1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Enerjinin yüksek olduğu bir gün, içsel gücünü hissetmekte zorlanmayacaksın. Harekete geçme isteğin, yeni projelere atılma arzusuyla birleşiyor. Ancak, aceleci davranmaman büyük bir önem taşıyor. Duyguların, bazı ilişkilerde belirginleşebilir; bu duygusal yoğunluk, kararlarını alırken etkili olabilir. Çevrendeki insanlarla olan iletişimini artırmak için harika bir fırsat var. Özgüvenin, toplum içinde öne çıkmanı sağlayacak ama bunu dikkatli bir dengede tutman çok kıymetli. Gün içinde sana sunulan fırsatları iyi değerlendirmeye çalış. Kendinle ilgili önemli bir karar verebilirsin; kalbini dinle, sezgine güven. Unutma, bu dönemde kendin olmanın gücü, çevrendeki bir çok şeyi olumlu yönde etkileyebilir.
Bugün, kararlılığının ve azminin ön plana çıkacağı bir gün. İçsel huzur arayışında, çevrendeki güzelliklere daha çok duyarlı olabilirsin. Estetik ve sanatsal konulara ilgi gösterebilir, kendini bu alanlarda ifade etme arzusu duyabilirsin. İlişkilerde isteklerin daha belirgin hale gelecek; bu yüzden duygularını açıkça ifade etmekte sakınca görme. Mali konularda atacağın adımlar, gelecekteki planlarını olumlu yönde şekillendirebilir. Sağlık konusunda ise, bedenine yönlendirilecek bir özen; doğada vakit geçirerek enerji depolamak sana iyi gelecektir. Bugünün enerjisiyle, istikrar arayışını güçlü bir belirginlikle gerçeğe dönüştürebilirsin.
Zihninde bir yangın var; fikirlerin hızla akıyor, yeni bağlantılar kurmak için mükemmel bir zaman. Sosyal çevrenle daha fazla etkileşim içine girebilir, düşüncelerini ifade etmek için doğru kelimeleri bulabilirsin. Çevrendeki insanlarla tartışmalar yaparak yeni bakış açıları keşfedebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, bugün yaratıcılığının zirveye çıkması olası. Ancak dikkatin dağılabilir; bu yüzden önceliklerini netleştirmen önemli. Sağlık ve stresten uzak kalma konularında kendine dikkat etmelisin; kısa yürüyüşler ve derin nefesler sana iyi gelecektir. Kendine güvendiğin sürece, karşılaştığın zorlukların üstesinden rahatlıkla gelebilirsin. Sosyal ortamlarda seni bekleyen ilginç insanlarla karşılaşabilir, yeni dostluklar geliştirebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık iletişim çok kıymetli olacak; hislerini paylaşmak, aradaki bağı güçlendirecek.
Duygusal derinliklerinizi keşfetmek için harika bir gün. İçsel huzur arayışınız, sevdiklerinizle ilişkilerinizi yeniden gözden geçirmenize neden olabilir. Ailevi konular öne çıkacak, geçmişle olan bağlarınızı yeniden değerlendireceksiniz. Empati yeteneğiniz sayesinde, başkalarının hislerini anlama konusunda daha da başarılı olacaksınız. Kendinizi açmaya hazırlıklı olun; hislerinizi ifade etmek, başkalarıyla olan bağınızı güçlendirecek. Duygusal mavi tonların içinden çıkarken, kendi ihtiyaçlarınıza da dikkat etmek önem kazanıyor. Yaratıcılığınızı besleyen bir hobi edinebilir, bu arayış ile ruhsal doyum sağlayabilirsiniz. Özellikle arkadaşlarınızdan alacağınız destek, kendinizi güçlü hissetmenize yardımcı olacak. İyimser bir bakış açısıyla ilerlerken, karamsar düşüncelerden uzak durmaya özen gösterin. Unutmayın, hislerinizi ifade etmek, kalbinizle bağlantınızı güçlendirecek. Kendi değerlerinizi ve arzularınızı çok iyi belirlediğiniz bir dönemdesiniz; bu nedenle sınırlarınızı koruyarak ilerlemeye odaklanırken, aynı zamanda da açık kalmayı ihmal etmeyin.
Sahip olduğun karizma ve özgüven, çevrendeki insanları etkiliyor. Bugün, sosyal ortamlarda parlayacak ve dikkatleri üzerine çekeceksin. İçindeki yaratıcılığı kullanmak için harika bir dönemdesin; bu yaratıcılığı sanatsal bir projeye veya yeni bir hobiye yönlendirebilirsin. İkna yeteneğin güçlü olacak, bu nedenle savunduğun konularda başkalarını kolayca etkileyebilirsin.İlişkilerinde sıcak bir atmosfer var. Sevgi dolu ve destekleyici bir tavır sergilemek, sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirecek. Ancak, gururunu bir kenara bırakıp, bazen esneklik göstermen gerekecek; bu sayede daha sağlıklı bir iletişim kurabileceksin.Mali konularda ani kararlar almak yerine, düşünerek ilerlemeni tavsiye ederim. Aceleci davranmak, seni beklemediğin sorunlarla karşı karşıya bırakabilir. Uzun vadeli hedeflerine odaklarak sağlam adımlar atma zamanı. Kendine olan güvenin, alacağın riskleri minimize etmen konusunda yardımcı olacak.
Bugün, organize olma yeteneğin ön planda. Günün getirdikleriyle pratik düşünme kabiliyetin sayesinde bir yığın iş bilgisini kolaylıkla çözüme kavuşturabilirsin. Detaylara verdiğin önem, ortak projelerde sana avantaj sağlayacak; ekip arkadaşların arasında liderlik yeteneklerini sergileyebilirsin. Sağlık konularında dikkatli olmalısın; ruhsal ve fiziksel dengeyi korumak adına kendine zaman ayırman önemli. Küçük ama keyifli şeylere odaklanarak moral depolayabilir, sevdiklerinle geçireceğin keyifli anlar sayesinde enerjini tazeleyebilirsin. Eleştirici bakış açını bir kenara bırakıp, daha pozitif ve yapıcı olmak, iş ilişkilerinde kapıları aralayabilir. Kendi değerinle barışık kal, içsel huzurun senin en büyük dostun olacak.
Duygusal denge arayışın ön planda. İlişkilerinde daha fazla empati ve anlayış gösterme ihtiyacı hissedebilirsin. Bu, karşılıklı iletişimi güçlendirecek ve bağlarını derinleştirecektir. Sosyal ortamlarda artan enerjin, yeni insanlarla tanışmanı sağlayabilir ve bu da yeni fırsatların kapısını açabilir. Yaratıcılığını kullanma zamanı, sanatsal projelere yönelmek ya da hobilerine zaman ayırmak ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Kendine güvenin artıyor; bu da, hedeflerine odaklanmanı ve hayallerini gerçekleştirme yolunda adımlar atmanı kolaylaştıracak. Fakat, dengeyi korumakta zorlanabileceğin durumlar oluşabilir, bu yüzden içsel huzuruna dikkat etmen önemli.
Derin sezgilerle dolu bir gün. İçsel hislerin çok güçlü; bu, özellikle çevrendekilerle olan iletişimini derinleştirmen için harika bir fırsat sunuyor. Gizemli ve karizmatik bir aura yayıyorsun, bu da insanların ilgisini çekiyor. Hislerinle hareket etmekte özgürsün, bu yüzden sezgilerine güvenebilirsin. Duygusal derinlikler keşfedebilirsin; bu, ilişkilerde daha samimi ve anlamlı bağlar kurmana yardımcı olacak.Yuvalarında ya da yakın ilişkilerde meseleler daha açık bir şekilde ortaya çıkabilir. İçsel dönüşümlere açık olmalısın, bu değişiklikler seni daha güçlü kılabilir. Yine de sahiplenme ve kıskançlık duygularını yönetmek önemlidir. Bugün, geçmişten gelen bazı bağlantılarla yeniden karşılaşman muhtemel; bu durumdan ders çıkarabilir ve büyüyebilirsin.Kariyer alanında da düşündüğünden daha fazla fırsat var. İnisiyatif almak ve planlarını hayata geçirmek için doğru zaman. Ancak, stratejik düşünmen önem taşıyor; aceleci kararlar vermekten kaçınmalısın. Kendi iç yolculuğuna odaklanman, genel ruh halini iyileştirirken, yaratıcılığını da besleyecektir.
Macera arzun yüksek, bu nedenle yeni deneyimlere açık olmalısın. İçindeki keşif tutkusuyla seni çeken fırsatlar ortaya çıkabilir. Sosyal ilişkilerde ise sıcak bir enerji var; dostlukların güçlenebilir ve yeni insanlarla tanışabilirsin. Eğitim ve bilgi arayışında hevesli olduğun bir dönemdesin, öğrenmek istediğin konulara yönelmek için harika bir zaman. Duygusal ilişkilerde güven arayışın dikkatini çekebilir, içsel bir denge kurmalısın. Kendi iç dünyana dönmek ve düşünceleri sorgulamak, ilişkilere dair netlik sağlayabilir. Harcama isteğin artarken, bütçene dikkat etmen gerekecek; gereksiz extravaganzalardan kaçınmak faydalı olur. Doğa yürüyüşleri veya açık hava aktiviteleri, enerjini artıracak ve ruhunu besleyecek. Kendine derin bir nefes al, içindeki özgür ruhu serbest bırak!
Sakin ama kararlı bir gün seni bekliyor. İçsel olarak kendini yeniden gözden geçirme ve geleceğe dair planların üzerinde düşünme zamanındasın. Sorumluluklarının ağırlığı hissedilebilir, ancak bunlarla başa çıkma yeteneğine sahip olduğunu unutmamalısın. Kariyer odaklı düşünceler öne çıkarken, bu alandaki tutkunun seni motive edeceği bir fırsat doğabilir. İlişkilerde ise daha fazla samimiyet ve güven arayışında olabilirsin. Duygusal olarak kendini açmak, bağlantılarını derinleştirebilir. Sağlığa dikkat etmeyi ihmal etme; fiziksel ve zihinsel dengeye ulaşmak için küçük egzersizler yapmak iyi gelebilir. Bugün, sabrın ve azminle ilerlemen gereken bir gün.
İçsel bir uyanış yaşıyorsun; yenilik arayışı seni heyecanlandırıyor. Farklı düşüncelere ve yenilikçi fikirlere açıksın. Sosyal ilişkilerin ön planda; dostlarınla derin sohbetler yapmak, paylaşımlarını zenginleştirmek için harika bir zaman. Duygusal derinlikler keşfetmek için fırsatlar mevcut, içsel hislerinle yüzleşmekten çekinme. Bugün, idealist yönlerinle harekete geçip toplumsal sorunlara dair projeler üzerinde çalışabilirsin. Farklılıkların güçlendirdiğini unutma, belki de yeni arkadaşlıklar edinebilir ve ilham verici insanlarla tanışabilirsin. Kendine güvenmeli ve kalbinin sesine kulak vermelisin; yeni başlangıçlar için uygun bir dönemdesin.
Duygusal derinliklerin içinde kaybolma ihtimalin yüksek. İçsel yolculuklara yönelerek kendini bulabilirsin, sezgilerin güçlü. Sanatsal çalışmalara ağırlık vermek, yaratıcılığını besleyecek. Yakın ilişkilerde iletişimde empati ön planda. Birçok kişiyle bağ kurabilirsin, duygusal destek arayışında olanlara yardımcı olabilirsin. Kendine yönelik şefkat ve farkındalık geliştirmek, ruhsal sağlığını güçlendirecek. Hayallerine odaklanmak, seni doğru yolda ilerletecek. Sorunlardan uzaklaşmak için bazen yalnız kalmayı tercih edebilirsin, bu ihtiyacı karşılamak insana iyi gelir. Bugün kendine zaman ayırmayı unutma.
