1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Gün, yaratıcı enerjilerin yoğun olduğu bir zaman dilimini işaret ediyor. İçsel motivasyonların güçlü, cesaretin ve kararlılığın sayesinde zorlukların üstesinden gelme yeteneğin artmış durumda. Yeni başlangıçlar için uygun bir fırsat sunulabilir. Sosyal çevrende dikkatlerin üzerinde toplanması, ilişkilerini güçlendirme fırsatı veriyor. Özellikle işbirlikleri ve ortak projelerde dikkatli olman gerektiğini hatırlatırım; anlaşmazlıklar çıkabilir ama bunları yapıcı bir şekilde çözmek senin elinde. Kendi tutumların ve hedeflerin konusunda net ol, sezgilerin seni doğru yönlendirecek. Bugün, hislerini dinleyerek ve içgüdüsel kararlarla ilerleyerek önemli adımlar atabilirsin. Yalnızca başkalarının beklentileri değil, kendi isteklerine odaklanmak, başarılı olmanı sağlayacak. Gelecekteki hedeflerini düşünürken, bir adım geri atıp mevcut durumunu değerlendirmen faydalı olabilir. Sevgide tutkulu ve açık ol; duygularını ifade ederken tavrını da göz önünde bulundurman gerek.
Bugün, içsel huzurun ve kararlılığının ön planda olduğu bir dönemdesin. Kendi değerlerine olan bağlılığının güçlenmesi, çevrendekilere karşı daha sabırlı ve anlayışlı olmanı sağlıyor. İlişkilerinde daha derin ve anlam dolu iletişimler kurabileceğin bir zaman dilimindesin. Finansal konularda ise, harcamalarını dengelemeye özen göstermen gerekiyor; gelecekteki ihtiyaçların için biriktirmek iyi bir fikir olacak. Yaratıcılığını ifade edebileceğin yeni projelere yönelirsen, bu süreçten büyük tatmin duyabilirsin. Doğada vakit geçirmek, seni canlandıracak ve ruhsal dinginlik sağlayacak. Sevdiklerinle bir araya gelmek, moralini yükselten anlar yaratmana yardımcı olacak. Duygusal olarak kendini güçlü hissettiğin bu günlerde, iç sesine kulak vermek ve hayattan keyif almak adına kendine zaman ayırmayı unutma.
Sosyal ilişkilerde hareketlilik ve iletişimde akıcılık ön planda. Fikirlerinizin ve yaratıcılığınızın sınırlarını zorlayacak fırsatlar karşınıza çıkabilir. Bugün, çevrenizdeki insanlarla güçlü bağlantılar kurmak için elverişli bir zaman dilimi. İçinde bulunduğunuz sohbetler ve paylaşımlar, zihinsel açılımınıza katkıda bulunacak. Öğrenmek ve bilgi alışverişinde bulunmak adına heyecan verici bir dönemdesiniz. Duygusal açıdan ise biraz dalgalanma hissedebilir, birkaç önemli irtibat ya da duygu durumu üzerinde düşünmek isteyebilirsiniz. Kendinize zaman ayırmak, içsel huzurunuzu yeniden sağlamak için faydalı olacaktır. Kendinizi ifade ederken dikkatli olmalısınız; belki de önemli bir konuda daha dikkatli kelimeler seçmek gerekebilir. Anlayış göstermek ve empati kurmak, ilişkilerinizi güçlendirecek anahtar unsurlar. İletişim becerilerinizi kullanarak, her türlü sorunuzu ve endişenizi açıkça dile getirmekten çekinmeyin. Bu, hem sizin hem de çevrenizdekilerin doğru algıya ulaşmasını sağlayacaktır.
Duyguların yoğun olarak hissedileceği bir gün. İçsel dünyanda derin bir huzur bulmak istiyorsun. Aile ve sevdiklerinle vakit geçirmek, senin için büyük bir mutluluk kaynağı olacak. Belirsizlikler ve kaygılar seni etkileyebilir; bu nedenle içsel dengeyi sağlamak için meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler faydalı olabilir. İş hayatında, geçmişte yaşanan bazı olaylar yeniden gündeme gelebilir, ancak bunları olumlu bir dönüşüm için fırsata çevirme yeteneğine sahipsin. İletişimlerimde duygusal ve samimi bir dil kullanman, ilişkilerini daha da güçlendirebilir. Kendine güvenmeyi unutma; sezgilerinin seni doğru yolda yönlendireceğinden emin olabilirsin.
Sahip olduğun karizma ve kendine güven, bugün etrafındaki insanları etkilemekte. İçinde bir lider ruhu var ve bu, karar alma sürecinde sana büyük avantaj sağlayacak. Sosyal medya ya da grup etkinlikleri üzerinden yapacağın çalışmalar, yaratıcılığını sergilemen için harika bir fırsat sunuyor. Ancak ani tepkiler vermek yerine, duygularını kontrol altına alman önemli. Kendi iç dünyanda dengeyi sağlarken, sevdiklerinle geçirilecek zamanın değerini unutma; bu anlar ruhunu besleyecek. Ayrıca, kimseyle bir rekabete girmeden, özgün yanlarını ortaya koymak sana büyük bir tatmin hissi verebilir. Maddi konularda ise daha temkinli olmalısın; gereksiz harcamalardan kaçınarak geleceğe yönelik sağlam adımlar atabilirsin. Kendine olan güvenin, bugün belirsizlikleri aşmanda en büyük yardımcı olacak.
Detaycılığın ve analitik düşünce yeteneğinin ön planda olduğu bir gün. Bugün, gündelik yaşamında belirli bir düzene oturtmak istediğin konulara derinlemesine eğilmen mümkün. İlişkilerde ise, iletişimin büyük bir rol oynayacak; hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Bir arkadaşınla arandaki küçük bir anlaşmazlık, yapıcı bir diyalogla çözüme kavuşturulabilir. Özellikle iş veya projelerle ilgili olarak, yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin, bu da kariyerinde olumlu gelişmelere kapı aralayabilir. Sağlık konularına da önem vererek yaşam alışkanlıklarını gözden geçirmek için uygun bir zaman. Kendini daha iyi hissetmek için küçük ama etkin değişiklikler yapabilirsin.
Denge arayışın bugün daha da ön plana çıkıyor. İlişkilerde uyum sağlama isteğin, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinde belirleyici olacak. Sosyal ortamlarda daha fazla zaman geçirebilir, yeni bağlantılar kurma fırsatlarıyla karşılaşabilirsin. Ancak, bazı durumlarda adalet ve denge sağlama konusunda zorluklar yaşayarak kendini çıkmazda hissedebilirsin. Aldığın kararların arkasında durmak için cesaret bulmalısın. İçsel huzuruna odaklanarak, sanatsal yönlerini keşfetmek için ideal bir zaman dilimi. Kendini ifade etmenin yollarını bulmak sana iyi gelecek. Bugün, sevgi ve estetikle dolu anlar yaşamak için fırsatları değerlendirmeyi unutma.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için mükemmel bir dönemdesiniz. İçsel sorgulamalarınız, sizi daha fazla anlayışa ve bilgelik kazanmanıza yönlendirecek. Yakın ilişkilerde, geçmişten gelen kalıpları sorgulamak ve dönüştürmek için harika bir zaman. İletişim becerilerinizi kullanarak anlaşmaları kolaylaştırabilir ve birikmiş sıkıntıları çözebilirsiniz. Duygularınızı ifade etmenin ne kadar kıymetli olduğunu hatırlayın; kalbinizin sesine kulak verin. Bugün, daha önce göz ardı ettiğiniz şeylere dair bir farkındalık kazanabilir, karşılaştığınız zorlukların sizi daha güçlü kıldığını hissedebilirsiniz. Sosyal ortamlarda dikkat çekici olacaksınız; çevrenizdekilerden destek alarak kendinizi daha da ileriye taşıyabilirsiniz. Kendinizle barışık olmak, yeni projelere merak uyandırabilir ve sizi içsel bir tatmine yönlendirebilir. Unutmayın ki, güçlü sezgilerinizi takip etmek, hayallerinizin peşinden sürüklenmenizi sağlayabilir.
Hayata karşı duyduğunuz merak ve öğrenme isteği sizi meşgul ediyor. Bugün, yeni bilgiler edinmek, farklı bakış açılarını keşfetmek için mükemmel bir zaman. Seyahat veya farklı kültürleri deneyimleme arzusu içinde olacaksınız. Bu durum belki de yeni insanlarla tanışmanızı sağlayacak. Sosyal ilişkilerde fazlasıyla aktif ve neşeli bir dönemdesiniz. Sevdiklerinizle olan bağlarınız derinleşiyor; keyifli paylaşımlar yaparak ruhunuzun beslenmesine olanak tanıyacaksınız. İçsel yolculuğunuzda kendinizi keşfetmeye davet ediyorsunuz. Farklılıkların güzelliğini kutlayarak, özgür ruhunuzun peşinden gitmekten çekinmeyin. Duygusal olarak daha derin bağlantılar kurmak ve içsel huzurunuzu artırmak için gününüzü değerlendirin. Eğitim veya kişisel gelişim konularında adım atmanız için fırsatlar karşınıza çıkabilir. Bunları değerlendirmeye açık olun, bu yeni yollar hayatınıza büyük anlam katabilir.
Disiplinin ve azminle dikkat çeken bir gün içindesin. Hedeflerine ulaşma konusunda kararlı adımlar atmaya hazır ol. Belki de iş yerinde ya da eğitim hayatında beklenmedik fırsatlar karşısına çıkabilir; bunları değerlendirmek için esnek olmalısın. İlişkilerinde ise daha duygusal ve anlayışlı olmaya çağrılıyorsun; sevdiklerinle iletişim kurarken içtenliğini ön plana çıkarabilirsin. Sağlığınla ilgili bir konu dikkatini çekebilir; bedenine kulak vermek, bu sürecin sağlıklı geçmesine yardımcı olur. Maddi konularda dikkatli olmalı, harcamalarında ölçülü davranmalısın. Önündeki zorlukları aşmak için kararlı ve azimli tutumunu sürdürdüğünde, başarı kendiliğinden gelecektir.
Yaratıcılığının zirveye ulaşması muhtemel. İçsel huzurunu bulmak için biraz zamana ihtiyacın olabilir; bu süreçte yalnızlık, seni yenileyecek. Sosyal ilişkilerde bazı beklenmedik gelişmeler, düşündüğün kadar da büyük sorunlar değil. Enerjini doğru yönlendirdiğinde, etrafındaki insanlar seni daha çok takdir edebilir. İlgi alanlarını genişletmek için macera arayışına girebilirsin; yeni deneyimler seni oldukça besleyecek. Zihninde oluşan sorulara açık yanıtlar aramak, kararsızlıklarını aşmana yardımcı olacak. Samimi delillerle desteklemediğin inançlar, bazı hayal kırıklıklarına yol açabilir. İletişimde daha dikkatli olmalısın; yanlış anlamalar seni zor durumda bırakabilir. Unutma, sınırlarını korumak kadar esnek olabilmek de önemli. Kendine ve iç sesine güvenerek adım atmalısın, bu süreçte seni destekleyecek fırsatlarla karşılaşabilirsin.
Bugün, sezgisel yeteneklerin ve yaratıcılığın ön planda. Duygularına daha fazla odaklanmak, içsel dünyanı zenginleştirebilir. Sanatsal faaliyetler veya hobiler için harika bir gün. Hayallerini gerçekleştirmek için kendine fırsat tanı. Başkalarıyla empati kurmak, ilişkilerine derinlik katacak ve duygusal bağlarını güçlendirecek. Duygusal anlamda hassas olabilirsin; bu, çevrendeki insanlarla olan bağlantını derinleştirmek için bir fırsat. Sağlığına dikkat etmeyi unutma; ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamaya özen göster. Hedeflerini belirleyip, onlara ulaşma konusunda kararlı adımlar atabilirsin. Hayatında yenilikler için açık ol, eski kalıpları kırma şansı elinde.
