıklık ve netlik arayışınız, iş ilişkilerinizi güçlendirecek. Detaylara dikkat etmek, gözden kaçan fırsatları yakalamanıza yardımcı olabilir. Kendinizi ifade etme biçiminiz, etrafınızdaki insanlar üzerinde derin bir etki bırakabilir. Yaratıcılığınızı bu dönemde serbest bırakmanız, sizi bekleyen yeni ufuklara götürebilir. Kendi ihtiyaçlarınıza öncelik vermek, başkalarını desteklerken dengenizi korumanızı sağlayacak. Duygusal bağlarınızı güçlendirmek için samimi paylaşımlar yapmaktan çekinmeyin, bu gün ilişkilerde sıcaklık yaratacaktır.
Bugün, sosyal hayatın ve ilişkilerin ön plana çıkıyor. İletişim kurma isteğin artarken, arkadaş çevrenle olan etkileşimlerin pozitif bir atmosfere dönüşüyor. Yeni insanlarla tanışmak veya mevcut ilişkilerde derinleşmek için uygun bir zaman. Ancak, karar verme aşamalarında başkalarının fikirlerine de dikkat etmelisin. İçsel dengenin sağlanması, kendini ifade etme şeklini etkileyebilir. Hedeflerine ulaşma konusundaki motivasyonun yüksek. Kendini cesurca ortaya koymayı ihmal etme, yaratıcılığın akacak ve bu tüm işlerine yansıyacak. İyimserliğini koruyarak ilerlemen, etrafında pozitif bir ruh hali yaratmana yardımcı olacak. Duygusal açıdan da destek arayışındasın, sevdiklerinle geçireceğin zaman seni enerji dolu hissettirebilir. Unutma ki, dengeyi sağlamak için kendine de zaman ayırmalısın. Karşılaştığın durumlarda empati kurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Bugün, toplumsal meseleler ve adaletle ilgili konulara da duyarlılığın artabilir, bu da seni harekete geçirebilir.
Bugün duygusal derinliklerin ve içsel hislerin ön planda. Dış dünyadaki olaylar, ruh hali üzerinde büyük bir etki yaratacak. İçsel bir dönüşüm geçirmek için doğru bir zaman dilimindesin. Belki de, geçmişle yüzleşip, bazı yüklerinden kurtulma isteği duyabilirsin. Gizli kalmış düşüncelerini açığa çıkarma cesareti bulabilirsin. Sosyal ilişkilerde ise sezgilerin çok güçlü olacak; başkalarının hislerini anlama yeteneğin, iletişimini derinleştirebilir. Aşk ve tutkular konusunda dikkatli ol; duygular karmaşık ve yoğun, bu nedenle ani tepkilerden kaçınmakta fayda var. Kendine bir süre ver, hislerini anlamaya çalış ve aceleci kararlar verme. Yalnız kalmak istemediğin bir dönemdesin, ancak yalnızlığın sana sunacağı huzuru da göz ardı etme. Ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamak için meditasyon veya doğada vakit geçirmek iyi gelebilir. Bu süreçte, kendinle barış yapmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, dış dünyadaki zorluklarla daha kolay başa çıkacaksın.
Yeni fırsatlar ve maceralar peşindesin, bu yüzden cesur adımlar atmak için iç motivasyonunu kullanma zamanı. İletişim becerilerin güçlü, bu sayede insanlarla etkileşimlerin keyifli geçecektir. Sosyal çevren genişliyor, bu süreçte yeni arkadaşlıklar edinme olasılığın yüksek. Ancak, dikkatini toparlaman gereken durumlar ortaya çıkabilir; aşırı dağılmamaya özen göstermen faydalı olacak. İçsel huzuruna ulaşabilmek için doğayla bağ kurmaya çalış, bu seni yeniden enerjiyle dolduracaktır. İş veya ikili ilişkilerdeki bazı belirsizlikler canını sıkabilir; kesin sonuçlar beklemeden mevcut durumla barışık olmaya çalışmalısın. Eğlenceli bir sürpriz seni bekliyor olabilir, bu yüzden açık fikirli ol ve yeni deneyimlere kucak aç. Hayal gücün ve yaratıcılığın bir araya geldiğinde önemli projelere ilham verebilir. Kendine güven, bu yolculukta önünde yeni ufuklar açılacak.
Bugün kararlılığın ve disiplininin ön plana çıkacağı bir gün. Sorumluluklarını yerine getirme arzun, çevrendeki insanlar üzerinde olumlu bir etki yaratacak. Planlarını gerçekleştirirken göz önünde bulundurman gereken detaylar var. Dikkatini dağınık tutmamaya çalışmalısın. Kariyerine odaklanman, bu dönemde seni başarıya götürecek adımlar atmana yardımcı olacak. Sosyal ortamlarda kendini ifade ederken cömert olman, beklenmedik fırsatların kapısını aralayabilir. Yakın ilişkilerinde, örtülü duygusal meselelere dikkat etmen gerekebilir. Samimiyet arayışında olduğun bu süreçte, içsel hislerini dışa vurma cesaretini göster. Kendi sınırlarını belirlemek, ruhsal ve zihinsel sağlığın için de faydalı olacak.
Sosyal ilişkilerde sürprizler kapıda; beklenmedik bir arkadaşlık ya da eski bir tanıdıkla karşılaşma söz konusu. Yaratıcılığının doruklarına çıkabilir, sanatsal bir projeye başlamak ya da mevcut olanı geliştirmek için ideal bir zaman. Bu süreçte kendini özgür hissetmek, yeni fikirler üretmek ve sıradışı düşünmek seni motive edecek. Aynı zamanda bağımsızlık arayışında olabilirsin, bu alanda cesur adımlar atarak toplumsal normlardan sıyrılabilirsin. İletişim becerilerin artarken, kendini ifade etme arzusu da güçlenecek. Bugün, eski alışkanlıklarını terk edip yeniliklere açık olmanı sağlayacak fırsatlarla dolu bir gün. Planlarını esnek tut, belirsizliklere karşı açık ol; yeni olan her şey sana ilham verebilir. Duygusal ilişkilerde de bağlılık ve samimiyet teması öne çıkabilir; sağlıklı bir iletişimle bağlarını güçlendirebilirsin.
Duygusal derinlikler ve içsel dünyana yakınlaşma zamanı. Bugün, sezgilerin güçlü bir şekilde ortaya çıkabilir; içindeki sesi dinlemek, kararlarında rehberlik edebilir. Yaratıcılığın yükseliyor; sanatsal bir ifade ya da yeni bir proje için harika bir fırsat var. Sosyal ilişkilerde empati ve anlayış ön plana çıkıyor; sevdiklerinle bağ kurmak adına güzel anlar paylaşabilirsin. Ancak, gerçeklikten uzaklaşma eğilimlerine dikkat et; hayallerin peşinden koşarken ayaklarını yere sağlam basmayı unutma. Kendini ifade etme biçiminde özgünlük arayışında olabilirsin; bu, içsel huzuru bulmana yardımcı olacaktır. Özellikle ruhsal anlamda beslenmek, meditasyon gibi aktivitelerle bağlantı kurmak faydalı olabilir. Ayrıca, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesaretini topla; cesur adımlar atmak, seni bekleyen güzel gelişmelere kapı açabilir.
1
2
3
4
5
6
