1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün yeni fırsatlarla karşılaşabilirsin, bu da seni heyecanlandıracak. İçsel motivasyonun artarken, cesur adımlar atma isteğin yükselebilir. Sosyal çevrende dikkat çekici bir karizma sergileyeceksin, bu da etkileşimlerini güçlendirecek. Ancak, ani tepkiler vermekten kaçınmalısın; duygusal tepkilerin seni yanıltabilir. İş yerinde ya da projelerinde beklenmedik gelişmeler olabilir, bu durumlarda sakin kalmak ve mantığını kullanmak önemli. Ayrıca, ilişkilere yönelik duygu yoğunluğu artacak, sevgi ve bağlılık arayışında olabilirsin. Kendinle ilgili sorgulamalar yaparak içsel bir yolculuğa çıkma isteği uyandırabilir. Bugün, hedeflerine yönelik atacağın adımların gelecekteki başarıların için temel oluşturabilir, bu fırsatları iyi değerlendir.
Mali konularda dikkatiniz dağılabilir, bu yüzden harcama planlarınıza sadık kalmaya özen gösterin. Girişimcilik ruhunuz, yeni fırsatlarla sizi sınayabilir. İş yerinde, takım çalışmasına daha fazla odaklanmanız gerekecek; ortaklarla olan ilişkilerinizi güçlendirirseniz, başarıya ulaşmanız kolaylaşır. Duygusal alanda derin düşüncelere dalabilir, ilişkilerinizdeki dinamikleri sorgulayabilirsiniz. Sağlığınızla ilgili kendinize daha fazla özen göstermek, bedensel ve zihinsel dengeyi sağlamanıza yardımcı olacaktır. Bir hobi edinmek veya sanatsal bir aktiviteyle uğraşmak, ruh halinizi olumlu etkileyecektir. Bugün, içsel sesinizle daha fazla bağlantı kurmanız gereken bir gün; hislerinize güvenerek ilerlerseniz, kendinizi daha güçlü hissedeceksiniz.
İletişim gezegeni Merkür'ün hareketleri, zihninizin aktif olacağı ve bilgi paylaşımının ön planda olacağı bir gün vaat ediyor. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerinizde canlılık ve enerji hissedeceksiniz. Yeni bağlantılar kurabilir, eski arkadaşlarla tekrar bir araya gelebilir ve keyifli sohbetlere dalabilirsiniz. Fikirlerinizi cesurca ifade etme isteği, çevrenizdekileri etkilemeniz için güzel bir fırsat sunacak. Ancak, dikkatli olun; düşüncelerinizi ve duygularınızı ifade ederken abartılı olmaktan kaçınmalısınız. Akşam saatlerinde, küçük sürprizler ve keyifli anlar sizi bekliyor. Eğitim veya kişisel gelişimle ilgili bir konu üzerinde yoğunlaşmak, zihinsel olarak size fayda sağlayabilir. Yeniliklere açık kalmayı unutmayın; çünkü hayatınızda beklenmedik fırsatlar kapınızı çalabilir. Gözlerinizi ve kalbinizi açık tutun!
Duyguların ve sezgilerin güçlü olduğu bir gün. Ailevi meseleler ve ev ortamındaki dinamikler ön planda. Sevdiklerinle birlikte vakit geçirerek açığa çıkan hislerini paylaşmak, bağlarınızı güçlendirecek. İçsel gücünü hissettiğin anlar, karşına çıkan zorluklarla başa çıkmanda yardımcı olacak. Rahatlamaya ve kendine zaman yaratmaya dikkat etmelisin. Ayrıca, yaratıcı projelere yönelmek için harika fırsatlar var. Sırtındaki sorumlulukları bir kenara bırakıp, kendini ifade etme biçimlerini keşfetmek için bu şansı değerlendirmelisin. Empati yeteneğin, ilişkilerde anlaşmazlıklara köprü kurmanda önemli bir rol oynayacak. Genel olarak, kalpten gelen hisler ve sezgisel anlayışla dolup taşacağın bir dönemdesin.
Yaratıcılığın ve özgüvenin zirveye ulaşacağı bir gün. Kendini ifade etme şeklin, çevrendeki insanları etkileme gücünü arttıracak. İçindeki lider ruhu, yerinde duramayacak kadar hareketli hissettirebilir. Sosyal ilişkilerde, karizmanla göz önünde olabilirsin; bu durum, kalabalık ortamlarda dikkat çekmene neden olacaktır. Ancak bu yoğun etkileşim, duygusal açıdan seni yıpratabilir; bu yüzden kendine zaman ayırmayı unutma. Yeni projelere atılmak için uygun bir zaman, arkadaş çevrenle planlar yapabilir, ilgi alanlarını genişletebilirsin. Fevri davranışlardan kaçınarak, sabırlı ve düşünceli hareket etmen, hem kişisel hem de profesyonel hayatında olumlu sonuçlar doğuracak. Bugün, içsel motivasyonun yüksek; hedeflerine ulaşmak için gereken adımları cesurca atabilirsin. Sevgide ise, duyguların daha güçlü bir şekilde yüzeye çıkıyor, partnerinle aranızda derin bir bağ kurmak için özel anlar yaratabilirsin. Unutma, enerjin etrafındakileri etkileyecek; bu yüzden ışığını paylaşmaktan çekinme.
Organize olma yeteneğin ve detaylara olan düşkünlüğün, bugün seni daha da öne çıkaracak. Günlük işlerindeki titizlik, başkaları tarafından takdir edilecek. Doğru planlama ve zaman yönetimi, hedeflerine ulaşmanda önemli bir rol oynayacak. İş veya projelerle ilgili planların, içsel sezgilerinle desteklendiğinde daha verimli sonuçlar doğuracak. İletişimde netlik sağlamak için çaba göster; dikkatli kelimeler seçmek, belirsizlikleri gidermene yardımcı olacak. İlişkilerde ise, başkalarıyla olan etkileşimlerinde empati gücünü kullanmak, anlamlı bağlar kurmana vesile olabilir. Kendine küçük ama keyifli molalar vererek enerjini yenilemekte fayda var; zihnini dinlendirmek, daha yaratıcı düşünmene olanak sağlayacak. Unutma, mükemmeliyetçilik bazen seni geride tutabilir; bu nedenle esnek olmayı öğrenmek, yaşamındaki tatmini artıracak.
Denge arayışında olduğun bir dönemdesin. İlişkilerin, özellikle de yakın bağlantıların, sana huzur verecek. Çatışmalardan kaçınmak, aradığın dengeyi bulmanı sağlayacak. Karşılıklı anlayış ve uzlaşma, bugün için anahtar niteliğinde. Estetik ve sanatsal yönlerine odaklanmak, ruhunun derinliklerine inmeni sağlayacak. Başkalarıyla olan etkileşimlerin, kendini ifade etme biçimini derinleştirecek. Yeni projeler için hevesli hissedebilirsin; bunun için başkalarının katkıları da önemli olacak. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemek, sağlıklı bir denge yaratmana yardımcı olacak. Unutma, her şeyin bir uyum içinde ilerlemesi sana daha fazla memnuniyet getirecek.
Tutkulu ve derin düşüncelere dalacağın bir gün. Duygularının yoğunluğu, ilişkilerinde kendini ifade etmek için yeni yollar aramanı sağlayabilir. İçsel bir dönüşüm sürecine girmekte olduğun bu dönem, parçası olduğun sosyal çevre ile olan bağlarını sorgulamana yol açabilir. Kendi ihtiyaçlarını başkalarınınkiyle dengeleme çabası içinde olabilirsin. Anahtarı elinde tutuyorsun; cesaretini kullanarak, seni gerçekten ilgilendiren konulara yönelmekten çekinmemelisin. Gizli kalmış yeteneklerin ve tutkuların, belki de beklenmedik fırsatlar sunabilir. Bugün, intuitif kararlar vermek için mükemmel bir zaman. İç sesine kulak vermek, seni doğru yolda ilerletecek. Kendini açtığında, hayal gücün ve sezgilerin izlediğin yolu aydınlatacak.
Hayata karşı duyduğunuz heyecan ve enerji her zamankinden daha yoğun. Macerayı kucaklamak için mükemmel bir zaman. Yeni deneyimlere açık olun, cesaretinizle çevrenizdekileri etkiliyorsunuz. Zihninizdeki sınırları zorlayın, ilgilendiğiniz konularda derinleşmek için fırsatlar doğabilir. Sosyal çevrenizden alacağınız destekle, hedeflerinize ulaşmanız daha da kolaylaşacak. Ancak, dikkatli olun; biraz dikkatsiz bir tavır bazı ilişkilerde sorun yaratabilir. Pozitif enerjinizi yayıp insanlara ilham vermek için kollarınızı sıvayın. Aşk hayatınızda samimi ve dürüst iletişim, güçlü bağlar kurmanıza yardımcı olacak. Kendinize güvenin, bu dönemde intuition'unuz size rehberlik edecek.
Son derece disiplinli ve kararlı bir yaklaşım içinde olacaksın. Hedeflerine odaklanmakta zorlanmayacak, oldukça sistematik bir şekilde ilerleme kaydedeceksin. Kalabalık ortamlardan uzak, yalnız kalmayı tercih ederek içsel dinginliğini yakalayabilirsin. İçsel motivasyonun bu dönemde yüksek olacak, böylece uzun zamandır ertelediğin projelere yeniden yoğunlaşma fırsatı bulacaksın. İlişkilerinde ise dikkatli olman önem taşıyor; belirsizlikler canını sıksa da, sabırla hareket ettiğinde çözümler bulabileceksin. Maddi konulara yönelik sağlam adımlar atmak için uygun bir zaman dilimi içindesin. Yatırımlarında temkinli olmalı, risk almaktan kaçınmalısın. Kendini güvende hissetmek için planlarını netleştirerek hareket etmek seni istenmeyen sürprizlerden koruyacaktır. İç huzurunu sağlamak için spor veya meditasyon gibi ruhsal pratiklere yönelmek, duygusal dengeyi bulmanda yardımcı olabilir. Bugün, genel olarak istikrarlı ve güven dolu bir gün geçirmen mümkün.
Bugün özgürlük arayışın ön planda. Sosyal çevrende yenilikçi fikirlerle dikkat çekebilirsin, bu sayede birçok insanı etkileyebilirsin. Kendini ifade etmek için yaratıcı ve sıradışı yöntemler aramak isteyebilirsin. İlginç projelere yönelmek, seni daha da heyecanlandıracak fırsatlar getirebilir. Aşk hayatında ise, geleneksel kalıpların dışına çıkmak hoşuna gidecek. Sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirecek sürprizler bekleyebilirsin. Ancak, başkalarının görüşlerine de saygı göstermek önemli; bu, ilişkilerini derinleştirebilir. Sağlık konularında da kendine dikkat etmeli, yenilikçi yaşam tarzlarına adım atabilirsin. Bugün, içsel huzurunu sağlayacak ortamlara yönelmek, zihnini ve ruhunu besleyecek.
Hayallerinin peşinden koşma arzusuyla dolu bir gün seni bekliyor. İçsel sezgilerin oldukça güçlü. Duygusal derinliklere inmeye ve içsel dünyanı keşfetmeye hazır ol. Bu dönem, yaratıcılığını artıracak fırsatlar sunabilir. Sanatsal yönlerini ortaya koymak için harika bir zaman.İlişkilerde empati ve anlayış ön planda; sevdiklerinle derin bağlar kurabilir, onlarla duygularını paylaşabilirsin. Ancak kendi sınırlarını korumakta dikkatli ol. Kendine alan tanı ve başkalarının beklentileriyle boğulmamaya çalış. Finansal konularda bazı belirsizlikler olabilir; bu nedenle masraflarını kontrol altında tutmakta fayda var. Gelecek hedeflerin üzerinde düşünmek için içsel bir sakinlik bulabilirsin. Bugün, seni etkileyebilecek sürprizlerle dolu. Hayatın sunduğu küçük mucizelere açık ol ve iç sesini dinlemeyi unutma. Kendi ihtiyaçlarına saygı göstermek, zihinsel ve duygusal dengen için önemli olacak.
1
2
3
4
5
6
