1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün, cesaretin ve atılganlığın ön planda. Yeni projelere başlamak veya mevcut olanları gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Enerjin yüksek, bu da seni etrafındaki insanlara ilham vermek için harika bir fırsat sunuyor. Duygusal açıdan biraz dalgalı hissedebilirsin; içsel çatışmalara dikkat etmelisin. İkili ilişkilerde, samimi ve açık olmaktan çekinme. Aşk hayatında sürpriz gelişmeler kapıda; yüreğini dinlemeli ve anın tadını çıkarmalısın. Finansal konularda ise dikkatli olmalısın, harcamalarını iyi planlayarak geleceğini güvence altına alabilirsin. Sağlık açısından, spor yapmaya başlayarak ya da doğada vakit geçirerek enerjini artırabilirsin. Bugün, hayallerine bir adım daha yaklaşmak için kararlılıkla ilerle!
Bugün, pratik ve kararlı yaklaşımın sayesinde günlük işlerin çok daha akıcı geçebilir. Sabırlı olmaktan vazgeçme, çünkü bu özelliklerin sana pek çok kapı açacak. Maddi konularda aldığın kararlar, gelecekteki refahını etkileyecek adımlar atmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerinde ise, samimi ve açık iletişim kurmanın önemi artıyor. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için fırsatlar bulabilirsin. Kendini ifade etmekten çekinme, yüreğinde tuttuğun duyguları paylaşmak, seni daha da yakınlaştırabilir. Günün sonunda, kendine birkaç dakika ayırarak rahatlamana fayda var; bu, içsel huzurunu artıracak. Doğanın tadını çıkarmak, seni yenilenmiş hissettirebilir. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etme, bu süreçte öz bakımını ihmal etmemek önemli.
Bugün, zihninizin aktif olduğu bir gün. Farklı düşünceler ve yaratıcı projeler arasında gezinirken kendinizi kaybetmiş hissedebilirsiniz. Sosyal etkileşimlerinizi artırmak için harika bir zaman. Arkadaşlarınız veya sevdiklerinizle paylaşımlar yapmak, sizi daha enerjik hissettirecek. Bulunduğunuz ortamlarda iletişiminizi güçlendirin; fikirlerinizi açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Ancak, başkalarına fazla düşünmeden bir şeyler söylemekten kaçının; yanlış anlaşılmalar baş gösterebilir. İleri görüşlülüğünüz, bazı sorunları kolayca aşmanıza yardımcı olacak. Kendinize olan güveniniz artarken, kişisel hedeflerinize odaklanmanızda fayda var. Gerçek potansiyelinize ulaşmak için bu fırsatı iyi değerlendirin. Eğlenceye yönelik aktiviteler ve yeni insanlarla tanışmak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Her anı değerlendirin; hayatın sunduğu fırsatlar misafiriniz olacak.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. Bugün, içsel dünyana daha fazla odaklanmalı ve hissettiklerini anlamaya çalışmalısın. Geçmişte yaşadığın deneyimlerin, şu anki ilişkilerini etkileyebilir. Sevdiklerinle iletişim kurmakta zorlanabileceğin anlar söz konusu. Empati yeteneğini kullanarak, karşı tarafın hislerini anlamaya çalış. Hassasiyetin başkalarını da etkileyebilir, bu yüzden becerilerini dikkatli bir şekilde yönlendirmelisin.Evde geçireceğin zaman, ruhsal anlamda sana çok şey katabilir. Belki de bir gün boyunca kendine ayıracağın zaman, iç huzurunu bulmana yardımcı olacak. Yaratıcı projelerle ilgilenmek, kendini ifade etmenin güzel bir yolu olabilir. Doğa ile bağlantı kurmak, sakinleşmene ve yeniden enerji toplamana yardımcı olacaktır. Unutma ki hislerin, güçlü bir rehberdir; onlara güven. Bugün, duygusal yaralarını sarmak ve kendine dönmek için bir fırsat sunuyor.
Bugün kendini sahnede gibi hissedeceksin; enerjin ve karizman herkesin dikkatini çekecek. Yaratıcılığını ön planda tutarak yeni projelere adım atmak için mükemmel bir zaman. Cesur kararlar almak, seni beklenmedik fırsatlarla karşı karşıya getirebilir. Ancak, mükemmel sonuçlar elde etmek için başkalarına da kulak vermeyi unutma. İletişim becerilerin güçlü; duygularını net bir şekilde ifade etmek, ilişkilerde olumlu gelişmelere yol açabilir. Özellikle sevgi hayatında, samimi ve açık bir diyalog kurmak bağlarınızı güçlendirebilir. Kendine zarar verebilecek aşırılıklardan kaçınmalısın; dengeli olmak her zaman daha fazla avantaj sağlar. Hayatındaki bazı değişiklikler, senin liderliğini pekiştirebilir ve yeni hedeflere ulaşmanı kolaylaştırabilir. Unutma, her adımda kendine olan güveninle parlayacaksın.
Dikkatli gözlemler ve analiz yeteneğin, bugün karşına çıkan fırsatları değerlendirme konusunda seni destekleyecek. Günlük işlerindeki küçük detaylar, büyük kazanımların anahtarı haline gelebilir. İşbirliği yapabileceğin insanlarla tanışma ihtimali yüksek. Bu ilişkileri yönetirken empati kurmayı unutma; onları anladığın sürece güçlenir ve daha sağlam bağlar geliştirebilirsin. Sağlık açısından, bedeninin ihtiyaçlarına kulak vermek önemli. Zihinsel ve fiziksel rahatlama yöntemleri bulmak, enerjini dengelemene yardımcı olacak. Ayrıca, düşüncelerindeki karmaşa ve belirsizlikleri aydınlatmak için yazmayı deneyebilirsin. Bugün geleceğine dair bir yol haritası çizmek adına harika bir zaman!
Sosyalleşme arzusu ön planda. Yeni insanlarla tanışmak, geçici olan bağlar kurmak için uygun bir zaman. Ancak, derin ilişkiler kurma konusunda dikkatli olmalısın; yüzeysel etkileşimler seni tatmin etmeyebilir. Duygusal olarak denge arayışında olacaksın. İkili ilişkilerde uyumu sağlamak için empati yeteneğini kullanmalısın. Anlayışlı olman, karşındakilerin kalbini kazanmanı sağlayacak. Ayrıca, estetik konulara yönelmek, yaratıcılığını beslemek için harika bir fırsat sunuyor. Güzel bir mekânda zaman geçirerek ruhunu besleyebilirsin. Duygusal dengeyi bulmak için zaman ayırmayı unutma; bu sana içsel huzuru getirecek. Kendi ihtiyaçlarına saygı göster, bu sayede etrafındaki insanları daha iyi anlayabileceksin.
Bugün içsel duyguların ve sezgilerin derinliklerine inme arzusuyla dolusun. Kendini güçlü bir kıyaslama ve analiz sürecinde bulabilirsin. İletişimde daha tutkulu ve etkileyici olacağın bir dönemdesin. Özellikle insanlarla olan ilişkilerinde güçlü bir karizma sergilemenin yanı sıra, başkalarının duygusal derinliklerini anlama kapasitende artış gözlemleniyor. İş hayatında, birikimlerini ve deneyimlerini etkili bir şekilde paylaşmak adına uygun bir zaman dilimindesin. Aşk hayatında ise, partnerinle aranda bir bağ derinleşebilir. Duygularını açıkça ifade etmekten çekinme; bu, ilişkinizi daha da güçlendirebilir. Ancak, yaşadığın karmaşık duygularla başa çıkmak için kendine zaman tanıman önemli. İçsel huzurun için meditasyon veya kişisel gelişim aktiviteleri ise faydalı olabilir. Kendini keşfetme yolculuğunda cesur adımlar atabilirsin. Unutma, hayatın sunduğu bu değişim rüzgarını kucaklamak seni daha güçlü kılacak.
Bugün, hayatına yeni bir renk katma arzusu içerisinde olacaksın. İçsel keşifler ve yeni deneyimlere açılma isteğin, seni bilgilendirecek ve geniş ufuklara yönlendirecek. Sosyal etkileşimler ön planda; yeni insanlarla tanışabilir, mevcut ilişkilerini derinleştirebilirsin. Eğlenceli aktiviteler ve macera arayışı, ruh halini canlandıracak. Finansal konularla alakalı biraz temkinli olmayı gerektiren durumlar ortaya çıkabilir. Sağlığına dikkat etmekte fayda var, enerjini dengelemek için doğada zaman geçirmek iyi gelebilir. İçsel huzurunu bulmak, yeni fikirlere açık olmak ve cesur adımlar atmak, bugünün ana teması. Unutma, içindeki keşif duygusunu beslemek, seni zenginleştirecek. Gelişen durumları akışına bırak, hayattaki tesadüflerin seni doğru yöne götürdüğünü gör.
Bugün, belirsizlikler ve karmaşalar arasında kendini bulmak için bir fırsat yakalayacaksın. Planların üzerinde düşünmek ve hedeflerini sorgulamak isteyebilirsin. Gözlem yapma yeteneğin, seni önemli detaylara yönlendirecek. İş ilişkilerinde dikkatli olman gereken bir dönemdesin; iletişimde netlik sağlamak, yanlış anlamaların önüne geçebilir. Özel hayatında ise partnersinle aranızdaki duygusal bağları kuvvetlendirmek için samimi sohbetler gerçekleştirmek faydalı olacak. Kendine bu alanlarda güven ve sağlam bir zemin oluşturmalısın. Sağlık ve iyi hissetme konusu, kendini yavaşlatmanı gerektirecek kararlar almanı talep edebilir. Kendi ihtiyaçlarına dikkat et ve bir süre dinlenmeyi tercih et. Gelişmeler seni heyecanlandıracak, her şey zamanla netlik kazanacak. Hedeflerinin peşinden koşarken dengeyi kurmak, senin için çok önemli olacak.
Bugün, özgürlük arayışın ve yenilikçi düşüncelerin ön plana çıkıyor. Sosyal çevrende ilham verici insanlarla bir araya gelme fırsatın olabilir. Düşüncelerini paylaşmak, projelerine yön vermek için harika bir zaman. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olman gereken anlar olacak; bu, seni daha da güçlendirebilir. İçsel huzurunu koruma çabaların, bazı ani değişimlerle denge bulabilir. Sezgilerin güçlü, bu nedenle kalbinin sesine kulak vermek önemli. Unutma, hayal gücün sınır tanımıyor; hayallerini gerçeğe dönüştürmek için adımlar atabilirsin. Kendi tarzında bir yol bulma çabası, sana farklı ve heyecan verici kapılar açabilir.
Duygusal derinlikler keşfediliyor. İç dünyanda yeni düşünceler filizlenirken, sanatsal yaratıcılığın zirve yapabilir. Bugün bir konu üzerine kafa yormak, zihnini açmak ve yeni bakış açıları geliştirmek için harika bir zaman. Hissiyatların yoğun, sezgilerin güçlü. İnsanlarla olan iletişimini artırmak, samimi paylaşımlar yapmak, bağlarını derinleştirmek anlamında faydalı olabilir. Duygusal yüklerden arınma arzusu hissedileceği için yalnız kalma ihtiyacı doğabilir; bu, kendinle yüzleşme ve yenilenme süreci olarak değerlendirilmeli. Ruhsal olarak kendini dengelemek için doğayla bağlantı kurmak, meditasyon veya bir hobi ile uğraşmak iyi gelebilir. Unutma, kalbinin sesini dinlemek seni yönlendirecek.
1
2
3
4
5
6
