1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Enerjin, bugün her zamankinden fazla parlayacak. Hedeflerine odaklanmalı ve cesaretle ilerlemelisin. Yaratıcılığını ortaya koyma konusunda kendini özgür hisset. İlişkilerinde daha yapıcı ve anlayışlı olman gerektiği bir dönemdesin. Kendini ifade etmekte zorlanabilirsin; bu nedenle iletişimde dikkatli olman önemli. İş veya günlük rutinlerinde yeni fırsatlar karşına çıkabilir, bu fırsatları değerlendirmek için kendine güven. Ayrıca, bedenine ve sağlığına özen göstermeyi unutma; dinlenmek, zihinsel ve fiziksel olarak yeniden enerji toplamana yardımcı olacaktır. Unutma, bu hayatta en büyük rekabet kendinle.
İçsel huzur arayışındasın, bugün ruhsal dengeni bulmak için biraz zaman ayırmak iyi gelebilir. Hayatın sunduğu küçük mutluluklara odaklanmak, günün stresini azaltmana yardımcı olacak. Mali konularla ilgili düşünceler daha fazla ön planda olabilir; belki de bir yatırım yapma fikri seni heyecanlandırabilir. İlişkilerde tutkulu bir geçiş süreci var, sevdiğin kişiyle derin bir bağ kurma isteği ön planda. Bunun yanı sıra, geçmişle ilgili anılar kafanı kurcalayabilir; bunları kabullenmek, ilerlemeni kolaylaştıracak. Kendine karşı nazik olmalısın, zira içsel eleştirilerin seni yıpratabilir. Yaratıcılığını serbest bırakmak için bir hobiyle ilgilenmek harika bir kaçış yolu olabilir. Bugün, öz ihtiyaçlarına yönelmek ve kişisel hedeflerini gözden geçirmek için iyi bir zaman.
dikkatin çabuk dağılabilir, bu nedenle önemli ayrıntılara odaklanmayı unutma. Öğrenme isteğin yüksek, yeni bilgilere açık olacaksın. Ancak, başkalarının fikirlerini dinlerken kendi görüşlerini de bulunmayı ihmal etme. Merakın sayesinde yeni bir tutku keşfetme ihtimalin var. İş yerinde veya sosyal projelerde birlikte çalışacağın insanlarla olan etkileşimlerin oldukça verimli geçebilir, fikir alışverişi yaparken açık olun. Kısa yolculuklar veya geçici planlar, zihnini canlandırma ve yeni bakış açıları kazanma fırsatlarını beraberinde getirebilir. İlişkilerde ise hafif tartışmalara yol açabilecek durumlarla karşılaşabileceksin, empati kurmayı ihmal etme. Eğlenceli bir gün seni bekliyor, keyif aldığın şeylere odaklanmak için zaman ayırmayı unutma.
Duygusal derinlikler bu dönemde seni sarabilir. İçsel hislerinin seni yönlendirmesine izin ver. Ailevi bağların güçlenecek, sevgi dolu anlar yaşanabilir. Kendini çevrendekilere daha yakın hissetmek isteyebilirsin. İletişimde anlayış ve empati her zamankinden daha önemli. Kalbinden gelen sesi dinle, ihtiyaçlarını açıkça ifade et. Geçmişe dair bazı anılar seni düşündürebilir; bunları kabullenmek ve geçmişten ders almak seni özgürleştirebilir. Ayrıca, sezgilerin güçlü, bu nedenle önemli kararlar alırken içsel sesini takip et. Kendine zaman ayırmayı unutma; rahatlamak ve yenilenmek için küçük kaçamaklar yapabilirsin. Toplumsal ilişkilerin derinleşiyor; dostlarınla olan bağlarını güçlendirecek fırsatlar gelecektir. Şimdi, içsel barışını sağlamanın ve kendini güvende hissetmenin tam zamanı.
Bugün, içsel gücünüzün ve yaratıcılığınızın parladığı bir gün. Kendinizi ifade etme arzusuyla dolusunuz ve bu enerji çevrenizdekilere de yansıyacak. Sosyal ilişkilerde aktif olmanız, yeni bağlantılar kurmanıza veya mevcut ilişkilerinizi derinleştirmeye olanak tanıyacak. Son zamanlarda üzerinde düşündüğünüz projeler için harekete geçmekta tereddüt etmemelisiniz; cesaretle adım attığınızda başarıyı yakalayacaksınız.Günün ilerleyen saatlerinde, bazı içsel çatışmalarla karşılaşabilirsiniz; bu, kendinizi sorgulamanıza yol açabilir. Duygusal derinlikte yaşadığınız bu anlar, dönüştürücü bir deneyim sunabilir. Kendinize karşı nazik olup, iç sesinizi dinlemek önem taşıyor. Sorgulamalar sonunda daha net bir geleceğe dair hedefler belirleyebilir ve yönünüzü daha sağlam bir temele oturtabilirsiniz.Akşam saatlerinde, samimi bir sohbet hoş sürprizler doğurabilir. Bu anı, sevdiklerinizle paylaşarak güçlendirebilirsiniz. Dışa dönük enerjiniz ve yaratıcılığınız sayesinde, bu dönemi keyifli anılarla süslemeniz mümkün. Unutmayın, bugün kendinize güvenmeniz her şeyin başı!
Bugün, detaylara olan düşkünlüğün ön plana çıkacak. İş yerinde ve özel hayatında, üzerinde çalıştığın projelerde mükemmeliyetçi yaklaşımın, sıkı bir odaklanma ile birleşerek başarılı sonuçlar doğurabilir. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekilere ilham verebilir; bu yüzden iletişimde açık ve samimi olmaya özen göstermelisin. Aynı zamanda, sağlığına dikkat etmelisin. Dinlenmeye ve kendine zaman ayırmaya ihtiyaç duyabilirsin. Gün boyunca küçük sürprizler karşına çıkabilir, bunları fırsat olarak değerlendirmek zihnini canlandıracak. Sosyal çevrende bazı düzenlemeler yapma isteğin artabilir. Kendi iç dengeni bulmanın ve başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirmenin tam zamanı. Kendini geliştirme fırsatlarını kaçırmamalısın, yeni bilgiler edinmek ya da bir hobiye yönelmek için uygun bir gün.
Sosyal ortamlarda kendini oldukça keyifli hissettiğin bir gün. Başkalarıyla olan iletişiminde uyum ve dengeler ön planda. Sanatsal yönlerin açığa çıkabilir; bir hobiye yönelmek için harika bir zaman. Etrafındaki insanlarla fikir alışverişi yaparken, ortak paydada buluşma isteği artacak. Bu durum hem ilişkilerini güçlendirecek hem de yeni bağlantılar kurmana olanak tanıyacak. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta, başkalarının beklentilerine fazla angaje olmamak. Kendi isteklerini önceliklendirmen, içsel huzurunu artıracak. Günün sonunda belki de kendine ait bir zaman yaratmak, ruhsal dengen için faydalı olabilir. Duygusal konularda karmaşık hissettiğin anlar yaşanabilir; bu bağlamda içsel sesine kulak vermeyi unutma.
Hissiyatlarının yoğunluğu artış gösterebilir. Bugün, derin duygusal bağlantılar kurma arayışında olabilirsin. İlişkilerdeki samimiyet ve güven arayışın, karşındakilerin kalbine ulaşmanı sağlayacak. Eski meselelerin gündeme gelmesi, birçok şeyi netleştirme fırsatı sunabilir. Duygularını ifade etmekte zorlanma, içsel enerjini dışavurmanın önemli olduğu bir zaman dilimindesin. İş çevrende seni baskı altında hissettiren durumlar, cesaretinle üstesinden geleceğin engeller arasında. Kendine güvenerek hareket ettiğin takdirde, zorlu süreçlerin aşılıp olumlu bir döneme geçeceği bir süreçte olacaksın. Sağlığınla ilgili küçük ihmal ve aksaklıklar gündeme gelebilir, dinlenmeyi unutma. İçsel huzuru bulmak için meditasyon veya doğa yürüyüşleri yapmak faydalı olabilir. Unutma, içindeki güç ve tutku, seni her zaman ileri taşıyacaktır.
Bugün, geniş bir ufuk açan düşüncelere ve deneyimlere kapılma arzusu içindesin. Yeniliklere karşı duyduğun merak seni bilinmeyen yollara sürükleyebilir. Özellikle seyahat etme ya da farklı kültürleri keşfetme isteği ön planda. Başkalarıyla olan iletişiminde içten ve samimi olmaya özen göstermelisin; bu, ilişkilerini derinleştirebilir. Eğlenceli etkinlikler, grup içinde yer almanın heyecanı ile dolu bir gün geçirebilirsin. Ancak, bazen sınırlarını zorlamaman gerektiğini unutmamalısın; bu, dengeni korumana yardımcı olur. Karar alırken, innelleirini dinlemeyi ihmal etme; içsel sesin senin rehberin olabilir. Gelecekle ilgili düşüncelerini paylaşmak için uygun bir zaman gelmiş olabilir; başkalarının fikirlerine de açık olman önemli olacaktır. Duygusal ilişkilerdeki açık iletişim, bağlarınızı güçlendirebilir. Kendine karşı dürüst kalmayı unutma ve maceraya atılmaktan çekinme.
Hırslı ve kararlı adımlar atmak için mükemmel bir gün. Zihnindeki hedeflere ulaşmak için gereken motivasyonu bulacaksın. Çalışkan tavrın sayesinde zorlukların üstesinden gelme yeteneğin artacak. Kendi iç dünyana dönmek için bir an yaratmak, hem zihnini boşaltmana hem de daha net düşünmene yardımcı olacak. İletişimlerde dikkati elden bırakma; bazı önemli mesajları kaçırabilirsin. Aşk yaşamında ise daha derin duygusal paylaşımlar söz konusu olabilir. Güven arayışın, ilişkinde sağlıklı bir denge yaratmanı sağlayabilir. Sağlığına dikkat et, biraz dinlenmeyi ihmal etme. Emin adımlarla ilerlediğin yolda, karamsar düşünceleri geride bırakmayı öğrenmelisin.
Bağımsızlık arayışın ve yenilikçi fikirlerin seni peşinden sürüklüyor. Bugün sosyal etkileşimlerin önem kazanacak; entelektüel tartışmalara girebilir ve ilham verici insanlarla bir araya gelebilirsin. Duygusal derinlikten kaçmak istemen, yüzeysel ilişkilere yönelmene neden olabilir, bu yüzden içsel hislerine dikkat et. Arkadaşlar arasında sana destek olacak birinin varlığı, kendini daha güçlü hissetmeni sağlayacak. Bazı yeni projelere başlamaya cesaret edebilir, yaratıcı yeteneklerini sergileme fırsatı bulabilirsin. Farklılıklara açık olman, hem kişisel hem de sosyal yaşamında zenginleşmene yardımcı olacak. Kendini ifade etme biçimini gözden geçirmelisin; zira özgür ruhun ve fikirlerin, başkalarını etkileme gücüne sahip. Unutma, bazen en sıradan anlar bile yeni bağlantılar kurmanı sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için mükemmel bir gün. Hayal gücünüz güçlü, sanatsal projelere yönelmek, içsel dünyanızı dışa vurmak için ideal bir zaman. Başkalarıyla olan bağlantılarınızı güçlendirme fırsatları karşınıza çıkabilir. Empati yeteneğinizi ön plana çıkararak, sevdiklerinizle daha samimi ve derin bir iletişim kurabilirsiniz. Aynı zamanda içsel huzurunuzu sağlamak için yalnız kalmak, meditasyon yapmak veya doğada vakit geçirmek, ruhsal sıkıntılarınızdan arınmanıza yardımcı olabilir. Kendinizi ifade etmekte zorlansanız bile, sezgileriniz sizi iyi yönlendirecektir. İçsel sesinize kulak verin, bugün size önemli mesajlar taşıyabilir. Duygularınızın akışına kapılın ve anı yaşamanın tadını çıkarın.
1
2
3
4
5
6
