1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün, enerjin ve kararlılığın ön planda olacak. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimindesin; cesur adımlarla hedeflerine doğru ilerleyebilirsin. Sosyal çevrenden alacağın destek, motivasyonunu artıracak ve beklenmedik fırsatlarla karşılaşmana yardımcı olacak. Geçmişte yaşanan bazı tartışmalar, bugün yeniden gündeme gelebilir. Empati kurarak bu konuları daha sağlıklı bir şekilde ele alabilirsin. Kendine güven ve içsel gücünü sergile. Özgür ruhun seni her zaman ileriye taşıyacak. Fiziksel aktiviteler, enerji seviyeni yükseltecek ve ruh halini pozitife çevirecek. Duygusal ilişkilerde ise açık iletişim kurmak, bağlantılarını güçlendirecek. Kısaca, bugün her alanda kendini ifade etmek için harika bir fırsat sunuyor.
Gün, maddi ve manevi konular arasında denge kurmanın ön plana çıktığı bir süreçte. İlişkilerde güven arayışın belirginleşiyor, duygusal paylaşımlar önem kazanıyor. İçsel olarak huzur ve stabilite sağlamak isteyebilirsin; bu, çevrendekilerle olan iletişiminde sıcaklık yaratacaktır. Ancak, geçmişteki bazı olaylar zihnini meşgul edebilir, bu nedenle değişimi kabullenmekte zorlanabilirsin. Yaratıcılığın ve sanatsal yeteneklerin öne çıkabilir, bu fırsatları değerlendirmek iyi gelebilir. Kendine bir hobi veya rahatlatıcı bir aktivite bulmak, ruhsal tatmin sağlayabilir. Beslenme alışkanlıklarına dikkat et, sağlıklı seçimler yapma kararlılığın gün boyunca artacak. Bunun yanında, karşına çıkacak fırsatları görmeyi unutma; sabırlı ol, bir süre sonra emeklerinin karşılığını alacaksın.
Bugün zihin enerjin maksimum seviyeye ulaşabilir, yaratıcı düşüncelerle dolup taşabilirsin. İletişim becerilerin öne çıkacak; network oluşturma, yeni insanlarla tanışma ya da var olan ilişkileri geliştirme fırsatlarını değerlendirmek için harika bir zaman dilimi. Merakın, keşfetme arzun ve yeniliklere açık olman, seni sosyal ortamda ön plana çıkaracak. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; düşüncelerini ifade ederken başkalarını kırmamaya özen göstermelisin. İçsel huzurunu sağlamak için kısa da olsa bir mola vermek, zihnindeki karmaşayı hafifletebilir. Eğlenceye ve keyiflere yönelik aktiviteler, ruh halini oldukça olumlu etkileyecek. Bireysel projelerin üzerinde çalışırken sürpriz fırsatlar yakalayabilirsin; yenilikçi ve cesur olmalısın. Kendini yenilemeyi, öğrenmeyi ve keşfetmeyi ihmal etme.
Duygusal derinliğin bugün ön planda. Aile bağların veya yakın dostlarınla olan ilişkilerine odaklanmak, birlikte geçireceğiniz zaman verimli olacak. Duygusal destek arayışında olan birine karşı şefkat gösterebilir, ona yol gösterebilirsin. İçsel sezgilerin güçleniyor; bu, karar alırken sana rehberlik edecek. Kendini ifade ederken nazik ve düşünceli olmalısın. Hayatını sadeleştirme isteği, seni yeni hobi veya ilgi alanlarına yönlendirebilir. Duygusal dengeyi bulmak için zaman ayırmalısın. Bugün, içsel huzurun için meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olacak. Geleceğe yönelik planlarda sabırlı ol; her şeyin bir zamanı var. Kendi duygusal ihtiyaçlarını görmek, başkalarıyla daha iyi anlaşmanı sağlayacak. Şu anki geçiştirme ruh halini aşmak için kendine zaman tanımalısın.
Parlak ve karizmatik bir enerji etrafında dönüyor. Sosyal yaşamında canlılık ve coşku hakim. İnsanlar senin ışığınla çekiliyor; etkileyici bir liderlik sergileyebilirsin. Yaratıcılığın zirveye çıkmışken, yeni projelere adım atmak için harika bir dönemdesin. İçsel motivasyonun güçlü ve bu seni hedeflerine ulaşma konusunda cesaretlendiriyor. Aşk hayatında ise tutkuların ön plana çıkıyor. İlişkilerdeki derin duygular, seni ve partnerini daha yakın hale getirebilir. Tek başına olanlar için de yeni ve heyecan verici tanışmalar kapıda; özgüveninle göz alıyorsun. İş hayatında ise yeteneklerini sergilemek için uygun fırsatlar yakalayabilirsin. Ekibinle uyumlu çalışarak büyük başarılara imza atabilirsin. Fakat dikkat etmen gereken bir nokta var; aşırı gurur ya da bencillik, ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Dikkatini paylaşmaya ve empati kurmaya yönlendirmek, daha hoş sonuçlar doğurabilir. Unutma, kalpten gelen cesaret ve yaratıcılık, seni her zaman başarıya götüren anahtarlar olacaktır.
Bugün detaylara olan ilginizin artacağı bir gün. Çevrenizdeki insanlarla iletişimde, belki de basit ve önemsiz gibi görünen bir konuyu derinlemesine incelemek isteyebilirsiniz. Bu yaklaşımınız, bazıları için ilham kaynağı olurken diğerleri tarafından anlaşılmayabilir, ancak önemli olan sizin içsel tatmininizdir.İş hayatında, projelerinizi gözden geçirme ve mükemmel hale getirme fırsatları doğacak. Harika bir dönüşüm gerçekleştirebilir, eksiklikleri tamamlayarak etkileyici bir iş ortaya koyabilirsiniz. Süreç içinde bir iş arkadaşınızla arasınızdaki iletişim güçlenebilir; birlikte güzel şeyler başarabilirsiniz.Kendinize dikkat etmeniz gereken bir gün olabilir. Mental olarak aynı zamanda fiziksel olarak da yoğun bir tempo içinde olacaksınız. Dinlenmeyi ihmal etmeyin. Kendinize küçük molalar vererek ruhunuzu tazelemek, günün ilerleyen saatlerinde daha verimli olmanıza yardımcı olacaktır.Aşk alanında, partnerinizle ortak hedefler belirlemek ilişkinizde yeni bir mücadele anlayışı getirebilir. Hedeflerinizi belirlerken, duygusal ihtiyaçlarınızı da göz önünde bulundurmayı unutmayın. Yan yana yürümek, birlikte büyümek için her iki tarafın da istekli olması önemli. İletişim, bir noktada zorlaşabilir; sabırlı olun ve açık iletişimi yine de sürdürmeye çalışın.Meselelerdeki aşırı analiz yapma eğilimlerinizi kontrol altına almak, ruh halinizi olumlu etkileyecek. Unutmayın ki, bazen en küçük şeyler büyük öğretiler barındırır. Kendinizi fazla eleştirmeden, bu güzel günü değerlendirmeyi hedefleyin.
Duygusal denge ve uyum arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkilerin ve iletişimlerin ön planda olacak; sevdiğin insanlarla yapacağın sohbetler, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Ancak bu dönemde bazı karmaşık hislerle yüzleşmek durumunda kalabilirsin. İçsel huzuru sağlamak için düşündüklerini açıkça ifade etmek gerekiyor. Yardım isteyebileceğin biri varsa, kendisini destek almak için açabilirsin. Aşk hayatında heyecan verici fırsatlar belirebilir; beklenmedik bir karşılaşma, kalbinde yeni bir kıvılcım yaratabilir. Ancak, karşı tarafta denge ve uyum sağlamak adına biraz daha esnek olman faydalı olacaktır. İş veya projelerle ilgili önemli kararlar alırken, başkalarının fikirlerine de kulak vermek seni daha sağlam bir yola yönlendirebilir. Bugün, yaratıcı projelere zaman ayırmak, zihnini ve ruhunu canlandıracak. Kendini ifade etme şekline dikkat et; yaratıcılığını dışavurmanın yollarını keşfedeceksin. Kendine güvenmeyi unutma; içindeki potansiyeli ortaya çıkarmak için mücadele etmeye devam et. Rahatlayabilirsen, huzurun kaynağını bulacak ve hem bedenin hem de ruhun için faydalı bir gün geçirebileceksin.
Bugün duygusal derinliklere dalma isteğiyle karşılaşabilirsin. İçsel dünyanda yaşanan değişimlerin ve dönüşümlerin farkında olmalısın. Gizli kalmış duygular yüzeye çıkabilir, bu da seni farklı bir içsel keşfe yönlendirebilir. İlişkilerde tutkulu ama biraz gizemli kalabilirsin; bu durum, senin çekiciliğini artırabilir. Karşıt duyguları dengelemeye çalışırken, başkalarına karşı bir adım geride durmak faydalı olabilir. Kendi sınırlarını korumaya özen göster, zira başkalarının talepleri üzerinde fazla durmak seni yıpratabilir. Aynı zamanda, yaratıcı yeteneklerinizi keşfetmek için harika bir zaman. İçsel sezgilerin seni yönlendirecek, bu yüzden iç sesine güvenmeyi unutma. Kendine zaman ayırmak ve zihinsel rahatlama için fırsatlar yaratmak, gün boyunca ruhsal dengenin korunmasına katkı sağlayacaktır.
Bugün macera arzun yükseliyor. Yeni deneyimlere atılmak, keşiflerde bulunmak için mükemmel bir zaman. İletişimdeki açık ve neşeli tutumun, çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirecek. Girişkenliğin sayesinde beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir. Eğitim, seyahat veya kişisel gelişim konularında harekete geçmek için ilham bulabilirsin. İçsel bir motivasyon ve heyecan var, bu da seni cesur kararlar almaya itiyor. Ancak, aşırı iyimserliğin bazı detayları görmende engel olabilir; bu yüzden dikkatli ol. Farklılıkları kabullenmek ve esnek olmak, sosyal ilişkilerini daha zengin hale getirecek. İçindeki macerayı ortaya çıkart ve fırsatları yakala!
Kendine olan güvenin artıyor, bu da çevrendekileri etkilemeni sağlıyor. Hedeflerine odaklanman gereken bir dönemdesin; kararlılığınla dikkat çekiyorsun. İş ve özel yaşam arasındaki dengeyi sağlama çabaların müzik gibi, uyumlu bir melodi oluşturuyor. Arkadaşlarınla olan ilişkilerinde daha samimi ve açık olman, duygusal bağları kuvvetlendirecek. Yeniliklere açık olmalısın, dikkati üzerine çekmek için yaratıcı çözümler bulabilirsin. Zaman zaman içsel huzurunu korumaya çalışırken, sabrının meyvelerini toplayacaksın. Kendine ve yeteneklerine inanman, sana yeni kapılar açacak. Unutma, esneklik bazen en büyük güçtür.
Bugün, zihninizde yeni fikirler ve ilham fırtınası esiyor. Sosyal bağlantılarınızda ve grup aktivitelerinde öne çıkma potansiyeliniz hiç olmadığı kadar yüksek. Yaratıcılığınızı paylaşmak için harika bir zaman; başkalarının etkileşimleri, sizin perspektifinizi genişletmeye yardımcı olabilir. Farklı bakış açılarına açık olun, çünkü bu size beklenmedik fırsatlar sağlayabilir.İçsel arzularınıza daha fazla odaklanacak bir gün. Kendi sınırlarınızı gözden geçirip, daha cesur adımlar atmak isteyebilirsiniz. İletişimde daha samimi ve açık olmak sizi daha mutlu hissettirecek. Eski arkadaşlarla bağlantı kurmak ya da yeni insanlarla tanışmak için mükemmel bir fırsat. Ancak, biraz dikkatli olmalısınız, zira bazı kişiler sizi anlamakta zorlanabilir.Duygusal durumunuzda dalgalanmalar olabilir. İçinde bulunduğunuz ruh hali, çevrenizdeki olaylara bağlı olarak hızla değişebilir. Kendinize zaman tanıyın ve bu duyguları anlamaya çalışın. Meditasyon veya günlük tutma gibi yöntemlerle zihinsel denge sağlamaya çalışabilirsiniz. Unutmayın, içsel huzurunuz dışarıya yansıyan enerjinizi de etkiler.
Duygusal derinliğin dalgalarında kaybolma ihtimalin yüksek. İçsel sesine kulak vermek, duygusal yüklerini hafifletebilir. Sanatsal yeteneklerin su yüzüne çıkabilir; yaratıcılığını ifade etmek için harika bir zaman. Başkalarıyla olan iletişimlerinde empati ve anlayış ön planda. Geçmişten gelen anıların gün yüzüne çıkmasıyla birlikte öz değerlendirme yapma isteği güçlenebilir. İlişkilerde daha fazla tutku ve bağlılık arayışında olabilirsin; bu durum yeni bağlar kurmana ya da eski ilişkileri yeniden gözden geçirmen için bir fırsat sunabilir. Kendine zaman ayırarak ruhsal ve zihinsel dinginliğini bulabilirsin. Dış dünyadan gelen baskılara karşı içsel sükuneti korumakta zorlanabilirsin, bu yüzden meditasyon veya doğada zaman geçirmek sana iyi gelecektir. Kalbinin sesini dinleyerek yeniliklere açık olman, seni daha mutlu hissettirebilir.
1
2
3
4
5
6
