1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir dönemdesin, içsel motivasyonun ve cesaretinle çevrendeki insanları etkileyebilirsin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman. İnandığın projelere yönelmek, liderlik özelliklerini sergilemek için güçlü bir ardışıklık bulabilirsin. Aşk hayatında belirsizliklerden sıyrılmak, duygularını açıkça ifade etmek için cesaretini toplayabilirsin. İş hayatında ise yaratıcı fikirlerin dikkat çekebilir, bu fırsatı değerlendirmek için kararlılıkla adım atmalısın. Sağlığın konusunda ise kendine dikkat etmeyi unutma; zihinsel dinlenmeye ihtiyaç duyabilirsin. Sosyal ortamlarda yeni tanışmalar için Açık Fikir açıklığı ile yaklaşabilir, ilginç bağlantılar kurabilirsin. Bugün, kendine güvenin ve motivasyonun en yüksek seviyede, bu enerjiyi iyi değerlendir.
Gün boyunca kararlılığın ve sabrının ön plana çıkacağı bir dönemdesin. Maddi konularla ilgili düşüncelerin yoğunlaşacak. Güçlü bir odaklanma ile hedeflerine ulaşma konusunda kendini motive hissedeceksin. Yakın çevrendeki insanlarla olan iletişimin önemli bir destekleyici faktör olacak. Farklı bakış açılarına açık olmak, sana yeni fırsatlar sunabilir. Duygusal anlamda da derinliklere inmeye hazır olduğun bir süreçten geçiyorsun. İlişkilerinde samimiyet ve bağlılık arayışında olacaksın. Ruh halini dengelemek adına doğayla daha fazla zaman geçirmen faydalı olabilir; huzur bulacak, içsel bir denge yakalayacaksın. Bugün, kendine olan güvenin sana yeni kapılar açabilir. Geleceğe dair adımlar atmak için ilham verici bir atmosferdesin.
Bugün zihnindeki fikirlerin özgürce dolaşmasına izin ver. Sosyal bağlantıların güçlenebilir ve çevrendeki insanlarla iletişimin oldukça akıcı hale gelebilir. Farklı bakış açılarıyla ufkunu genişletebilirsin; yeni projeler ya da yaratıcı çalışmalar için ilham bulman olası. Duygusal olarak daha açık ve samimi olman, bazı ilişkilerin derinleşmesine katkıda bulunabilir. Çevrendeki değişimlere duyarlı ol; yeni fırsatlar kapını çalabilir. Meraklı doğanı dinlendir, ancak dengeni korumaya dikkat et. Bugünün getirdiği enerjiyle, başkalarına ilham vermekten çekinme.
Duygusal derinliklerin yükseldiği bir dönemdesin. İçsel huzur arayışında, ailenle olan bağlarını güçlendirme arzusuyla dolabilirsin. Geçmişe dair anılar gün yüzüne çıkabilir, nostaljik düşüncelere dalabilirsin. Kendini koruma içgüdüsü ön planda; buna rağmen açılmanın ve duygularını paylaşmanın faydalı olacağı fırsatlar var. İş veya sosyal çevrendeki insanların düşüncelerine daha çok önem verebilir, destek arayışı içinde olabilirsin. Bu süreçte, sevgi dolu bir ortam yaratmak için çaba harcamak, hem sana hem de sevdiklerine iyi gelecektir. Anlayışlı ve duyarlı tutumun, etkileneceğin insanlarla güçlü bağlar kurmanı sağlayacak. Ayrıca, ruhsal olarak kendine zaman ayırmayı unutma; bu, içsel dengeni bulmana yardımcı olacak.
Bugün, içindeki yaratıcı enerjiyi ortaya çıkarmak için mükemmel bir zaman. Kendini ifade etme isteğin artarken, çevrendeki insanlara ilham verecek projelere yönelmeye eğilimsin. Sosyal çevrende dikkat çekici bir karizma sergileyebilirsin; bu, ilişkilerini güçlendirmen için fırsatlar sunacak. Venus'ün etkisiyle, sanatsal yeteneklerini geliştirmek için yeni bir hobiye yönelmek isteyebilirsin. Duygusal anlamda, sevdiklerinle olan bağların daha derinleşecek, paylaşımlarınız güçlenecek. Ancak, hayatında dengeyi sağlamaya çalışmalısın; kendine ve başkalarına karşı zaman zaman fazla cömert olabilirsin. İş hayatında yaratıcı çözümler bulma yeteneğin sayesinde belli bir başarı elde etme şansın yüksek. Korkularını bir kenara bırak ve kendine güvenle ilerle, bu sayede yeni kapılar aralayabilirsin. Bugün, kendini en iyi versiyonunla ortaya koyabilmen için gereken tüm koşullar var.
Bugün, detaylara olan hassasiyetin ve mükemmeliyetçi yaklaşımın ön planda. Günlük aktivitelerinde daha fazla organize olma ihtiyacı hissedebilirsin. Özellikle iş ve sorumluluklarınla ilgili konularda titiz davranman, başarılarını artırabilir. İletişimlerde dikkatli olmalısın; başkalarının eleştirilerine karşı daha açık ve sabırlı olman faydalı olacak. Sağlığınla ilgilenmeye yönelik kararlar alabilir, belki de yeni bir rutine geçmek isteyebilirsin. Cömertçe sunduğun öneriler ya da yardımlar, çevrendeki insanlarla ilişkilerini güçlendirecektir. Kendine yön vermek yerine, içsel hislerine güvenerek ilerlemek sana büyük fayda sağlayabilir. Kendi sınırların ve ihtiyaçların konusunda daha net olman gerektiği bir dönemdesin. Yaratıcılığını kullanabileceğin alanlarda ilham bulabilir, projelerini hayata geçirmek için bir adım atabilirsin.
Huzur dolu bir gün seni bekliyor; ilişkilerde uyum arayışına düşebilirsin, bu durumda açık iletişim çok önemli. Sosyal ortamlarında dikkat çekeceksin, çevrendekilerle olan bazı tartışmalar yaratıcılığını ön plana çıkaracak. Estetik duyarlılığın artmış durumda, sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir zaman. Kendine olan güvenin artacak; belki de yeni bir davranış biçimi geliştirebilirsin. Duygusal olarak denge arayışın, içsel huzuru bulmana yardımcı olacak. Zaman zaman kararsızlıklara kapılabilirsin, bu yüzden iç sesini dinlemeyi unutma. Sevdiklerinle plan yapma isteği içindesin; romantik bir sürpriz, kalbini ısıtacak. Günlük rutininde ufak değişiklikler yapmak, motivasyonunu arttıracak.
Derin duyguların ve gizemli düşüncelerin ön planda olduğu bir dönemdesin. Sırların, içsel keşiflerin ve tutku dolu anların seni saracağı bu süreçte, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin de gün yüzüne çıkacak. Üzerinde biriken sıkıntıları açığa çıkarmak için uygun bir zaman. Birinin hislerine yoğunlaşabilirsin, bu da duygusal yoğunluk yaratabilir. Kendinle barışmak ve geçmişle hesaplaşmak, ruhsal olarak hafiflemeni sağlayacak. İş ve kariyer konusunda daha hırslı ve kararlı olabilirsin; hedeflerine ulaşma konusunda şansın artıyor. Ancak, birlikte çalıştığın insanlarla olan iletişimine dikkat etmelisin. Göz önünde olmayan şeyler, derin bir alanda gelişiyor ve bu da sana evrimsel bir deneyim sunabilir. İçsel sezgilerin açık olacak, bu yüzden hislerine güvenerek önemli kararlar alabilirsin.
Bugün serüvene dair bir çağrı hissediyorsun, yeni deneyimlere açık olman gereken bir dönemdesin. İletişim becerilerin artacak, çevrendeki insanlarla derin bağlar kurma fırsatları yakalayacaksın. Kendini ifade etme isteğin artarken, yaratıcılığını en üst düzeye çıkarabilirsin. Aşk hayatında cesur adımlar atmak için uygun bir zaman; hislerini açıkça belirtmekten çekinme. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var; başkalarının düşüncelerine fazla odaklanmamalısın. İçsel sesine güven, yolunu bulmana yardımcı olacaktır. Finansal konularda dikkati elden bırakmamalı, ani harcamalardan kaçınmalısın. Genel olarak, özgürlük ve keşif arayışın öne çıkıyor. Kendine güven ve fırsatları değerlendirmek için harekete geç!
Bugün, hedeflerine odaklanman için güçlü bir motivasyon hissedebilirsin. Yoğun çalışma temposu, başarıya giden yolda seni destekleyecek. Disiplin ve kararlılıkla ilerlemen, başkalarının dikkatini çekecek. İş ilişkilerinde güçlü bağlar kurma fırsatları doğabilir; ekibinle daha uyumlu çalışmak, projelerin hızlanmasını sağlayabilir. Mali konularda dikkatli olman gereken bir gün. Yapıcı bir analiz yaparak harcamalarını gözden geçirmen, beklenmedik masraflardan korunmanı sağlayacak. Kişisel ilişkilerde ise duygusal derinlikler keşfedebilirsin; açık iletişim, kalbinin sesini duyurur. Kendine güven, bu süreçte en büyük destekçin olacak. Akşam saatlerinde kendini dinlendirme ve hobilerine zaman ayırma fırsatın doğabilir. Bu, moral ve motivasyonunu yeniden canlandıracak.
Bugün, kendinizi oldukça yaratıcı ve özgür hissettiğiniz bir dönemdesiniz. Farklı bakış açıları ve yenilikçi düşünceler geliştirmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenizle yapacağınız etkileşimler, ilham verici ve heyecan dolu olabilir. Amaçlarınıza ulaşmak için özgün bir yol bulabilir, oldukça sıra dışı fikirlerle çevrenizi etkileyebilirsiniz.Sizdeki enerji, toplumsal konularda ve kendi inançlarınızda dönüşüm yaratma isteğiyle dolup taşıyor. Sizi kısıtlayan kalıpları kırmak isteyebilir ve bu çerçeve dışı düşünme biçimi sayesinde yeni fırsatlar ortaya çıkabilir. Ancak, başkalarının görüşlerine açık olmak da önemli. Duygusal olarak, ilginizi çeken konular üzerinde derinlemesine düşünmek isteyebilir, özgür düşüncenizin peşinden gitmek için cesaret bulabilirsiniz.Özellikle arkadaşlık ilişkilerinde, açık iletişim ve empati kurma beceriniz sayesinde güçlü bağlar kuracak, belki de gizli kalmış hislerinizi paylaşma fırsatı yakalayacaksınız. Bugün kendinizi iyi ifade etmenin yollarını bulabilir, kişisel gelişiminiz için önemli adımlar atma fırsatını değerlendirebilirsiniz.
Hayal gücünün sınırlarını zorladığın, yaratıcı düşüncelerinle başkalarına ilham verebileceğin bir dönemdesin. İçsel sezgilerin güçlü, bu sayede çevrendeki olaylara farklı bir perspektiften yaklaşabilirsin. Belirsizlik hissi taşımadan, derin duygularını ifade etme dürtüsünü takip ettiğin anlar seni cesaretlendirecek. İlişkilerde daha samimi ve açık olma isteği içinde bulabilirsin kendini; bu, bağlarını güçlendirecek. Kendine zaman ayırmayı unutma. Özellikle meditasyon veya doğada zaman geçirme gibi aktiviteler ruhsal yenilenmene katkı sağlayacak. İçindeki yaratıcılığı beslemek için yeni hobiler denemek veya sanatsal bir projeye yönelmek harika bir fikir. Duygusal derinliklere inmekten kaçmamalı, hislerine kulak vermelisin.
