1
Bodrum’un simgesi Bodrum Kalesi’ne karşıdan baktığınızda bile etkilenmemek elde değil. Ülkemizin liman kenti Bodrum’da 1402 yılında St. Jean Şövalyeleri tarafından Aziz Peter Kalesi adıyla inşa edilen kale, 1960 yılından beri “Sualtı Arkeoloji Müzesi” olarak kullanılıyor. Geçmişte kaleye gidenler bilir tavus kuşları, bin bir çeşit bitkileri, binlerce yıllık ağaçları ve içinde bulunan Sualtı Arkeoloji Müzesi’yle tarihin sayfalarında ve fotoğraflarda yerini aldı kale. Çünkü bu saydıklarımın yerinde yeller esiyor.
Bugün bizleri “Modern Müze” adı altında karşılayan kale, sabah erken saatte açılıyor. Bakanlığın sitesinden baktığınızda gece 22.00’ye kadar gezebiliyorsunuz. Ancak kaleye gittiğinizde 21.20’den sonra bilet kesilmiyor. Kapanış ise müze çalışanları tarafından saat 21.30 diye tanımlanıyor.
Restorasyondan önce defalarca gezdiğim kaleye girdiğimde Sualtı Arkeoloji Müzesi’ni aradım yok, şövalyelerin yuvarlak masası yok, toplu mezar yeri yok, Roma gemisi replikası yok, İngiliz Kulesi’ndeki Ortaçağ Şölen Salonu yok… Sualtı Arkeoloji Müzesi’nde yer alan buluntular ayrı ayrı kalelerin içinde sergileniyor. Batığın ve anforaların olduğu kısım için ise ayrıca 100 TL ödeme yapmanız gerekiyor. Hatırlayalım; Bodrum Kalesi üç yıllık restorasyon çalışmalarının ardından 2020’nin haziran ayında ziyarete açılmıştı. Öncesinde “Muğla, Bodrum Kalesi Rölöve, Restitüsyon, Restorasyon, Teşhir-Tanzim ve Mühendislik Projeleri Yapımı” başlıklı proje, İzmir Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından ihale edilmiş, Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından da onaylanmıştı.
1995 yılında Avrupa’da ‘Yılın Müzesi’ özel ödülünü alan kaledeki yenileme çalışmaları halkın ve sivil toplum kuruluşlarının tepkilerine neden olmuştu. En büyük tepkiyi veren ise Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nin emekli müdürü Oğuz Alpözen olmuştu.
Telefon ile ulaştığımız Alpözen, Bodrum Kalesi üzerine üç kitap yazdım diyor ve ekliyor; “Kalede ne ağaç, ne havuz, ne de yaşayan müze kaldı. Tek bir çiçek bırakmadılar. Dünyanın en büyük amfora sergilemesinin yerinde yeller esiyor. Şapelin içindeki Süleyman Demirel’in çivisini çaktığı Roma gemisi replikasını söküp attılar. Dünyada ilk defa alttan ışıklandırılan Cam Sergisi’ni yok ettiler. Üç yılda yaptığımız su altı kazısını gösteren akvaryumu söküp attılar. Karyalı Prenses’in binasını kökten yıkıp yerine ucube bir sergi yaptılar. Serçe Limanı Batığı’nın akibeti meçhul. En gözde yerlerden biri olan İngiliz Kulesi, Ortaçağ Şölen Salonu’nu yok ettiler. Alman Kulesi’nin orijinal sıvasını söküp attılar. Batı Hendeği’ndeki 500 yıllık Osmanlı duvarını yıktılar. Kulelerin özgün sıvalarını ve derzlerini hilti ile söküp akemiyle doldurdular. Hiçbir şey bırakmadılar. Oysa burada yapılan her şey bilimsel, kurul kararına dayanılarak yapılmıştı. Hiçbir şey Oğuz Alpözen’in hayalperestliğinin ürünleri değildi.” diyor ve ekliyor; “Uluburun batığı, Karyalı Prenses Salonu, Serçe Limanı Batığı, İngiliz Kulesi, Komutan Odası, Yılanlı Kule, Sikke Salonu, Anfora Sergilemesi, Doğu Roma Batığı artık hiç biri hiçbiri yok. 4 bin yıllık tarihin olduğu dokuyu, binlerce yıllık eserleri iki yılda yok ettiler”.
Kalenin Restorasyonunda Görev Yapan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı V. Bülent Gönültaş’a sorduk.
Bodrum Kalesi’nde yüzyıllardır orada olan ağaçlar, çiçekler, toplu mezar ve Sualtı Arkeoloji Müzesi bugün neden yok?
Bodrum Kalesi’ne ilerleyen zaman içinde yani sonraki dönemlerde orijinal yapısıyla buluşmayan beton yapılar inşa edilmişti. Etrafı ağaçlandırılmıştı ama zaman içinde o ağaçlar hem surlara zarar vermiş hem de orijinal görüntünün dışına çıkmıştı.
Bizler restorasyon için oraya girdiğimizde sonradan eklenti halinde yapılan yapılar ortadan kaldırıldı, kale orijinal haline döndü. Buluntuların yani eserlerin sergilendiği teşhir alanları ise hem kalenin hem de müzenin orijinal yapısına uygun yapıldı. Yıllar içinde konulmuş yapılar, ilgisi olmayan eklentiler eşyalar ve ağaçlar da kaldırıldı kale artık orijinal yapısına döndürüldü.
Gördüğüm kadarıyla eskiden Sualtı Arkeoloji Müzesi’nin içinde yer alan buluntular kalelerin içinde sergileniyor ve yapılan Su Altı Müzesi’ne girmek için ise ayrıca ücret ödemek gerekiyor neden?
Ayrı bir alan olan ve ekstra ücret ödenen Su Altı Müzesi için aslında biz tedbir aldık. Çok önemli sualtı buluntularımaz var. Bu bölümde, kazıdan çıkarılan buluntular işlemden geçirildikten sonra orijinal amfoların sergilendiği yer. Orada ziyaretçi yoğunluğu ısı ve nem dengesi adına yoğunluğu azaltmak için ücretli yaptık. Çünkü daha çok kişinin gelmesi demek nem oranının artması demek. Eserin kondisyonunu korumak adına ücretlendirildi. Benzerini Efes Antik Kenti’nde ve Kapadokya’da da yapıyoruz. Kesinlikle bir ek gelir mantığıyla yapılmadı. Bunun dünyada benzer örnekleri de var. Özel eserler için ziyaretçi kısıtlaması yapılır.
Kalenin içinde gezerken orijinal taşların üstüne ahşap yürüme yolları ve merdivenler yaptığınızı gördük. Bu yapılanlar orijinal taşlara zarar vermiyor mu?
Yerlere yapılan tahta döşemeler doğal yer döşemelerine doğal yapıya kesinlikle zarar vermiyor. Zaten kurul kararları doğrultusunda yapılıyor. Bunlar portatiftir. Zemine yapı blokuna zarar vermeyen bir uygulama. Aynı zamanda da ziyaretçilerin sağlık açısından ihtiyaçlarını da karşılamak zorundayız.
Bugün enerjin dolup taşacak! Yüksek motivasyonun sayesinde, hedeflerine ulaşmak için kendini hazır hissedeceksin. Yeni projelere atılma isteğin artarken, çevrendeki insanları da bu enerjiyle etkileme şansına sahip olacaksın. Diğerleriyle olan etkileşimlerin dinamik ve canlı geçecek, fikir alışverişlerinde cesurca düşüncelerini paylaşabilirsin. Ancak dikkatli ol; sık sık ani tepkiler verme eğiliminde olabilirsin. Duygusal tepkilerini kontrol etmek, ilişkilerini korumak adına önemli olacak. Ayrıca, kişisel alanına biraz zaman ayırmayı unutma. Hızlı hareket etme isteğinle birlikte, içsel huzurunu sağlayacak faaliyetlere yönelmek faydalı olacaktır. Sağlığınla ilgili konulara özen göstermeli ve düzenli bir yaşam tarzını sürdürmeye çalışmalısın. Yeni deneyimlere açık tutacağın bakış açın, keşif dolu bir gün geçirmeni sağlayacak!
Bugün, içsel huzur arayışında yoğun bir dönemdesin. Sakinliğin, çevrendeki karmaşayı dindirmek için bir sığınak gibi. Para ve değer kavramları üzerine düşüncelerini derinleştirirken, doğru yatırımlar yapma isteğin artabilir. Ancak acele kararlar vermekten kaçınmalısın. İlişkilerde güven arayışı ve bağ kurma isteği, seni duygusal bir derinliğe taşıyabilir. Ailevi konularda tartışmalar gündeme gelebilir; sabırlı olmak ve empati kurmak her zamankinden daha önemli. Kendi sınırlarını belirlemek, dışa dönük bir şekilde ifade etmek ise keyfine keyif katacak. Günün sonunda, kendine ayıracağın zamanla zihin ve ruh bütünlüğünü yeniden sağlayabilirsin.
Bugün zihin açıcı fikirler ve ilham verici sohbetler ön planda olacak. Sosyal ilişkilerde artan enerji, yeni bağlantılar kurmanı ya da mevcut ilişkilerini derinleştirmeni sağlayabilir. Merakın, seni yeni bilgilere ve deneyimlere yönlendirecek. Ancak, dikkatini dağıtan unsurlar olabilir; bu yüzden odaklanmaya gayret et. İçsel olarak bazı belirsizliklerle yüzleşmen gerekebilir. Kendini ifade etme konusunda yaratıcı yollar arayışında ol. Arkadaş çevrende birini şaşırtacak bir bilgi paylaşımı, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Eğlence ve sosyal etkinlikler, ruh halini canlandıracak fırsatlar sunabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; kişisel gelişim için ideal anlar seni bekliyor.
Duygusal derinlikler ve hassasiyet, bugün hayatının merkezinde yer alacak. Kendini daha önce hiç yaşamadığın bir içsel yolculuğun içinde bulabilirsin. Aile ve yakın ilişkilerinde samimiyet ve güven arayışın artacak. İçsel huzurunu bulmak için sevdiklerinle daha fazla zaman geçirebilir, geçmiş anıların üzerine düşünme ihtiyacı hissedebilirsin.İletişim becerilerin ile bu dönemde çevrendeki insanlara etkili bir şekilde ulaşabilirsin. Ancak kendini ifade ederken cömert olman, başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmanı gerektirecek. Aşkta, derin bağlantılar ve duygusal paylaşımlar ön planda olacak. Sevgiliyle de geçmişte yaşananların üstüne gidip daha sağlam bir temel oluşturma fırsatı doğabilir.Kariyer alanında ise, bazı belirsizliklerle karşılaşabilirsin. Sabırlı olmalı ve anın tadını çıkararak, düşüncelerini netleştirmen için kendine zaman tanımalısın. Gün içerisinde aldığın kararlar, geleceğini şekillendirme potansiyeline sahip. Sonuç olarak, içgüdülerine güvenmek ve duygusal dengeni korumak, günün başarı anahtarı olacak.
Bugün, yaratıcılığının ve içsel gücünün ön plana çıkacağı bir gün. Cesur adımlar atmaya ve kendini ifade etmeye fazlasıyla hazır hissedeceksin. Kendine güvenin yüksek, bu da başkalarını etkileme kabiliyetini artıracak. Sosyal çevrende öne çıkacak, dikkatleri üzerine çekeceksin. Sanatsal bir yönün varsa, bu yeteneklerini sergilemek için mükemmel bir fırsat. Ancak, aşırı gururlu olma eğiliminden uzak durmakta fayda var; başkalarına karşı empati göstermeni kolaylaştıracak bir içsel denge bulmalısın.Aşk hayatında, tutku ve romantizm öne çıkacak. Partnerinle olan bağlantını derinleştirmek adına güzel sürprizler planlayabilirsin. Bekar isen, karşına çıkan yeni birinin seni etkilemesi mümkün; kalbini açtıkça yeni olanaklar belirecek. Finansal konularda dikkatli olmanda fayda var. Anlık heyecanlarla harcama yapma isteği uyansa da, uzun vadeli hedeflerini unutmamalısın. Akıllıca seçimler yaparak, maddi güvenliğini korumak adına adımlar atmalısın. Günün sonunda, kendine küçük bir ödül verme isteği doğabilir; kendini şımartmak için harika bir zaman. Duygusal ve fiziksel olarak dengede kalmayı ön planda tutarak, bu enerjik günün tadını çıkarabilirsin.
Gün, ayrıntılara odaklanabileceğin bir enerjiyi beraberinde getiriyor. Yaratıcılığını ifade etmek ve projelerini düzenlemek için uygun bir zemin bulabilirsin. İşle ilgili konuların öne çıkması muhtemel; bu nedenle planlarını gözden geçirmekte fayda var. İkili ilişkilerde iletişimin önemini vurgulamakta fayda var, saygı ve empatiyle yaklaşmak, kalpleri birleştirebilir. Kendinle ilgili bazı içsel sorgulamalar yapabilirsin, bu geçiş sürecinden fayda çıkararak daha güçlü bir bağ kurabilirsin. Unutma, mükemmeliyet arayışın seni yavaşlatmasın; zaman zaman ilerlemenin tadını çıkar, her adımın bir değer taşıdığını hatırla. Sağlık konularına özel dikkat göstermeyi gerektirecek işaretler var; dengeli bir yaşam tarzı benimsemek iyi gelecek. Bugün, değişim rüzgarlarını hissetmek ve yenilenme fırsatı sunmak için oldukça elverişli.
Bugün, ilişkilerde denge arayışın ön plana çıkacak. Karşılıklı anlayış ve uyum sağlama isteğin, etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirebilir. Sosyal ortamlarında yer almak, sana ilham vererek yaratıcılığını artırabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine çok fazla değer verirken kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemeye dikkat etmelisin. Duygusal derinlikler, sabrını sınayabilir; ama bu, sana kendini daha iyi tanıma fırsatı sunacak. Karar alırken daha fazla sezgi ve içsel sesine kulak vermek, doğru yönü bulmanda faydalı olabilir. Aynı zamanda, estetikle ilgili projelere yönelmek, içsel huzurunu artırırken zihinsel olarak sana da ferahlama sağlayabilir. Unutma, dengeyi sağlamak senin elinde!
Duygusal derinliklerin ve sezgisel yeteneklerinin ön planda olacağı bir gün geçiriyorsun. İçsel dünyanda bazı varoluşsal sorgulamalara odaklanabilirsin. Geçmişte yaşadıklarını incelemek, kendinle yüzleşmek ve hayatındaki dönüşümlerin farkına varmak için elverişli bir zaman. İlişkilerde samimiyet arayışı, karanlıkları aydınlatma isteği içindesin. İletişimde daha şeffaf olmak, duygularını paylaşmak anlamında cesur adımlar atabilirsin. Yenilikçi ve yaratıcı fikirler zihninde beliriverirken, aynı zamanda kişisel sınırlarını da koruma ihtiyacı hissedeceksin. Biz bunları aşmak için içsel dönüşüm ve cesaretle ilerlemelisin. Anlık davranışların sonuçlarını düşünmek, duygusal derinliğinin yanında mantığını da kullanarak daha sağlıklı kararlar almanı sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarına öncelik ver, içsel sesini dinle ve kendin ol.
Büyük bir macera ruhuyla dolusunuz! Keşfetme isteğiniz ve özgürlük arayışınız bugün daha da belirgin hale gelecek. Yeni fırsatlar kapınızı çalabilir, farklı bakış açıları sizin için ilham verici olacak. Arkadaşlarınızla olan etkileşimlerinizde samimiyet ön planda, dostluk bağlarınızı güçlendirecek anlar yaşanabilir. Öğrenmeye açık olmanız, yeteneklerinizi geliştirmek için mükemmel bir zemin oluşturacak. Bunun yanı sıra, içsel huzurunuza yönelik bazı yollar arayabilir, meditasyon veya doğada vakit geçirme fırsatlarını değerlendirebilirsiniz. Günün sonunda, ruhsal olarak yenilenmiş hissedeceksiniz. Sizi çevreleyen insanlar üzerindeki etkinizin farkına varmalısınız; ilham verici bir liderlik sergileyebilirsiniz.
Bugün, sorumluluk ve disiplin konularında kendini güçlü hissedeceksin. İş hayatında, uzun vadeli hedeflerine odaklanmak, seni beklenmedik fırsatlarla karşılaştırabilir. Hırslı yaklaşımın sayesinde, ekibinle olan iletişimini artırabilir ve kolektif çabaların sonucunda güzel başarılar elde edebilirsin. Özel hayatında ise, yakınlarınla daha derin bağlar kurmak isteyebilirsin. Onlara zaman ayırmak, duygusal olarak zenginleşmene yardımcı olacak. Karşılaştığın zorluklar, kişisel gelişiminde önemli birer basamak olabilir. İçsel motivasyonunu artıran küçük gelişmelere dikkat etmen, doğru yolda ilerlediğini hissettirecek. Unutma, sabır ve kararlılık her zaman karşılığını bulur.
Bugün yenilikçi düşünme yeteneğin öne çıkıyor. Farklı bakış açıları geliştirmek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde zenginleştirici bir deneyim sunabilir. Sosyal çevrendeki bir grup projesi seni cezbetse de, bireysel özgürlüğünü koruma arzusunu da göz ardı etmemelisin. İnsanlarla fikir alışverişinde bulunmak, seni daha da ileriye götürürken, içsel motivasyonunu da besleyecek. Aşk hayatında, özgürlük arayışın partnerinle olan iletişimini güçlendirebilir; açık ve dürüst konuşmalar yapmaktan çekinme. Sağlık konularında ise, zihinsel dinlenmenin vücuduna olumlu yansıyacağını unutma. Bugün, geleceğe yönelik cesur adımlar atabilmen için kendine güvenmen gereken bir gün.
Bugün duygusal derinliklerinize inme arzusu içindesiniz. İçsel dünyanızda yaşanan dönüşümler, sanatsal ifade yeteneğinizi artırabilir. İnce hislerinizle çevrenizdekileri anlayabilme kapasiteniz yüksek. Etrafınızdaki insanlara yardım etme isteğiniz ön planda, fakat dikkat edin; kendinizi fazla yıpratmamaya özen gösterin. Sezgileriniz sizi doğru yöne yönlendirebilir, bu yüzden içgüdülerinize güvenin. Romantik ilişkilerde, paylaşım ve anlayış ön planda olacak; bu süreçte empati kurmak, kırılmaları en aza indirecektir. Tasarım veya yaratıcılıkla ilgili projelere adım atabilirsiniz; bu süreçte aklınızdaki fikirleri hayata geçirmek için uygun bir dönemdesiniz. Ancak acele etmemek ve sabırlı kalmak, sizin için daha faydalı olabilir. Kendi sağlığınıza dikkat etmeyi unutmayın; ruhsal dinginlik, beden sağlığınız için de kritik bir rol oynayacaktır.
1
2
3
4
5
6
