1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjinin zirveye ulaşacağı bir gündesin. Kendini oldukça güçlü ve kararlı hissedeceksin. İleriye dönük hedeflerin konusunda atılımlar yapma zamanı. İçindeki cesareti serbest bırak ve kendine güven. Sosyal ilişkilerde daha etkili olabileceğin bir dönemdesin; etrafındaki insanlarla fikir alışverişi yapmaktan kaçınma. İletişim becerilerin sayesinde yeni bağlantılar kurabilirsin. Ayrıca, kişisel gelişim için yeni bir uğraşa yönelmek sana ilham verebilir. Duygusal anlamda da anlayışlı olman gereken durumlarla karşılaşabilirsin. Sabırlı kalarak yaklaşırken, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmek için fırsatlar yaratabilirsin. Unutma, bu dönem senin döneminde.
Bugün, duygusal ve maddi alanda güçlü adımlar atma fırsatın var. Sabırlı ve kararlı duruşun, çevrendeki insanlara ilham verecek. İlişkilerinde, sevdiklerinle daha derin ve anlam dolu sohbetler gerçekleştirebilirsin. İçsel huzurun, seni daha yaratıcı bir düşünce yapısına yönlendirecek; bu sayede hayal gücünü aktif bir şekilde kullanabileceğin projeler için kolları sıvaman mümkün. Finansal konularda yaptığın planlamalar olumlu sonuçlar getirebilir, akıllı yatırımlar yapmak üzerine bir içgörü kazanabilirsin. Kendine olan güvenin artarken, öz değerini daha iyi anlayacak ve bu bilinçle hareket edeceksin. İhtiyaç duyduğun destekleri bulmak için zaman ayır ve biraz da kendinle ilgilenmeyi unutma. Bugün, kıymetli olan her şeyi takdir etme ve sevdiklerine olan duygularını ifade etme fırsatını yakalayabilirsin.
Bugün iletişim ve etkileşim alanında hareketlenmeler var. Sosyal çevrenizle olan bağlantılar güçlenirken, düşüncelerinizi ifade etme isteği içinde olacaksınız. Zihin açıcı sohbetler gerçekleştirebilir, yeni bakış açıları keşfedebilirsiniz. Mevcut projelerinizi geliştirirken; yaratıcı fikirlerin ve inovatif yaklaşımların öne çıkması mümkün. Öte yandan, kısa yolculuklar gündeme gelebilir, bu durum yeni insanlarla tanışmanızı sağlayabilir. Ancak dikkat, bazı iletişimlerde yanlış anlamalar ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlara hazırlıklı olun ve açıklıkla yaklaşımlarda bulunun. Ayrıca, günlük rutinlerinizde küçük değişiklikler yaparak sıkıcı olanı renklendirebilirsiniz. Aşk hayatında, karşınızdaki kişiyle daha derin bir bağ kurmak için açık olmalısınız. Duygularınızı ifade etmekten çekinmeyin, içten konuşmalar kalplerin yakınlaşmasına yol açabilir. Keyifli anlar geçirecek ve flörtöz bir atmosfer yakalayacaksınız. Unutmayın, bugün öğrenmek ve keşfetmek için harika bir fırsat; zihninizin uçlarına kanat takın!
Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir dönemdesin. Ailevi bağlarla ilgili konularda daha fazla empati göstermeye ve sevdiklerinle etkileşimde bulunmaya ihtiyaç duyabilirsin. Kalbini aç ve duygularını ifade etme konusunda cesur ol, çünkü içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. Özellikle ev yaşamında veya geçmişle ilgili meselelerde güçlü bir değişim hissedeceksin. İlerideki hedeflerin, bugün atacağın adımlarla şekillenecek. Kendine güven, duygusal zorlukları aşacaksın. Yaratıcılığın ön plana çıkabilir, bu fırsatı değerlendirip yeni bir hobiye yönelebilirsin. Ayrıca, karamsarlığın peşini bırakmadığını hissediyorsan, kendini motive edecek sözlerle sarmalayarak, enerjini pozitif yöne çekmelisin. Kendi içsel yolculuğuna zaman ayırarak, ruhsal dinginliğini bulman mümkün.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun, içindeki yaratıcılık ateşi parlıyor. Cesur ve kararlı adımlar atarak, hayallerine giden yolda ilerlemek için ilham alacak ve çevrendekilere de motivasyon kaynağı olacaksın. Sosyal ortamlarda parlayacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. İletişim becerilerin bu dönemde çok etkili, fikirlerinle çevrendekileri etkileme fırsatın var. Ancak, aşırı gurur ve kibirden uzak durmalısın; bu, ilişkilere zarar verebilir. Sevgi, sıcaklık ve anlayışa duyulan ihtiyaç artıyor. Yakın ilişkilerinde tutkulu ve destekleyici bir tavır sergilemek, bağları güçlendirecek. Kendine olan güvenin, zorlu engelleri aşmanda büyük rol oynayacak. Unutma ki, içsel ışığını yaymak, başkalarına da ilham verebilir. Bugün, kendi istediğin gibi bir yaşam kurma yolunda atacağın adımlar, seni gelecekte daha güçlü bir birey haline getirecek.
Detaylara olan düşkünlüğün bugün ön plana çıkacak. İş yerindeki görevlerine olan bağlılığın, başkalarına ilham verecek. Yeni projelere başlamak için harika bir zaman; sezgilerini dinleyerek cesur adımlar atabilirsin. Sosyal çevrenden alacağın destek, seni motive edecek. Duygusal ilişkilerde ise dengeleri korumak, karşındakilerle açık iletişim kurmak adına önemli bir gün. Sağlığına dikkat et, gereksiz streslerden uzak durmalısın. Kendine zaman ayırmak ve hobilerinle ilgilenmek, ruhsal dengenin sağlanmasına yardımcı olacak. Unutma, seni geliştiren her deneyim, geleceğin için bir adım olacak.
Denge arayışın, ilişkilerine ve çevrendeki insanlara karşı daha hassas bir tutum benimsemeni gerektirecek. Bugün, sosyal etkileşimlerin askıya alınmış bir hava taşırken, kendini takdir etme ihtiyaçlarını keşfedeceksin. İçsel huzurunu sağlamak için kişisel alanını korumayı ve insanların sana olan yaklaşımlarını gözlemlemeyi tercih edebilirsin. Kendi değerlerini sorgulayabileceğin bir avuç olay ve durum söz konusu. Yalnız zaman geçirmeyi seçmek, zihnini toplama ve içsel dengeyi bulma adına faydalı olacak. Mendil gibi katlanıyorsun, ama esneklik göstererek yaşamın sunduğu zorlukları aşabilirsin. Unutma, senin içsel huzurun, etrafındakilere olan tavrını da şekillendiriyor. Duygusal bağlantılara dikkat et, kalbini dinlemeyi ihmal etme.
Duygusal derinliklerin, tutkuların ve gizemli olayların öne çıkacağı bir dönemdesin. İçsel motivasyonların seni önemli kararlar almaya itebilir. Kendini ifade etmekte zorlanıyorsan, duygularını yazıya dökmek faydalı olabilir. Başkalarıyla olan ilişkilerinde, sezgilerinle hareket etmen gereken durumlarla karşılaşabilirsin; bu, sana yeni kapılar açabilir. Sorunlarına farklı bir bakış açısıyla yaklaşarak, çözüm yolları bulabilirsin. Parasal konularda dikkatli ol, yatırım yapmadan önce iyi düşünmekte fayda var. İçsel huzurunu bulmak için doğayla vakit geçirmek, meditasyon yapmak veya sevdiğin bir etkinlikle ilgilenmek iyi gelebilir. Unutma, içindeki güç ve kararlılık, seni her durumda ileriye taşıyabilir.
Bugün, hayata karşı duyduğun coşku artacak. Farklı deneyimlere açılma arzusu içindesin; yeni bir hobi denemek veya yeni insanlarla tanışmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrende dikkat çekici bir çekim gücü hissedeceksin. Gerçek düşüncelerini paylaşmaktan çekinme; samimi iletişim, derin bağlantılar kurmana yardım edecek. Duygusal olarak ise; içsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma. Geçmişte yaşadığın bir olayı farklı bir perspektiften ele alabilir, eski kalıpları kırabilirsin. Kendine güvenin artacak, bu da kararlarını daha rahat almanı sağlayacak. Maddi konularda ise sabırlı olman gerektiğini hatırla. Ayrıntılara dikkat etmek, gelecekteki kazanımlarını artırabilir. Adventure tutkunluğu, sana harika fırsatlar sunabilir; akışa bırak ve yaşaman gerekenleri bilim.
Bugün, içsel motivasyonunu güçlendiren koşullar seni sarıp sarmalayacak. Sorunların üzerine cesaretle gitmek için gereken kararlılığa sahipsin. İş veya kişisel projelerindeki ilerlemeler, dikkatli ve disiplinli yaklaşımın sayesinde olumlu sonuçlar doğuracak. Çevrendeki insanlarla olan iletişiminde netlik ve samimiyet arayışında olabilirsin; bu da ilişkilerinde derin bir anlayış ve güven oluşturabilir. Gelecekle ilgili planlar yaparken, mantığını öne çıkararak duygusal kararların etkisinden uzak kalmaya özen göstermelisin. Sağlık konularına dikkat etmek, enerjini dengelemek için önem arz ediyor. Kendine biraz zaman ayırarak, ruhsal ve bedensel dengenin sağlanmasına katkıda bulunabilirsin. Başkalarına destek olma isteği, bugün seni tatmin edecek. Onların takdirini kazanmak, motivasyonunu artıracak.
Yeni fikirlere ve yeniliklere açık bir gün. Zihin, ilham verici düşüncelerle dolup taşarken, önünüze çıkan fırsatları değerlendirmek isteyebilirsiniz. Sosyal çevrenizle olan iletişimleriniz, güzel ve anlamlı bağlantılara dönüşebilir. Duygusal derinliklerinize inmek için olumlu bir zaman dilimindesiniz, sezgilerinizi dinlemek yararınıza olabilir. Beklenmedik durumlarla karşılaşsanız bile, esnekliğinizle bunu avantaja çevirebilirsiniz. Kendinizi ifade etmek, yaratıcı yönlerinizi ortaya çıkarmak için ideal bir zaman. Zorluklar karşısında kararlılığınız ve farklı düşünüp uygulama yeteneğinizle göz dolduracaksınız. Diğerleri üzerinde olumlu bir etki bırakma fırsatı sunulacak. Kendinize güvenmeli ve yeniliklere cesaretle adım atmalısınız.
Duyguların derinliklerinde dolaşırken, sezgisel yeteneklerin ön plana çıkacak. İçsel bir rehber olarak, çevrendeki olayları anlama kapasiten artıyor. İlginç bir karşılaşma, seni yeni bir bakış açısına yönlendirebilir. Sanatsal veya yaratıcı projelere yönelmek, ruhunu besleyecek ve seni daha iyi hissettirecek. İlişkilerde empati ve anlayış sergilemek, bağlarını güçlendirecek ve karşılıklı destek kurmanı sağlayacak. Sakin kalmayı başarabilirsen, beklenmedik bir fırsat kapını çalabilir; bu fırsatı değerlendirmek, geleceğin için olumlu etkiler yaratabilir. Kendi iç dünyana dönmek, ruhsal olarak yeniden enerji toplamana yardımcı olacak. İçsel huzurunu bulmak, özellikle bu dönemde büyük önem taşıyor. Kendine zaman tanı ve karışıklıkların üstesinden gelmek için derin bir nefes al.
1
2
3
4
5
6
