1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Bugün, enerjinin ve kararlılığın zirveye ulaşacağı bir gün. İçsel motivasyonun güçlü olması, hedeflerine ulaşmanda yardımcı olacak. Yeni başlangıçlara açık olmalı, cesur adımlar atmalısın. Sosyal çevrende önemli değişimler ve etkileyici karşılaşmalar söz konusu. Kişisel ilişkilerde samimiyet ön planda; bu durum, duygusal bağlarını güçlendirmen için bir fırsat sunuyor. Karar verme anlarında sezgilerini dinlemen, sürprizlere hazırlıklı olmanı sağlayacak. Kendini ifade etme şeklinle başkalarına ilham verebilir, onlara liderlik edebilirsin. Sabırsızlığa kapılmamaya dikkat et; beklemek zor olsa da, sabır bileşenidir, olumlu sonuçların anahtarı. Bugün, kendine güvenerek ilerlemeye devam et. Her şey senin elinde!
Bugün, kendinizi ifade etme ve duygularınızı paylaşma konusunda güçlü bir arzu hissediyorsunuz. İçsel duygularınızın yüzeye çıkması, kişisel ilişkilerinizde daha derin ve anlamlı bağlantılar kurmanıza yardımcı olacak. Sevdiklerinizle samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerinizi güçlendirebilir. İş yerinde, kararlılığınız ve pratik yaklaşımınız sayesinde zor projeleri başarıyla tamamlayabilirsiniz. Ancak, yeniliklere açık olmakta fayda var; alışkanlıklarınızı sorgulamanız, size beklenmedik fırsatlar sunabilir. Kendinize zaman ayırmak ve ruhsal yenilenme için küçük kaçamaklar yapmak, günün getirileri arasında yer alacaktır. Kendi değerlerinize odaklanarak, dış dünyanın karmaşasından uzaklaşma şansını yakalayabilirsiniz. Bugün, içsel huzurunuzu sağlamanın ve yaşamınızı dengeye getirmenin tam zamanı.
Bugün zihinsel enerjinin oldukça yüksek olduğu bir gün. Farklı konular hakkında derinlemesine düşünmek, yeni fikirler geliştirmek ve hayatındaki belirsizlikleri netleştirmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde, samimi ve açık bir iletişim kurma ihtiyacı hissedebilirsin. Merak duygun sayesinde yeni insanlarla tanışma ve onlardan ilham alma fırsatın olacak. Özellikle yaratıcı projelere odaklanarak kendini geliştirip, hayal gücünü kullanmak için uygun bir zemin oluşacak. Ancak, dikkatinin dağılmasına neden olabilecek konulara çok fazla takılmamaya çalış. İkili ilişkilerde ise karşılıklı anlayış ve empati önem kazanıyor. Kısa iletişimler ya da mesajlaşmalar sayesinde bir ilişkinin derinleşmesi mümkün. Eğitimle, bilgi edinmeyle ilgilenen İkizler için olumlu fırsatlar kapıda.
Duygusal derinliğin bugün ön planda. İçsel yolculuklara dair merakını tatmin etme arayışındasın. Sevdiklerinle arandaki bağları güçlendirmek isteyeceksin. Bu nedenle, geçmişten gelen anılar ve tatlı hatıralar seni sarıp sarmalayacak. Evde geçirmek isteyeceğin zaman dilimleri, rahatlamana ve huzur bulmana yardımcı olacak. Ancak, karamsar düşüncelerden uzak durmalı, pozitif enerjini artıracak aktivitelere yönelmelisin. İçsel huzurunu sağlamak ve sevdiklerinle kaliteli zaman geçirmek, ruhsal anlamda sana çok iyi gelecek. İş veya günlük sorumluluklar ile ilgili küçük zorluklarla karşılaşabilirsin; ancak bunları aşmak için içsel gücünü kullanacaksın. Unutma, güç senin içinde mevcut!
Yeni fırsatlar kapını çalmaya başlayabilir. Kendi yeteneklerini ön plana çıkarma şansını yakalayabilirsin. Cesaretinle çevrendekilere ilham vereceksin. Kendine olan güvenin artarken, liderlik vasıflarını sergilemek için mükemmel bir zaman. İletişim konusunda dikkatli olmalı, zıt düşüncelere açık kalmalısın. Sosyal etkileşimlerin artabilir; yeni insanlarla tanışmak, ufkunu genişletmek adına önemli fırsatlar sunabilir. Bugün, içsel bir farkındalık yaşayıp hedeflerini netleştirmek isteyebilirsin. İlişkilerinde ise samimiyet ve sıcaklık ön planda. Sevgi dolu bir ortam seni bekliyor, hislerinle hareket etmeyi unutma. Unutma, kalbindeki ateş, çevrendekileri de aydınlatır.
Detaylara olan düşkünlüğün gün boyunca öne çıkacak. Küçük şeylere odaklanarak büyük resmi kaçırmamalısın. Kendi içsel düzenini sağlamlaştırmak, zihnini ve ruhunu beslemek adına harika bir zaman. Gün, organize olma ve planlarını netleştirme fırsatı sunacak. İş yerinde işbirlikleri ön planda; başkalarının önerilerine açık olmalısın. Sağlığınla ilgili bir konuda dikkatli olman gerekebilir; bedenine iyi bakmak için zaman ayırmalısın. Sosyal ilişkilerde ise kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, ama sabırlı ol ve düşüncelerini paylaşmaktan çekinme. Günün sonunda, içsel huzuru bulmak için yalnız kalmayı tercih edebilirsin. Senin için yoğun bir düşünce yoğunluğu söz konusu; derin nefes al ve düşüncelerini netleştir.
Duygusal dengenin ön planda olduğu bir dönemdesin. Sosyal ilişkilerinde yeni bağlantılar kurma arzusu içindesin; bu, seni heyecanlandırıyor ve ilham veriyor. Karşına çıkacak insanlardan öğrenebileceğin çok şey var. Tarafını seçerken dikkatli olmalısın; aşırı idealizm tuzak olabilir. Hayatında estetik ve güzellik arayışın yoğunlaşabilir, sanatsal çalışmalar ya da hobilerle ilgilenmek için harika bir zaman. Kendini ifade etme biçimin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakacak. İçsel huzurunu sağlamak için biraz zaman ayırmayı unutma; böylece başkalarına daha fazla destek olabilirsin. Özellikle iş ve finansal konularda olumlu gelişmeler söz konusu. Ancak hemen hareket etmeden önce iyi bir değerlendirme yapman yerinde olur. Yanlış yönlendirmelerden kaçınmak için sezgilerine güven. Diğer insanlarla uyum içinde olmayı başarırsan, gün boyunca keyifli anlar seni bekliyor.
Duyguların derinliklerine inmeye hazır olun. Bugün içsel bir sorgulama başlatan olaylar yaşayabilirsiniz. Kendinizi ifade etmekte zorlanıyorsanız, yazmak ya da yaratıcı bir aktiviteyle meşgul olmak iyi bir çıkış yolu olabilir. İlişkilerde güvenin önemini bir kez daha hissedeceksiniz; bu nedenle, hem kendinize hem de sevdiklerinize karşı açık ve dürüst olmalısınız. Geçmişten gelen bazı olaylar su yüzüne çıkabilir. Bunların altında yatan öz temelini keşfetmek, kendinizi daha iyi anlamanızı sağlayacak. Para konularında temkinli olmanız gereken bir gündesiniz. Harcamalarınıza dikkat edin, gelecekte ihtiyaç duyabileceğiniz kaynakları düşünmek için fırsatlar yaratın. Sosyal çevrenizden destek alabilir, fikir alışverişlerinde bulunabilirsiniz. Unutmayın; bağlılık ve sadakat, bu dönemde ilişkilerinizi güçlü tutacak unsurlar. Daha derin bağlar kurmak için çaba sarf edebilirsiniz.
Maceraperest ruhun bugün zirveye çıkacak. Yeni deneyimlere ve keşiflere açık olmalısın. Eğlenceli etkinlikler, dostlarla geçirilen vakit ruhunu canlandıracak. Farklı kültürleri tanımak, yeni insanlarla tanışmak sana enerji verecek. Eğitim veya kişisel gelişim konularında atılımlar yapabilirsin; bu süreçte öğrendiğin her şey, hedeflerine ulaşmanda büyük rol oynayacak. Ayrıca, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için cesur olmalısın. İçsel huzurunu bulmak için doğayla iç içe zaman geçirmek, zihnini açacak. Eğlenceli ve ilham verici bir gün seni bekliyor.
Bugün hedeflerine daha da yaklaşmanın bir yolunu bulacaksın. Disiplinin ve çalışma azmin, çevrendekilere de ilham verecek. Karşılaşabileceğin zorluklar, seni daha güçlü kılacak engeller olarak görülebilir. Bu süreçte kararlılığını koru, dikkatini dağıtacak unsurlara karşı kendini korumak önemli. Sosyal ilişkilerinde ise, en yakın arkadaşlarından beklemediğin destekler alabilir, eski arkadaşlıkların canlanma fırsatı buluyor. Kendini ifade etme şeklin, başkalarına etki edecek. Gösterdiğin özveri, takdirle karşılanabilir. Finansal anlamda dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Harcamalarını kontrol altında tutmak, geleceğini sağlam temellere oturtman açısından önemli. Yeteneklerini sergileyeceğin bir fırsatla karşılaşabilirsin. Bu, profesyonel hayatında yeni kapılar açabilir. Unutma, başarının anahtarı sabır ve özveri.
Bugün yenilikçi fikirlerin, yaratıcı projelerin ve özgün bakış açılarının ön plana çıkıyor. Sorgulayıcı yapınla, eski kalıpları kırma arzusun öne çıkabilir. Sosyal ilişkilerde, farklı insanlarla tanışmak ve ilginç sohbetler yapmak adına oldukça elverişli bir zaman dilimindesin. Empati yeteneğin artmışken, başkalarının fikirlerine açık olman, ilişkilere derinlik katabilir.Duygusal olarak, içsel huzurunu sağlamak için yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilirsin. Meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi bireysel aktivitelere yönelmek, zihnini arındırmana yardımcı olacak. Hayal gücünün yoğunluğuyla, sanatsal yönlerini keşfetmeye veya geliştirmeye cesaret edebilirsin. Sosyal konularda, bazı arkadaşlarınla fikir ayrılıkları yaşayabilirsin, fakat bu durumun kalıcı olmasını istemiyorsan, iyi bir dinleyici olmaya özen göstermelisin. Yeni bir hedef belirlemek için de ikna olabilirsin. Bu hedef, gelecekteki tatminin için önemli bir adım olabilir.
Duygular derinleşiyor, sezgisel yeteneklerin daha da belirgin hale geliyor. Sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir, yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir gün. İkili ilişkilerde, başkalarının duygularını anlama kabiliyetin senin için bir avantaj sunuyor. Fakat, başkalarının sorunlarına fazla kapılmaktan kaçınmalısın; kendi sınırlarını korumak önem taşıyor. İçsel huzuru sağlamak adına biraz yalnız kalmak, meditasyon ya da doğayla vakit geçirmek faydalı olabilir. Gelecek hayallerinle ilgili yeni fikirler aklına gelebilir, bunları not almayı unutma. Bugün, samimi ve içten iletişimler kurmak için uygun bir zaman. Unutma, kendi iç sesine kulak vermek, karşılaşabileceğin olası zorlukları aşmanda sana yardımcı olacak.
