1
Tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu Altan Erkekli, 45 yıllık sanat hayatı boyunca, kah tiyatro oyunlarıyla, kah televizyon dizileriyle, kah sinema filmleriyle geniş kitlelerin gönüldaşı oldu. Erkekli, hayatındaki dönüm noktalarını SÖZCÜ HaftaSonu’na anlattı.
– Tüm eğitim hayatımı yatılı okudum. 2021’den bakınca çok kabullenilmez bir şey gibi geliyor. Ancak 1955 doğumlu Altan’ın, 1961’de Türkiye’nin çok güvenli olduğu bir dönemde, herkesin birbirine olan inancının tam olduğu bir dönemde, annesi ağır ameliyat geçirdiği için mecburen yatılı okulda okuması çok olağan.
– Diyarbakır’a giderken ailem beni, Haydarpaşa’da trende, hiç tanımadığım birine emanet ediyordu. O kişi “Başım gözüm üstüne” diyordu. 3 gün bir çocuğun sorumluluğunu üstüne almak nasıl bir şeydi? İnsanlar o zamanlar güvenilirdi… Yatılı okumak ayaklarınızın üzerinde durmayı, dayanışmayı, paylaşmayı, yetinmeyi, mücadele etmeyi, sırdaşlığı, kanaatkarlığı öğretiyor.
Küresel coronavirüs salgını bittikten sonra kötü insanlara karşı yeni bir hayat düzeninin kurulması gerekiyor… Kalplere Vizontele’nin Reis Bey’i olarak girdiğini söyleyen Erkekli, 4 yıldır Veysel Diker’le yaptıkları ‘Şifa Niyetine’ sohbetlerinin süreceğini belirtti.
DÜNYAYA HAYKIRIYORUZ
– Aile sevgisini, büyüklere saygı, sevgi, hürmet, küçüklerimizi korumayı andımız gibi içselleştirerek yaşadık. Andımız konusunu iyice anlatmamız lazım. Bir iki dakikayı geçirmek için ezbere yapılan bir iş değil. Bu coğrafyada Mustafa Kemal Atatürk’ün bize bıraktığı güzel ilkeleri, insanlık adına tekrarlıyoruz. ‘Türküm, doğruyum’u çıkarın. “İnsanım, iyi insan olacağım, kötülükler yapmayacağım” küçüklere bunu anlatıyoruz. Bütün dünyaya da bunu haykırıyoruz anlamında bakılmalı. Bu bir ayrıştırma değil. Herkesin bir kimliği var, ailesinden soyundan sopundan gelen. Biz de Çerkez olarak geliyoruz ama Türkiyeliyiz. Burası Türkiye Cumhuriyeti. Bu geniş yelpaze altında omuz omuza olmamız gerekiyor. Bundan gocunmamamız gerekiyor.
Annesi ve babası Fenerbahçeli olan Erkekli’yi, ağabeyi Akın Erkekli Beşiktaşlı yaptı.
Altan Erkekli, lise ikinci sınıfa kadar inşaat mühendisliği üzerine kurguladığı gelecek hedefini, Kadıköy Maarif Koleji’ndeki İngilizce öğretmeni ile yaptığı bir konuşma ve verdiği sözle bir çırpıda değiştirmiş. Şöyle anlatıyor: “Öğretmenim, ‘Gel seni tiyatroya yönlendirelim. Bana söz ver tiyatrocu olacağına’ dedi. Verdiğim söz üzerine tiyatroya girdim. İyi ki de sözümü tutmuşum. Güzel insanlarla tanıştım.”
Rutkay Aziz’le çok sayıda oyunda birlikte rol aldı.
Erkekli, 6 yaşındayken İstanbul’daki ailesinden uzakta Diyarbakır Maarif Koleji’ne yerleşiyor. O günleri “2 gece 3 günde Diyarbakır’a Güneydoğu Ekspresi ile giderdim, sömestr döneminde ailemi görebiliyorum. Annemin yaptığı kekler, poğaçalar bir haftada trenle geliyordu. ‘Annemin yaptığı kekler’ diye hüngür hüngür ağlayarak yiyordum” diye
anlatıyor.
25 yıl AST’de 96 oyundan 80 küsurunda başrol oynadı.
Altan Erkekli’ye göre salgın ile birlikte insanlık, kendini yeniden sorguladığı bir dönemi yaşıyor. Coronavirüs için “İlaç sektöründen gıda sektörüne, emperyalist devletlerin kendi içindeki dünya nüfusunu bir dizayn etme organizasyonuydu. Gel gör ki onların elinde de patladı. Onlara da zararı oldu. Bu bittikten sonra kötü insanlara karşı yeni bir hayat düzeninin kurulması gerekiyor” ifadesini kullandı. “Peki kötülere karşı yeni hayat düzenini nasıl kuracağız” sorusuna şu yanıtı veriyor:
“Yeni bir aşı gerekiyor. Bu aşı insanlık aşısı, virüse-mikroba değil. Güzel bir dünyayı yaşatma aşısı. Yani gençlerimize, çocuklarımıza bunu anlatacağız. Dünyanın emanet bir yer olduğunu, bizden sonra torunlarımıza bırakacağımızı anlatacağız ki bu kötü niyetli insanlara karşı bilerek yaşasınlar. Kötülükleri yapan da iyilikleri bulan da insanoğlu olacak. Belki benim oğlum olacak. Bir çocuk değişir, ülke değişir, dünya değişir derler ya… İyiler mutlaka kazanacaktır. Bu gezegende barış içinde yaşamalıyız. Bunu çocuklarımıza anlatacağız. Yaşananlardan ders çıkararak hayata dört elle tutunmamız gerekiyor.”
Ve sanatın dönüştürücülüğü… Erkekli, “Sanat, hayatı değiştirmek için yapılmalı. Hayat, sevgi için, barış için, kardeşlik, emek için değişmeli. Sanat bunun için yapılacak” diyor.
3 ERKEK ÇOCUK BABASI
Kökleri Yozgat’ın Erkekli Köyü’ne dayanan Altan Erkekli, Ebru Erkekli ile evli. Efe, Can ve Ali isminde 3 oğlu var.
“Özdemir Pesen Şentürker, İngilizce öğretmenim. Ona verdiğim sözle 1975’te Ankara Üniversitesi DTCF Tiyatro Bölümü’ne girdim. Özdemir Nutku henüz birinci sınıftayken ‘Kopernikli Yüzbaşı’ oyununda başrol oynattı… O sayede, Ankara Sanat Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Rutkay Aziz “AST gemisine binmek ister misin” dedi. Bunlar hayatımın dönüm noktaları.”
Bugün enerji dolu ve cesur bir ruh halindesin. Karşılaştığın zorlukları aşmak için içsel gücünü kullanmaktan çekinmeyeceksin. Yeni projeleri başlatmak, başlangıçlar yapmak için ideal bir zaman. Ancak, aceleci davranma eğiliminde olabilirsin. Dikkatini toplamak ve düşünerek ilerlemek, başarı şansını artırabilir. İletişimde açık ve net olman, hem sosyal hem de iş yaşamında olumlu sonuçlar doğuracak. Kendine güvenerek hareket et, ama başkalarını da dinlemeyi unutma. Bugün, kişisel hedeflerine ulaşma konusunda motivasyonun yüksek olacak. Sosyal ilişkilerde daha samimi ve yakın olma ihtiyacı hissedebilirsin. Cömert davranışların takdir edilecek ve bağların güçlenecek. Bu enerji dolu günde, ilham aldığın insanlarla vakit geçirmek, yaratıcılığını artırabilir. Unutma, bugün sadece kendin için değil, çevrendeki insanlar için de ilham kaynağı olabilirsin.
Bugün, sabırlı ve ihtiyatlı yaklaşımın sayesinde karşılaştığın zorlukları aşma becerin ön plana çıkacak. İleriye dönük planlarını yeniden gözden geçirmek için mükemmel bir zaman. Maddi konulardaki istikrar arayışın, uzun vadede beklediğin olumlu sonuçları beraberinde getirebilir. İlişkilerde ise, yakınlarınla olan iletişimine daha fazla özen göstermek faydalı olacak. Duygusal derinliklerin seni, sevdiklerinle daha samimi bir bağ kurmaya yönlendirebilir. Bugün alacağın küçük ama anlamlı hediyeler veya jestler gününü güzelleştirebilir. Kendine odaklanarak, ruhsal ve bedensel sağlığını da ihmal etmemelisin; kendine biraz alan tanı, doğayla iç içe vakit geçirmenin keyfini çıkar.
Bugün iletişim becerilerin ön plana çıkıyor, çevrendekilerle yapılacak samimi sohbetler sayesinde ilişkilerini derinleştirme fırsatın var. Zihnindeki düşünceleri açıkça ifade edebilmek, belirsizlikleri ortadan kaldırmana yarayacak. Arkadaşlarınla plan yapma isteğin artıyor; sosyal aktiviteler, yeni insanlarla tanışma ve farklı bakış açıları kazanma fırsatı sunabilir. Duygusal olarak daha derin bir bağ kurmak için içe dönme gereksinimi hissedebilirsin. Hızlı düşünme yeteneğin, ilham aldığın anlarda sana yenilikçi çözümler getirebilir; bu nedenle yaratıcılığını serbest bırakmaktan çekinme. Yoğun stres altında bile rahatlama yöntemleri deneyebilirsin. Bugün üzerindeki baskıyı azaltacak bir hobi ya da yaratıcı faaliyet bulmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme vakti. İçsel huzursuzlukların seni rahatsız edebilir. Ailevi konular gündeme gelebilir; sevdiklerinle olan ilişkilerini gözden geçirmen faydalı olacak. Anlayış arayışında olduğun bu dönem, gerek duygusal gerekse maddi anlamda bazı sürprizlerin kapıda olduğu bir süreç. Kendine olan güvenini tazeleme arzusu artabilir, bu da seni yeni kararlar almaya yönlendirebilir. Eğer kendine alan açar ve içsel sesini dinlersen, bu süreçten güçlenerek çıkma şansın yüksek. Duygusal bağlarının derinleştiğini hissedebileceğin bir gün olacak, hislerini ifade etmekten çekinme; bu, ilişkilerini besleyecek bir adım olabilir. Unutma, hissetmek ve ifade etmek senin doğal yeteneğin.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruk noktasında olduğu bir gün. Kendinizi ifade etmek için mükemmel bir fırsatla karşılaşabilirsiniz. İçsel ışığınız etrafınızdaki insanları etkileyebilir ve liderlik vasıflarınızı ön plana çıkarabilir. Sosyal ilişkilerdeki uyum ve dinamizm, dostluklarınıza yeni derinlikler katmanıza olanak tanıyacak. Ancak, aşırı gurur ve benmerkezcilik gibi eğilimlere dikkat etmelisiniz; başkalarının fikirlerine de özen göstermek, sizi daha da güçlü kılacak. Sevgi ilişkilerinde yoğun duygular ortaya çıkabilir, bu nedenle kalbinizin sesini dinlemekte fayda var. Kendi isteklerinizi ve ihtiyaçlarınızı dengeleyerek iç huzurunuzu sağlamak, günün en önemli noktalarından biri olacak. Bugün, ruhsal ve duygusal olarak da yenilenmek için harika bir dönemdesiniz; kendinize zaman ayırmayı unutmayın.
Titizliğin ve detaylara olan düşkünlüğün, gün içerisinde iş ve özel yaşamında sana yarar sağlayacak. Günlük görevlerini yerine getirirken, planlamalarına sadık kalmanın önemini anlaman gerekecek. Sabırlı ve dikkatli yaklaşımın sayesinde, küçük ama önemli başarılar elde etmen mümkün. İletişim kurduğun insanlar, senin analitik bakış açını takdir edecek, böylece sosyal çevrende güçlü bağlar geliştirebilirsin. Duygusal anlamda ise, içsel huzurunu bulmak için biraz meditatif zaman ayırmalısın; bu, günün stresiyle başa çıkmanda büyük yardımcı olacak. Aynı zamanda, sağlığına dikkat etmeyi unutma; beslenmene özen göstermek ve hafif fiziksel aktiviteler yapmak, enerji seviyeni olumlu yönde etkileyecektir. Bu dönemde kendine karşı nazik olmalı ve yeterince dinlenmeyi de unutmamalısın.
Müzakere ve denge arayışının gücünü hissedeceksin. İlişkilerde uyum sağlama yeteneğin, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerine derin bir dokunuş katacak. Sanat ve estetik algın bugün daha da güçleniyor; güzel şeylere yönelmek, seni ruhsal açıdan besleyecek. İçsel huzurun, başkalarıyla olan diyaloglarında belirleyici olacak. Sosyal olanaklar, yeni bağlantılar kurma fırsatları sunabilir; bu nedenle açık fikirli olman önemli. Ancak, karar verme sürecinde aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Deneyimlerin, bugünlerde sana önemli dersler verebilir. Kendini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde olumlu bir etki bırakacak. Unutma ki, nezaketle iletişim kurmak, pek çok kapıyı açmanı sağlayabilir. Bugün kendine karşı nazik olmayı da ihmal etme; içsel dengeyi sağlamakta kendinle barışmak önemli.
Bugün, duyguların derinliklerinde bir keşif yapma fırsatı bulacaksın. İçsel gücünü daha iyi anlayabilir, sezgilerinin rehberliğinde cesur adımlar atabilirsin. İlişkiler konusundaki zekan, seni yakın çevrendekilerle daha sağlam bağlar kurmaya yönlendirecek. Ancak, gizli kalmış hislerin ve düşüncelerin yüzeye çıkma ihtimali yüksek. Bu süreçte dürüstlük ön planda olmalı. Kendi ihtiyaçlarını ve sınırlarını net bir şekilde ifade etmekte özgür olabilirsin. Aynı zamanda, yaratıcı bir projeye başlamak için harika bir zaman. İç psikolojinle barışık olduğun sürece, dış dünyada da başarılı olmanın kapıları açılacak. Hayatındaki karanlık köşeleri aydınlatmayı ihmal etme; senin için aydınlık bir dönem başlıyor.
Bugün, özgürlüğe duyduğun özlem yine kendini gösterebilir. İhtiyaç duyduğun macera ve keşif ruhu içini kıpırdatacak. Yeni ufuklara açılmak, farklı bakış açıları kazanmak için mükemmel bir zaman dilimi. Eğitim veya kişisel gelişim fırsatları karşına çıkabilir, bunları değerlendirmek için cesur adımlar atabilirsin. İletişimde samimiyet önplanda, karşındaki insanlarla derin, anlamlı sohbetler yaparak bağlantılarını güçlendirebilirsin. Ancak, düşüncelerini ifade ederken dikkatli ol; bazen aşırı açık sözlülük, başkalarını incitebilir. Bugün doğada vakit geçirmek, ruhunu canlandıracak ve iç huzurunu sağlayacaktır. Yaratıcılığın yüksek olduğu bu günlerde sanatsal yönlerini keşfetmek, güzelliklerden ilham almak konusunda seni harekete geçirebilir. Unutma, hayattaki yolculuk kadar varış noktası da önemlidir; tutku ve merakını beslemeyi ihmal etme.
Kendini güçlü ve kararlı hissediyorsun, bu durum seni maddi ve manevi konularda daha azimli hale getiriyor. Hedeflerine ulaşmak için sağlam adımlar atma isteğin artıyor. Ancak aşırı disiplinli olmanın getirdiği baskı, bazı insanlarla olan ilişkilerini zorlayabilir. İş yerindeki sorumluluklar artarken, zaman zaman bunaltıcı hissedebilirsin. Yine de sabrın ve azmin seni başarıya taşıyacak. Kendi içsel huzurunu bulmak için biraz zaman ayırmayı unutma, doğa yürüyüşleri veya sakin bir ortamda düşünme fırsatları iyi gelebilir. Sevdiklerinle geçireceğin zaman, stresini atmana yardımcı olabilir. Bugün, kendini ifade etme konusunda dikkatli olmalısın; kimi zaman sessiz kalmak, daha etkili bir iletişim yolu olabilir. Geleceğin için alacağın kararlar, bugünkü kararlılık ve netliklerle şekillenecek.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruklarına ulaşabileceğin bir gün. Farklı düşünmeye açık olman, seni özgün projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrendeki insanlarla olan bağlantıların, ilham verici fikirlerin ve ortak çalışmaların merkezine yerleşecek. İletişim becerilerin, tartışmalarda avantaj elde etmeni sağlayabilir. Ancak, bazı durumlarda fazla bağımsız davranma isteğin, başkalarıyla olan etkileşimlerini zorlaştırabilir. Duygusal derinliklere inmeye çalışırken, özgürlüğüne olan düşkünlüğünü dengelemeye dikkat et. Teknoloji veya bilimle ilgili konulara dair merakın artabilir; yeni bir şeyler öğrenmek sana ilham kaynağı olabilir. Gecenin ilerleyen saatlerinde, içsel huzuru bulmak adına yalnız kalmak isteyebilirsin. Unutma, denge her şeydir.
Duygusal duyarlılığın ve sezgilerin yüksek olduğu bir gündesin. İçsel huzuru sağlamak adına sanatsal faaliyetlere yönelmek, yaratıcılığını besleyebilir. Kendini ifade etmek için yazmak veya müzikle uğraşmak ruhunu canlandırabilir. Diğer insanlar ile olan ilişkilerinde empati ve anlayış sunma yeteneğin, başkalarıyla olan bağlarını güçlendirecektir. Ancak, aşırı duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsin; bu yüzden içsel dengeyi bulmak için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Hayallerinin peşinden koşmak için harika bir zaman dilimi. Kalbinin sesine kulak ver ve sezgilerinin seni yönlendirmesine izin ver. Dikkatini, geleceğini şekillendirecek fırsatlara yönlendir. Kendine olan inancını güçlendir ve şüpheleri geride bırak. İçindeki potansiyeli keşfetmek için eline geçen her fırsatı değerlendirmelisin. Enerjini pozitif düşüncelerle yönlendirerek, olumsuzluklardan uzak durmaya çalışmalısın. Unutma, aklındaki sorulara yanıtları içsel huzurunda bulabilirsin.
