1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Bugün enerjin yüksek ve çevrendekilere bu enerjiyi yansıtmaktan çekinmiyorsun. Girişken tavırların, başkalarının da dikkatini çekiyor. Bir süredir ertelediğin projeleri hayata geçirmek için ideal bir zaman. Yeniliklere açık olman, seni istediğin hedeflere götürecek. İkili ilişkilerde ise içten ve samimi iletişim, bağlarını güçlendirecek. Ancak, ani tepkiler vermekten kaçınmalısın; düşünmeden hareket etmek, sorunlara yol açabilir. Sağlık konularına dikkat etmeli, ruhsal dengeyi korumak adına kendine zaman ayırmalısın. Bugün, kendi ihtiyaçlarına odaklanma fırsatını değerle. Başarılarını kutlamak ve sevdiklerinle paylaşımlarda bulunmak için harika bir dönemdesin.
Bugün, sabah saatlerinde gereken motivasyonu bulmakta zorluk çekebilirsin. İçsel huzurun, çevrendeki küçük şeylerden etkilenebilir. Rahatlatıcı bir aktiviteyle güne başlamak, gün boyunca daha iyi hissetmene yardımcı olacaktır. Özellikle doğa yürüyüşleri veya meditasyon gibi ruhunu dinlendirecek eylemler önerilir. İş yerinde, başkalarıyla olan iletişiminde dikkatli olmalısın. Yanlış anlaşılan bir konuşma ya da iletişim hatası, gereksiz gerginliklere yol açabilir. Empati göstererek sakin kalmayı başarabilirsen, bu durumdan en az zararla çıkabilirsin. Maddi konularda ise, harcama ve yatırımlarında daha dikkatli olman gerekecek. Bugün finansal kararların uzun vadede etkili olabilir, bu yüzden düşünerek hareket etmekte fayda var. İlişkilerinde ise, duygusal derinliğe olan arayışın artabilir. Partnerinle olan sohbetlerinizde, gerçek hislerinizi paylaşmak için bir fırsat doğabilir. Duygularınızı samimiyetle ifade ettiğinde, aranızdaki bağı kuvvetlendirebilirsin. Günün sonunda ise, kendine zaman ayırmayı unutma. Sevdiğin bir hobi veya aktivite ile rahatlamak, ruh halini yükseltebilir ve günün stresini atmana yardımcı olabilir. Kendi iç huzurunu bulmak, senin için en önemli olan olmalı.
Bugün enerji dolu ve meraklı bir ruh hali içinde olacaksın. İletişim becerilerin oldukça güçlü ve sosyal etkileşimlerin keyifli geçecek. Yeni insanlarla tanışma ve yeni fikirler keşfetme fırsatını yakalayabilirsin. Ancak yüzeysel bir yaklaşım yerine derinlemesine düşünmeyi ihmal etmemek önemli. Öğrenme arzun artarken, zihnindeki sorulara yanıt bulmak için detaylara dikkat etmelisin. Bu dönemde, ani değişimlere açık olman faydalı olacak. Birdenbire ortaya çıkan fırsatları değerlendirirken, sezgilerine güven. İlgi alanların değişebilir, bu da seni yeni deneyimlere yönlendirebilir. Yakın çevrendeki insanlarla yapacağın kısa sohbetler seni hem eğlendirecek hem de ufkunu genişletecek. Duygusal anlamda ise dengesiz hissetmen normal, bu nedenle anlık duygularını yönetmeye çalışmalısın. Duygusal derinliklere inmeden önce yüzeydeki meseleleri halletmeyi tercih edebilirsin. Bunu yaparken, karşındaki kişilerle açık ve dürüst bir iletişim kurmaya özen göster. Kendi iç dünyana dönmek ve sakin anlar yaratmak da önem kazanıyor. Gerekli zamanı kendine ayırarak düşüncelerini toparlaman iyi gelecek. Genel olarak, yaşamın akışına ayak uydurmak ve esnek kalmak senin için günü daha keyifli kılacak.
Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerin bugün ön planda. Ailevi bağların ve arkadaşlık ilişkilerinle ilgili önemli gelişmeler yaşanabilir. Kendini ifade etme biçimin, başkaları üzerinde büyük bir etki bırakacak. İçsel huzurunu korumak için yalnız kalmaya ve düşünmeye zaman ayırmak faydalı olabilir. Besleyici bir enerjiye sahip olduğun için sevdiklerinle sıcak ve samimi anlar paylaşabilirsin. Ancak, hislerine dikkat etmen ve sınırlarını koruman gerekiyor; başkalarının duygusal yüklerini üstlenmekten kaçın. Yaratıcılığını kullanarak sanatsal projelerle uğraşabilirsin, bu sana huzur ve tatmin getirecektir. Unutma ki duygusal zekan, karşılaştığın zorlukları aşmanda en büyük yardıcın olacak.
Dışavurumcu enerjilerin doruğa ulaşmış olduğu bir dönemdesin. İçindeki liderliği ortaya çıkarmaya, cesur adımlar atmaya ve hayal gücünün sağlayacağı ilhamla çevrendeki insanları etkilemeye hazırsın. İş veya özel yaşamında dikkate değer bir güven ve kararlılık hissedeceksin. Yaratıcılığın tavan yapmış durumda; bu, projelerine veya hobilerine yeni bir soluk getirebilir.Bugün sosyal etkileşimlerin oldukça güçlü. Yeni insanlarla tanışmak için harika bir fırsat var. Kendini ifade ederken samimi ve çekici bir dille karşındaki insanları cezbetmeyi başaracaksın. Fakat, kendine olan aşırı güvenin zaman zaman komik durumlara yol açabilir; bu durumlara gülümsemek, durumu daha da güzelleştirecek.Aşk hayatında ise tutku kendini hissettirecek. Partnerinle derin bir bağ kurma ve duygusal açıdan kendinizi daha açık ifade etme imkanı bulacaksın. Bekar olanlar içinse heyecan verici bir tanışma ya da flört süreci kapıda olabilir. Sağlık konusunda ise dinlenmeye zaman ayırmak, sıkı tempo senin için faydalı olacak. Kendine yönelik alacağın kararlar ise daha uzun vadeli faydalar sağlayabilir. Hedeflerin doğrultusunda kararlı bir adım atman, gelecekteki başarını güvene alacak.
Dikkatli ve analitik düşünme yeteneğin, bugün özellikle güçlü olacak. Gün içerisinde karşılaşacağın detaylara yönelik odaklanmak, sorunları çözmende büyük bir avantaj sağlayabilir. İş veya kişisel projelerde, mükemmeliyetçi yaklaşımınla ayrıntılara vereceğin önem, başarıyı beraberinde getirecek.İletişim konularında biraz daha dikkatli olmalısın; söylediklerin veya yazdıkların, beklediğinden farklı şekillerde algılanabilir. Duygusal durumların, mantığın önünde gidebilir; bu nedenle başkalarının hislerine saygı göstererek yaklaşımını yumuşatmak önemli. Sağlık konuları gündemde olabilir. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme; bir yürüyüş yapmak veya meditasyon yapmak, zihnini ve bedenini dengeye kavuşturacaktır. Kendi içe dönüşünü gerçekleştirirken, ihtiyaç duyduğun dinlenme ve huzuru bulabilirsin.Sosyal ilişkilerde samimiyet arayışın, bugün seni daha da yakınlaştıracak; sevdiklerinle paylaşacağın düşünceler, bağlarınızı güçlendirebilir. Unutma ki, destek istemekten çekinmemek, asıl cesaretin bir göstergesi. Kendini ifade etme biçimin, çevrendekiler üzerinde derin etkiler yaratabilir, bu yüzden özgün olmaktan korkma.
Sosyal etkileşimler ve ilişkiler ön planda. Arkadaş çevrenizle yapacağınız sohbetler, yeni fikirler ve projeler için ilham kaynağı olabilir. Duygusal dengeyi sağlamak için içsel huzuru bulmanıza yardımcı olacak aktiviteler arayışında olmalısınız. Estetik kaygılarınız artabilir; farklı bir tarz denemek veya bulunduğunuz ortamı güzelleştirmek isteyebilirsiniz. İletişim becerilerinizi kullanarak çatışmaları çözmek ve anlaşmazlıkları gidermek adına önemli bir fırsat var. Duygusal olarak daha derin bağlar kurabileceğiniz biriyle tanışma imkanınız yüksek. Kendinizi ifade etme fırsatını kaçırmayın; içsel düşüncelerinizi paylaşmak, başkalarıyla olan ilişkinizi güçlendirebilir. Hayatınızdaki dengeyi sağlamak ve huzurlu bir atmosfer yaratmak için gereken adımları atma cesaretini gösterin.
Gizemli bir enerjiyle dolup taşan bir gün seni bekliyor. İçsel derinliklerimde daha önce fark etmediğin duygular uyanabilir; bunları anlamak ve kabullenmek önem taşıyor. Bugün, ilişkilerde samimiyetin önemine vurgu yap ve içtenliğini ön plana çıkar. Kendini ifade etme konusunda cesaret gerektiren anlar yaşayabilirsin, bu yüzden duygusal derinliklerini paylaşmaktan çekinme. İşle ilgili konularda sezgilerin güçlü olacak, bu nedenle içgüdülerine güvenmekte fayda var. Sabah saatlerinde çözüm bekleyen sorunlarla baş edebilir, öğleden sonra ise yaratıcı fikirlere açık olabilirsin. Kendi iç dünyana derinlemesine dalmayı seçersen, gün sonunda kendini yenilenmiş hissedeceksin. Unutma, kararlılığın ve tutkun, başarıya giden yolunu aydınlatacak.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Yeni fikirler ve projeler için ilham kaynağı olabilecek insanlarla bir araya gelme fırsatı bulabilirsin. Macera arayışında olman, sıradanlıktan uzaklaşmanı sağlayacak. Hedeflerine ulaşmak için atacağın adımlarda cesur olmalısın; bu, seni daha da ileriye taşıyacak. Sevdiklerinle olan ilişkilerde iletişim ön planda olacak. İçten bir şekilde duygularını ifade etmek, bağlarını güçlendirecek. Ancak, aşırı iyimserliğin bazen gerçeklerden uzaklaşmana sebep olabilir. Dikkatini kaybetme; mevcut anı değerlendir ve çevrendekilerle olan etkileşimini derinleştir. Unutma, bu süreçte kendine olan inancın, karşına çıkan fırsatları en iyi şekilde değerlendirmene yardımcı olacak.
İş hayatında ve kişisel hedeflerinde önemli ilerlemeler görebileceğin bir gün. Sorumluluklarınla ilgili artan bir enerji hissedecek, projelerine daha fazla odaklanacaksın. Başkaları üzerindeki etkini fark edecek, liderlik vasıflarını ön plana çıkaran fırsatlarla karşılaşacaksın.Ancak, fazla mükemmeliyetçi olman detaylara fazla takılmana neden olabilir. Bu nedenle, akışa bırakmayı öğrenmelisin; bazı şeylerin kusursuz olmadığını kabul etmek sana özgürlük getirebilir. Duygusal ilişkilerde de dengeyi sağlamak önemli, sevdiklerinle kaliteli zaman geçirerek bağlarını güçlendirebilirsin.Kendine zaman ayırmayı unutma. İçsel huzurun, dışarısında ortaya koyacağın başarılarla daha da güçlenecek. Sağlığına ve ruhsal dengenine dikkat et, bu dönemde yaptığın her seçim seni ileriye taşıyacak. Unutma ki, azim ve gayretle her zorluğun üstesinden gelebilirsin.
Sıradışı düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerinle bugün etrafındaki herkesin dikkatini çekebilirsin. Sosyal ilişkilerde ve gruplar içinde ön planda olman olası. Zihnindeki özgür ruh, sıradan kalıpların dışına çıkmanı sağlayacak. Yaratıcı projelere yönelmek için harika bir dönemdesin; ilham dolu fikirlerinle insanları etkileyebilirsin.Ancak, aldığı kararları sorgulamak isteyebilirsin. Karşıt görüşler, seni düşünmeye teşvik edebilir. Duygusal anlamda daha bağımsız hissetmek isteyeceksin, bu da mevcut ilişkilerini gözden geçirmek için bir fırsat sunar. İçsel huzurunu bulmanın yollarını ararken, bazı arkadaşlık ilişkilerinde beklenmedik sürprizler yaşanması muhtemel.Öğle saatlerinde, iş ya da sosyal yaşamında beklenmedik fırsatlarla karşılaşman mümkün. Esnek ve açık fikirli olman, seni daha iyi bir konuma taşıyabilir. Kendi değerlerini hatırlamak ve bu değerler ışığında ilerlemek, ilerleyen günlerde daha sağlıklı kararlar vermeni sağlayacaktır. Unutma, en büyük değişimi kendi içsel dünyanda yapabilirsin.
Büyülü bir sezgiyle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel sesine kulak ver ve duygusal derinliklerine dal. Sanatsal yeteneklerin ön plana çıkacak; yaratıcılığın bu dönemde çiçek açabilir. İlişkilerde duygusal bağlar güçlenecek, sevdiklerinle geçireceğin değerli zamanlar ruhunu besleyecek. Duygusal olarak hassas olduğun zamanlarda kendine karşı nazik olmayı unutma. Toprakla olan bağlantını güçlendirmek, sana sakinlik ve huzur getirebilir. Merhamet ve empati, başkalarına karşı açık olmanı sağlayacak. İçgüdülerine güven, yönlendiren bir rehber gibi. Kendi sınırlarını belirlerken, karşılıklı anlayışa dayalı ilişkiler kurmak için çaba göster. Bugün, ruhunu taze bir solukla doldurmak adına harika fırsatlar sunuyor.
