1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjin dolup taşacak! Yüksek motivasyonun sayesinde, hedeflerine ulaşmak için kendini hazır hissedeceksin. Yeni projelere atılma isteğin artarken, çevrendeki insanları da bu enerjiyle etkileme şansına sahip olacaksın. Diğerleriyle olan etkileşimlerin dinamik ve canlı geçecek, fikir alışverişlerinde cesurca düşüncelerini paylaşabilirsin. Ancak dikkatli ol; sık sık ani tepkiler verme eğiliminde olabilirsin. Duygusal tepkilerini kontrol etmek, ilişkilerini korumak adına önemli olacak. Ayrıca, kişisel alanına biraz zaman ayırmayı unutma. Hızlı hareket etme isteğinle birlikte, içsel huzurunu sağlayacak faaliyetlere yönelmek faydalı olacaktır. Sağlığınla ilgili konulara özen göstermeli ve düzenli bir yaşam tarzını sürdürmeye çalışmalısın. Yeni deneyimlere açık tutacağın bakış açın, keşif dolu bir gün geçirmeni sağlayacak!
Bugün, içsel huzur arayışında yoğun bir dönemdesin. Sakinliğin, çevrendeki karmaşayı dindirmek için bir sığınak gibi. Para ve değer kavramları üzerine düşüncelerini derinleştirirken, doğru yatırımlar yapma isteğin artabilir. Ancak acele kararlar vermekten kaçınmalısın. İlişkilerde güven arayışı ve bağ kurma isteği, seni duygusal bir derinliğe taşıyabilir. Ailevi konularda tartışmalar gündeme gelebilir; sabırlı olmak ve empati kurmak her zamankinden daha önemli. Kendi sınırlarını belirlemek, dışa dönük bir şekilde ifade etmek ise keyfine keyif katacak. Günün sonunda, kendine ayıracağın zamanla zihin ve ruh bütünlüğünü yeniden sağlayabilirsin.
Bugün zihin açıcı fikirler ve ilham verici sohbetler ön planda olacak. Sosyal ilişkilerde artan enerji, yeni bağlantılar kurmanı ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmeni sağlayabilir. Merakın, seni yeni bilgilere ve deneyimlere yönlendirecek. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlar olabilir; bu yüzden odaklanmaya gayret et. İçsel olarak bazı belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir. Kendini ifade etme konusunda yaratıcı yollar arayışında ol. Arkadaş çevrende birini şaşırtacak bir bilgi paylaşımı, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Eğlence ve sosyal etkinlikler, ruh halini canlandıracak fırsatlar sunabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; kişisel gelişim için ideal anlar seni bekliyor.
Duygusal derinlikler ve hassasiyet, bugün hayatının merkezinde yer alacak. Kendini daha önce hiç yaşamadığın bir içsel yolculuğun içinde bulabilirsin. Aile ve yakın ilişkilerinde samimiyet ve güven arayışın artacak. İçsel huzurunu bulmak için sevdiklerinle daha fazla zaman geçirebilir, geçmiş anıların üzerine düşünme ihtiyacı hissedebilirsin.İletişim becerilerin ile bu dönemde çevrendeki insanlara etkili bir şekilde ulaşabilirsin. Ancak kendini ifade ederken cömert olman, başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmanı gerektirecek. Aşkta, derin bağlantılar ve duygusal paylaşımlar ön planda olacak. Sevgiliyle de geçmişte yaşananların üstüne gidip daha sağlam bir temel oluşturma fırsatı doğabilir.Kariyer alanında ise, bazı belirsizliklerle karşılaşabilirsin. Sabırlı olmalı ve anın tadını çıkararak, düşüncelerini netleştirmen için kendine zaman tanımalısın. Gün içerisinde aldığın kararlar, geleceğini şekillendirme potansiyeline sahip. Sonuç olarak, içgüdülerine güvenmek ve duygusal dengeni korumak, günün başarı anahtarı olacak.
Bugün, yaratıcılığının ve içsel gücünün ön plana çıkacağı bir gün. Cesur adımlar atmaya ve kendini ifade etmeye fazlasıyla hazır hissedeceksin. Kendine güvenin yüksek, bu da başkalarını etkileme kabiliyetini artıracak. Sosyal çevrende öne çıkacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. Sanatsal bir yönün varsa, bu yeteneklerini sergilemek için mükemmel bir fırsat. Ancak, aşırı gururlu olma eğiliminden uzak durmakta fayda var; başkalarına karşı empati göstermeni kolaylaştıracak bir içsel denge bulmalısın.Aşk hayatında, tutku ve romantizm öne çıkacak. Partnerinle olan bağlantını derinleştirmek adına güzel sürprizler planlayabilirsin. Bekar isen, karşına çıkan yeni birinin seni etkilemesi mümkün; kalbini açtıkça yeni olanaklar belirecek. Finansal konularda dikkatli olmanda fayda var. Anlık heyecanlarla harcama yapma isteği uyansa da, uzun vadeli hedeflerini unutmamalısın. Akıllıca seçimler yaparak, maddi güvenliğini korumak adına adımlar atmalısın. Günün sonunda, kendine küçük bir ödül verme isteği doğabilir; kendini şımartmak için harika bir zaman. Duygusal ve fiziksel olarak dengede kalmayı ön planda tutarak, bu enerjik günün tadını çıkarabilirsin.
Gün, ayrıntılara odaklanabileceğin bir enerjiyi beraberinde getiriyor. Yaratıcılığını ifade etmek ve projelerini düzenlemek için uygun bir zemin bulabilirsin. İşle ilgili konuların öne çıkması muhtemel; bu nedenle planlarını gözden geçirmekte fayda var. İkili ilişkilerde iletişimin önemini vurgulamakta fayda var, saygı ve empatiyle yaklaşmak, kalpleri birleştirebilir. Kendinle ilgili bazı içsel sorgulamalar yapabilirsin, bu geçiş sürecinden fayda çıkararak daha güçlü bir bağ kurabilirsin. Unutma, mükemmeliyet arayışın seni yavaşlatmasın; zaman zaman ilerlemenin tadını çıkar, her adımın bir değer taşıdığını hatırla. Sağlık konularına özel dikkat göstermeyi gerektirecek işaretler var; dengeli bir yaşam tarzı benimsemek iyi gelecek. Bugün, değişim rüzgarlarını hissetmek ve yenilenme fırsatı sunmak için oldukça elverişli.
Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön plana çıkacak. Karşılıklı anlayış ve uyum sağlama isteğin, etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirebilir. Sosyal ortamlarında yer almak, sana ilham vererek yaratıcılığını artırabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine çok fazla değer verirken kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. Duygusal derinlikler, sabrını sınayabilir; ama bu, sana kendini daha iyi tanıma fırsatı sunacak. Karar alırken daha fazla sezgi ve içsel sesine kulak vermek, doğru yönü bulmanda faydalı olabilir. Aynı zamanda, estetikle ilgili projelere yönelmek, içsel huzurunu artırırken zihinsel olarak sana da ferahlama sağlayabilir. Unutma, dengeyi sağlamak senin elinde!
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olacağı bir gün geçiriyorsun. İçsel dünyanda bazı varoluşsal sorgulamalara odaklanabilirsin. Geçmişte yaşadıklarını incelemek, kendinle yüzleşmek ve hayatındaki dönüşümlerin farkına varmak için elverişli bir zaman. İlişkilerde samimiyet arayışı, karanlıkları aydınlatma isteği içindesin. İletişimde daha şeffaf olmak, duygularını paylaşmak anlamında cesur adımlar atabilirsin. Yenilikçi ve yaratıcı fikirler zihninde beliriverirken, aynı zamanda kişisel sınırlarını da koruma ihtiyacı hissedeceksin. Biz bunları aşmak için içsel dönüşüm ve cesaretle ilerlemelisin. Anlık davranışların sonuçlarını düşünmek, duygusal derinliğinin yanında mantığını da kullanarak daha sağlıklı kararlar almanı sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına öncelik ver, içsel sesini dinle ve kendin ol.
Büyük bir macera ruhuyla dolusunuz! Keşfetme isteğiniz ve özgürlük arayışınız bugün daha da belirgin hale gelecek. Yeni fırsatlar kapınızı çalabilir, farklı bakış açıları sizin için ilham verici olacak. Arkadaşlarınızla olan etkileşimlerinizde samimiyet ön planda, dostluk bağlarınızı güçlendirecek anlar yaşanabilir. Öğrenmeye açık olmanız, yeteneklerinizi geliştirmek için mükemmel bir zemin oluşturacak. Bunun yanı sıra, içsel huzurunuza yönelik bazı yollar arayabilir, meditasyon veya doğada vakit geçirme fırsatlarını değerlendirebilirsiniz. Günün sonunda, ruhsal olarak yenilenmiş hissedeceksiniz. Sizi çevreleyen insanlar üzerindeki etkinizin farkına varmalısınız; ilham verici bir liderlik sergileyebilirsiniz.
Bugün, sorumluluk ve disiplin konularında kendini güçlü hissedeceksin. İş hayatında, uzun vadeli hedeflerine odaklanmak, seni beklenmedik fırsatlarla karşılaştırabilir. Hırslı yaklaşımın sayesinde, ekibinle olan iletişimini artırabilir ve kolektif çabaların sonucunda güzel başarılar elde edebilirsin. Özel hayatında ise, yakınlarınla daha derin bağlar kurmak isteyebilirsin. Onlara zaman ayırmak, duygusal olarak zenginleşmene yardımcı olacak. Karşılaştığın zorluklar, kişisel gelişiminde önemli birer basamak olabilir. İçsel motivasyonunu artıran küçük gelişmelere dikkat etmen, doğru yolda ilerlediğini hissettirecek. Unutma, sabır ve kararlılık her zaman karşılığını bulur.
Bugün yenilikçi düşünme yeteneğin öne çıkıyor. Farklı bakış açıları geliştirmek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde zenginleştirici bir deneyim sunabilir. Sosyal çevrendeki bir grup projesi seni cezbetse de, bireysel özgürlüğünü koruma arzusunu da göz ardı etmemelisin. İnsanlarla fikir alışverişinde bulunmak, seni daha da ileriye götürürken, içsel motivasyonunu da besleyecek. Aşk hayatında, özgürlük arayışın partnerinle olan iletişimini güçlendirebilir; açık ve dürüst konuşmalar yapmaktan çekinme. Sağlık konularında ise, zihinsel dinlenmenin vücuduna olumlu yansıyacağını unutma. Bugün, geleceğe yönelik cesur adımlar atabilmen için kendine güvenmen gereken bir gün.
Bugün duygusal derinliklerinize inme arzusu içindesiniz. İçsel dünyanızda yaşanan dönüşümler, sanatsal ifade yeteneğinizi artırabilir. İnce hislerinizle çevrenizdekileri anlayabilme kapasiteniz yüksek. Etrafınızdaki insanlara yardım etme isteğiniz ön planda, fakat dikkat edin; kendinizi fazla yıpratmamaya özen gösterin. Sezgileriniz sizi doğru yöne yönlendirebilir, bu yüzden içgüdülerinize güvenin. Romantik ilişkilerde, paylaşım ve anlayış ön planda olacak; bu süreçte empati kurmak, kırılmaları en aza indirecektir. Tasarım veya yaratıcılıkla ilgili projelere adım atabilirsiniz; bu süreçte aklınızdaki fikirleri hayata geçirmek için uygun bir dönemdesiniz. Ancak acele etmemek ve sabırlı kalmak, sizin için daha faydalı olabilir. Kendi sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın; ruhsal dinginlik, beden sağlığınız için de kritik bir rol oynayacaktır.
1
2
3
4
5
6
