1
Bir ustayı tiyatroda sahnede seyretmenin keyfini tarif etmek zordur. Müthiş bir heyecan. “Ağaçlar Ayakta Ölür” adlı oyunda rol alan ve uzun bir aradan 11 yıl sonra sahneye çıkan Nevra Serezli, bizi hem gülümsetti hem de ağlattı. Oyunda Serezli’ye yine ustalardan Gökhan Mete eşlik ediyor.
Oyun pandomim yapan bir oyuncu ve bir palyaço ile başlıyor. Çocuk seslerinin kayıttan verildiği oyunun başında biraz şaşırdık. Çocuk oyunu formatında başlayan oyun, kısa bir süre sonra ustalar geçidine dönüştü. Bu duygusal komedinin yazarı Alejandro Casona’nın dünya klasikleri arasında yer alan eseri; iyilik ve sevgi kavramında yoğunlaşıyor. Aslında çok tanıdık olan ve her döneme uygun olan oyunda herkes kendinden bir şey buluyor. Oyunda torununun özlemiyle yaşayan Serezli’nin canlandırdığı bir babaannenin etrafında şekilleniyor.
Oyunun müzikleri ve dekoru bizi geçmişe götürüyor. Oyunun dekorları oldukça başarılı, bir köşkün salonunda geçen oyunda sahneye giriş ve çıkışlar yani oyunun akışı bir ritim ile ilerliyor. Genç oyuncular ile ustaları birleştiren oyunun yönetmeni Nedim Saban, metin üzerinde kendine has ufak dokunuşlar yapmış. Daha önce Macide Tanır’ın yorumuyla sahnelenen oyunun metninden esinlenen bir senaryo yazılmış ve bu film Yıldız Kenter ve İzzet Günay’ın başrolde olduğu bir sinema klasiği olmuştu. Nedim Saban ise oyunu farklı bir zaman ve mekâna taşıyarak yeni bir yorum getiriyor hikâyeye.
Oyunun konusuna gelirsek; dağılan aileyi bir araya getirmek için büyük bir risk alan bir adamın karısına yapmaya çalıştığı iyilik ve gerçekle yüzleşmenin ağır bedeli ve mutluluğu yalan üzerine kurmanın büyüsü anlatılıyor. Sezon sonuna kadar sahnelenecek oyunda ayrıca, Meral Asiltürk, Önder Atakanlı, Emre Erol, Meltem Özlevent, Mehmet Selin Sağdıç da rol alıyor. Son olarak Serezli, oyunun finalinde attığı tirad ile tüm seyirciyi ağlattı. Oyunu mutlaka seyredin, kaçırmayın derim.
Bu yılki Dünya Tiyatro Günü Uluslararası Bildirisi, ABD’den ünlü tiyatro ve opera yönetmeni Peter Sellars tarafından yazıldı. 2022 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi’ni ise Seçkin Selvi kaleme aldı.
Sevgili Dostlar,
Tüm dünyanın pür dikkat haberleri takip ettiği bu günlerde, yaratıcılar olarak hepimizi izninizle kendi epik zaman, epik değişim, epik farkındalık, epik düşünce, epik bakış alanımıza ve perspektifimize davet etmek istiyorum. İnsanlık tarihinin epik bir döneminden geçiyoruz ve insanların kendileriyle, birbirleriyle ve insandışı gerçekliklerle ilişkisinde gördüğümüz köklü değişiklikler algı, aktarım, izan ve ifade kabiliyetlerimizi neredeyse yetersiz kılıyor.
24 saatlik haber döngüsünde değil, zamanın bıçak sırtında yaşıyoruz. Yazılı basın ve medya yaşadığımız tecrübeyle başa çıkabilecek donanım ve durumda değil.
Deneyimlediğimiz bu derin değişimleri, kırılmaları anlamakta bize yardım edebilecek dil nerede? Hangi hareketlerden, hangi imgelerden yararlanabiliriz? Hayatlarımızın içeriğini röportajdan ziyade deneyim olarak nasıl aktarabiliriz?
Tiyatro deneyimin sanat formudur.
Muazzam basın kampanyaları, deneyim simülasyonları ve birbirinden feci felaket senaryoları ile dolup taşan bir dünyada, biteviye yinelenen sayıların ötesine geçip tek bir hayatın, tek bir ekosistemin, arkadaşlığın kutsallığını ve sonsuzluğunu, ya da garip bir gökyüzünde ışığın değerini nasıl deneyimleyebiliriz? COVID-19 iki yılda insanların duyularını köreltti, hayatlarını daralttı, oluşmuş bağları kopardı ve bizi insanlık meskeninin sıfır noktasına getirip bıraktı.
Böyle bir süreçte hangi tohumlar tekrar tekrar ekilmeli, hangi istilacı türler durdurulmalı, hatta kökünden kazınmalı? O kadar çok insan diken üstünde ki… Mantık ve beklentinin dışında, o kadar çok şiddetle karşı karşıyayız ki… O kadar çok müesses sistemin süregiden zorbalık yapıları olduğu ortaya çıktı ki…
Anma törenlerimize ne oldu? Neleri hatırlamaya ihtiyacımız var? Daha önce atmadığımız adımları artık düşünmemizi, prova etmeye başlamamızı sağlayacak ritüeller neler?
Epik bakış, amaç, iyileşme, onarma ve ilgi tiyatrosunun yeni ritüellere ihtiyacı var. Eğlendirilmemiz gerekmiyor. Bir araya gelmemiz gerekiyor. Alanları paylaşmamız ve paylaşılan alanları çoğaltmamız gerekiyor. Birbirimizi yürekten dinlediğimiz, korunaklı eşitlik alanlarına ihtiyacımız var.
Peter Sellars
Tiyatro dünyada insanlar, tanrılar, bitkiler, hayvanlar, yağmur damlaları, gözyaşları ve yeniden doğuş arasında bir eşitlik alanı yaratılmasıdır. Eşitlik ve yürekten dinleme alanı, tehlike, itidal, akıl, eylem ve sabrın derin etkileşimiyle canlı tutulan gizli bir güzellik tarafından aydınlatılır.
Buddha Avatamsaka Sutra’da insan ömründeki on büyük sabır türünü sayar. En etkileyici sabırlardan biri her şeyi bir serap olarak algılama sabrıdır. Tiyatro bu dünyadaki hayatı hep bir serap gibi sunmuş, özgürleştiren bir netlik ve güçle insani yanılsamanın, yanılgının, körlüğün, inkârın ötesini görmemizi sağlamıştır.
Neye baktığımızdan ve bakış şeklimizden o kadar eminiz ki alternatif gerçeklikleri, yeni ihtimalleri, farklı yaklaşımları, gözle görülmez ilişkileri ve zamansız bağlantıları göremiyor, hissedemiyoruz.
Zaman aklımızı, duyularımızı, hayalgücümüzü, tarihlerimizi ve geleceklerimizi derinden canlandırma zamanıdır. Bu, birbirinden uzakta, tek başlarına çalışan insanlarla yapılacak bir iş değildir. Bunu birlikte yapmalıyız. Tiyatro, bu işi birlikte yapmaya davettir.
Çalışmalarınız için canı gönülden teşekkür ederim.
Bildiriyi Yazan: Peter Sellars, ABD. Tiyatro ve Opera Yönetmeni,
Festival Direktörü
İngilizce aslından çeviren:
Eylül Doğanay
Merhaba dostlar,
Binlerce yıl önce her türlü araç gereçten yoksun mağara insanı dünyanın rahmine tutunup doğanın adlandıramadığı güçlerine karşı yaşam savaşı verdi. Teknolojinin bütün olanaklarına sahip olan günümüz insanları ise, kendi yarattıkları araç gereçlerle, maddi manevi hırslarına tutunarak dünyayı ve doğayı yok etme yoluna gidiyor ve birbirlerine karşı yaşam savaşı vermek zorunda bırakılıyorlar.
Mağaradaki insan gündüz yaptığı avı akşam duvarlara resimler çizerek ve bedenini kullanarak diğerlerine anlatıyordu. Tiyatronun doğuş öyküsünü o günlere bağlıyoruz; çünkü o insanlar hareketle anlatma yoluyla bir kültürü kendilerinden sonraki kuşaklara aktarıyorlardı.
Çünkü tiyatronun asıl işlevi anlatmaktır, insanların mutluluğu, refahı, sağlığı ve en önemlisi barışı için deneyimlerini, bildiklerini, gördüklerini kendi çağının kültürüyle yoğurarak sonraki kuşaklara aktarmaktır.
Çünkü tiyatro, metni ile edebiyatı, koreografisiyle bale ve dansı, dekoru kostümüyle resim, heykel gibi görsel sanatları, müziği, kısacası tüm sanatları kendisinde bütünleştirerek insanlığa ulaştıran tek sanat dalıdır.
Çünkü tiyatro, düşünce özgürlüğünü yok etmek isteyen baskıları, ırkçılığı, ister çocuk yaşta evlendirerek ister öldürerek işlenen kadın cinayetlerini, işkenceyi, devlet hazinesinden başlayan soygunların vatandaşların cebine kadar uzandığı düzenleri, doğaya ve doğanın düzenine yapılan saldırıları insanlığın gözleri önüne serme işlevini üstlenir.
Çünkü tiyatro insanlığın dünyaya açılan gözüdür. Tiyatronun kapanması demek dünyaya gözümüzü kapatmak demektir; kültürlerin aktarım zincirini kırıp atmak demektir. İki yılı aşkın bir süredir, Covid-19 pandemisi yüzünden tiyatrolar aylarca kapalı kaldı, bu durum yalnızca dünyaya gözümüzü kapatmakla kalmadı, ekonomik nedenlerle birçok tiyatro, hem de en genç, en umut veren, en yaratıcı topluluklar perdelerini kapatmak zorunda kaldılar.
Seçkin Selvi
Dünya Tiyatro Günü’nün yer aldığı Mart ayı ise dünyanın çeşitli yerlerinde yıllardır sürdürülen savaşların acılarına Karadeniz kıyılarından gelen bomba sesleriyle bebek çığlıklarını ekledi. Tarihteki büyük savaşlar, 1. ve 2. dünya savaşları, Vietnam savaşı, Bosna savaşı, sayısız kurtuluş savaşı ve savaşımı nasıl tiyatro aracılığıyla insanlığın ortak belleğine işlendiyse, hiç kuşkusuz yeni savaşlar ve saldırılar da bir gün sahnede yerini alacaktır. Çünkü tiyatro o ortak belleği sürdürebilmek için bütün bunları anlatmak zorundadır. İnanıyorum ki tiyatronun da katkısıyla ortak belleği besleyerek, insanlarla, halklarla, ülkelerle el ele tutuşup omuz omuza vererek insanca yaşanan ortamlarda dünya sanatçılarını alkışlamaya devam edeceğiz.
27 Mart Dünya Tiyatro Günü’nü o umut ve inançla kutluyorum.
Seçkin Selvi
Bugün enerjin zirve yapacak, etrafındakilere ilham vereceksin. Bireysel hedeflerine odaklandığın bir süreçte, cesaretin ve kararlılığın, seni yeni fırsatlarla buluşturacak. Sosyal çevrendeki dinamikler aktif hale gelecek; bazı tartışmalar, seni düşündürmekle kalmayacak, aynı zamanda seni güçlendirecektir. İçsel motivasyonun, engelleri aşmana yardımcı olacak; gerektiğinde başkalarına liderlik etme ve ilham verme rolünü üstlenebilirsin. Ancak, sabırlı olmayı unutma; düşüncelerini paylaşırken empatiyi ön planda tutarsan, ilişkilerin güçlenecek. Bugün, yenilikçi fikirlerinle ve cesur adımlarınla dikkat çekeceksin. Hayatına katmak istediğin değişiklikler için mükemmel bir zaman dilimi!
Bugün, içsel huzurunu bulma çabasına odaklanacaksın. Sanatsal yönlerin gündeme gelebilir; yaratıcı projelere yönelmek için harika bir fırsat. Maddi konularda bazı yenilikler yapma isteği duyacaksın. Ancak, harcamalarına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; bütçeni gözden geçirmek akıllıca olabilir. Aşk hayatında ise karşı tarafın duygularını daha derinlemesine anlamak isteyebilirsin. İletişimin güçlü olduğu zamanlar seni bekliyor. Arkadaşlarınla olan ilişkilerini geliştirmek için bu enerjiyi değerlendirebilirsin; sosyal ortamlarda keyifli anlar yaşayacaksın. Kendine güvenin artacak, bu da sana çeşitli kapılar açabilir. Unutma, sabırlı olmak her zaman kazanmanın yolu.
Zihin açıcı, canlı ve sosyal bir gün! İletişim becerilerin öne çıkıyor, çevrendeki insanlarla derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin. Fikirlerini paylaşırken içsel bir özgüven hissedeceksin; bu, etrafındakileri etkilemek için mükemmel bir vesile. Belirli konularda alacağın bilgiler, perspektifini genişleterek yeni projelere yönelmeni sağlayacak.Endişelerine odaklanmak yerine, yeniliklerin ve değişimlerin kapıda olduğunu kabul etmek önemli. Sıradanlıktan uzaklaşma arzun, yeni deneyimlere yönelmeni sağlayacak. Sosyal çevrendeki dinamikler, belki de biraz rahatsız edici olabilir; ancak bu durum, gelişimin için gerekli. Esnek kalmak ve değişim rüzgarına kapılmak, huzurunu artıracak.Duygusal anlamda, samimi bir iletişim kurmak isteyeceksin. Sevdiklerinle daha derin bir bağ kurmak, aradaki boşlukları kapatmana yardımcı olabilir. Yaratıcılığın ön plana çıkıyor, bu nedenle sanatsal faaliyetler veya yeni hobi denemeleri harika sonuçlar verebilir. Merak duygunu besle ve öğrenmeye devam et; hayatta her gün yeni bir şey keşfetmek için bir fırsattır.
Duygusal derinlikler ve sezgisel yetenekler bir kez daha ön planda. Bugün içsel bir yolculuğa çıkmak, kendini keşfetmek adına harika bir zaman dilimi. Aile bağları ve sevdiklerinle olan ilişkiler, kalp ve zihin arasında köprü kurmaya yardımcı olacak. Hassasiyetin, bazen seni zorlayabilir; ancak bu duygusal zenginlik, hayata dair yeni bir perspektif kazandırabilir. Sakin ve huzurlu bir ortamda, düşüncelerini düzenlemek ve plan yapmak için zaman ayırmak faydalı olacak. Kendini ifade etme arzun artarken, başkalarının duygularına karşı empati gösterme yeteneğin de güçlenecek. İlişkilerde derinleşme imkanı doğabilir, bu sayede kalp ve akıl arasında dengeli bir bağlantı kurabilirsin. Önemli kararlar alırken, içsel sesine kulak vermekte ısrarcı ol. Unutma ki, bu süreçte kendine nazik olmalısın.
Parlak bir enerji ile güne merhaba diyorsun. Kendine olan güvenin artıyor, bu da çevrendekilere ilham veriyor. Sosyal çevrende beklenmedik karşılaşmalara hazırlıklı ol; eski bir arkadaş ya da bir iş ortağı yeniden karşına çıkabilir. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bu dönemde yaratıcılığını ön plana çıkartabilir, dikkat çekici fikirler üretebilirsin.Kalp hizasında güçlü bir etkileşim var; duygusal hayatında kucaklayıcı bir atmosfer hakim. Partnerinle arandaki iletişim daha derin hale gelebilir. Aşkı yeniden tanımlama fırsatı bulabilirsin. Tek başına zaman geçirdiğinde, içsel keşifler yapma fırsatına sahip olacaksın.Maddi konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirip bütçeni kontrol altında tutmalısın. Anlık heveslerle hareket etmek yerine, uzun vadeli hedeflerine odaklanman faydalı olacak. Sağlık konusunda, bedensel hazzını artıracak aktiviteleri hayatına sokma arayışında olabilirsin. Esneklik ve dayanıklılığın artarken, ruhsal olarak da toplumsal sorumluluklarını gözden geçirmen önem taşıyor.
Detaylara olan düşkünlüğün ve analitik zihnin, seni gün içinde pek çok fırsatla karşı karşıya getirebilir. Dikkatini özellikle iş veya eğitim konularına yoğunlaştırmak, yeteneklerini sergilemen için mükemmel bir zaman. Ancak, mükemmeliyetçilik duygusunu dengelemen gerekebilir; aksaklıklar karşısında sabırlı olmalı ve dengenin değerini unutmamalısın.İletişimde daha açık olman, çevrendekilerle sağlıklı ilişkiler kurmanda büyük rol oynayacak. Yalnızca fiziksel değil, duygusal sağlık konularına da önem vermek isteyebilirsin. Kendine zaman ayırmak, ruh halini pozitif etkileyecektir. Hızla geçen bir fikir akışı içinde kaybolmamak için, anı yaşamak ve her durumu olduğu gibi kabul etmek sana iyi gelecektir. Bugün, hayatındaki küçük mutlulukları kutlamak için bir fırsat yaratmalısın.
Bugün, sosyal ilişkilerin ön planda olacağı bir gün. Dışa dönüklüğün ve karizma dolu tavırların, etrafındaki insanları etkileyebilir. Sosyal ortamlarda bulunmak, yeni bağlantılar kurmak ve mevcut dostlukları derinleştirmek için harika bir fırsat. Sanat ve estetikle ilgili konular için ilham dolu bir zaman. Özellikle yaratıcı projelerdeki ilerlemeler, içsel huzurunu artırabilir. Duygusal dengeyi sağlamak için içsel bir yolculuğa çıkman faydalı olabilir. İlişkilerde çatışmalardan kaçınırken, uzlaşmacı tutumunla derin bağlar kurabilirsin. Öğle sonrası, bazı kararlar almak zorunda kalabilirsin; iç sesini dinleyerek en doğru yolu bulmaya çalış. Finansal konularda dikkatli ol, harcamalarını kontrol etmek akıllıca olacak. Genel olarak, keyif alacağın anlar ve ilham dolu düşler seni bekliyor.
Bugün içsel sezgilerin ön plana çıkıyor. Gizli kalmış duygularını açığa çıkarma fırsatı bulabilirsin. İlişkilerde derinleşme isteği sana yeni kapılar aralayabilir; bu süreçte karşındakilerin hislerine duyarlı olmalısın. Belki de eski bir dostla yüzleşmek ya da geçmişle barışmak için bir adım atma zamanıdır. Duygusal derinliklerine inmekten korkma, bu sana güç katacak. İş hayatında ise, stratejik düşünmen gereken fırsatlar belirebilir; sezgilerini kullanmakta zorlanma. Paylaşmak ve destek vermek, hem sen hem de çevrendeki insanlar için faydalı olabilir. Ayrıca, kendine zaman ayırmayı ihmal etme; ruhsal sağlığını korumak için sakinleştirici aktiviteleri ihmal etme. Doğa yürüyüşleri veya meditasyon gibi uğraşlar, denge sağlamaya yardımcı olacak. Kalbinin sesine kulak ver, bu içsel yolculukta sana rehberlik edecektir.
Macera arayışın, farklı kültürlerle tanışma isteğin ve bilgiye olan açlığın öne çıkıyor. İçinde bulunduğun ortamda sıradanlık seni sıkarken, yeni ufuklar keşfetme arzun her zamankinden daha güçlü. Sosyal çevrendeki insanlarla samimi paylaşımlar yapabilir, derin bir bağ kurabilirsin. Eğitimle ilgili bir fırsat karşına çıkabilir; bunu değerlendirmek için hazırlıklı olmalısın. Yıldızlar, cesaretin ve kararlılığınla ön plana çıkmanı, hedeflerin doğrultusunda ilerlemeni destekliyor. Bugün, dışa dönük yapın sayesinde ilham verici fikirler üretebilir, burcunun dinamik ruhunu çevrene yansıtmada başarılı olabilirsin. Aşk hayatında ise beklenmedik sürprizler kapını çalabilir; ani bir karşılaşma ya da eski bir duygunun yeniden alevlenmesi söz konusu. İçsel huzurun, tutkuların ve sezgilerinle birleştiğinde, önemli adımlar atman için güzel bir zaman.
Bugün, hedeflerin üzerinde yoğunlaşmak için mükemmel bir zaman. Planların somutlaşması için gereken motivasyonu hissedeceksin. Sorumlulukların seni biraz bunaltabilir, ama bu süre zarfında içsel gücünü keşfedeceksin. İş ve kariyer alanında yeni fırsatlar kapını çalabilir; bunları değerlendirmekten çekinme. İletişimde daha açık ve cesur olmalısın, bu, fikirlerini savunma konusunda senin yararına olacaktır. Ailevi ilişkilerde biraz daha esnek olman faydalı olabilir, anlayışın ve sabrın, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemelisin; bir süre kendine zaman ayırmak, enerji depolamana yardımcı olacak. Bu dönemi, kişisel gelişimine yatırım yaparak geçirebilirsin.
Sıra dışılık duygusu içindesin, alışılmışın dışına çıkma isteğin artıyor. Diğerlerinden farklı düşünmeye ve bunu çevrendekilerle paylaşmaya hevesli olabilirsin. Sosyal ilişkilerde anlık sürprizler gündeme gelebilir; yeni tanışmalar veya var olan dostluklarda beklenmedik değişimler söz konusu. Farklı görüşler seni cezbetse de, başkalarının hislerine dikkat etmek ve empati kurmak önemli bir denge sağlayabilir. Yeniliklere açık olmadığın durumlar sinirlerini zorlu bir teste sokabilir; içsel huzurunu korumak için yaşananları kabullenmeyi öğrenmek faydalı olacak. Kendi hedeflerine odaklanırken zaman zaman çevrendeki insanları da unutma, birlikte hareket etmek evrensel uyumu güçlendirecektir. İş veya eğitim alanında yaratıcı fikirler geliştirebilir, bu sayede ilgi çekebilirsin. Duygusal olarak ise içsel çatışmalar yaşıyorsan, biraz durup düşünmek ve özüne dönmek, ihtiyaçlarına odaklanmak sana iyi gelecektir. Kendi özgürlüğüne olan sevginle, engelleri aşabilecek güçtensin.
Etrafındaki insanlarla olan ilişkilerin bu dönemde daha belirgin bir hale geliyor. Empati yeteneğin, çevrendekilerin duygusal ihtiyaçlarına daha fazla duyarlılık göstermenle birlikte derinleşiyor. İçsel dünyanda meydana gelen değişimler, yaratıcı projelerine ilham kaynağı olabilir. Geçmişle hesaplaşma fırsatı bulabilirsin; bu durum, sana bir tür huzur sağlayacak. Hayal gücünün seni yönlendirmesine izin ver, çünkü sezgilerin sana önemli mesajlar taşıyor. Kendi isteklerine odaklanırken, çevrendeki insanların ihtiyaçlarını da göz ardı etmemekte fayda var. Unutma ki duygusal denge, hem kendinle hem de başkalarıyla olan ilişkilerinde keyif verici bir alan yaratır. Şansın en çok, kalpten bir bağ kurduğun anlarda açığa çıkacak.
1
2
3
4
5
6
