1
Antakya’yı, sinema yolculuğunu ve gösterge bilimin ışığında ilerleyen bir anlatımıyla ön plana çıkan “Çember” filmini, Aktepe ile konuştuk.
-Bir apartman, üç daire, üç farklı karakter. Ve bu “çember”e dahil olup, insanların yaşamlarını güzelleştiren “Aziz”… “Çember”in hikâyesini, yaratıcısına sorsak, neler söyler bize?
Aslında yazar Aziz karakteri, Antakyasına yaralı bir şekilde, belki de son günlerini geçirmek için dönüyor. Kapitalist sistemin yarattığı yabancılaşma duygusunu, apartman sakinlerinde iliklerine kadar hissediyor. Yaptığı tek şey, Antakya’nın büyülü sokaklarının iyileştirici gücünü de içinde hissederek, apartman sakinlerinin kendilerinden bile sakladıkları insani duygularla yüzleşmelerini sağlamak oluyor.
Senaryonun naifliği, gösterge bilimi kullanarak nesneler üzerinden simgesel bir anlatım yoluna başvurulmasıdır. İnsanları küçük dokunuşlarla iyileştirme duygusu, insanın kendisine de iyi gelen bir şey olsa gerek.
-Filmin senaristi Ferhat Zidani. Hikâye ona mi ait? yoksa senaryoya uyarlayan kişi o mu?
Hikâye, Yunus Yunusoğlu’na ait. Karakterlerin derinleştirilmesi, dönüşümleri, içsel çatışmalar ve simgesel anlatımlar senaryo sürecinde ete kemiğe büründü.
-Filme ruhunu veren şehre, Hatay, Antakya’ya gelelim. Yanılmıyorsam, o kara geceden önce çekilen, kenti yıkımdan önce gördüğümüz son filim olabilir… Bu size ne hissettiriyor?
Anlık bir aralıkta, 65 saniyede hayatlarımızı, hayallerimizi, geçmişimizi, geleceğimizi, sevdiklerimizi, umutlarımızı ve hayallerimizi kaybettik. Zihnimdeki görüntüler, kulağımdaki çaresizlik sesleri, hâlâ her saniyesi aklımda. Deprem sonrası durgunlaşıp, sesim titreyerek ağlamak ve çaresiz bir şekilde hiçbir şey yapamamak… Acısı tarifsiz bu hisleri sizlere aktaramam. Bize yaşatılan acılar ve çaresizlik hâlâ zihnimde. Çok üzgün ve çok öfkeliyim. Hiçbir sokağında kendimizi yalnız hissetmediğimiz şehirde, şu an her yer belirsiz, ürperten kocaman bir boşluk var. Normalleştirilemeyecek türden büyük boşluklarla dolu hiçliğin ağır psikolojisi hâkim. Antakya kaderine terk edilmiş. Hâlâ kalbimiz sıkışıyor, hâlâ aklımız bulanık. Yaralar hâlâ çok taze, acımız çok derin. Yıllarca sürecek bir acı ve toparlanma sürecimiz olacak. Herkes gibi her şeyimizi kaybettik. Elimde kalan tek şey filmimdi. 6 Şubat’ta olanları ve kaybettiklerimizi biliyorsunuz. 6 Şubat sonrasını konuşacak olursak, savrulduk, yaşama direniyoruz ve bir milyon parça halindeyiz.
Hayatımızın, şehrimizin hiçbir zaman eskisi gibi olmayacağı gerçeği, her an suratıma tokat gibi çarpıyor. Hissettiğim duygu, artık olmayan, kaybolan ve giden şeylere özlem oluyor. Yaşamla bağımız kökünden değişmiş gibi hissediyorum. İnsan ne yaparsa yapsın anılarından uzaklaşmıyor.
Bu filmde, 6 Şubat’tan önce olan Antakya‘daki gündelik hayatın nasıl olduğunu gösteriyorum. Çember bizlere, deprem öncesinin şiirsel, masalsı ve büyülü Antakyası’nı sunuyor. Filmi izleyenler, Antakya’nın masalsı ve anımsatıcı dokusunu tüm güzelliği ve kuşatıcılığıyla hissedecekler.
Her şeyi çok özledim. Şuan eskiye bakıp söylediğim tek şey, “biz çok mutluyduk”. Bizim iyi bir hayatımız vardı. Benim filmde göstermek istediğim şey, tamamen 6 Şubat’tan önceki Antakya. Çember, Antakya için artık bir hafıza parçası, bir sanat arşivi. Gelecek kuşaklar için çok önemli bir miras oldu. Çember, aynı zamanda benim Antakya’ya bir mektubumdur.
Ben bu filmi, Türkiye’nin herhangi bir yerinde de çekebilirdim. Fakat Antakya’nın dokusunu ve ruhunu ölümsüzleştirmek adına inatla Antakya’yı tercih ettim.
Gördüklerim, tanıdıklarım hikâyelerine dokunduğum insanlar. Beni bir sinemacı olma yolunda şekillendiren, yıllar geçse bile içime dokunmaya devam eden, ruhuma temas eden mekanlar, unutulsun istemiyorum. Hep hatıralarımda kalsın istiyorum. İleride bir gün bu filmi açıp izleyenlerin yüzlerinde buruk bir tebessümle, az da olsa Antakya’yı görmeleri gururunu, kırık kalbimde yaşıyorum. Yüreklere dokunabilmişsek ne âlâ.
Film sonrası konuştuğum birçok kişiden hareketle de söylüyorum, filmde özlediğimiz o kadar çok şey varmış ki. Mesela kimisi en çok dar sokaklarda yürümeyi, kimisi Saray Caddesi’ni, kimisi ışıltılı beyaz köprüyü çok özledi.
3 Aralık’ta, olağanüstü bir katılımla Kadıköy Sineması’nda filmimizi göstermiştik. Film sonrası konuşmalarda sevgili Ali Çerkezoğlu şu sözleri söylemişti: “Antakya yıkıldı diyorlar, Antakya binalardan ibaret mi ki yıkılsın? Antakya işte bu film, buradaki insanlar.” Bu cümlelerin olduğu yerde, umut kesilir mi? Sanat iyi ki var, Antakya iyi ki var. Antakya iyileşecek.
-Filmin tam ortasında, Feyruz’dan dinlemeye aşina olduğumuz “Lamma Bada Yatathanna” ezgisini duyuyoruz. Biraz daha çekiyor bizi film Antakya’ya.
Bizim coğrafyada, Antakya’da Feyruz dinlemeden büyümez çocuklar. Umudun, direnişin ve aşkın sanatçısıdır kendisi. Hepimiz Feyruz aşığıyızdır. Hepimizin dert ortağıdır Feyruz. Her anımda yanımda olan bir sanatçı. Her duyguma ortak olan şarkılarıyla, beni hayatta tutan kadın. Büyülü bir sesi var. Yersiz acılarımı unutturan, içimi sanatla dolduran büyülü bir ses, bir şifa. İyileştiriyor bizleri. Filmde ışıltılı bir şekilde Antakya’nın simge yerleri olan beyaz köprüde cıvıl cıvıl insanlar yürürken, çocuklar top oynarken, bir karakter yeşil nohutunu alırken, yaşamın olduğunu da anlattığımız sahnelerde, sokak gürültüsü ile sözsüz bir şekilde müziği, bir diyalogmuş gibi kullanmak istedik. Benim için Feyruz, şarkı sözleriyle dokunduğu kalpler ve müziğindeki derin duygusal ifadeleriyle, sadece bir şarkıcı olmanın ötesinde. Finalde ise, Candan Erçetin’in deprem sonrası en çok dinlediğimiz, bizi anlatan, derdimizi, yakınma ve isyan etme gibi duygularla kendimizi sorgulatan şarkısı olan “Ben Kimim” ile bitmesi, izleyicinin boğazında koskoca bir düğüm bırakıyor. Filmimiz Çember’e, gerek eseriyle, gerek sesiyle ve yüreğiyle sağladığı destek ve değerli katkılarından dolayı, Sayın Candan Erçetin ve menajeri Deniz Toprak’a, tüm ekip arkadaşlarım adına sonsuz şükranlarımı sunarım.
-Film Antakya’da iki farklı yerde gösterildi. Film başka nerelerde gösterilecek?
Çember, prömiyerini kasım ayında Ankara Film Festivali’nde yaptı. Daha sonrasında bir çok festivalde gösterildi, festival süreçleri devam ediyor. Elbette Kadıköy Sineması ve Beyoğlu Sineması başta olmak üzere, Antalya, Mersin, Manisa ve Kocaeli’nde gösterildi. Son olarak Antakyası’nda gösterildi. Şu anda 28 Haziran’da İzmir Uğur Mumcu Kültür ve Sanat Merkezi’nde gösterilecek. Temmuz ayında ise Rize, Silifke ve Mersin’de olacak. Antakya’nın belirli bölgelerinde ise gösterimler devam edecek. Eylül ayında yurt dışında olacak. Filmi gösterebileceğimiz her yerde göstermek istiyoruz. 21 dakikalık filmi izlemek için toplanmıyoruz sadece. Birbirimize iyi gelmek, sarılmak, dostlarımızı görmek için de buluşuyoruz. Şimdiye kadar Antakyalıyı ve Antakya sevenleri bir araya getirmeyi başardık. Gösterime katılan ve hep birlikte yaşamı umutla, yeniden kurma çabamıza katkıda bulunan herkese sonsuz teşekkürler! Tüm kalbiyle ve enerjisiyle kendini bu filme adayan ekip arkadaşlarıma ve oyuncu dostlarımıza teşekkür ederim.
-“Çember” sizin ilk projeniz değil. Gezi direnişini anlattığınız “Direnen Sevgi” belgeseli ile Arapça uzun metraj iki filminiz var. Bundan sonraki çalışmalarınız hakkında bilgi verir misiniz? Uzun metraj, kısa metraj, Arapça, Türkçe…
Hayatım boyunca heyecanla, gurur duyarak çektiğim “Direnen Sevgi”, hayallerini satmayan insanların belgeselidir. Direnirken bir elimizde kamera, bütün olup bitenleri kaydetmiş ve bir belgesele dönüştürerek tarihe not düşmüştük. Tüm çapulculara selam olsun! Gezinin kalbidir Armutlu. Aynı zamanda yıkımın en çok yaşandığı mahallelerden biri de olan Armutlu hep vardı, hep var olacak! Ruhu asla ölmeyecek. Kaybettiklerimize bir sözümüz var! Bir dili gelecek kuşaklara aktarma çabasıyla, kendi dilimizde, kendi çabalarımızla çektiğimiz eğlenceli filmlerimiz Arapça dilinde. Tabi ki çalışmalarımız var, şu anda bir senaryo üzerine çalışıyoruz. Antakya’nın kanayan yarası, Arabistan’da işçi olmakla alakalı. Belirli şartlar ve bütçe bulunursa en kısa zamanda çekmek istiyorum bu filmi. Bir komedi filmi görüşmemiz var. Mario Levi’nin kitabında bir cümle geçiyor: “Hatırla… Bir daha hatırla… Bu tarih senin vicdanındı. Bu iklim, kaybettirdikleri, yaraladıkları, sürdükleri ve dönemeyenleriyle seni büyüten iklim. Bu şehirde doğdun, sen de bu şehirde öleceksin.” Ben bu cümleyi kabul ettim ve sinema yolumda her daim Antakya hikâyelerim öncelikli olacak. ??Antakya, tarihi, kültürel dokusu ve mozaiği açısından oldukça zengin bir kent. Bu nedenle, Antakya ile ilgili her daim bir şeyler üretmeye devam edeceğim.
“Kalanları unutmama umuduyla.”
Bugün, heyecan verici bir enerjinin içindesin. Cesaretin ve kararlılığın, seni yeni fırsatlarla buluşturacak. İçsel motivasyonun yüksek, bu da seni hedeflerine daha da yaklaştırabilir. Enerjini doğru yönlendirdiğinde, karşılaştığın zorlukların üstesinden gelmekte zorlanmayacaksın. Sosyal çevrendeki insanlarla etkileşimlerin, yeni bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Hislerinin farkında olmalı, duygusal derinliğini kucaklamalısın. İletişim kurarken dikkatli ol, ifadenin keskinliği hem fırsatlar hem de potansiyel çatışmalar doğurabilir. İçsel huzurun, gün içinde gözle görünür bir rahatlık sağlayacak. Pozitif düşünce yapın, olumsuzlukları geride bırak ve kendine güvenerek, hayatın sunduğu güzellikleri kucakla.
Bugün, güven arayışının ön planda olduğu bir dönemdesin. Maddi konulara olan ilgin artabilir; harcamalarına dikkat etmelisin. Yeni bir yatırım fırsatı karşına çıkabilir, ancak acele etme ve dikkatlice değerlendirmeyi unutma. İlişkilerde daha sağlam temellere yönelme isteği içindesin. Sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için daha fazla zaman harcayabilirsin. Duygularını ifade etme noktasında cesur ol, bu sana büyük bir rahatlama getirebilir. Kendine güvenin artıyor, bu da çevrendeki insanlarla olan etkileşimini olumlu yönde etkiliyor. Doğaya çıkmak, huzur bulmana yardımcı olabilir. Bugün, içsel sıcaklığını artırma amacı güderek, kendine özellikle zaman ayırmayı ihmal etme.
Bugün zihinsel enerjinin zirveye çıkacak, yeni bilgiler edinme isteğin ön plana çıkacak. Sosyal çevrenle kuracağın iletişimler güçlenecek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesaret bulacaksın. İçinde bulunduğun durumları sorgulamak ve yeni alternatif yollar aramak, ruhunu besleyecek. İkna kabiliyetin ve esprili üslubunla etrafındaki insanları etkileme şansına sahipsin, bu durum iş ve özel yaşamına pozitif yansıyacak. Ancak, dikkat etmen gereken nokta, yüzeysel kalmamaya çalışmak; derinlemesine analiz yapmalı ve hislerine de kulak vermelisin. Bugün, sosyalleşmek ve paylaşımda bulunmak sana keyif verecek. Unutma, bazı görüşmeler beklenmedik kapılar açabilir. İletişimini akıcı tut, samimi kal ve kalbini dinlemeye özen göster.
Duygusal derinliğin her zamankinden daha güçlü bir şekilde kendini gösterebilir. Bu dönemde, sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirme isteği ön planda. İçsel dünyanınla yüzleşmek; geçmişten gelen anıların gün yüzüne çıkmasına sebep olabilir, bu da seni nostaljik bir ruh haline sokabilir. Koruma içgüdün aktifleşecek, sevdiğin insanlara karşı daha fazla şefkat göstermeye hazır olabilirsin. Kariyerinle ilgili bazı belirsizlikler yaşanabilir, bu nedenle alternatif yolları düşünmekte fayda var. Yaratıcılığını ifade etmek için harika bir gün; sanatsal aktivitelere yönlenmek ruhuna iyi gelecektir. Sosyal çevrende daha fazla etkileşim kurma isteği, yeni arkadaşlıklar veya ilişkiler geliştirmek için uygun fırsatlar sunabilir. Kendine güvenini kaybetmemek önemli; zira bu dönemde karşına çıkabilecek fırsatlar senin cesaretine bağlı olarak değerlendirmeye açılacaktır. Jüpiter’in olumlu etkisiyle birlikte, hayatında büyüme ve genişleme dönemine girebilirsin. Maddi konularda planlı ve temkinli olmak, olası sürprizlere karşı hazırlıklı olmanı sağlayabilir. Kendi duygusal ihtiyaçlarını unutmadan, dış dünya ile uyum içerisinde olmaya dikkat et.
Bugün, içsel enerjini ve yaratıcılığını en üst düzeye çıkarma fırsatını yakalayacaksın. İnsanlar üzerindeki etkini hissetmek, kendine olan güvenini artıracak. Yeni projelere yönelme isteği doğabilir; bu, hayal gücünü harekete geçirerek sonucunda tatmin edici başarılar getirebilir. Sosyal ilişkilerde ise, sıcak ve samimi bir iletişim kurarak çevrenle güçlü bağlar kurma şansını yakalayabilirsin. Ancak, aşırı gurur ve kendini çok öne çıkarma durumlarının ilişkileri zorlayabileceğini unutma. Bugün, sevdiklerinle olan sanal veya yüz yüze bağlantıların, keyifli anılar biriktirmeni sağlayacak. Kendi içsel dünyana dönüp, hangi kelimelerin ruhunun derinliklerine hitap ettiğini keşfetmek için bir fırsat bulabilirsin. Enerjinin yüksek olduğu bu günlerde, önündeki engelleri aşma azmi ile yeni yollar açma cesaretini bulabilirsin. Unutma, gerçek ışığını dışarı yansıtmak, senin için her zaman önemli.
Bugün detaylara odaklanma isteğin artıyor. İş yerinde veya kişisel projelerinde mükemmeliyetçi bir yaklaşım içinde olacaksın. Ancak, bu tutumun seni aşırı eleştirmen bir hale getirebilir; bu yüzden kendine karşı nazik olmayı unutma. Sosyal ilişkilerinde, insanları analiz etme yeteneğinle etrafındakilerin duygusal durumlarını kolayca okuyabilirsin. Bu, insanlarla daha derin bağlantılar kurmanı sağlayabilir. Sağlıkla ilgili konulara dikkat et; vücuduna iyi bakmayı ihmal etme. Farklı bir bakış açısı kazanmak için gündelik rutinine küçük değişiklikler eklemek senin yararına olacak. İçsel huzurunu sağlamak için bir süre yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilirsin. Duygusal dengeyi bulmak, senin için önem taşıyor. Kendi ihtiyaçlarını ve rahat alanını önceliklendirmek, ilerleyen günlerde sana fayda sağlayacak.
Duygusal denge arayışında olacağın bir gün. Sosyal ilişkilerdeki uyum, senin için büyük önem taşıyacak. Etrafındakilerle sağlıklı iletişim kurmak, bazı çatışmaları önlemeni sağlayabilir. Estetik ve güzellik konularına olan ilgin artış gösterebilir; belki yeni bir dekorasyon, kıyafet veya kişisel bakım için harcama yapma isteği duyabilirsin. Kendi iç huzurunu bulmak adına sakin bir alan yaratma ihtiyacı hissedeceksin. Güçlü sezgilerin, bu noktada seni doğru yönlendirebilir. Belki bir arkadaşınla derin bir sohbet gerçekleştirebilir, burada hayatına dair önemli farkındalıklar elde edebilirsin. İlişkilerine dikkat et; dengede kalmak ve birbirini anlamak, uyumlu bir ortam sağlayacak. Kendi isteklerini başkalarının beklentileri ile harmanlamaya çalışırken, içsel huzurunu kaybetmemeye özen göster. Sadece bugün değil, her gün, senin için uyum ve denge her şeyin temelidir.
Gizli kalmış duygular yüzeye çıkabilir. İçsel dönüşüm için uygun bir zaman dilimindesin; kendinle yüzleşmek, eski yaraları iyileştirmek isteyebilirsin. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerde derinlik arayışı, içsel gerilimlerin azalmasına yardımcı olacak. Zihninde canlanan fikirler, gelecekteki projelerine ilham verebilir. Kendi ihtiyaçlarını ifade etmek ise ilişkilerde daha açık ve samimi bağlar kurmanı sağlayacak. Gözlemlerine dikkat et, hayatın sana sunacağı sürprizler var. Kalbinde taşıdığın tutkular, seni hedeflerine daha da yaklaştırabilir. Güçlü sezgilerinle hareket et, içsel sesini dinlemeyi ihmal etme; bu seni en doğru yola yönlendirecektir.
Bugün, keşfetme arzusunun ön planda olduğu bir gün. Yeni deneyimlere açık olmalısın; farklı kültürler, bakış açıları ya da fikirlerle tanışmak ruhunu besleyecek. Yolculuklar ve seyahatler için güçlü bir motivasyon var. Senin için küçük kaçamaklar bile büyük bir memnuniyet kaynağı olabilir. Zihinsel olarakın oldukça canlı ve enerjik hissedeceksin. Yaratıcılığını ifade etmek için harika bir fırsat bulabilirsin. Bu, sanatsal uğraşlara yönelmek ya da yeni beceriler öğrenmek için ideal bir zaman. Sosyal çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak, ilham alman için faydalı olacak. Hareketli ve dinamik bir atmosfer içinde kendini bulmak, senin için iyi gelir.Aşk konusunda, yoğun hisler ve tutkulu anlar söz konusu. Partnerinle derin, anlamlı konuşmalar yapmanız duygusal bağlantınızı güçlendirebilir. Bekar olanlar içinse, heyecan verici tanışmalar söz konusu. Ancak dikkatli olmalısın; hızlı karar vermektense düşünmek, uzun vadede daha iyi sonuçlar getirebilir. Unutma, yaşam serüveninde attığın adımlar, geleceğini şekillendiren önemli taşlar.
Bugün, kararlılığını ve azmini ön plana çıkaran bir enerji seni saracak. Gelecek hedeflerine odaklanarak, karşına çıkan engelleri birer birer aşabileceksin. İş yerinde, ekip çalışması ve işbirliği ön planda olacak. Ancak, bazı durumlarda sabrını zorlayan insanlar veya durumlar olabilir; bu noktada soğukkanlı kalmak önemli. Kendi iç dengeni sağlamak için zaman ayırmayı ihmal etme. Sosyal çevrende ise, dostluklarını derinleştirebilecek fırsatlar ortaya çıkabilir. Hislerini paylaşmakta tereddüt etme; bu, aralarındaki bağı güçlendirebilir. Kendine güvenin tam, bu enerjiyi en iyi şekilde değerlendir. Unutma, önündeki yol senin kararlılığınla şekillenecek.
Bugün, yenilikçi düşüncelerin öne çıkacağı bir gün. Merak duygun her zamankinden daha güçlü olacak; entelektüel tartışmalara katılma isteği belirgin. Sosyal çevrendeki insanlar, sana ilham verecek yeni fikirlere kapı açabilir. Esnek düşünme yeteneğin, beklenmedik durumlarla daha kolay başa çıkmanı sağlayacak. Aynı zamanda, bağımsızlık arayışın kendini daha net ifade etmene ve başkalarıyla olan ilişkilerini güçlendirmeni sağlayabilir. İçsel huzurunu korumaya özen göster, çünkü başkalarıyla olan etkileşimlerin senin ruh halini etkileyebilir. Yaratıcılığın artarken, bazı eski projelere yeniden göz atmak isteyebilirsin. Hayal gücünün sınırlarını zorlamaktan çekinme, bu süreçte kendine olan güvenin de artacak.
Duygusal denge, içsel huzur ve sezgisel güçler ön planda. Son zamanlarda yaşadıkların, hayal gücünü ve yaratıcılığını beslemiş. Bugün, bu enerjilerle yeni projeler veya sanatsal çalışmalar üzerinde derinleşme fırsatın var. Hayal ettiğin şeyleri gerçeğe dönüştürmek için cesaret bulabilirsin. Sosyal ilişkilerde karşılaştıkların sürprizlerle dolu; önemli bir görüşme yeni bir kapı açabilir. Empati yeteneğin, başkalarının ihtiyaçlarını anlamada seni yönlendirecek. Kendini ifade ederken dürüst ol, içtenliğin başkalarına ilham verecek. Duygusal derinlikte kaybolmaktan korkma; içindeki bilgeliği keşfetmek, sana yeni bakış açıları kazandıracak. Bugün ruhsal iklimin, kişisel gelişim için bir adım atmak adına mükemmel. Geçmişin izleri sana öğütler sunabilir; bunları bir fırsat olarak değerlendir. İçsel yolculuğun, özgürleşmeni sağlayabilir, korkularınla yüzleştikçe daha güçlü hissedeceksin. Duygusal ve ruhsal bağlarını güçlendirecek deneyimlerle dolu bir gün seni bekliyor.
