BİR KİTAPTAN KALANLAR

Rahmete ermiş ustalarımızın yerini dolduracak çapları olmadığı için, günümüz edebiyatçılarının çoğu kuru gürültüdür. Onları okumayanın kaybedeceği hiçbi değer yoktur.
Şükür, Zeynep Tütüncü onlardan değil. Hatta edebiyatçı da değil. Tarihçi. Giresun Üniversitesi Tarih Anabilim dalında yüksek lisans falan, dirsek çürüten bir idealist… Tezini de yazdı kardeşim, artık bundan sonrası akademisyenlik. Bol şanslar diliyorum O’na…
Zeynep’in tez konusu; Yusuf Ziya Şişman’ın Hakikat Gazetesindeki Başyazıları.
Hakikat; 1925-27 yılları arasında şehrimizde yayımlanmış gazetelerden…
Zeynep kardeşimin tezi kitaplaştırıldı. Eksik olmasın imzalı bir tanesini bana armağan etti. Alışkın değilim bugünün kitaplarının okura birşeyler katmasına, vallahi şaşırdım.
***
Herşeyden önce ben bu kitaptan Türkiye Cumhuriyeti’nin valisi nasıl olmalıdırı öğrendim. Okul teftişleri, ilçe ziyaretleri, köylere okul yapımı emirleri, aşılamadan yeni ekim alanları bulmaya kadar tarımla bizzat ilgilenmeler, yol ve köprü inşaatları, büyük bir dert olarak görünen genel asayiş takibi… Bunlara, Yusuf Ziya Bey’in Giresun Valisi ile yaptığı söyleşide rastlıyoruz.
Ve kendi payıma ben de şimdiki çok kıymetli valimizle gazetemiz adına söyleşmek istediğimi anlıyorum. (Örneğin; o zamanlar İçişleri Bakanlığı’nda bir valinin başarı ölçütünün yol yapımı olduğunu anlıyoruz, bugün nedir ölçüt diye sorarak başlardım… Örneğin; yüzyıl önce çoğu işler sade vatandaşların bedensel, varlıklı insanların parasal desteğiyle yapılabilmiş. Bugün bunlar olabilir mi, olmaz derseniz kabahat kimdedir, ne dersiniz diye bitirirdim)
***
Zeynep kardeşim, kitabı duru Türkçe’ye dönüştürmeden, Osmanlıca aslıyla yayımlamış. Normalde çok akıcı olduğu belli metinleri sözlük yardımıyla güçlükle okuyabildim. Ve… Ne mutlu ki iliklerime değin duyumsadım, bu topraklar Türkçe’nindir… Yunus Emre’ler, Karacaoğlan’lar, Aşık Veysel’ler o ağdalı ucube lisana tenezzül dahi etmemiştir.
Türk halkının dili Türkçe’dir, sonsuza dek!
***
Açık konuşayım, sayfaları çevirdikçe şaşırmamak, “pes yahu” dememek elimde değildi. Bakın, 1925’in sorunlarıyla 2025’inkiler nasıl da benzeşiyor?
Fındık aynı “dert”!!! Yazarımız öğütlüyo; fındığı bekletin, hemen tüccara vermeyin. (Bunu da ben diyeyim mi; o tarihte Fiskobirlik henüz yok, büyük önder “fındık başta olmak üzere birlikler kurulmalıdır” sözünü etmemiş daha. Şimdi Fiskobirlik var da nooluyo? Cumhuriyet’i kuranların kemiklerini sızlatmak dışında ne işe yarıyo)
Piyasadan para çekilmiş. Alışveriş durmuş. Yıl 1925. Ne kadar tanıdık di mi?
Tüm bahçelere kelebek dadanmış. Anlaşılan, kahverengi kokarcalar henüz doğup, vatanımıza salınmamış.
Mahkemeler yine yetersiz, dosyalar birikmiş…
En büyük adli sorun, kadın ve izdivaç davaları. Erkekler o zaman da kaba ve caniymiş!!
***
Biraz, zamanın Giresun’undan ipuçları vereyim mi?
Kapukahve ve Çınarlar’da masaları sokaklara taşan gazinolar var… Personeli kadınlar… Ne zaman yoktu ki, Giresunspor kongresi var… Umumhane var yahu… (Kimine göre ahlaksızlıktır, kimine göre çağdaş kent kimliği, kimi içinse fuhşun denetim altına alımı, ben yorum getiremem) İzmir suikasti sonrası Ata’mız için galeyana gelip ilk mitingi yapan Giresun ahalisi var… Tuğla ve kiremit fabrikaları var… (Bugün neyin fabrikası var kardeşim???) Ata’ya bağlılık var… Türklükle gurur duymak var… (Bugün, utanmasalar, suç diyecekler)
Tüm bunları Yusuf Ziya yazmış, Zeynep aktarmış. Parantezleri ben kondurdum.
***
Tıpkı bizim İzler Dergimizin yüzyıl önceki yayın politikası gibi, Hakikat Gazetesi de yerellikten çok uzakta.
İran Şahı Rıza Pehlevi’den söz edilmiş…
Feministlik dense yeri, kadın haklarını destekleyen ifadeler var…
Erzurum Kongresi eleştirisi var…
Tıpkı Bab-ı Âli, kalemşörler arası atışmalar var…
Ne çok hüzünlendim, 90 çocuklu ana mektebi var…
***
Daha uzamasın, yavaştan bitireyim.
Çok düşündüm günler boyu. Yol yapımına, o yollardan otomobil geçmesine çok önem verilmiş? Neden? Keşke deniz yolları ve tren ön planda olsaydı.
Çok sevindim günler boyu. Giysi devrimi baştacı edilmiş. Yusuf Ziya Şişman’a kulak verin; “Türk kadını başı açık gezmekle insaniyetinden de İslamiyetinden de birşey kayıp etmemiştir. Çarşaf ve peçe kadın iffetine iftiradır”.
***
Şişman soyadı önemli bir sülaleye aittir, kıymetli büyüğümüz Yusuf Ziya Şişman’a yüce yaradandan rahmet diliyorum.
Canım kardeşim Zeynep Tütüncü’yü bu muhteşem çalışması için can-ı gönülden kutluyorum.