1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Bugün enerjin oldukça yüksek. Kendini yeni fırsatların peşinde bulabilirsin. Cesaretin, belirsizlikleri aşmanda sana yardımcı olacak. İletişim yeteneklerin ön plana çıkabilir; bu nedenle sosyal çevrenle olan bağlantılarını güçlendirmek için harika bir gün. Girişimci ruhunun uyanmasıyla birlikte, yeni projelere adım atma arzusu hissedebilirsin. Ancak aceleci davranmamaya dikkat etmelisin; düşünmeden hareket etmek, pişmanlıklara yol açabilir.Aşk hayatında ise ani duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsin. Partnerinle olan ilişkin analiz ve sorgulama gerektiren durumlarla yüz yüze gelebilir. Açık ve dürüst bir iletişim kurmak, bu durumları aşmanda anahtar rol oynayacaktır. Sağlık konularında kendine dikkat etmen önemli; fiziksel aktivitelerini artırmak ve beslenmene özen göstermek, enerjini daha iyi yönetmene katkıda bulunabilir. Duygusal dengeyi sağlamak için meditasyon veya yoga gibi uygulamalara yönelmek de faydalı olacaktır. Kendi içsel gücünü keşfetmek adına harika bir zaman dilimindesin; bu fırsatı en iyi şekilde değerlendirmelisin.
Bugün, içsel huzur arayışın daha da belirginleşiyor. Rahatlama ve konfor arayışında olduğun bir döneme girebilirsin. Çevrendeki olaylar seni düşünmeye sevk edebilir; anlık tepkiler vermek yerine derin bir nefes alıp durumu analiz etmek daha faydalı olabilir. Maddi konulara yönelik kaygılar ön plana çıkabilir; tuttuğunuz bütçeyi gözden geçirmenizde fayda var. İlişkilerde daha sıcak bir yaklaşım sergilemek, sevgi ve samimiyetin artmasına neden olabilir. Duygusal bağların güçlenmesi için açık ve dürüst bir iletişim kurmaya özen göstermelisin. Kendine zaman ayırmayı unutma; doğayla baş başa kalmak, ruhsal olarak yenilenmene yardımcı olacaktır. Artık bir adım ileri gitmek için gerekli cesareti bulabilirsin. Yapmayı düşündüğün sanatsal faaliyetler, yaratıcılığını ortaya çıkaracak ve ruh halini iyileştirecektir.
Bugün iletişim becerilerin ön planda olacak. Fikirlerini ifade etmekte oldukça başarılı olabilirsin. Sosyal etkileşimlerin keyifli geçecek ve yeni insanlarla tanışma fırsatları doğabilir. Merak duygun, çevrendekilerin ilgi alanlarını öğrenmene yardımcı olacak. Özellikle yazılı iletişimde yeteneklerini gösterebilir, projelerinde yaratıcı çözümler üretebilirsin. Ancak dikkat etmen gereken nokta, bazen yüzeysel kalmaman ve daha derin bağlantılar kurmaya çalışman. İçsel düşüncelerini paylaşmaktan çekinme, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirebilirsin. Bugün, zihinsel enerjini yükselten aktivitelerle meşgul olmak, seni daha keyifli kılacak. Unutma, ruh halini olumlu etkileyecek şeylere yönelmek önemlidir. Bu süreçte esnek olmak ve değişime açık kalmak, sana yeni kapılar aralayacaktır.
Duygusal dalgalanmaların kaçınılmaz olduğu bir dönemdesin. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman tanıman önemli. Aile bağlantıların ön planda olabilir, sevdiklerine karşı daha duyarlı davranabilirsin. İletişim becerilerin artıyor; bu sayede sıkıntılarını paylaşmakta zorlanmayacaksın. Parasal konularda daha temkinli olman gerekebilir, harcamalarını gözden geçirmen faydalı olacaktır. Kendini güvende hissetme ihtiyacın arttığı bu zamanda, içsel sesine kulak vermek ve yalnız kalmak senin için iyi olabilir. Kendi alanını oluşturmak, ruhsal rahatlık sağlayacak. Ayrıca, geçmişten gelen anılar ve ilişkilerle yüzleşmek, seni büyütebilir. Güçlü sezgilerin sayesinde, yeni fırsatları değerlendirme şansın yükselebilir. Bugün, tam bir duygusal denge arayışında bulunabilirsin, bu fırsatı iyi kullanmalısın.
Bugün, enerjinin doruk noktasında olduğu bir gün. Özgüvenin her zamankinden daha yüksek hissetmeni sağlayacak olaylar peş peşe gelebilir. Yalnızken bile dikkatleri üzerine çekebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin, yeni fırsatların kapısını aralayabilir. Cesur adımlar atmaya ve liderlik yeteneklerini sergilemeye hazır ol. Kalp atışlarının hızlanmasına neden olacak bir romantik gelişme yaşanabilir; tutkularını ifade etmekten çekinme. Ancak, kararlar alırken iç sesini dinlemeyi unutma. İş hayatında da yenilikler peşinde koşmak, sana beklenmedik kazançlar getirebilir. Kendine güven, yüreğindeki ateşi yak ve tutku dolu bir gün geçirmeye hazır ol!
Gözlemlerin derinliği sayesinde, detaylara olan hâkimiyetin bugün seni bilgilendiren küçük ipuçlarını ortaya çıkarabilir. Gün içinde karşılaşacağın durumlar, planlarında beklenmedik değişiklikler yaratabilir. Esnek olmak, bu değişimlere uyum sağlamanı kolaylaştıracak. Sağlık ve rutine odaklanarak kendine yönelik bakım yapmayı ihmal etmemelisin. İş hayatında, bir takım projelerde takım arkadaşlarınla yapacağın işbirliği, seni yüceltici sonuçlar doğurabilir. İletişim becerilerinle insanları etkilemekte zorlanmayacaksın; çevrendekilere ilham verecek düşüncelerinle dikkat çekebilirsin. Öğrenmeye açık ve meraklı bir zihinle yeni bilgiler edinmek, kişisel gelişimine katkı sağlayacak. Duygusal ilişkilerinde ise empati kurma yeteneğin, bağlarını güçlendirebilir; bu, sana huzur verecek ve olası çatışmaları azaltacaktır. Kendine güvenerek ilerlediğin bu dönemde, hedeflerine ulaşmak için gereken iradeyi yeniden canlandırman önemli.
Sosyal etkileşimler ve ilişkiler üzerinde yoğun bir odaklanma içinde olabilirsin. Güzellik ve estetik anlayışını sergilemek için yaratıcı projelere yönelmek isteyebilirsin. Duygusal denge arayışın, çevrendeki insanlarla olan bağlarını güçlendirmeye yardımcı olacak. Ancak, kararsız hissetmen olası, bu nedenle iç sesine güvenmeyi denemelisin. Kendini ifade etme biçiminde yenilikler denemek, özgüvenini artıracak. İlişkilerinde uyum arayışında iken, başkalarının ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak önemli olacak. Bugün, sevgi dolu bir yaklaşım sergilemek tüm yaşam alanlarına olumlu yansıyabilir.
Bugün içsel derinliklere dalma arzusu içinde olacaksın. Duyguların yoğunlaşabilir ve gizli kalmış hislerin yüzeye çıkabilir. Kendi iç dünyanla barış yapma fırsatını yakalayarak geçmişle yüzleşebilirsin. İletişimde samimiyet ön plana çıkacak; arkadaşlarınla ya da sevdiklerinle duygusal konuşmalar yapabilirsin. İnce sezgilerin, çevrendeki insanları anlama konusunda sana büyük bir avantaj sağlayacak. Aynı zamanda, bazı gizli konuların açığa çıkması beklenebilir, bu da seni bilinçli kararlar almaya itebilir. Dareket etmeden önce düşünmek, duygusal olarak daha sağlam adımlar atmana yardımcı olacak. Kendine ve ilişkilerine duyduğun güveni güçlendirerek, ikili iletişimlerini olumlu bir yöne taşıyabilirsin. Dersler çıkarabileceğin deneyimlerle karşılaşabilirsin; bu süreç, seni hem kişisel hem de sosyal anlamda olgunlaştıracak. Sonuç olarak, duygusal ve ruhsal derinliklerinle yüzleşmek için harika bir zaman dilimi.
Bugün merak duygunuz yüksek, yeni bilgiler edinmek ve keşif yapmak için mükemmel bir gün. Sosyal çevrenizden destek alarak ilgi alanlarınızı genişletebilirsiniz. Öğrenme hevesiniz, başkalarıyla iletişiminizi güçlendiriyor. İçsel yolculuğa çıkabilir, derin düşüncelere dalabilirsiniz. Yolculuk planları, seyahat hayalleri gündeminizde yer alabilir. Macera ruhunuz, yeni deneyimlere açık olmanızı sağlıyor. Kendi sınırlarınızı aşma ve özgürlüğü hissetme arzusu, kararlarınıza yön verebilir. Çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimlerinizde sabırlı olun. Duygusal derinliklere inmek, ilişkilerinizi güçlendirebilir. Bugün, içsel motivasyonunuzu harekete geçirerek, hedeflerinize odaklanmak için ideal bir zaman.
Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda kararlılığın ve disiplinin ön planda. Kendine olan inancın, zorlukların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Çalışma alanında yeni fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirirken dikkatli ve stratejik olman gerekebilir. Aynı zamanda, duygusal ilişkilerde samimi ve açık olmanın getireceği huzuru hissedeceksin. Geri planda kalan hislerin yüzeye çıkabilir, bu da seni düşündürmeli. Sağlığına önem vermek, zihinsel ve bedensel dengeyi kurmana yardımcı olacak. Unutma, ilerlemek için adım atmak yeterli değil; bu yolda yürüdüğün zemin de önemli. Kendi iç dünyanı ve dış çevreni dengeleyerek, daha iyi bir denge ve tatmin hissi bulabilirsin.
Bugün kendine olan güvenin ve özgüvenin artış gösterebilir. Zihninde yeni fikirlerin filizlenmesi için uygun bir zaman dilimindesin. Geleceğe dair hayallerini gerçekleştirmek için adım atmaya hazır hissedeceksin. Sosyal çevrendeki insanlarla kurduğun iletişim güçlenecek; bu durum, beklemediğin bir destek bulmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde, karşılıklı anlayış ve empati ön plana çıkacak, bu sayede sorunları kolayca aşabileceksin. Farklı görüşlere açık olman, sana yeni bakış açıları kazandıracak ve ilham verecek. Günü, sevdiklerinle geçireceğin keyifli anlarla dolu hale getirmeyi unutma. Kendini ifade etme konusunda cesur ol, içindeki yaratıcılığı serbest bırak!
Duygusal derinliklerinle yüzleşeceğin bir gün. İçsel düşünceler ve hayaller seni sarabilir, bu dönem yaratıcı yeteneklerine ışık tutabilir. Belki bir şey yaratma isteği içini kaplayacak, bu da kendini ifade etmenin harika bir yolu olabilir. İletişim kurma konusunda daha cesur olmalısın; sevdiklerinle duygu ve düşüncelerini paylaşmak için uygun bir zaman. Sosyal ilişkilerde dengeyi bulmak ve başkalarının ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Aynı zamanda, sezgilerinle hareket ettiğinde, hayatının bazı alanlarında farkındalığın artabilir. Kendini dinle ve içsel rehberliğine güven. Unutma, içsel huzur, dış dünyanın karmaşasında kaybolmamanı sağlayacaktır.
