1
Son zamanlarda kültür dünyasında tartışılan en önemli konulardan biri, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin depolarında yer alan eserlerin Atatürk Havalimanı’na taşınmak istenmesinin yeniden gündeme getirilmesi.
İlk kez 2010 yılında ortaya atılan bu projenin sakıncaları konuşulmuş ve itirazlar dikkate alınarak vazgeçilmişti.
Yeniden gündeme gelen projeye uzmanlar ve akademisyenler karşı çıkıyor.
Ancak bakanlığın bu ayın sonunda ihale açacağı, konuşulan rakamın da yaklaşık 60 milyon TL olduğu kulağımıza gelen bilgiler arasında.
İstanbul içinde yapılan kazılardan gelenlerin yanı sıra Yenikapı kazılarında bulunan ve su içinde korunan eserlerin uzak bir depoya taşınması riskini göze almak ne kadar doğru? Eserlerin nasıl taşınacağı konusunda ise bir bilgi yok. Eserlerin korunduğu depolar tüm müzeler için önemli bir konu.
Önceden dokuz yıl İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü görevini yürütmüş olan Zeynep S. Kızıltan ile müzeyi ve taşınma projesini konuştuk.
Dünyada bu müzedeki eser sayısına sahip başka bir müze yok diye biliyorum. Bu da depo sorununu mu ortaya çıkarıyor?
Arkeoloji Müzeleri, Türkiye müzelerindeki toplam eser sayısının üçte birine sahip. Yıllık yaklaşık 15 – 20 bin eser girişi olan bir müzenin depo sorunu olmaması imkânsız. Müzenin depo sorunlarını çözmek için eserlerin müzeden kilometrelerce uzak noktalara taşınarak depolanması ne kadar doğru olabilir?
Arkeolojik buluntular donanımlı müze ortamlarında saklanmalı ve sergilenmelidir. Müzeler, topluma hizmet veren sergi salonları ile birlikte, sergilenmeyen eserlerin korunduğu depolara sahip. Dokümantasyon çalışması tamamlanmış veya sürdürülen eserler bu depolarda teknik donanıma sahip bilimsel sistematik içinde yeni sergiler ve bilimsel çalışmalar için korunur. Eserlerin korunduğu depolar ısı, ışık, nem ve biyolojik zararlılar açısından kontrol altında tutulur; güvenlikleri, teknolojik sistemlerle birlikte güvenlik görevlilerince de sağlanır. Eserlerin yangına, depreme ve su baskınlarına karşı da etkili korunması gerekir. Eserlerle ilgili tüm veriler, envanter bilgileri müze arşivlerinde korunur ve kullanılır.
Çalışılan depo eserleriyle ilgili ihtiyaç duyulduğunda ayniyat birimine, kütüphaneye, fotoğraf arşivine başvurulur. Bu nedenle müze depolarının müze bütününden koparılıp uzak noktalara taşınması sakıncalıdır.
Aslında bunlar depo değil, müzenin bir parçası mı?
Müze depoları herhangi bir firmanın malzeme deposu değil. Sayımını yapıp dökümünü alıp kapatalım diyemezsiniz. Ayrıca eserlerin çok uzun zamandır korundukları ve uyum sağladıkları bu depolardan yeni bir ortama taşınmaları da eserler üzerinde olumsuz etkiler yaratır. Müzelerde korunan eserlerin hareketi, müze dışına çıkarılması ağır prosedürlere tabidir.
Depoları şehrin dışına taşımak yeni bir girişim gibi lanse edildi. Ama bu sizin müze müdürü olduğunuz döneme dayanıyor, ne olmuştu?
İstanbul Arkeoloji Müzeleri depolarının şehrin dışına taşınarak yeni müze depoları oluşturma girişimi yeni bir proje değildir. İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı, Kültürel Miras ve Müzeler Direktörlüğü tarafından Tarihi Yarımada’da bulunan Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı müze depolarının şehir dışında yapılacak donanımlı depolara taşınma projesi, önemle üstünde durulan ve tartışılan bir proje idi ancak uygun olmayacağı görüşü dönemin yöneticileri tarafından ısrarla belirtildi ve proje gerçekleşemedi. Uygun şartlarda donanmalı depolara sahip olmak tüm müzecilerin içtenlikle istedikleri bir konudur. Ancak bu depolar müzenin bütünü içinde yer alırsa verimli olur.
Dünyadaki müzeler örnek gösterildi.
Avrupa ülkelerinde bazı müze depolarının müze merkezlerinden uzak noktalarda olması uygun olabilir. Bu tür müzeler yakın zamanlara ait koleksiyonlarıyla ilgili tüm çalışmalarını tamamlamış, verilerini dijital ortamlarda erişime açmış, eserler üzerinde çalışma ihtiyacı kalmamış müzeler olmaları nedeniyle eserlerin müze dışında uygun ortamlarda depolanması kendi şartları içinde uygun olabilir.
Ancak İstanbul Arkeoloji Müzeleri gibi yaklaşık on bin yıllık sürece tanıklık etmiş ve çeşitli malzemeden yapılmış binlerce taşınabilir eser üzerindeki çalışmalar devam ederken ve günlük eser girişi olan, sınırlı sayıdaki uzmanla müzecilik ve kent arkeolojisi gibi ağır sorumluluklar taşıyan işler yürüten bir müzenin uzmanları, Maltepe ve Atatürk Havaalanı gibi kentin iki ayrı yakasında kilometrelerce uzak alanlarda bulunan depolardaki eserler üzerinde ne zaman çalışacak, ayrıca araştırmacılar eserlerin günümüze taşıdığı bilgiye nasıl ulaşacak? Bilimsel çalışmaları nasıl ve ne zaman yürütecek, eserlerin kontrolü, güvenliği, araştırılması, çalışılması, erişimi müze açısından ciddi sorunlar yaratacaktır. Temel sorun nedir ve nasıl çözülecek?
Çözümü sizden dinleyelim.
Geçmiş yıllarda, Arkeoloji Müzeleri’nin depo sorunlarını çözülmek üzere müzenin yanında yer alan Darphane binaları bakanlık tarafından müzenin genişleme alanı olarak uygun görülüp müzeye tahsis edilmişti. Darphane binalarıyla ilgili yapılan proje çalışmalarında gezilebilen depo alanları ve sergi salonları olarak projelendirilen binalardan ikisinin restorasyon projeleri teşhir projesine uygun olarak tamamlandı. Binaların amacına uygun kullanılmasıyla sorun kısmen çözülecektir.
Geçmiş yaşamların kültür belgesi olan eserlerin, yıllardır korundukları müze depolarından alınarak müze bütünlüğü taşımayan mekânlarda depolanması, eserlerin sağlığı ve güvenliği açısından doğru bir yöntem olmayacaktır.
İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nin temelleri 1846’da Aya İrini’de atıldı; 1868’de Müzeyi Hümayun olarak resmi kayıtlara geçti. 1872-1875 yılları arasında 600 eserle Çinili Köşk’e taşınarak ziyarete açılan müzenin başına 1881’de Osman Hamdi Bey müdür olarak atandı. Sayda kazılarında bulunup İstanbul’a nakledilen ünlü lahitlerle ismini dünyaya duyuran ve müze olarak planlanıp inşa edilen ilk müze binasıyla köklü bir geçmişe sahip İstanbul Arkeoloji Müzeleri, mevcut eserlerine eklenen proje kazılarından gelen yeni eserlerle birlikte dünyada az bulunur bir rakama, yaklaşık bir milyon esere sahip.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İlerlemek istediğin projelerde cesur adımlar atabilirsin. İçsel motivasyonun, seni alışılmışın dışında riskler almaya itiyor. Sosyal ilişkilerde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; dost çevrendeki dinamikler değişebilir. Aynı zamanda, kendine olan güvenin arttığı için liderlik vasıflarını ön plana çıkarabilirsin. Aşk hayatında ise tutku ve heyecan ön planda olacak. Duygularını ifade etme konusunda kiminle olursan ol, açık ve dürüst olman önemli. Sağlık konularında dikkatli olmalı, aşırıya kaçmaktan kaçınmalısın. Günün sonlarına doğru, içsel huzurunu bulmak için bir süre yalnız kalmak iyi gelebilir. Bu ruhsal dinlenme, zihninde yeni fikirlerin doğmasına vesile olabilir.
Duygusal dayanıklılık ve kararlılık ön planda. Bu dönemde finansal konulara odaklanmak, kazançlarını artırman için harika bir fırsat sunuyor. Uzun süreli planlarını gözden geçir, belki de mülk veya yatırım konusunda yeni bir adım atma zamanı gelmiştir. İlişkilerde ise daha derin bir bağ kurma arzusu, sevgi dolu anların çoğalmasını sağlayabilir. Başkalarına karşı sabırlı olmalı, anlayışlı bir tavır sergilemelisin. Kendi ihtiyaçlarını fark et ve bunları önceliklendir. Ayrıca, fiziksel sağlığına dikkat etmeli, doğayla iç içe zaman geçirmeyi unutmamalısın. Bu süreçte ruhsal dinginlik bulmak sana iyi gelecek.
Bugün iletişim becerilerini sergilemek için mükemmel bir zaman. Sosyal ortamlarda karşına çıkacak fırsatları değerlendirmekten çekinme. Zihninin keskinliği sayesinde ilgi çekici ve yaratıcı fikirlerle dolup taşacaksın. Kendi düşüncelerini ifade ederken son derece etkili olabilirsin; bu da çevrendeki insanlarla derin, anlamlı sohbetlere yol açabilir.Aşk hayatında ise sürprizler seni bekliyor. Partnerinle yeni bir aktivite planlamak, ilişkinizdeki heyecanı artırabilir. Bekar isen, farklı sosyal ortamlarda yeni tanışmalar yaşayabilirsin. Duyguların hızlı değişkenlik gösterebilir; esneklik gerektiren durumlarda sabırlı olmak önemli.İş hayatında yenilikçi yaklaşımlar benimsemek, projelerinde daha başarılı olmanı sağlayabilir. Ancak, başkalarının fikirlerine de açık olmak, işbirliklerini güçlendirebilir. Dikkatini dağıtan unsurlara karşı dikkatli olman faydalı olacak.Finansal konularda dikkatli olmalısın. Ani harcamalar ve hoşlandığın şeylere karşı duyduğun çekim, bütçeni zorlayabilir. Akıllıca planlar yaparak çıkmazlardan uzak durmakta fayda var. Yaratıcılığını ön plana çıkarabileceğin alanlarda dikkat çektiğin bu dönemde, yalnız kalmamak için etrafındaki insanlarla olan bağlantılarını güçlendirmeyi unutmamalısın.
Sevgi ve şefkat dolu bir gün seni bekliyor. Duygusal derinliğinle çevrendekilere destek olabilirsin. İlişkilerinde bağların güçlenmesi, kalbindeki sevgi ve anlayışla mümkün olacak. Aile üyeleriyle olan iletişimin ön planda. Geçmişte yaşanan anılar, bugünlerde gündeme gelebilir ve bu durum duygusal bir nostalji yaratabilir. Kendini açıkça ifade etme ihtiyacı duyabilirsin, korkma. İçsel huzurunu bulmak için kendi ihtiyaçlarına da dikkat etmen gerekir. Finansal konularda temkinli olmalı, ani harcamalardan kaçınmalısın. Bugün, cesaret ve kararlılıkla hareket ettiğinde hayatındaki değişikliklerin kapını çalacağını hissetmeye başlayabilirsin. Kendin için alan yaratmayı unutma, içsel tatminin yolu bazen yalnız kalmaktan geçer. Kendini iyi hissetmek adına yapacağın küçük aktiviteler, tükenmişlik hissini ortadan kaldırabilir.
Bugün, içsel gücünüzün yükseldiğini hissedeceksiniz. Kendinize olan güveniniz sayesinde çevrenizdekilere ilham kaynağı olabilirsiniz. İletişim becerileriniz ön plana çıkarken, fikirlerinizi etkili bir şekilde paylaşma fırsatları doğabilir. Sosyal ortamlarda dikkatleri üzerinize çekmek için doğru bir zaman. Ancak, aşırı özgüven bazı çatışmalara yol açabilir; bu nedenle dikkatli olmakta fayda var.Yaratıcılığınızı ortaya koymak için uygun fırsatlar bulacaksınız. Sanat, ifade ya da hobi alanında yeni projelere yelken açmak, içinizdeki tutkuları dışarıya çıkarmanın bir yolu olabilir. Aşk hayatıyla ilgili gelişmeler heyecan verici olabilir; romantik sürprizler gününüzü renklendirebilir. Ancak, duygusal dengeyi korumak için açık iletişimde kalmaya özen gösterin.Bir dost veya sevdikle yapacağınız samimi bir konuşma, ilişkilerinizi güçlendirebilir. Bu dönemde sağlığınıza özen göstermeyi unutmayın; enerji seviyeniz yüksek, ancak dinlenmeye de ihtiyaç duyuyorsunuz. Kısa bir yürüyüş ya da meditasyon yapmak, zihninizi tazelemek için ideal bir yol olabilir. Bugün kendiniz için yaptığınız küçük ama anlamlı şeyler, gelecekte büyük farklar yaratabilir.
Bugün, detaylara odaklanmayı ve sistematik bir yaklaşım benimslemeyi gerektiren durumlarla karşılaşabilirsin. İlişkilerde aniden ortaya çıkan sorunlar, dikkatli bir iletişimle çözülebilir. İş yerinde ya da kişisel projelerinde bir şeyleri yeniden gözden geçirmek faydalı olacak. Mükemmeliyetçi tavrınla, başkalarının beklentilerini aşabilirsin. İçsel huzurunu sağlamak için kendine küçük bir mola vermeyi unutma; doğada veya bir hobiyle ilgilenmek, zihnini rahatlatacak. Sağlık konularına yönelik duyarlılığın artabilir, bu nedenle bedenini dinlemeye özen göstermen gerekiyor. Kendini ifade etmede yaratıcı yollar bulabilirsin; bu, hem stresini azaltacak hem de kendini daha iyi hissetmeni sağlayacak. Özellikle duygusal ilişkilerde açık olabilmek, kalbindeki yükleri hafifletecek ve sevdiğin insanlarla arandaki bağı güçlendirecek.
Bugün sosyal ilişkilerinde belirgin gelişmeler gözlemlenebilir. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Arkadaşlarınla veya sevdiklerinle bir araya gelmek, hoş anılar biriktirmeni sağlayabilir. Ancak, karar verme aşamasında dikkatli olmalısın; çünkü bazı durumlar göründüğünden daha karmaşık olabilir. İçsel huzur arayışın ön planda, bu nedenle kendi ihtiyaçlarına odaklanmak, duygusal dengeyi bulmana yardımcı olacak. Estetikle ilgili bir uğraş, yaratıcı yönlerini ortaya çıkarma fırsatı sunabilir. Bugün, karşına çıkabilecek yenilikçi fikirler, hayal gücünü harekete geçirecek. Kendine zaman ayırmayı da unutma; bu, zihinsel ve ruhsal yorgunluğun üstesinden gelmende etkili olacaktır. Dikkatini yönlendirdiğin konularda şans seninle, bu fırsatları değerlendirmeyi ihmal etme.
Duygusal derinlikler ve içsel keşifler ön planda. Bugün, başkalarıyla olan ilişkilerinde daha fazla empati gösterme fırsatı bulacaksın. İletişim becerilerin artıyor, bu nedenle duygularını açıkça ifade etme ve başkalarının hislerine duyarlı olma konularında cesur olabilirsin. Karmaşık durumlar karşısında sezgilerin güçlü bir rehber olacaktır. Sıkı bir sınavdan geçiyorsan, sabrını ve kararlılığını korumalısın. Gizli kalmış sırların ortaya çıkması, ilişkilerinde önemli değişimler getirebilir. Parasal konularda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; harcamalarını gözden geçirip gereksiz risklerden kaçınmalısın. Kendine olan güvenini tazelemeli, yaratıcı fikirlerini hayata geçirebilmek için cesaret bulmalısın. İlginç içsel dönüşümlere açık ol, bu süreç seni daha güçlü birine dönüştürebilir.
Yay, özgürlüğe ve maceraya olan tutkusuyla dolup taşıyor. Yeni deneyimlere açık ol, ruhsal olarak kendini zenginleştirecek fırsatlar karşına çıkabilir. Bugün yapacağın küçük bir seyahat, beklenmedik bir ilham kaynağı olabilir. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin derinleşiyor; kalabalık ortamlarda kendini rahat hissedecek, samimi sohbetlerin keyfini çıkaracaksın. İçsel huzurunu artırmak için zaman zaman yalnız kalmayı da unutmamalısın. Bu anlar, düşüncelerini netleştirmeni sağlayacak. İş veya eğitim konularında önemli adımlar atabilirsin, biraz cesaret ve güvenle ilerlemen gereken bir zaman dilimindesin. Bugünü, hayallerini gerçeğe dönüştürmek için bir fırsat olarak değerlendirmeyi unutma.
Bugün sorumlulukların ön planda olacak, belki de üzerindeki yükümlülükleri yeniden değerlendirme ihtiyacı hissedeceksin. İş ve özel yaşam dengesini sağlamak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Uzun zamandır ertelediğin projelere yönelmek için doğru bir zaman. Planlarını gözden geçirip, daha verimli bir yol haritası oluşturabilirsin. İletişimde dikkatli olmalısın; bazen en iyi niyetle bile kırıcı olabileceğini unutma. Duygularını ifade etme şeklin, karşındakilerde farklı yansımalar yaratabilir. Duygusal anlamda destek arayışında olabilirsin. Kendi ihtiyaçlarını göz ardı etmemek, dengeni bulmana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı da ihmal etme. Taze bir nefes almak için doğada vakit geçirmeyi düşünebilirsin. Düşündüklerin ve hissettiklerin hakkında derinlemesine düşünmek, içsel huzurunu artırabilir. Hedeflerine odaklı ol, ama esnek olmayı da unutma. Senin için dönüşüm zamanı, yeni fırsatlar kapını çalabilir.
Bugsun yenilik arayışları ön plana çıkıyor. Kendini ifade etme ve alışık olmadığın fikirlere açık olma zamanı. Sosyal çevrenle olan bağlantıların derinleşebilir, fakat bu süreçte bazı yanlış anlaşılmalar yaşanabilir. Duygusal açıdan özgürlüğüne düşkün hissediyor, beklenmeyen başlangıçlarla dolu bir gün geçirmek isteyebilirsin. İletişimde açık olman gerektiğini unutma, içindeki yaratıcılığı serbest bırakmak için fırsatlar doğabilir. Eğlenceli aktiviteler ya da arkadaşlarınla yapılan planlar, ruh halini olumlu yönde etkileyerek enerjini yükseltebilir. Kendine güvenerek atacağın adımlar, ileriki günlerde anlam kazanmakta. Ancak sağlığına da dikkat etmen önemli; düzenli beslenme ve dinlenme, seni daha zinde hissettirecek. Unutma, hayatın akışı hızlanıyor, bu hızda dengeyi bulman şart.
İçsel dünyana daha fazla odaklanma zamanı. Duygusal derinliklerin, seni en güzel yönlerinle buluşturacak. Hayal gücünün sınırlarını zorlayarak yeni projelere yelken açabilirsin. Sanatsal yönlerin öne çıkacak, yaratıcılığını özgürce ifade etme fırsatları doğacak. İlişkilerinde duygusal bağların güçlenmesi, sevdiklerinle olan iletişimini derinleştirecek. İçinde barındırdığın merhamet ve empati, çevrendeki insanlara önemli destekler sunmana olanak sağlayacak. Kendini yenilemek için biraz yalnız kalmak isteyebilirsin; bu, ruhsal sağlığın açısından kıymetli bir zaman dilimi. Kendine karşı nazik ve sabırlı ol, içsel sesini dinlemek, zamanla sana yarar sağlayacaktır. Kişisel sınırlarını korumayı unutma; bu, başkalarıyla olan etkileşimlerinde dengenin sağlanmasına yardımcı olacak.
