1
Bodrum’un simgesi Bodrum Kalesi’ne karşıdan baktığınızda bile etkilenmemek elde değil. Ülkemizin liman kenti Bodrum’da 1402 yılında St. Jean Şövalyeleri tarafından Aziz Peter Kalesi adıyla inşa edilen kale, 1960 yılından beri “Sualtı Arkeoloji Müzesi” olarak kullanılıyor. Geçmişte kaleye gidenler bilir tavus kuşları, bin bir çeşit bitkileri, binlerce yıllık ağaçları ve içinde bulunan Sualtı Arkeoloji Müzesi’yle tarihin sayfalarında ve fotoğraflarda yerini aldı kale. Çünkü bu saydıklarımın yerinde yeller esiyor.
Bugün bizleri “Modern Müze” adı altında karşılayan kale, sabah erken saatte açılıyor. Bakanlığın sitesinden baktığınızda gece 22.00’ye kadar gezebiliyorsunuz. Ancak kaleye gittiğinizde 21.20’den sonra bilet kesilmiyor. Kapanış ise müze çalışanları tarafından saat 21.30 diye tanımlanıyor.
Restorasyondan önce defalarca gezdiğim kaleye girdiğimde Sualtı Arkeoloji Müzesi’ni aradım yok, şövalyelerin yuvarlak masası yok, toplu mezar yeri yok, Roma gemisi replikası yok, İngiliz Kulesi’ndeki Ortaçağ Şölen Salonu yok… Sualtı Arkeoloji Müzesi’nde yer alan buluntular ayrı ayrı kalelerin içinde sergileniyor. Batığın ve anforaların olduğu kısım için ise ayrıca 100 TL ödeme yapmanız gerekiyor. Hatırlayalım; Bodrum Kalesi üç yıllık restorasyon çalışmalarının ardından 2020’nin haziran ayında ziyarete açılmıştı. Öncesinde “Muğla, Bodrum Kalesi Rölöve, Restitüsyon, Restorasyon, Teşhir-Tanzim ve Mühendislik Projeleri Yapımı” başlıklı proje, İzmir Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından ihale edilmiş, Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından da onaylanmıştı.
1995 yılında Avrupa’da ‘Yılın Müzesi’ özel ödülünü alan kaledeki yenileme çalışmaları halkın ve sivil toplum kuruluşlarının tepkilerine neden olmuştu. En büyük tepkiyi veren ise Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nin emekli müdürü Oğuz Alpözen olmuştu.
Telefon ile ulaştığımız Alpözen, Bodrum Kalesi üzerine üç kitap yazdım diyor ve ekliyor; “Kalede ne ağaç, ne havuz, ne de yaşayan müze kaldı. Tek bir çiçek bırakmadılar. Dünyanın en büyük amfora sergilemesinin yerinde yeller esiyor. Şapelin içindeki Süleyman Demirel’in çivisini çaktığı Roma gemisi replikasını söküp attılar. Dünyada ilk defa alttan ışıklandırılan Cam Sergisi’ni yok ettiler. Üç yılda yaptığımız su altı kazısını gösteren akvaryumu söküp attılar. Karyalı Prenses’in binasını kökten yıkıp yerine ucube bir sergi yaptılar. Serçe Limanı Batığı’nın akibeti meçhul. En gözde yerlerden biri olan İngiliz Kulesi, Ortaçağ Şölen Salonu’nu yok ettiler. Alman Kulesi’nin orijinal sıvasını söküp attılar. Batı Hendeği’ndeki 500 yıllık Osmanlı duvarını yıktılar. Kulelerin özgün sıvalarını ve derzlerini hilti ile söküp akemiyle doldurdular. Hiçbir şey bırakmadılar. Oysa burada yapılan her şey bilimsel, kurul kararına dayanılarak yapılmıştı. Hiçbir şey Oğuz Alpözen’in hayalperestliğinin ürünleri değildi.” diyor ve ekliyor; “Uluburun batığı, Karyalı Prenses Salonu, Serçe Limanı Batığı, İngiliz Kulesi, Komutan Odası, Yılanlı Kule, Sikke Salonu, Anfora Sergilemesi, Doğu Roma Batığı artık hiç biri hiçbiri yok. 4 bin yıllık tarihin olduğu dokuyu, binlerce yıllık eserleri iki yılda yok ettiler”.
Kalenin Restorasyonunda Görev Yapan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı V. Bülent Gönültaş’a sorduk.
Bodrum Kalesi’nde yüzyıllardır orada olan ağaçlar, çiçekler, toplu mezar ve Sualtı Arkeoloji Müzesi bugün neden yok?
Bodrum Kalesi’ne ilerleyen zaman içinde yani sonraki dönemlerde orijinal yapısıyla buluşmayan beton yapılar inşa edilmişti. Etrafı ağaçlandırılmıştı ama zaman içinde o ağaçlar hem surlara zarar vermiş hem de orijinal görüntünün dışına çıkmıştı.
Bizler restorasyon için oraya girdiğimizde sonradan eklenti halinde yapılan yapılar ortadan kaldırıldı, kale orijinal haline döndü. Buluntuların yani eserlerin sergilendiği teşhir alanları ise hem kalenin hem de müzenin orijinal yapısına uygun yapıldı. Yıllar içinde konulmuş yapılar, ilgisi olmayan eklentiler eşyalar ve ağaçlar da kaldırıldı kale artık orijinal yapısına döndürüldü.
Gördüğüm kadarıyla eskiden Sualtı Arkeoloji Müzesi’nin içinde yer alan buluntular kalelerin içinde sergileniyor ve yapılan Su Altı Müzesi’ne girmek için ise ayrıca ücret ödemek gerekiyor neden?
Ayrı bir alan olan ve ekstra ücret ödenen Su Altı Müzesi için aslında biz tedbir aldık. Çok önemli sualtı buluntularımaz var. Bu bölümde, kazıdan çıkarılan buluntular işlemden geçirildikten sonra orijinal amfoların sergilendiği yer. Orada ziyaretçi yoğunluğu ısı ve nem dengesi adına yoğunluğu azaltmak için ücretli yaptık. Çünkü daha çok kişinin gelmesi demek nem oranının artması demek. Eserin kondisyonunu korumak adına ücretlendirildi. Benzerini Efes Antik Kenti’nde ve Kapadokya’da da yapıyoruz. Kesinlikle bir ek gelir mantığıyla yapılmadı. Bunun dünyada benzer örnekleri de var. Özel eserler için ziyaretçi kısıtlaması yapılır.
Kalenin içinde gezerken orijinal taşların üstüne ahşap yürüme yolları ve merdivenler yaptığınızı gördük. Bu yapılanlar orijinal taşlara zarar vermiyor mu?
Yerlere yapılan tahta döşemeler doğal yer döşemelerine doğal yapıya kesinlikle zarar vermiyor. Zaten kurul kararları doğrultusunda yapılıyor. Bunlar portatiftir. Zemine yapı blokuna zarar vermeyen bir uygulama. Aynı zamanda da ziyaretçilerin sağlık açısından ihtiyaçlarını da karşılamak zorundayız.
Bugün, enerjin en üst seviyeye ulaşmış durumda. Yaratıcılığın ve motivasyonun, çevrendeki insanları da etkileyecek. Yeni projelere başlamak ya da hobi edinmek için mükemmel bir zaman. Sosyal hayatın canlı geçebilir; arkadaşlarınla yapacağın etkinlikler, seni besleyecek yeni bağlantılar kurmana yardımcı olabilir. Ancak dikkat et, aceleci davranışların bazı ilişkilerde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendini ifade ederken açık ve net olmanı gerektiren durumlar seni zorlayabilir. İçsel dengenin korunması, huzur bulman açısından kritik. Spor veya meditasyon gibi aktiviteler, enerjini dengeleyip sinirlerini yatıştırmana destek olabilir. Aşk konusunda heyecan verici gelişmeler kapıda; kalbini dinlemekte ve içgüdüne güvenmekte fayda var.
Bugün, kararlılığının ve sabrının seni yönlendirdiği bir gün. Maddi konularda yeni fırsatlar karşına çıkabilir, bu nedenle dikkatini toplamalısın. Aynı zamanda, ilişkilerde derinleşme ihtiyacı hissedebilirsin. Sevdiğin kişilerle arandaki bağı güçlendirecek iletişimler kurmak için harika bir zaman. İçsel huzurunu artırmak için doğaya çıkmayı düşünebilirsin. Eğer bir şeyin doğru olmadığını hissediyorsan, içgüdülerine güvenmekten çekinme. Bugün, kendini ifade ettiğin her alanda olumlu gelişmeler yaşanabilir, yaratıcılığını kullanmaktan vazgeçme. Özgüvenin sana kapı açacak, bunu iyi değerlendirmelisin.
Bugün, iletişim becerilerin öne çıkacak ve başkalarıyla bağ kurma isteğin artacak. Çevrendeki insanlarla derin sohbetler yapabilir, yeni bilgiler edinebilirsin. Farklı fikirlerin ve düşüncelerinin paylaşılacağı bir ortamda kendini bulabilirsin. Sosyal etkinliklere katılarak ilginç insanlarla tanışma fırsatın olacak. Bununla birlikte, zaman zaman kafanda dolaşan karmaşık düşünceler seni zorlayabilir. Kendine bir nefes almayı ve düşüncelerini düzenlemeyi hatırlamalısın. Ayrıca, proaktif olmanın getirdiği avantajları görebilirsin; cesur adımlar atmak istediklerini gerçekleştirmeni sağlayacak. Öğrenmeye açık kal, bu dönemi verimli kılacak fırsatlarla dolu olacak. Geleceğe yönelik planlarında esnek ol, çünkü son dakika değişiklikleri sana yeni kapılar açabilir. Duygusal bağlantılarda samimiyet arayışın, ilişkilerini derinleştirebilir. Sosyal çevrendeki akışa uyum sağlarken, kendini ifade etme özgürlüğünü de hissetmek isteyeceksin.
Duyguların derinliklerine inmek ve içsel huzuru bulmak için harika bir gün. Bugün, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirme fırsatı karşına çıkabilir. Geçmişte yaşanan bazı anılar zihninde yeniden canlanabilir, bu da senin için hem öğretici hem de dönüştürücü bir deneyim olacak. Duygusal olarak hassas olabileceğin bir süreçten geçiyorsun; bu nedenle kendine karşı nazik olmayı unutma. İş veya kişisel projelerde ise, karar verme konusunda aceleci davranmamalısın. Dikkatini toparlaman gerekebilir; bu sayede, daha etkili ve bilinçli adımlar atabilirsin. Rahatlaman için kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Günün sonunda, içsel duygu durumunu dengeleyebilmek için sanatsal faaliyetler ya da doğayla bağlantı kurmak güzel bir seçenek olabilir.
Bugün içindeki ateşin parlayacağı bir gün. Yaratıcılığın zirveye çıkacak ve yeni projelere adım atmak için ilham bulabilirsin. Sosyal ilişkilerinde güçlü bir bağ kurma isteği hissedeceksin; bu, dostluklarını derinleştirmek için mükemmel bir fırsat. Karşılaştığın insanlarla olan etkileşimin yoğun geçecek. Kendine güvenin yüksek, bu da başkalarını etkilemeni sağlayacak. Fakat aşırı özgüvenin, bazı durumlarda bencilliğe dönüşmesini engellemeli. Kalbinin sesine kulak ver. Uzun zamandır ertelediğin bir tutkunu canlandırmak için harika bir zaman. Kendini sahneye koymaktan korkma; bu, çevrendekilere de cesaret verecek. Gözler üzerindeki tüm dikkat senin üzerinde olacak, bu da seni daha da parlatacak. Unutma, sevgi ve ilgiyle büyüdüğün sürece, etrafındaki kişilerin kalplerini kazanmaya devam edeceksin.
Bugün detaylara olan dikkatin en üst seviyede. İş veya kişisel projelerde ince ayrıntılar üzerinde durarak büyük başarılar elde etme potansiyelin var. Analitik düşünme becerin, karşılaştığın sorunları hızlı bir şekilde çözmene yardımcı olacak. Sağlık konularına yönelik atılımlar yapabilir, yeni bir beslenme programına veya spor rutini oluşturmaya karar verebilirsin. Ayrıca, çevrende seni destekleyen insanlarla iletişim kurmak için uygun bir zaman. Onların görüşleri, hedeflerine ulaşmanda önemli katkılar sağlayabilir. Kendini güvende hissettiğin bir ortamda olmak, yaratıcılığını da artırabilir. Unutma, bazen durup nefes almak, içinde bulunduğun karmaşık durumları netleştirmen için yardımcı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma.
Bugün sosyal etkileşimlerin ön planda olduğu bir günde kendini bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla kurduğun bağlantılar, duygusal olarak güçlenmene yardımcı olacak. Estetik ve sanata olan ilgin artarken, yaratıcılığını ifade etme fırsatları karşına çıkacak. Kendi iç dengeni bulma çabası içindesin, bu nedenle geçmişten gelen sorunları çözmek için doğru zaman. İleriye dönük adımlar atarken, mantıklı ve analitik olman büyük önem taşıyor. İlişkilerde dengeyi sağlamak için göstereceğin özen, olumlu sonuçlar getirebilir. Karşılaşabileceğin küçük sürprizler, gününe neşe katacak. Ancak, duygusal tepkilerini kontrol altında tutman, tartışmalardan kaçınmana yardımcı olacaktır. Kendini ifade ederken, nazik ve diplomatik bir yaklaşım benimsemen faydalı olacak. Bugün, içsel huzurunu sağlamak için meditasyon veya sanatsal aktivitelerle vakit geçirmek de iyi bir seçenek.
Bugün duygusal derinlikler içinde kaybolmuş hissedebilirsin. İçsel düşüncelerin seni sarmalayabilir, bu nedenle yalnız kalmak isteyebilirsin. Ancak bu durumu avantaja çevirip, kendinle yüzleşmek için harika bir zaman dilimi. İlişkilerinde kıskançlık ya da güvensizlik duyguları ortaya çıkabilir; bu duyguları yönetmek için sakin kalmakta fayda var. İşine odaklanmak, daha üretken olmanı sağlayabilir. Etrafa yaydığın karizma ve etkileyiciliğin sayesinde, dikkat çekmek senin için kolay olacak. Kendine güven ve sezgilerine kulak ver. Unutma, belirsizlikler her zaman yeni fırsatların habercisi olabilir. Unutma ki, bu dönemdeki içsel yolculuk, sana derinden önemli dersler verebilir.
Yeniliklere açık, maceracı bir ruh hali içerisindesin. Bugün, bilgiye duyduğun açlık daha da büyüyecek ve öğrenme isteğin seni heyecan verici yeni fırsatlara yönlendirecek. Toplumsal ilişkilerde güçlenecek ve insanlarla kurduğun bağlar derinleşecektir. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, hayatına yeni bir perspektif kazandırabilir. Finansal konularda dikkatli olman gerekecek; ani harcamalardan kaçınmak faydalı olacaktır. İçsel huzurunu sağlamak için düzenli olarak spora veya meditasyona zaman ayırmayı unutma. Doğa ile bütünleşmek, içsel dengeyi bulmana yardımcı olacak. Cesareti elinden bırakma; hayallerine ulaşma yolunda adımlar atabilirsin.
Bugün, iş ve kariyerle ilgili konular ön planda. Hedeflerine ulaşma arzun güçlü ve bu motivasyonunu çevrendekilere de yansıtabilirsin. Sorumluluklarının bilincinde olman, sana güvenilir bir lider imajı kazandırıyor. Ancak, mükemmeliyetçilik tuzağına düşmemeye dikkat et. Olaylara biraz esneklik kazandırmak, hem kendi ruh halini hem de ekip arkadaşlarının moralini olumlu yönde etkileyecektir. Aşk hayatında ise, derin bağlar kurma isteğin artıyor. İletişim kurarken daha açık ve samimi olmak, duygusal yakınlık yaratmana yardımcı olacak. Bugün, sevdiklerinle geçirdiğin zamanın kıymetini bilmek, ilişkinin dinamiklerini güçlendirebilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; biraz daha dinlenmek, hem fiziksel hem de zihinsel sağlığını destekleyecektir. Farklı aktiviteler denemek, yeni perspektifler kazandırabilir. Unutma, hayat sadece hedeflerine ulaşmak değil, aynı zamanda o yolda var olmak da.
Bugün, yenilikçi fikirler ve sosyal etkileşimler ön planda. Farklı düşünme yeteneğin sayesinde çevrendekilere ilham verebilir, özgün projeler üzerinde çalışmaya başlayabilirsin. Bağlantı kurduğun insanlarla açık ve samimi bir iletişim kurmak, aranızdaki bağı daha da güçlendirecek. Sosyal sorumluluk projelerine yönelmek, içsel tatmin getirirken çevreni de olumlu bir şekilde etkileyebilir. Duygusal olarak biraz dalgalanma hissedebilirsin; bu durum, geçmişe dair düşüncelere dalma isteği yaratabilir. Kendi içsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmak önemli. Sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat et, anlayış ve hoşgörü göstermek, aranızdaki iletişimi kuvvetlendirecek. Kendini ifade etmek için yaratıcı yollar bulmak, ruh halini canlandırabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşmeye hazırlıklı ol. Bugün sezgilerin oldukça güçlü, bu sayede çevrendeki olayları anlama konusunda üstün bir yetenek sergileyebilirsin. Kendi içsel dünyana dalmak, yaratıcı projelere ilham verebilir. Kendini ifade etme biçiminde sanatsal bir dokunuş arayışında olabilirsin, bu da ruhunu besleyerek senin için harmoni yaratır.İletişim alanında, başkalarının duygularını anlama yeteneğin seni özel bir konuma getirecek. Empati kurarken dikkatli ol, zira başkalarının yüklerini üstlenme riskiyle karşılaşabilirsin. Bakış açını genişletmek için yeni deneyimlere açık olmalısın; bu seni ruhsal olarak geliştirirken, aynı zamanda yeni perspektifler kazandırır.Duygusal ilişkilerde hassas bir dönemdesin. Sevdiğin kişilerle olan iletişimini derinleştirdiğinde, aranızdaki bağlar daha da güçlenebilir. Ancak, kendi sınırlarını belirlemen gerektiğini unutma. Bazen geri çekilmek, arınmanı sağlar ve ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olur. Kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı ihmal etme, zira denge her şeyden önemlidir.
1
2
3
4
5
6
