1
Bodrum’un simgesi Bodrum Kalesi’ne karşıdan baktığınızda bile etkilenmemek elde değil. Ülkemizin liman kenti Bodrum’da 1402 yılında St. Jean Şövalyeleri tarafından Aziz Peter Kalesi adıyla inşa edilen kale, 1960 yılından beri “Sualtı Arkeoloji Müzesi” olarak kullanılıyor. Geçmişte kaleye gidenler bilir tavus kuşları, bin bir çeşit bitkileri, binlerce yıllık ağaçları ve içinde bulunan Sualtı Arkeoloji Müzesi’yle tarihin sayfalarında ve fotoğraflarda yerini aldı kale. Çünkü bu saydıklarımın yerinde yeller esiyor.
Bugün bizleri “Modern Müze” adı altında karşılayan kale, sabah erken saatte açılıyor. Bakanlığın sitesinden baktığınızda gece 22.00’ye kadar gezebiliyorsunuz. Ancak kaleye gittiğinizde 21.20’den sonra bilet kesilmiyor. Kapanış ise müze çalışanları tarafından saat 21.30 diye tanımlanıyor.
Restorasyondan önce defalarca gezdiğim kaleye girdiğimde Sualtı Arkeoloji Müzesi’ni aradım yok, şövalyelerin yuvarlak masası yok, toplu mezar yeri yok, Roma gemisi replikası yok, İngiliz Kulesi’ndeki Ortaçağ Şölen Salonu yok… Sualtı Arkeoloji Müzesi’nde yer alan buluntular ayrı ayrı kalelerin içinde sergileniyor. Batığın ve anforaların olduğu kısım için ise ayrıca 100 TL ödeme yapmanız gerekiyor. Hatırlayalım; Bodrum Kalesi üç yıllık restorasyon çalışmalarının ardından 2020’nin haziran ayında ziyarete açılmıştı. Öncesinde “Muğla, Bodrum Kalesi Rölöve, Restitüsyon, Restorasyon, Teşhir-Tanzim ve Mühendislik Projeleri Yapımı” başlıklı proje, İzmir Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından ihale edilmiş, Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından da onaylanmıştı.
1995 yılında Avrupa’da ‘Yılın Müzesi’ özel ödülünü alan kaledeki yenileme çalışmaları halkın ve sivil toplum kuruluşlarının tepkilerine neden olmuştu. En büyük tepkiyi veren ise Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nin emekli müdürü Oğuz Alpözen olmuştu.
Telefon ile ulaştığımız Alpözen, Bodrum Kalesi üzerine üç kitap yazdım diyor ve ekliyor; “Kalede ne ağaç, ne havuz, ne de yaşayan müze kaldı. Tek bir çiçek bırakmadılar. Dünyanın en büyük amfora sergilemesinin yerinde yeller esiyor. Şapelin içindeki Süleyman Demirel’in çivisini çaktığı Roma gemisi replikasını söküp attılar. Dünyada ilk defa alttan ışıklandırılan Cam Sergisi’ni yok ettiler. Üç yılda yaptığımız su altı kazısını gösteren akvaryumu söküp attılar. Karyalı Prenses’in binasını kökten yıkıp yerine ucube bir sergi yaptılar. Serçe Limanı Batığı’nın akibeti meçhul. En gözde yerlerden biri olan İngiliz Kulesi, Ortaçağ Şölen Salonu’nu yok ettiler. Alman Kulesi’nin orijinal sıvasını söküp attılar. Batı Hendeği’ndeki 500 yıllık Osmanlı duvarını yıktılar. Kulelerin özgün sıvalarını ve derzlerini hilti ile söküp akemiyle doldurdular. Hiçbir şey bırakmadılar. Oysa burada yapılan her şey bilimsel, kurul kararına dayanılarak yapılmıştı. Hiçbir şey Oğuz Alpözen’in hayalperestliğinin ürünleri değildi.” diyor ve ekliyor; “Uluburun batığı, Karyalı Prenses Salonu, Serçe Limanı Batığı, İngiliz Kulesi, Komutan Odası, Yılanlı Kule, Sikke Salonu, Anfora Sergilemesi, Doğu Roma Batığı artık hiç biri hiçbiri yok. 4 bin yıllık tarihin olduğu dokuyu, binlerce yıllık eserleri iki yılda yok ettiler”.
Kalenin Restorasyonunda Görev Yapan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı V. Bülent Gönültaş’a sorduk.
Bodrum Kalesi’nde yüzyıllardır orada olan ağaçlar, çiçekler, toplu mezar ve Sualtı Arkeoloji Müzesi bugün neden yok?
Bodrum Kalesi’ne ilerleyen zaman içinde yani sonraki dönemlerde orijinal yapısıyla buluşmayan beton yapılar inşa edilmişti. Etrafı ağaçlandırılmıştı ama zaman içinde o ağaçlar hem surlara zarar vermiş hem de orijinal görüntünün dışına çıkmıştı.
Bizler restorasyon için oraya girdiğimizde sonradan eklenti halinde yapılan yapılar ortadan kaldırıldı, kale orijinal haline döndü. Buluntuların yani eserlerin sergilendiği teşhir alanları ise hem kalenin hem de müzenin orijinal yapısına uygun yapıldı. Yıllar içinde konulmuş yapılar, ilgisi olmayan eklentiler eşyalar ve ağaçlar da kaldırıldı kale artık orijinal yapısına döndürüldü.
Gördüğüm kadarıyla eskiden Sualtı Arkeoloji Müzesi’nin içinde yer alan buluntular kalelerin içinde sergileniyor ve yapılan Su Altı Müzesi’ne girmek için ise ayrıca ücret ödemek gerekiyor neden?
Ayrı bir alan olan ve ekstra ücret ödenen Su Altı Müzesi için aslında biz tedbir aldık. Çok önemli sualtı buluntularımaz var. Bu bölümde, kazıdan çıkarılan buluntular işlemden geçirildikten sonra orijinal amfoların sergilendiği yer. Orada ziyaretçi yoğunluğu ısı ve nem dengesi adına yoğunluğu azaltmak için ücretli yaptık. Çünkü daha çok kişinin gelmesi demek nem oranının artması demek. Eserin kondisyonunu korumak adına ücretlendirildi. Benzerini Efes Antik Kenti’nde ve Kapadokya’da da yapıyoruz. Kesinlikle bir ek gelir mantığıyla yapılmadı. Bunun dünyada benzer örnekleri de var. Özel eserler için ziyaretçi kısıtlaması yapılır.
Kalenin içinde gezerken orijinal taşların üstüne ahşap yürüme yolları ve merdivenler yaptığınızı gördük. Bu yapılanlar orijinal taşlara zarar vermiyor mu?
Yerlere yapılan tahta döşemeler doğal yer döşemelerine doğal yapıya kesinlikle zarar vermiyor. Zaten kurul kararları doğrultusunda yapılıyor. Bunlar portatiftir. Zemine yapı blokuna zarar vermeyen bir uygulama. Aynı zamanda da ziyaretçilerin sağlık açısından ihtiyaçlarını da karşılamak zorundayız.
Bugün enerjin oldukça yüksek ve dinamik bir ruh hali içindesin. İleri görüşlülüğünle yeni fırsatları keşfetmenin eşiğindesin. Cesaretin, hedeflerine ulaşmanda sana yol gösterecek. İlişkilerinde dürüst ve açık olmaktan çekinme; bu, aranızdaki bağı güçlendirebilir. Ancak, sabırsızlık ve acelecilik bazı durumları zorlaştırabilir, bu yüzden dikkatli olmanda fayda var. Yaratıcılığını kullanabileceğin projelere yönelmek, kendini ifade etmenin harika yollarından biri. Sosyal çevrende ani değişiklikler de gerçekleşebilir, bu da heyecan verici tanışmalara kapı aralayabilir. Bugün, kendine güvenerek attığın adımlar gelecekte seni daha da ileri taşıyacak.
Kararlı adımlarla ilerleyeceğin bir gün. İçsel huzurunu bulmak için doğayla bağlantı kurmak isteyebilirsin. Bugün, geçmişten gelen bazı hatıralar canlanabilir ve duygusal bir derinlik yaşayabilirsin. Sosyal ilişkilerde daha tutkulu ve samimi olma ihtiyacı hissedeceksin. Özellikle sevdiklerinle olan bağlarının güçlenmesi olumlu bir etki yaratacak. İş ortamında bir takım projeler üzerinde düşünmek için uygun bir zaman. Bu süreçte, yaratıcı fikirlerinle dikkat çekmen mümkün. Tüketim alışkanlıklarına dikkat etmelisin; gereksiz harcamaların ileride sıkıntı yaratabilir. Kendine zaman ayırmayı unutmadan, dengeli bir gün geçirmen dileğiyle.
Bugün, iletişim becerilerin zirveye çıkıyor; sıcaklık ve samimiyetle etrafındaki insanlarla bağ kurabilirsin. Sosyal çevren genişleyebilir, yeni insanlarla tanışma fırsatların artıyor. Fikirlerini paylaşma isteği duyacak, ilgi alanlarınla ilgili tartışmalara katılmak keyif verecek. Ancak, dikkat etmen gereken konu, düşüncelerini ifade ederken daha dikkatli ve özenli olmak. Günün ilerleyen saatlerinde zihnindeki karmaşaların netliğe kavuşması, içsel dinginliğini bulmana yardımcı olabilir. Kısa yolculuklar veya mini geziler, ruh halini canlandıracak ve yeni bakış açıları kazanmanı sağlayacak. Unutma, bugün küçük detaylar büyük anlamlar taşır!
Bugün duygusal dalgalanmalar içerisinde kendini bulabilirsin. Aile ve yakın çevrenle olan ilişkilerin ön planda olacak, bu yüzden iletişimde dikkatli olmanda fayda var. İçsel huzurunu sağlamak için gün içinde kendine zaman ayırmalısın; belki bir yürüyüş ya da meditasyon faydalı olabilir. Eski anılar ve hatıralar, aklında yankılanabilir. Geçmişle ilgili bazı duyguların yüzeyde kalabilir; duygularını anlamak, onları kabullenmek ve bırakmak önem taşıyor. Yaratıcılığın da güçlü, yeni projelere adım atma konusunda ilham alabilirsin. Paranla ilgili yapacağın harcamalarda dikkatli olmayı unutma; gereksiz masraflardan uzak durmalısın. Alacağın haberler, geleceğin için umut verici olabilir. Kendini sevgi dolu bir ortamda bulmak, günlük stresini hafifletecek. Arkadaşlarınla geçireceğin zaman, ruhsal olarak daha iyi hissetmeni sağlayabilir.
Bugün, kendinizi güçlü ve etkileyici hissetme olasılığınız yüksek. Karizmatik enerjiniz etrafınızdaki insanları da etkileyecek ve liderlik vasıflarınız öne çıkacak. Fikirlerinizi ifade ederken cesur olun, düşüncelerinizin değerli olduğunu unutmayın. Yaratıcılığınızın zirveye ulaşması, sanatsal projelere veya hobilerinize odaklanmak için harika bir fırsat sunuyor. Sosyal ortamlarda daha fazla görünürlük kazanabilir, yeni insanlarla tanışarak bağlantılarınızı güçlendirebilirsiniz. Ancak, aşırı benmerkezci bir tavır sergileme riskine karşı dikkatli olun; başkalarına da önem vermeyi unutmayın. Kalabalıklar içindeki parıltınız, ilgi çekici bir şekilde fark edilmenize yardımcı olabilir. İlişkilerde ise samimiyet ve sıcaklık, arzu ettiğiniz derinliği bulmanıza yardımcı olacaktır. Bugün, kendinizi ifade etmenin ve aşkı beslemenin tadını çıkarın.
Dikkatli gözlem gücün ve analitik düşünme yeteneğin bugün öne çıkıyor. Gün, detaylara odaklanmak için harika bir fırsat sunuyor. İş yerinde karşılaşabileceğin küçük sorunları hemen çözmeye yönelik genel bir yaklaşım sergilemek, hem seni hem de çevrendekileri rahatlatacak. Sağlık konularında daha fazla zaman ayırman gereken bir dönemdesin; belki de spor yapmaya ya da sağlıklı beslenmeye daha fazla özen göstermelisin. İletişim becerilerin artarken, sosyal ilişkilerinde de önemli gelişmeler yaşanabilir. Sevdiklerinle yapacağın samimi sohbetler, aranızdaki bağı güçlendirecek. Gelecek ile ilgili planlarını gözden geçirdiğinde, kararlılığın ve detay odaklılığın sayesinde doğru yönü seçebilirsin.
Harmoni arayışında olduğun bir gün. İlişkilerde dengeyi sağlamak adına artistik bir yaklaşım sergileme zamanı. Sosyal ortamda öne çıkabilir, dostlarınla keyifli anlar yaşayabilirsin. Duygusal zekân, zorlukları hafifletecek. Ancak, karar alırken başkalarının fikirlerine fazla göre hareket etmemeye dikkat et. Kendine güven ve iç sesini dinle; bu sayede çevrende olumlu bir etki bırakabilirsin. Geleceğin için plan yaparken estetik unsurları hesaba katmak, yaratıcılığını ortaya koyacak alanlar yaratacak. Bugün, kalbinin sesine kulak verirsen, sürpriz güzelliklerle karşılaşabilirsin.
Bugün içsel derinliklere yolculuk yapma isteği duyabilirsin. Duygusal yoğunluklar ve sezgiler ön planda, bu da karşına çıkan durumları daha derin bir perspektiften değerlendirmeni sağlayabilir. Gizli kalmış hislerinle yüzleşmek, kendini daha net görmeni sağlayacak. İlişkilerde abartılı tepkilere açık olabilirsin; bu nedenle, karşındaki kişinin niyetlerini anlamaya çalış. Finansal konularda daha dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirmekte fayda var. Kendine dönük bir keşif süreci başlatmak için de uygun bir gün. Nefes almayı ve kendine zaman ayırmayı unutma.
Bugün macera arayışın oldukça belirgin. Yeni deneyimlere açık olmalı, sıradanlıktan uzaklaşmalısın. Günün getirdiği fırsatları değerlendirmek için cesur adımlar atabilirsin. Seyahat planları veya yeni insanlarla tanışma şansın yükselebilir. Farklı kültürlere olan ilgin, gündelik hayatına keyif katabilir. Duyguların derinleşiyor, içsel yolculuk yapmak isteyebilirsin. Kişisel gelişimin için bu süreçte kendine zaman ayırmayı unutma. İletişimsel yeteneklerin, başkalarıyla kurduğun bağları güçlendirecek. Ancak, mantığını da dinlemelisin; heyecanla aldığın kararlar sonrası pişman olmak istemezsin. Aşk hayatında ise tutku dolu anlar sizi bekliyor. Gizli sırlarını paylaşarak derinleşen ilişkiler kurabilirsin. Unutma ki özgür ruhun, bağlılık ve aşkla zenginleşebilir. Algıların yüksek, bu iletişimsel yeteneklerini iş ortamında da kullanabilirsin. Kendi düşüncelerine güven ve kendini ifade etmekten çekinme.
Yeni fırsatlara kapı aralayacak bir gün. Yaratıcı düşüncelerle dolu bir zihne sahip olacaksın, bu sayede karşılaştığın zorlukları ilginç yollarla aşabilirsin. Karar alma süreçlerinde içgüdülerine güvenmek, seni doğru yola yönlendirecektir. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin derinleşebilir, samimi paylaşımlar dikkatini çekecek. Duygusal bağların güçlenebilir, bu da ruh haline olumlu yansıyacaktır. Maddi konularda bazı yenilikler yapmayı düşünebilirsin; harcamalarını daha dikkatli incelemen faydalı olacaktır. Kendi potansiyelini keşfetmene yardımcı olacak yeni ilgi alanlarına yönelmek için ideal zaman. Unutma, bu günkü çabaların gelecekteki başarılarının temelini atacak.
Bugün, yenilikçi fikirlerin ve bağımsız düşüncelerinin ön planda olacağı bir gün. Sosyal çevrenle kuracağın iletişimde, alışılmışın dışında yöntemler kullanarak dikkat çekebilirsin. Alternatif çözümleriyle sorunları aşman kolaylaşacak. Duygusal olarak özgür hissetme arzun, bazı ilişkilerde sürtüşmelere yol açabilir; ancak bu, kendi gerçeğini bulma yolunda atılmış önemli bir adım olabilir. Çevrendeki insanlarla olan dinamiklerine dikkat et, beklenmedik tepkilerle karşılaşabilirsin. Kendi ihtiyaçlarına yönelerek, içsel huzurunu sağlayacak aktivitelere zaman ayırmak iyi gelecek. Yaratıcılığının sınırlarını zorlayabileceğin projelere girişmek için harika bir zaman. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni bakış açıları kazandırabilir, bu da seni daha geniş bir ufka taşıyacak. Özgür hissetmek için alan tanıman ve başkalarına da aynı şekilde yaklaşman gerekebilir. Anlık kararlardan ziyade, uzun vadeli hedeflerine odaklanmanı tavsiye ederim.
Duygusal derinlikleri keşfetmek için harika bir gün. İçsel dünyana yönelerek, kendini ifade etmenin yollarını bulabilirsin. Yaratıcılığın artarken, sanatsal veya sezgisel işlerle ilgilenmek seni besleyecek. İlişkilerde empati gösterme yeteneğin ön plana çıkacak. Sevdiklerinle paylaşımlarında anlayışlı ve nazik yaklaşımın, bağları güçlendirebilir. Ancak, gurur veya aşırı duyarlılıkla ilişkilerde sorunlar yaşanabilir, buna dikkat et. Kendi sınırlarını belirlemekte zorluk çekebilirsin; bu yüzden hem kendine hem de başkalarına karşı net ol. Meditasyon veya doğayla zaman geçirmek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. Kendine biraz zaman ayırarak ruhunu beslemek, gününün tamamlayıcı unsuru olabilir.
1
2
3
4
5
6
