

Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Bugün, coşkulu bir enerjinin etkisi altında hissediyorsun. İyimserliğin etrafına pozitif bir ışık saçacak. Yeni başlangıçlar yapmak için cesaret bulabileceğin bir gün içerisindesin. Özellikle iş veya sosyal ilişkilerde inisiyatif alabilirsin. Karşılaştığın engelleri hızlıca aşacak kararlılığa sahipsin. Fakat dikkat etmen gereken nokta, başkalarının duygularına karşı duyarlılığını korumak. İletişim kurarken daha empatik olmaya gayret edersen, arzu ettiğin bağlantıları daha kolay oluşturabilirsin. İçsel motivasyonunu artıracak aktivitelere yönel, spor veya eğlenceli bir hobi ile gününü zenginleştirebilirsin. Kendine güven duyduğun sürece, hedeflerinin peşinden koşmaktan çekinmeyeceksin. Günün ilerleyen saatlerinde beklenmedik fırsatlarla karşılaşabilirsin; bunları değerlendirmeyi unutma!
Hayatında bazı kararlara yön vermek için uygun bir zaman. İçsel sesine kulak vermek, dışarıdan gelen etkilere karşı daha dikkatli olmanı gerektiriyor. Sanatsal veya estetik yönlerin ön plana çıkabilir; bu, duygusal durumunu iyileştirecek bir nebze huzur getirebilir. Maddi konularda daha akıllı davranışlar sergilemek, uzun vadede kazançlarını artırabilir. Sabırlı ol ve acele etme; her şey tam zamanı geldiğinde düzgün bir şekilde ilerleyecek. Güven arayışında, sevdiklerinden destek görme olasılığın oldukça yüksek. İletişimde net ve açık olursan ilişkilerini güçlendirebilir ve derinleştirebilirsin. Kendine güvenerek attığın adımlar, başarıların kapısını aralayabilir. Duygularını ifade etmekten çekinme, gerçek hislerinle hareket etmen sana güç verecek. Zihninde birikmiş düşünceleri dışa vurma zamanı; yaratıcı fikirlerin başkalarıyla paylaşmak için mükemmel bir gün.
Bugün iletişim kurma isteğin artacak ve çevrendeki insanlarla bağlantı kurmak için can atıyorsun. Zihnin oldukça hareketli ve yeni bilgiler edinmek için heyecan duyuyorsun. Sosyal ortamlarda öne çıkabilirsin; arkadaşlarınla keyifli sohbetler yapabilir veya grup etkinliklerine katılabilirsin. Ancak, aynı zamanda dikkat etmen gereken bir durum var; çok fazla konuştukça fikir ayrılıkları ortaya çıkabilir. Empati göstererek, başkalarının bakış açısını anlamaya çalışmalısın. Akşam saatlerinde kendini daha huzurlu hissedeceksin; yalnız kalıp düşünmek ya da sevdiğin bir aktiviteyle meşgul olmak, zihnini dinlendirmen için iyi bir fırsat olacak. Kendini ifade etme noktasında cesur olmayı unutma. Bugün, duygusal ve zihinsel esneklik göstermek, senin için çok önemli.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. İçsel huzur arayışında, geçmişin izlerini aramak isteyebilirsin. Aile ilişkilerine dair sıcak ve samimi anlar yaşanabilir; sevgi, şefkat ve bağlılık hisleri belirginleşebilir. Bazı anlarda ani duygusal dalgalanmalar hissedebilirsin, bu da düşündüğünden daha hassas bir ruh hali yaratabilir. Kendine alan tanımak, stresle başa çıkmana yardımcı olacak. Yaratıcılığın ve sezgilerin oldukça güçlü, bu yüzden kalemin veya diğer sanatsal yönlerinle kendini ifade etmek için harika bir zaman. Ayrıca, yakın arkadaşlarınla olan iletişim, seni pek çok konuda destekleyecek. Huzurlu ve eğlenceli aktivitelerle kendini şımartmayı unutma; bu, ruhunu besleyecek ve sakinleştirecek.
Bugün kendinizi güçlü ve enerjik hissedeceksiniz. Bütün gözler üzerinizde olacak, bu da sizi daha da cesaretlendirecek. Sosyal ortamlarda parlayacak ve çevrenizdekilere ilham vereceksiniz. Yaratıcılığınızın zirveye ulaştığı bir dönemdesiniz; sanatsal projelere yönelmek, beklenmedik yeteneklerinizi keşfetmek için harika bir zaman. Aşk hayatında ise tutku ve heyecan kapınızı çalacak. Sezgilerinize güvenin ve hislerinizi açıkça ifade etmekten çekinmeyin. Eğer bir ilişkiniz varsa, sıradanlıktan çıkmak için yenilikler arayabilirsiniz. Bekar Aslanlar, dikkat çekme yeteneğinizle yeni bir flörte adım atabilirsiniz.Maddi konularda ise dikkatli olmalısınız. Yapıcı düşüncelerinizi, finansal hedeflerinizi gerçekleştirmek için kullanmanın tam zamanı. Ancak harcama yapmadan önce iki kez düşünmekte fayda var. Bugün alacağınız kararlar, gelecekteki refahınızı şekillendirecek nitelikte. Kendinize güvenin ve çevrenizdekilerin destek gücünü hissedin; bu süreçte yalnız yürümeyecek, dostlarınızla birlikte ilerleyeceksiniz. Kendinizi ortaya koymak ve sesinizi duyurmak için en uygun an, şimdi.
Gün, titiz ve analitik doğanın öne çıktığı bir döneme işaret ediyor. Detaylara olan yüksek dikkatin, günlük işlerde mükemmel sonuçlar elde etmeni sağlayabilir. Yaratıcılığını besleyen pratik yaklaşımlar, zor görünebilecek sorunların üstesinden gelmene yardımcı olacak. Sosyal hayatında ise bir denge oluşturmak önemli; aşırı eleştirici olmaktan kaçınmalısın. Sevdiğin kişilerle iletişim kurmak, onları anlamak ve desteklemek için güzel bir zaman dilimi. Kendi sağlığına ve ruh haline öteden beri dikkat etmeye özen gösteriyorsun. Bugün, bedenine biraz jest yaparak düzenli alışkanlıklarını gözden geçirebilir, kendin için yeni hedefler belirleyebilirsin. Duygusal ilişkilerde açık sözlülükle yaklaşmak, karşılıklı anlayışı artıracak ve güven ilişkisini güçlendirecektir. Anı yaşamak ve küçük zevklerin tadını çıkarmak, ruhundaki pozitif enerjiyi artıracak. Unutma, her engeli aşacak güce sahipsin; sadece kendine güvenmeyi öğrenmelisin.
Denge arayışında olduğun bir gün. İlişkilerde uyumu sağlamak için çabalarken, insanlarla olan diyalogların sana yeni bir bakış açısı kazandırabilir. İçsel huzurun ve dış dünyayla olan uyumun önplana çıkıyor. Sanatsal yeteneklerin, çevrendekilere ilham kaynağı olabilir. Bugün küçük değişiklikler yapmak, yaşam alanında ferahlama hissi doğuracak. Özellikle sevdiğin kişilerle geçireceğin zaman, zihnindeki yüklerden arınmana yardımcı olacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel dengeyi bulmak, external haosun etkisinden sıyrılmana yardımcı olabilir. Hayata dair tutkulu bir yaklaşım geliştirebilir, kararlılıkla hayallerini gerçeğe dönüştürme fırsatlarını değerlendirebilirsin. Şansın kapıda!
Bugün derin duyguların ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda kendi hislerinle yüzleşmek isteyebilirsin. Belki de geçmişte yaşadığın bir olay, bugün aniden aklına gelebilir ve bu durumu tekrar düşünmeni sağlayabilir. Duygusal yoğunluğun artabileceği bu süreçte, sezgilerin daha da keskinleşiyor; etrafındaki insanların hislerini anlamak konusunda zorlanmayacaksın.İlişkilerde ise, samimiyet arayışında olabilirsin. Güçlü ve derin bağlar kurma isteği, sana ilham verebilir. Ancak, yargılayıcı bir tavırdan uzak durman faydalı olacak. Sabırlı ol ve duygularını açığa çıkarmak için doğru zamanı bekle. Güvendiğin kişilerle yapacağın derin sohbetler, seni rahatlatacak ve zihnindeki karışıklıkları giderecek.Kendine zaman ayırmak, yaratıcılığını beslemeni sağlayabilir. Sanatsal ya da ruhsal bir aktivite, keşiflerinde sana yardımcı olacaktır. Dış dünyadan izole kalmayı tercih edebilir, kendini yeniden keşfetmek için bir fırsat yaratabilirsin. Unutma, bu süreçte kendinle barışık olmak, hayatındaki dengeyi sağlamana yardımcı olacak.
Bugün içsel keşiflerin ve öğrenmenin ön plana çıktığı bir gün. Yeni fikirler ve perspektifler arzulayabilirsin; bu, hem kişisel hem de akademik alanlarda yeni kapılar açabilir. Sosyal çevrende, grup etkinlikleri ve dostluklar çok keyifli ve verimli hale gelecek. Farklı bakış açılarına açılmak, seni yeni bağlantılara yönlendirebilir. Kendini ifade etmek konusunda cesur olman gerekebilir; düşüncelerini ve hislerini açıkça paylaşmak, başkaları üzerinde olumlu bir etki yaratır. Ancak, ani değişikliklere karşı dikkatli olmalı, alıştığın rutinin dışına çıkarak yenilikleri kucaklamalısın. Gün boyunca, içinden gelen hislere güvenmeyi unutma; kalbini dinleyerek alacağın kararlar, seni beklediğin hedeflere ulaştırabilir. Kendini ruhsal olarak beslemek için, dış dünyadan uzaklaşacak küçük bir alan yaratman faydalı olabilir, doğayı keşfe çıkmak veya meditasyon, zihnini ferahlatabilir. Kendinle barışık olmak, günün en önemli teması.
Disiplin, kararlılık ve pratiklik bugün ön planda. İş ve sorumluluklarla dolu bir gün geçirebilirsin; bu durum seni zorlayabilir ama aynı zamanda hedeflerine ulaşma konusunda motivasyonunu artırır. Verimliliğine dikkat et; belirsizlikler, seni daha fazla düşündürebilir. Aile ve yakın ilişkilerinde ise duygu derinliği yaşanabilir. Hayatındaki kişilere karşı daha anlayışlı olmak, aranın açılmasını önleyebilir. Sağlığını ihmal etme; kendine zaman ayırmak, mental ve fiziksel olarak bambaşka bir güç yükler. Bir bakış açısı değiştirecek bir durumla karşılaşabilirsin; bu, hedeflerine giden yolda faydalı bir ders olacaktır. Hedefine odaklan, ama esneklik göstermek de önemlidir. Kendi içsel sesini dinlemek, karmaşık durumların üstesinden gelmene yardımcı olabilir.
İçsel bir dönüşüm sürecindesin. Beklentilerini yeniden gözden geçirmenin ve eski kalıplardan sıyrılmanın tam zamanı. Sosyal çevrenle olan ilişkilerin, duygusal bağlarını güçlendirmek için harika bir fırsat sunuyor. Yeniliklere açık ol, esneklik göster. Düşüncelerinizi ifade ederken akıcı ve ikna edici olma yeteneğin artacak; bu durum, belirli konularda liderlik etmeni sağlayabilir. Özgürlüğün ön planda olduğu anlarda kalabalıklarda parlayabilirsin. İçsel huzurunu bulmak için kendine zaman ayırmayı unutma; meditasyon veya doğada vakit geçirme sana iyi gelebilir. İlerlemek için cesur adımlar atarken, sezgine güvenmekten çekinme. Çok yönlü düşüncelerin, yeni fırsatlarla karşılaşmana yardımcı olacak.
Duygular derinleşiyor, sezgilerin keskinleşiyor. Bugün içsel sesine daha fazla kulak vermeli, ruhsal yolculuğuna odaklanmalısın. Kendini ifade etme konusunda zorlandığın anlar olabilir; bu, başkalarının seni anlamasını istediğin için değil, kendi derinliklerinde kaybolmuş olmandan kaynaklanıyor. Hayal gücün ön planda, yaratıcı projeler için harika bir gün. Sanatsal çalışmalar veya herhangi bir yaratıcı ifade için ilham alabileceğin yeni kaynaklar ortaya çıkabilir. Ancak, gerçeklerle baş başa kalmanın getireceği zorlayıcılığı da göğüslemeli, hayal dünyası ile gerçek dünya arasındaki dengeyi bulmalısın.İlişkilerde derin bir bağ arayışın var; bu nedenle, sevdiklerinle duygu dolu anlar paylaşmak, kalplerinizi yakınlaştıracak. Ancak, fazla fedakarlık yapma eğiliminde olabilirsin. Kendi sınırlarını korumak önemli; başkalarının beklentilerini karşılamakta kendini kaybetme.Bugün, hayata dair umut dolu düşünceler seni sarabilir. Kalbinde barındırdığın sevgi dolu enerjiyi yay ve çevrendekilere olumlu bir etki bırak. Duygularını açıkça ifade etmenin ve kendi ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmanın zamanı geldi. Sezgilerine güvenerek, içsel yolculuğunda ilerleme kaydetmek için cesur ol.