BAŞKA Bİ İSMET PAŞA

2 yıl İskenderun’da,
1 yıl İstanbul’da,
Paşa şoförlüğü yapmış amca’mız.
36 ayı aşan askerliği bitince, 12 yıl kadar da İstanbul’da taksicilikten ekmek yemiş.
Dedi ki;
-”Hukuk fakültesini bitirenleri boşuna avukatlık stajıyla uğraştırmasınlar, İstanbul’da taksicilik yapandan ağır ceza reisi bile olur”!
Güldüm valla. İyi espriydi.
***
Arkadaşımın dükkanında otururken tanıştık. 88 yaşındayım dedi. Organik bulgur almaya gelmişti. Selamün aleyküm faslından sonra ilk iş önümdeki Sözcü ve Cumhuriyet gazetelerini okudu. Çay ikram ettim mecbur, içtik karşılıklı.
Allah nazarlardan esirgesin pekbi dinç idi yaşına göre amca. Valla en azından benden dinçti!
Babası, Topal Osman Ağa’nın yakınında yer alan 10 kişiden biriymiş. Gerçi ben, şu yaşıma değin bu anlamda bi iddiası olan en az 20 kişiyle falan tanışmışımdır, bi başka deyişle Osman Ağa’mız yanında her an yüzlerce kişilik bi ekiple gezen biri olsa gerektir. Olur mu öyle şey?
Ama bu amca gerçekten görmüş-geçirmiş bi aileye ait birine benziyordu.
Soyadını sorup öğrendiğimde ”ben şahsen ikna oldum” zaten.
****
Aşağıdaki sohbette bazı önemli iddialar okuyacaksınız. Bu sözlere yer vermem, amca’mızla aynı görüşte olduğumuz anlamına gelmez.
-”Sadece isimler değişiyu Gürsel Bey evladım, hemen hemen bütün hükümetleri yaşadım, hilafetçilerle cumhuriyetçiler savaşından başka bişey olduğu yok, şimdi de aynen devam ediyu”.
Doğru / yanlış bişey demeden, derhal amca’ya bıraktım gonuşmayı..
İlginç geldi her sözü.
****
-”İsmet Paşa denize çivileme dalar, bende bu gençlik varken en az 300 yıl yaşarım dermiş. Demokrat Partililer de şakasını yapardı hemen; ‘öte taraftakiler korkar, aman 300 yıl buralara gelmesin, ölüp buraları da karıştırmasın der’ imiş”!
-”İnönü, dikta yaptı Ata’dan sonra. Zaten u yüzden gaybetti. Geziye çıkarken trene beyaz vagon ilave ettirdi, rıhtımda bekleyen Savarona’yı bitek gendi gullanıp israf yaptı”!
-”Bakanlar Gurulu p.tesi ve çarşamba toplanırmış, babam öyle anlattıydı. Başbakan İsmet Paşa bi sefer 15 dakka gadar geç kalmış toplantıya. Atatürk; ‘Beyler ayağa kalkın, kutlayın, yeni Başbakanınız Celal Bayar bayar’ demiş. İnönü put gibi galmış öylece”!
-”Atatürk ölünce Bayar’ın elenip İnönü’nün c. başkanı olması da tehditnen olmuş. Fevzi Paşa herkesi ‘bu binada hepbir havaya uçarız’ diye gorkutup İsmet Paşa’yı seçdürtmüş”!!!
****
Nasıl beceriyorsak, Türk insanı olarak bunlar hem çok iyi bildiğimiz, hem az buçuk bildiğimiz, hem de hiç bilmediğimiz konulardır, malumunuz. İlk defa ”birinci ağza yakın bi ağızdan” o günleri duymanın hazzını yaşamaya çabaladım salt. Dediklerinin doğruluğunu sorgulamadım bile beynimde.
-”Amcacım, soyadınızdan da anladım, siz Demokrat Partilisiniz di mi”?
-”Evet evladım, Atatürk’ten sonra Menderes gibisi gelmedi”.
-”Eh o zaman dedemi tanırsınız, Fahri Ekmekçi, DP’li belediye başkanıydı şehrimizin”?
-”Ula sen Gaya Bey’in mi oğlusun, Cengiz’in mi”?
-”Kaya’nın”.
-”Tanımaz mıyım Fahri Bey’i, çok uğraştılar adamcaazla, zaten bi mitingde nutuk atarken kürsüde öldüydü”.
-”Öyleymiş amcacım, ben görmedim o’nu hiç”.
****
(Amcamız bi müddet Atatürk’ün emsalsizliğini, büyüklüğünü anlatırken, bense annemin Fahri dedemle ilgili soruma yanıtını anımsadım;
-”Anne nasıl olmuş da bizden sağ partili biri çıkmış”?
-”Oolum, memlekette öyle bi baskı havası oluştu ki, Demokrat Partili olmak ilericilik-özgürlükçülük anlamına geldi artık. Deden ilerici ve modern bi adamdı)
(Sonra 4 tane halamın, İstanbul’larda lise okuduğunu anımsadım. Mini etekli falan çağdaş fotolarını. Asalet akan yüzlerini. Dedem elbette ilericiydi. Ne sağı yahu)
(Ve sonra… Ve sonra… Ve sonra… Ah CHP ahhhh dedim. Demek Ata’mızdan sonra… Demek hep hata… Öyle çok ki… En son şu açılım saçılım sürecinde alet olunan, hatta bizlere dayatılan y- CHP de bu türden bi hata diğil miydi sanki? Ah CHP ah…)
****
Çaylarımızı bitirdik. Amca’mızın poşetini eline tutuşturduk. Vedalaşırken ayağa kalkıp ellerini öptüm en son.
-”Sana sonbi şey anlatacam. Ama sakın kimseye söz etmeyeceksin”.
-”Tamam amcacım, söz”.
-”Babamdan duydumdu. Meclis’te Atatürk, Ali Şükrü’ye garşı seçim gaybetmiş. Yani hilafet gazanıp, Cumhuriyet gaybetmiş. Atatürk çok hiddetlenmiş. Sonra olanları biliyun”!
****
Söz verdiğim üzre kimseye anlatmadım. Uzun yıllar bekleyip, sadece yazıya döktüm işte!
Gerçektir, palavradır bilemem, ama haber değeri vardır bu sözlerin. Nasıl taşımayayım köşeme? Gazeteciyim sonuçta.
Amca’mızın laf arasında kullandığı ”altından tasın olsa ne yazar, tükürdüğün kan olduktan sonra” atasözünü de unutmadan yazayım.
Taksicilik yıllarında bi kadın müşteriden duymuş’muş! Üzüldüm. Mustafa Kemal ne yapsa da yaranamamış bazılarına bu memlekette. Anladığım yalın gerçek budur.
****
Durun kişisel bi yorum katayım ve bitireyim;
1) Devrim koşullarıdır. Osman Ağa’nın da Ali Şükrü’nün de vefatı Ata’mızı diktatör yapmaz, değerini düşürmez. Yaptığı devrimin büyüklüğüne bakarsanız, çevresindeki en önemli isimler bile yalnızca teferruattır.
2) Osman Ağa’mıza bi jest yapıldığını söyler bazı tarihsel komplo teorisi meraklıları. Örneğin öldürülmeyip, yurt dışına kaçırıldığı gibi. Kim ne diyebilir, kim neyi kanıtlayabilir ki?
Herbiri canım ciğerim olan (kimisi teyzemdir, kimi amcam, kimisi ablamdır, kimi abim, kimisi de can arkadaşlarımdır) bugün yaşayan torunlarındaki inanılmaz sessizliği buna yoran insanlar tanıyorum. Söylemezsem eksik olur.
3) Kim ne derse desin. Cumhuriyetimizin kurucularından İsmet Paşa’mızı, Ata’mızın deyişiyle Cumhuriyetin banisi Osman Ağa’mızı minnetle anıyorum. Yukarıdaki hiçbi incitici sözcük bana ait diğildir. Yalnızca aktardım.
4) Dört yokmuş ula!
Yazı bitti.