1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjin yüksek olacak, etrafındaki insanları etkileme gücün artacak. İsteklerin ve hedeflerin konusunda cesaretin seni yeni fırsatlara yönlendirecek. Sıkı bir şekilde planladığın projelerde öne çıkman mümkün. Sosyal ortamlarda dikkat çekmemen imkansız. İçsel motivasyonun sayesinde zorlukların üstesinden gelecek, kararlılığınla başkalarına ilham vereceksin. İletişim becerilerin sayesinde insanlarla daha derin bağlar kurabilirsin. Ancak, toleransını aşan durumlarda sınırlarını koruyarak, sakin kalmayı tercih etmelisin. Kişisel gelişim için harika bir dönem. Yeni şeyler öğrenmeye açık ol, belki bir kurs veya atölye sana farklı kapılar açabilir. Keyif aldığın aktivitelere yönelmek, ruh halini iyileştirirken seni daha mutlu bir hale getirecek. Unutma, bugün kendine zaman ayırmak da en az başkalarına harcadığın zaman kadar önemli.
Bugün enerjin dolunay gibi parlayabilir. Sakin bir zihne ihtiyaç duyabilir, içsel dengeyi yeniden sağlamak isteyebilirsin. Sevdiklerinle vakit geçirmek ve duygusal bağları güçlendirmek, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Maddi konular üzerinde düşünmek için uygun bir zaman. Yatırım yapmayı ya da tasarruf etmeyi planlayabilirsin. Fiziksel sağlığına dikkat etmeyi unutma; doğanın tadını çıkararak yenilenebilirsin. Sezgilerin güçlü, bu yüzden iç sesine güvenmekte tereddüt etme. Huzurlu bir akşam, kendine zaman ayırma fırsatını değerlendir.
Zihnindeki sorular ve merak, bugün daha da artış gösterebilir. Aldığın bilgi ve deneyimlerin seni yönlendirme konusunda cesaretlendirecek. İnsanlarla olan iletişiminde canlılık ve esneklik öne çıkıyor, sosyal çevrende yeni bağlantılar kurma fırsatı yakalayabilirsin. Kendi düşüncelerini paylaşırken cesur olmayı unutma; başkalarına ilham verebilir ve karşılıklı olarak yeni perspektifler kazanabilirsiniz. İçinde bulunduğun ortamda yaratıcılığın yükseliyor, bu da yeni projelere adım atma konusunda seni cesaretlendirebilir. Ancak, dikkat etmen gereken nokta, başkalarının duygularını hafife almaman. Empati kurmak ve dikkatlice dinlemek, ilişkilerinde derinleşmene yardımcı olacak. Bugün, kendinle ilgili yeni şeyler keşfedebilir ve içsel olarak büyüyebilirsin. Duygusal dengenin sağlam kalması için, düşüncelerini yazmak ya da meditasyon yapmak gibi kendi kendine zaman ayırmayı ihmal etme.
Duygusal derinlikler ve içsel dünya bugün daha fazla ön plana çıkıyor. Duygusal bağlara yönelmeli, sevdiklerinle olan ilişkilerini güçlendirmek için zaman ayırmalısın. Rahatlamak ve içsel huzuru bulmak adına evde kendine özel bir alan yaratabilirsin. Yaratıcı projelere yönelmek, içsel hislerini dışa vurmak için mükemmel bir zaman. Arkadaşların ya da aile üyelerinle yapacağın samimi sohbetler, duygusal yüklerini hafifletebilir. Hayatta karşına çıkan zorluklarla baş ederken, kalbinin sesine daha fazla kulak vermen gerekebilir. Unutma, duygusal zekan, karmaşık durumları daha kolay bir hale getirebilir. Güne başlarken kendine karşı nazik olmalı ve aşırı hassasiyetle duygularının seni yönlendirmesine izin vermemelisin. Fırsatlara açık ol, içsel ritmini bulduğunda hayat sana yön verecektir.
Bugün, içsel enerjin ve cesaretin oldukça yüksek. Hayata karşı duyduğun tutku, etrafındakilere de bulaşabilir. Yaratıcılığın zirveye çıkarken, sanatsal projelere yönelmek için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme arzusuyla dolup taşabilir, bu da sana yeni fırsatlar getirebilir.Sosyal çevrende, liderlik özelliklerin ön plana çıkacak. Diğerleri sana danışmak isteyebilir ve bu, güvenilirliğini artırabilir. Geçmişteki bir sorunun çözümü, beklenmedik bir şekilde eline geçebilir. İkili ilişkilerde samimi ve açık bir iletişim kurmak, bağlarını güçlendirecek. Kendi sınırlarını belirlemek ve başkalarının beklentilerinden uzaklaşmak, seni özgür ve güçlü hissettirecek.Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler yaşanabilir. Bu, hem mevcut ilişkini beslemek hem de yeni tanışmalar açısından oldukça olumlu bir dönem. Kendini çekici ve karizmatik hissedeceğin bu günlerde, kalbini fethetmek için harika fırsatlar yakalayabilirsin. Anın tadını çıkarırken, geleceğe dair hayallerini de gözden kaçırmamalısın.
Bugün, detaylara olan aşırı dikkatin, çevrendekilere ilham verecek ve seninle birlikte çalışanları ve arkadaşlarını motive edecek. Analitik düşünme yeteneğin sayesinde sorunları çözmekte ve karmaşık durumları netleştirmekte zorlanmayacaksın. Ancak, mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. Kendine ve çevrendekilere karşı nazik olmalısın; bu, hem kişisel ilişkilerini güçlendirecek hem de stres seviyeni azaltacaktır.İletişimde ise samimiyetin artacak. Duygusal derinliklerin le ilişkilerini sorgulayıp, o anki hislerini ifade etme fırsatını yakalayabilirsin. Bu süreçte karşındakilerin duygusal ihtiyaçlarını anlamak, seni daha da güçlü kılacak. Ayrıca, mali konularda yapıcı ve mantıklı adımlar atman gereken bir dönemdesin. Yeni bir bütçe planı veya tasarruf yöntemi geliştirmek için eline fırsat geçebilir.Sağlık konularında kendine özen göstermeyi unutma; gün içerisinde basit egzersizler ile zihnini de rahatlatmayı ihmal etme. Kendini daha iyi hissetmek için doğayla vakit geçirmek de iyi bir seçenek olacak. Eğitim veya öğrenme isteği içindesin, bu yüzden yeni konulara merak duyabilir ve bilgi edinmek için özel zaman ayırabilirsin. Bu süreçte içsel huzurunu sağlamaya çalışarak, içsel gelişimini destekleyeceğin bir gün seni bekliyor.
Harmoni arayışında, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini gözden geçiriyorsun. Bugün, pasif agresif tavırlarınla yüzleşme zamanı. Duygularını açıkça ifade etmezsen, sorunlar birikerek daha büyük bir hale gelebilir. Sanatsal ve estetik duyguların ön planda. Bu, yaratıcı projelere başlamak veya bir şeyleri yeniden düzenlemek için mükemmel bir gün. Kendini ifade etmenin yollarını ararken, aynı zamanda başkalarına yardım etme isteğin de artıyor. Sosyal ortamlarda daha fazla yer almalı, yeni insanlarla tanışmalı ve fikir alışverişinde bulunmalısın. Özellikle eşitlik ve adalet konularındaki duyarlılığın, başkalarının gözünde seni öne çıkarabilir. Duygusal dengeyi korumak adına, kendine zaman ayırmayı da unutma. Hayatının bu döneminde içsel huzurunu bulmak, dışarıda aradığın dengeyi de getirecek.
Duygusal derinliğin ve tutkunun ön planda olduğu bir gün. İçsel huzurun peşinde koşarken, çevrendeki insanlarla derin bağlar kurma arzusu baskın. Hislerine güven, sezgilerinle hareket etmelisin; içsel pusulan seni doğru yola yönlendirecek. Önemli ilişkilerde samimiyet arayışın artabilir, duygusal açıklık ve şeffaflık sana fayda sağlayacak. Sevdiklerinle olan iletişimin güçlenebilir, kalpten gelen sözlerin etkili olacak. Aynı zamanda kişisel hedeflerine odaklanırken, kararlılıkla ilerlemek için stratejik düşünmen gerekebilir. Sürprizlerle dolu bir gün geçirebilirsin, yeni fırsatlar kapını çalabilir. Anlık gelişmelere esnek yaklaşarak, akışa uyum sağla. Unutma, kendi dönüşümün bazen en zorlayıcı anların içinden doğar, bu yüzden karanlıkta bile ışığı bulma kabiliyetini hatırla.
Hareketli ve dinamik bir gün seni bekliyor. İçindeki macera arzusuyla, yeni fikirler ve projeler peşinde koşmak isteyeceksin. Sosyal çevren ile bağlantıların güçlenecek, yeni insanlarla tanışmak için fırsatlar doğacak. Açık fikirli yaklaşımın, insanları etkilemeni sağlayacak. Bulunduğun ortamlarda enerjinle dikkat çekebilir, düşüncelerini cesurca ifade edebilirsin.Ruhsal ve fiziksel olarak kendini yenilemek için fırsatlar ortaya çıkacak. Eğitim, seyahat veya kişisel gelişim alanlarında atılımlar yapmak için uygun bir zaman. Hayallerini gerçeğe dönüştürmek adına adımlar atmak isteyebilirsin. Ancak, detaylara dikkat etmeyi unutma; ani kararlar ve aceleci davranışlar bazı yanlış anlamalara yol açabilir. İç sesini dinleyip sezgilerine güvenerek hareket edersen, keyifli sürprizler seni bekliyor. Kimi zaman yalnız kalma isteği uyanabilir; bu durumda kendine zaman ayırarak içsel huzurunu bulabilirsin. Positif düşün ve açık kal; evrenin sana sunduklarına kollarını aç!
Bugün, sorumlulukların ve hedeflerin ön planda. İş hayatında karşına çıkan zorluklar, zaman zaman seni bunaltabilir; ancak kararlılığın ve disiplininle bu engelleri aşabilirsin. Ekip çalışmasına dönük bir yaklaşım, senin için motive edici olabilir. Sosyal ilişkilerde ise daha açık ve samimi olman, bağlantılarını güçlendirebilir. Duygusal konularda içsel bir denge arayışı içinde olman muhtemel. Kendine zaman ayırarak, zihnindeki karmaşayı hafifletebilirsin. İş ve özel hayat arasında denge kurmak, ruh halini olumlu etkileyecektir. Unutma, her zorluğun sonunda bir fırsat saklıdır; bu nedenle bakış açını geniş tutmaya çalış.
Bugün, yaratıcılığınızın ve özgür ruhunun ön planda olacağı bir gün var. Farklı bakış açıları geliştirmek ve sıradışı fikirler üretmek için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenizle iletişimde kalarak yeni bağlantılar kurabilirsiniz. Bilgi alışverişi ve ilham verme noktasında kendinizi oldukça aktif hissedeceksiniz. Ancak, ani değişimlere karşı duygusal tepkiler vermekten kaçınmalısınız; dengeyi sağlamak önemli. Sanatsal yönlerinizi keşfetmek için sizi çağıran projelere yönelmek, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Kendinizi özgür hissetmek için alışılmış kalıplardan uzaklaşmalısınız. Unutmayın, cesaretle atacağınız adımlar size yeni kapılar açabilir. Bugün, kararlılıkla ilerlediğinizde beklenmedik güzel karşılaşmalar sizi bekliyor.
Duygusal derinlikler içinde gezinirken, sezgilerin güçlenecek. Hayal gücünle yaratıcı projeler için ilham bulabilirsin. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, içsel hislerin seni yönlendirecek. İlişkilerde anlayış arayışın, başkalarıyla daha derin bağlantılar kurmana yardımcı olacak. Empati yeteneğin sayesinde, başkalarının duygularına duyarlı olabilirsin. Sakinlik arayışında, doğada zaman geçirmeyi düşün. Kendini yenilemek için meditasyon ya da ruhsal pratiği tercih etmen faydalı olabilir. Bugün, içsel yolculuğun çok önemli; kalpten gelen sesleri dinle ve ruhunu besleyici fırsatlara açık ol.
1
2
3
4
5
6
