Anadolu’nun İlk Tiyatrosu Günyüzüne Çıkmayı Bekliyor

Anadolu’nun İlk Tiyatrosu Günyüzüne Çıkmayı Bekliyor

Eğitimci ve Yazar Recep Bozkurt, İz Dergi Ekim 2021 sayısına özel kaleme aldığı yazısında tiyatroyu, Foça Antik Tiyatrosu’nun önemini ve bu tiyatronun günyüzüne çıkmasının getireceği kazanımları anlattı. Bozkurt, “Güzel Anadolumuzun görkemli miraslarından olan Foça Antik Tiyatrosu, Değirmenlitepe’nin çıplak yamaçlarında ve toprak altında yatıp duruyor!” diyerek yetkililere de seslendi.

En yaygın tanımıyla tiyatro; konuşma ve eyleme dayanan bir gösteri sanatıdır… İnsanlık 2 bin yıldan bu yana bu sanat dalını yaşamlarının ayrılmaz bir parçası olarak görmüş; halkın eğitilmesinde, bilgilendirilmesinde, eğlencesinde çok önemli sosyal ve kültürel işlevler yüklemiştir.

Tiyatro, aynı zamanda kent kültürüne erişmiş yerleşik toplumların gelişmişlik düzeyinin en önemli bir göstergesidir. Özellikle Antik Dönem’de kentlerin önce planı yapılır, sonra inşasına başlanırdı. Ve bu planlama sırasında tiyatro öncelikli olarak yerini alıyordu. EĞER BİR YERLEŞİM ALANINDA TİYATRO YOKSA ORASI KENT OLARAK KABUL GÖRMÜYORDU…

Peki, daha baştan itibaren neden bu insanlar tiyatroya ihtiyaç duymuşlardır?

Çünkü bu sanat dalını, toplumları için en önemli eğitim araçlarından biri olarak görmüşlerdir. İlkçağ’da okuma yazmanın yok denecek kadar az olduğunu düşünürsek, tiyatronun izleyiciye görsel ve işitsel yoldan neler kazandıracağını tahmin etmek kolaydır.

Tiyatro sadece oyunlar için kullanılmıyordu; toplantı, duyuru, kutlama, şenlik gibi çok çeşitli etkinliklerin yapıldığı alanlar olarak büyük kitlelerin buluştuğu yerlerdi. Bugün televizyonların, gazetelerin, stadyumların yapmış olduğu görevi tiyatrolar yapıyordu. Kısacası, tiyatrolar kentin kalbiydi…

Ne sevindiricidir ki bunlardan ilki güzel ilçemiz Foça’da yapılmıştır. İzmir yolu ile gelirken kente girmeden başınızı sola çevirirseniz Değirmenlitepe’yi göreceksiniz; yıkık dökük yel değirmenleriyle birlikte. İşte bu tepenin Ege’nin mavi sularına bakan yamaçlarında ‘Tufa’ taşından tam 3 bin 500 kişilik bir tiyatro yapmıştı Phokaialılar!

Bu tiyatro, Aolis (Aiolis) Bölgesi’nin en büyük tiyatrolarından biriydi… (Aiolis Bölgesi’nin hudutlarını da kabaca çizeyim; İzmir Körfezi’nden Edremit Körfezi’ne kadar olan kıyı bölgesi)

İlk tiyatrolar Batı Anadolu’nun liman kentlerinde kurulmuştur. Sayıları, küçüklü büyüklü 100’ü aşkın ve Anadolu’yu bir tiyatro cennetine dönüştüren bu yapıların üstünde yaşadığımız coğrafyanın bize nasıl zengin bir kültür mirası bıraktığının farkında mıyız?

Bunun değerini ve önemini bir düşünelim derim!

Yeri gelmişken hemen şunu da ekleyeyim: Bugün biz bu tiyatroların onarımlarına, toprak altından çıkarılmalarına bile maliyetlerinin çok yüksek olması gerekçesiyle yeterli para ayıramazken onlar, daha o zamanlar çok büyük paralar harcayarak kentleri için tiyatrolar kuruyorlardı.

M.Ö. 340-330 yıllarına tarihlenen Foça Antik Tiyatrosu’nun varlığını bulgularla kanıtlamaya çalışan ilk kişi Fransız arkeolog Felix Sartiaux’dur. 1914 yılında Değirmenlitepe’nin Kuzeybatı yamaçlarında yaptığı sondaj çalışmalarında ilk bulgulara rastlamışsa da o günlerdeki koşullara göre kesin bir sonuca ulaşamamıştır.

Bu alanda yapılan ikinci çalışma 1991 yılında Prof. Dr. Ömer Özyiğit’in kazılarıdır. Ne acıdır ki bu çalışmalar da kaynak yetersizliği nedeniyle durdurulmuştur. Yine o yıllarda Phokai Tiyatrosu için Japonlar da kazı girişimlerinde bulunmuş ama yerel yönetimin ilgisizliği-duyarsızlığı nedeniyle sonuç alınamamıştır.

Oysa bu tiyatro bütün görkemiyle günışığına çıkarılıp asıl işlevine kazandırılabilmiş olsaydı; başta Foça olmak üzere ülkemiz neler kazanırdı neler!

Güzel Anadolumuzun görkemli miraslarından olan Foça Antik Tiyatrosu, Değirmenlitepe’nin çıplak yamaçlarında ve toprak altında yatıp duruyor!

Daha fazla zaman yitirmeden günyüzüne çıkıp eski görkemli işlevine kavuşmasını bekliyor!

Tarihi ve tarihi eserleri sevenlerin; Foça’nın geleceğini turizmde görenlerin hüzünlü gözleri ise Değirmenlitepe’nin yamaçlarından ayrılmıyor; Anadolu’nun bu ilk tiyatrosunu arıyor!

Çünkü tiyatroda; büyük tiyatro adam Muhsin Ertuğrul’un söylediği gibi: “Ahlakın, ruhun, sanatın eğitimiyle insanoğlu asilleşir; hayatı zenginleşir; uygarlık düzeyi gelişir…”

Tarihin babası HERODOTOS da “Foça, bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzü altında ve en güzel iklimde kurulmuş bir kenttir…” diyor…

Evet, Tanrı buralarını övmüş, yaratmış; dokumuş, döşemiş!

Bu güzelliklere, bu coğrafyada bizden önce yaşayanların bıraktıkları tarihi ve kültürel mirasa bizlerin de aklı, yüreği, eli –daha fazla zaman yitirmeden- değsin artık!

Kaynak: https://www.izgazete.net/kultur-sanat/anadolunun-ilk-tiyatrosu-gunyuzune-cikmayi-bekliyor-h74054.html

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin yüksek ve cesaretinle çevrendekileri etkileyebilirsin. Yeni girişimler için harika bir zaman; fikirlerini hayata geçirme konusunda kararlı hareket etmelisin. Duygusal ilişkilerde açık sözlülüğün önem kazanıyor; hislerini ifade etmekte çekinmemelisin. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın; düşüncelerini netleştirmeden karar vermek, seni gereksiz zorluklarla karşılaştırabilir. Sağlık konusunda, fiziksel aktivitelere yönelmek faydalı olacak. Kendine dönük bir yolculuğa çıkmak, ruhunu dinlendirmene yardımcı olabilir. Başarıların için kendini kutlamayı ihmal etme; küçük zaferler bile önemlidir. Aşk hayatında heyecan verici sürprizlerle karşılaşabilirsin; bu fırsatları değerlendir. Hayatındaki olumlu değişimleri kabullenmek, seni daha ileriye taşıyacak.

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, finansal konular oldukça belirgin bir şekilde dikkatini çekebilir. Gelirlerin ve harcamaların arasında denge sağlamak için mantıklı adımlar atmalısın. Yarım kalmış projelere yeniden odaklanmak, verimliliğini artırabilir. Sosyal ilişkilerde ise daha açık ve iletişimsel olman gereken bir dönemdesin. Yakın çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmek, sana huzur verecek. Romantik ilişkilerde ufak sürtüşmeler yaşanabilir; sabırlı ve anlayışlı kalmak, olumsuz duyguları ortadan kaldıracaktır. Kendine yönelik bakım ve ruhsal dinginlik arayışın, gün boyunca kendini yeniden değerlendirmeni sağlayabilir. İçsel bir huzur ile dış dünyada uyum sağlamak için zamana ihtiyacın var. Eğitim veya kişisel gelişim konusunda yeni adımlar atmak için harika bir zaman. Hedeflerine ulaşmak için kararlılıkla ilerlemeli ve atılımlarını cesur bir şekilde gerçekleştirmelisin.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Fikirlerini açıkça ifade etmenin ve başkalarıyla etkileşim içinde olmanın önemini hissedeceksin. Sosyal ortamlarda dikkat çekici ilişkiler kurabilir, ilginç bireylerle tanışabilirsin. Esnek düşünme yeteneğin, sorunları hızlıca çözmene ve yeni fırsatlar yaratmana yardımcı olacak. Gün boyunca dikkatini çeken bir konuda öğrenmeye aç ol; bu, zihnini besleyecek ve yeni bakış açıları kazanmanı sağlayacak. Ayrıca, kısa seyahatler planlayabilir ya da ilginç bir bilgi paylaşımı yapabilirsin. İş ve sosyal alandaki etkileşimlerin, gelecek projelerin için faydalı bağlantılar oluşturabilir. Kendini ifade ederken biraz daha cesur olmalısın; bu, hem kişisel hem de çevresel değişimlere kapı açacaktır. Ayrıca, günlük rutininde yenilikler yapmayı da değerlendirebilirsin. Bu değişim, yaşamına canlılık ve enerji katacak.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinlikler ve hassasiyet ön planda. Ailevi bağlar ve sevdiklerinle olan ilişkilerin, belirsizliklerin üstesinden gelmene yardımcı olacak. İçsel dünyanda yaşadığın dalgalanmalar, sana güçlü bir sezgi sunuyor; bu sezgiye güvenmek önemli. Gün, geçmişle yüzleşmek ve geçmişteki anıları canlandırmak için uygun. Kendini korkularınla yüzleştirirken, koruma içgüdün güçlenebilir. Belki yeni projelere başlamak veya hayallerin için adım atmak isteyeceksin, ama önce içsel huzuru bulmalısın. Duygusal destek alabileceğin bir arkadaşla derin bir paylaşım, ruhsal olarak seni besleyebilir. Hayatın getirdiği değişimlerle başa çıkmak için içsel dengeyi sağlaman gerekiyor; bunun için sağlıklı sınırlar koymayı unutma.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Kendini ifade etme konusunda cesur adımlar atabilirsin. Özellikle sosyal ortamlarda dikkat çekmek, ilgi odağı olmak senin için oldukça kolay olacak. Yaratıcılığın ön planda; bu durum sanatsal projelerde ya da hobilerinle ilgili yeni fırsatlar ortaya çıkarabilir. Ancak, çevrendekilerle olan iletişimine özen göstermelisin. Bazı tartışmalara girmekten kaçınmak, ilişkilerini daha sağlam temellere oturtmana yardımcı olur. Bugün, içsel gücünü hissetmek sana kendine güven konusunda fayda sağlayacaktır. Kendi değerini bilmek ve bu değerle hareket etmek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmende büyük rol oynayacak. Kendine ve hayallerine odaklan, başarı seni bekliyor.

BAŞAK BURCU YORUMU

Detaylara olan düşkünlüğün, bugün seni öne çıkaracak. Kararların ve analiz yeteneğin sayesinde, karmaşık bir durumu çözme fırsatı bulabilirsin. Yapıcı eleştirilerinle çevrendekilere ilham verebilir, onların gözünde saygı kazanabilirsin. İletişim kurma konusundaki yüksek becerin, sosyal ilişkilerini güçlendirmene yardımcı olacak. Aynı zamanda kişisel alanında yapmak istediğin değişiklikler için mükemmel bir zaman; yenilikçi fikirlerin seni hedeflerine daha da yaklaştırabilir. Gün içinde karşılaşabileceğin küçük engeller, motivasyonunu düşürmemeli. Sabırlı ve kararlı kalırsan, üstesinden gelebileceğin her şey elinin altında. İleriye dönük planlarını gözden geçir; şimdiye kadar elde ettiğin deneyimlerin, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Unutma, tüm bu süreçte kendine nazik davranmak, zihinsel dengeni korumak adına büyük önem taşıyor.

TERAZİ BURCU YORUMU

Dengeler üzerinde yoğunlaşma zamanı. İlişkilerdeki uyumu ve estetiği ön planda tutmak isteyeceksin. Sosyal ortamlarda daha fazla görünürlük kazanabilirsin. Ancak, bazı tartışmaların çıkabileceği durumlarla karşılaşabilirsin. Adalet duygun her zamanki gibi baskın olacak, hak ve haklılık arayışın seni önemli keşiflere yönlendirebilir. Kendine zaman ayırıp, içsel dengeyi bulmak için meditasyon veya sanatla uğraşmak faydalı olabilir. Ortak projelerdeki işbirliklerin güçlenecek ve beklenmedik destekler alabilirsin. Unutma, açık iletişim her şeyin anahtarı. Kendi değerini bilmek ve başkalarına da bu perspektiften yaklaşmak, tüm dinamikleri olumlu yönde etkileyecek.

AKREP BURCU YORUMU

Bugün yoğun duygular içinde olabilir, içsel bir derinlik hissedeceksin. Gadgetlerin, özellikle teknoloji ile ilgili olanların, beklenmedik bir güncelleme ya da hata ile karşına çıkabilir. Bu durum, işlerinle ilgili planlarını etkileyebilir. Ancak bu belirsizlik, seni yeni çözümler bulmaya itebilir, yaratıcılığını ön plana çıkarabilirsin. İkili ilişkilerinle ilgili kafa karışıklıkları söz konusu; güven duygusu bir anda sarsılabilir. Duygularını ifade etme konusunda cesur olmalısın, açık iletişim sorunların üstesinden gelmene yardımcı olabilir. Kendine güven ve kararlı duruş, başkalarına da ilham verecektir. Bugün, içsel sezgilerine kulak ver; ruhsal yönünü besleyen aktiviteler, senin için huzur kaynağı olacak. Gözlemlerine dikkat et, yüzeyin altında yatan gerçekleri fark etmek, sana önemli bilgiler sunabilir. Unutma ki zamanla her şey yerine oturacaktır.

YAY BURCU YORUMU

Serbest ruhun bugün yeni maceralara atılma arzusuyla dolup taşabilir. Seyahat planları yapabilir, farklı kültürleri keşfetme isteğin artabilir. İçsel huzurun için yeni bir kurs veya atölyeye katılmak faydalı olabilir. İkili ilişkilerde ise açık iletişim ve dürüstlük önemli hale geliyor; hislerini paylaşmaktan çekinme. Karşılaştığın engelleri aşmak için yaratıcı düşünme yeteneğini kullanabilirsin. Aynı zamanda, inandığın değerlere sıkı sıkıya bağlı kalmak sana güç verecek. Bugün, hayallerine giden yolda cesaret alabileceğin fırsatlar önüne çıkabilir; bunları değerlendirmekten çekinme. Özgürlüğün, çağrının peşinden gitme zamanı; kalbinin sesini dinle.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün kararlılığın ve disiplinin ön planda olacak. Hedeflerine ulaşmak için doğru adımları atma fırsatını değerlendirebilirsin. İş hayatında alacağın sorumluluklar seni daha da güçlendirecek; bu süreçte liderlik vasıflarını göstermekten çekinme. Duygusal ilişkilerde biraz mesafeli olabilirsin, ancak sevgi dolu bir iletişim kurmaya özen gösterirsen kalpten kalbe bağların daha da derinleşecek.Kendini biraz yorgun hissedebilirsin, bu yüzden sağlığına özen göstermeyi unutma. Zihnindeki karmaşayı gidermek için doğada vakit geçirmek veya meditasyon yapmak sana iyi gelecek. Sosyal açıdan yeni insanlarla tanışma şansı bulabilirsin, bu fırsatları değerlendirip olasılıkları genişletmekte fayda var. Unutma ki, sabrın ve kararlılığın her türlü engeli aşmana yardımcı olacak.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, özgürlük arayışın kendini daha da belirgin hale getirebilir. Sıradanlıktan uzaklaşıp özgün fikirlerin peşinden gitme isteği içinde olabilirsin. Sosyal çevrende ilginç insanlarla tanışma ihtimalin yüksek. Bu tanışmalar, sana yenilikçi fikirler konusunda ilham verebilir. İçsel bir denge arayışında olabilirsin; grup aktivitelerinde yer almak, sana aidiyet hissi kazandıracak. Ancak, bazı durumlarda başkalarının beklentileri arasında kalmaktan kaçınmak önemli olacak. Duygusal ilişkilerinde ise açıklık, karşılıklı anlayışı artırabilir. İç sesini dinlemek, kalbini yönlendirmek için en doğru yol olacaktır. Yaratıcılığını serbest bırak; bu dönem, çeşitli projeler üzerinde çalışmak için ideal bir zemin sunuyor. Kendine güven ve cesaretle adımlar at!

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir gün. İçsel sezgilerin güçleniyor, bu yüzden içgüdülerine güvenmekten çekinme. Sanat veya yaratıcılık gerektiren projeler için ilham bulabilirsin. Meditasyon veya doğa yürüyüşleriyle ruhunu beslemek, dingin bir zihin havası yaratmana yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerde ise içten yakınlık ve empati kurmak, bağlantılarını güçlendirebilir. Aşk hayatında duygusal bir yoğunluk hissedebilir, sevdiklerinle açık ve samimi iletişim kurmak olumlu sonuçlar verebilir. Kendini ifade ederken korkularını geride bırakıp, kalpten gelen hislerini paylaşmak önemli. Her ne olursa olsun, kendin olmayı ve içsel sesini dinlemeyi unutma.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM