“BİLMİŞ” DEĞİL “BİLGE”YDİ – Adem Koçal

Yıllar önce ilk defa evimdeki kütüphanede tanıştım kendisiyle. Elimde tuttuğum, 1999’da ilk baskısı yapılan, yayımlandıktan yıllar sonra dahi etkisini sürdüren bir kitaptı; Savaşçı. (…) Doğan Hocamız okurlarını kararsızlığa, tembelliğe, mutsuzluğa yer olmayan bir dünyaya davet ediyordu. Değişime açık olan, kendini geliştirmeye çabalayan gençliğe ışık ve umut olmak için uğraşan bir bilgenin yazdıklarıydı okuduklarım… İlk tanışıklığımızın üzerinden yıllar geçti. Kitaplara olan ilgim beni tarihe, tarihe olan ilgim ise yayıncılık camiasına yönlendirdi. (…)

2018 yılında Yenal Bilgici’yle sohbetimiz sırasında ortaya çıkan bir proje, 2019 yılının en çok okunan kitaplarından biri oldu. Okurların İlber Hoca’dan beklentisi -doğal olarak- genelde tarih üzerine yazmasıydı ancak biz onunla bambaşka bir alanda nehir söyleşi yapmak istiyorduk. Hoca kitaplarında tarih anlatıyor ama okurları her konuda önerilerine kulak veriyor, söylediklerini dikkate alıyor. (…) Hayalimiz kısa sürede gerçek oldu ve 2019’un en çok okunan kitaplarından birini hayata geçirmiş olduk; Bir Ömür Nasıl Yaşanır.

Bu kitaptan sonra, seriyi başka kimlerle devam ettirebiliriz düşüncesi hep aklımızın bir köşesindeydi. Konuyu yayın kurulunda ne zaman ele alsak, listenin ilk sırasında her zaman Doğan Hoca’nın adı yer alıyordu. Sanırım en az iki üç ay boyunca nasıl konuşacağımızı, projemizi nasıl anlatacağımızı, önemi üzerinde nasıl duracağımızı düşündük. Görüşmemizin sonunda alacağımız bir “Hayır” ya da “Çok teşekkürler, bu ara yoğunum” cevabı tüm hayallerimizi suya düşürebilirdi. (…)

Sıcak bir yaz akşamıydı, günlerden 19 Haziran’dı. Arabayla Haliç Kıyısı’nda, İstanbul trafiğinde ilerlerken bütün cesaretimi toplayarak Doğan Hoca’mızı aradım. Sesi neşeli ve canlı geliyordu. Kısa sürede kendimi tanıtmalı ve projeyi anlatmalıydım çünkü o esnada başka işlerle meşgul ve kafası dağınık olabilirdi yahut kalabalık bir ortamda bulunuyor olabilirdi. Ancak Doğan Hoca’nın tavrı çok farklıydı ve bana daha konuşmamızın başlarında ilk dersini vermişti; KARŞINDAKİ KİŞİYİ DİNLEMEK.

Çıktığı ilk yılda 600 bin okura ulaşan Var Mısın? kitabının hikayesi 19 Haziran 2019’da işte böyle bir telefon görüşmesiyle başladı. Eğer o gün Doğan Hoca “dinlemeseydi” yahut proje “görüşmeye değer” demeseydi bugün belki de binlerce insanın hayatına dokunan, önemli kararlar almasını sağlayan, hatta okur yorumlarından anladığımız kadarıyla pek çok kişinin hayatını değiştiren söz konusu bu kitap ortaya çıkmayacaktı.

Doğan Hocamızla pandeminin ilk zamanlarının belirsizliği ve onun sağlık problemleri arasında bir buçuk yıl süren yoğun bir kitaba hazırlık dönemi yaşadık. Bu süreçte bambaşka bir değerin daha vücut bulmuş halini gördük onda: SÖZÜNDE DURMAK. Doğan Hoca, 2019 yılında 81 yaşındaydı. Bugün yaşı 50’yi geçenin, “Emeklilik yaklaştı” dediği bir ülkede 81 yaşında dahi arı gibi çalışan, verdiği sözü her daim tutan, programını günü gününe takip eden, yayıncılık hayatında ender karşılaştığımız bir üstattı o…

Kitap henüz proje aşamasındayken yayınevinde bir toplantı yapma kararı aldık. Yayınevi Gümüşsuyu’nda, çıkmaz sokaklarla dolu eski bir Osmanlı mahallesindeydi o zaman… Saat ikide buluşmak üzere kararlaştırdık. Doğan Hoca ikiyi birkaç dakika geçe yayınevinin merdivenlerinde gözüktü. Yürümeyi çok seven hocamız, internetteki bir haritayla yayınevini bulmaya çalışmış, kimi yerde dar, kimi yerde çıkmaz olan Gümüşsuyu sokaklarında yönünü şaşırmıştı. Ne bir şikayeti, ne de bir kızgınlığı vardı. Az evvel güneşin altında o dört-beş kilometrelik yolu sanki kendisi yürümemiş gibi, her zamanki sevecen tavrıyla, çıkaracağımız kitabın heyecanına kendini kaptırmıştı. Üçüncü dersimizi de böylece almıştık: SORUMLULUK VE İŞBİRLİĞİ.

Günler ve aylar çabuk geçiyordu. Kitapla ilgili röportajları Levent’e taşınan yayınevimizdeki kütüphanede yapmaya karar verdik. (…) Röportaja başlamadan önce halimizi hatırımızı, çocukları sordu; her yüzeysel sohbette olan sorular gibi algılayıp bilindik cevaplar verdik. O ise daha derindekini önemsiyordu. Çocuklarımızın, aile üyelerimizin isimlerini sordu; bununla da yetinmedi, “Durun ben eşlerinize kitaplarımdan imzalayayım” dedi. “Can”a verdiği kıymet alenen ortadaydı. Samimiyetten uzak, söyleye söyleye içini boşalttığımız ve toplumsal bir nezaket kuralıymışçasına kullanıp uyguladığımız pek çok ayrıntı, aslında Doğan Hoca için çok önemliydi. (…) İşte yeni bir şey daha öğretmişti: CANDAN SEVGİ.

Doğan Hoca bu ülkenin en tanınır, en okunur, en tesirli yazarlarından biriydi. Bulunduğu konum hasebiyle karşılaması zor talepleri, yüksek kriterleri, şişkin bir egosu olabilirdi. Ancak O, kitaplarında ne yazdıysa, insanlara ne öğütlediyse onu yaşayanlardandı. Sadece anlatanlardan değil uygulayanlardandı. Bilmişlerden değil bilgelerdendi. (…) O, sadece belli bir kesimin değil, herkesin hocasıydı.

Bu yazıyı kaleme alırken Kronik Kitap’taki arkadaşların duygu ve düşüncelerini yansıtmaya çalıştım. Hocamızla “Var Mısın?” kitabı üzerine çalışırken, hem yeni kitapları hem de daha önce yayımlanan eserlerinin yeni baskıları üzerine konuşur, plan yapar, nasıl yaparız da binlerce yeni okura ulaşabilirizin yollarını arardık. Bu ülkenin çocukları için, gençleri için, anne babaları için gerçekten dertlenen bir yazarla kısa bir süre de olsa çalışabilmek, onu tanıyabilmek galiba meslek hayatımızın bize sunduğu en büyük şanstı.

Kronik Kitap ailesi olarak hocamıza her zaman verdiğimiz bir söz vardı; elimizden gelenin en iyisini yapmak ve eserlerini olabildiğince insana ulaştırmak.

İçiniz rahat olsun hocam; bıraktığınız mirasa sahip çıkacak, bu ülkeye gelişim odaklı değerler kültürünü yayacağız…

“İYİ Kİ” Kitabından – Adem Koçal