1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Hızla gelen enerjiler, kendinizi cesur ve kararlı hissetmenizi sağlayabilir. Bugün, hedeflerinize ulaşma arzusuyla yanarken, ani fırsatlarla karşılaşabilirsiniz. İçsel motivasyonunuz zirvede, bu da yeni projelere ve maceralara atılma isteğinizi artırıyor. Ancak dikkatiniz dağılabilir; bu nedenle, neye odaklanmanız gerektiğini bilmekte fayda var. İletişim kurarken tutkulu ve ikna edici olacaksınız, bu da sosyal ilişkilerinizde pozitif bir etki yaratabilir. Kendinizi ifade ederken özgüveniniz yüksek, bu da başkalarına ilham verebilir. Spor yapma isteğiniz artabilir; fiziksel enerji ve dinamizm kimliğinizin önemli bir parçası haline gelecektir. İlişkilerde ise, samimiyetinizi korumanız karşı tarafla bağlarınızı güçlendirebilir. Unutmayın, kendinize güvenmek ve hedeflerinizi net bir şekilde belirlemek, başarınızın anahtarı olacak.
Bugün, içsel huzurun ve güvenin önem kazandığı bir gün. Çevrendeki insanlarla olan ilişkilerine daha fazla özen göstermek isteyebilirsin. İş veya maddi konularda sürpriz gelişmelere hazırlıklı ol; bu, belirli bir fırsat olarak karşına çıkabilir. Sabırlı ve kararlı tutumun, zorlukları aşmanda büyük bir rol oynayacak. Kendi ihtiyaçlarına öncelik vermen faydalı olacak; bu öğle saatleri kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Doğaya olan özlemin artabilir; belki bir yürüyüş ya da dışarıda vakit geçirme şansı bulabilirsin. Duygusal derinliğe inme isteği, sana içsel huzur getirecek. İlişkilerde açık iletişim, aranızdaki bağları güçlendirecek. Dikkatini enerjinle uyumlu olan şeylere odakla, böylece hayatındaki dengeyi daha iyi sağlayabilirsin.
Zihinindeki karmaşık düşünceler ve fikirler arasındaki etkileşim, seni her zamankinden daha meraklı ve keşfetmeye istekli kılabilir. Sosyal ilişkilerde önemli fırsatlar karşına çıkabilir; yeni insanlarla tanışmak, mevcut bağlantılarını derinleştirmek için ideal bir zaman. İletişim becerilerin, etrafındaki insanlarla duygu ve düşüncelerini paylaşmanda büyük bir etki yaratabilir. Ancak, duyduğun heyecanı dengelemen gerekebilir; içsel huzuru sağlamak için birkaç sakin an yaratmayı unutma. Herhangi bir tartışma veya çatışma durumunda, anlayış ve hoş görü ile yaklaşmak, seni hem daha sevgi dolu hem de daha etkili kılacaktır. Yaratıcılığın bu dönemde parlak bir şekilde açığa çıkabilir; ilham verici projeler veya sanatsal faaliyetler tam sana göre. Kendini ifade etme şeklin, çevrendekilere ilham verebilir. Fakat, fazla bilgi yığınını yönetmekte zorlanabilirsin; bu nedenle, zihinsel dağınıklığı önlemek adına küçük molalar vermek iyi bir fikir olacaktır. Bugün için en iyi strateji, esneklik ve açık fikirlilikle hareket etmek.
Duygusal dalgalanmalar oldukça yoğun hissedilebilir. İçsel huzur arayışında kendine daha fazla zaman ayırmalısın. Aile bağları ve yakın ilişkiler ön plana çıkıyor; sevdiklerinle olan iletişimini derinleştirmen faydalı olacak. Karşılaştığın sorunlara karşı duyarlı ve anlayışlı bir yaklaşım sergilemek, hem senin hem de çevrendekilerin rahatlamasına yardımcı olabilir. Kendini güvence altına almak için duygusal zorlukların üstesinden gelmek adına iç gözlem yapma zamanı. Hayatındaki değişimlere açık ol, fırsatlar kapında belirebilir. Yaratıcılığını ortaya çıkartmak için ilham dolu anlar yaşayabilirsin; bunun tadını çıkar. Kendine olan güvenin, başkalarına da ilham verecek.
Dikkat çekici bir gün seni bekliyor. Enerjin oldukça yoğun olacak ve bu, çevrendeki insanlarla etkileşimini artıracak. Kendini ifade etme isteğin yüksek; yaratıcı yönlerin öne çıkabilir. Öne çıkmak, liderlik vasıflarını sergilemek için ideal bir zaman. Aşk hayatında, duygularını paylaşmak için cesur olabilirsin. Karşıt görüşler ve fikir zenginliği, ilişkinin dinamiklerini hareketlendirebilir. İletişim kurarken, karşındaki kişinin hislerini anlamaya çalışmak, ilişkinizi güçlendirecektir. İş hayatında ise, yeni fırsatlar karşına çıkabilir. Cesur adımlar atarak ilgi çekici projeler için kolları sıvayabilirsin. Ancak, kararsız kalma eğiliminde olabilirsin; seçimlerini net bir şekilde yapmaya odaklanmalısın.Sağlığın konusunda, enerjini dengelemek adına bir aktivite bulmak faydalı olacaktır. İçsel huzurunu sağlamak, gürültülü ortamlardan uzaklaşmak ve kendine zaman ayırmak önemli. Özetle; senin günün, kendine güven ve liderlik vasıflarınla dolu, etrafına ilham veren bir aura yayarken, içsel ve dışsal dengeyi yakalamaya çalışmalısın.
Detaylara ve düzenlemeye olan tutkun, bugün seni işlerinle ilgili verimliliğini artırmaya yönlendirecek. Özellikle karmaşık görevler ve analiz gerektiren durumlar, elindeki becerilerle birer fırsata dönüşebilir. Etrafındaki insanlarla olan iletişimini güçlendirmek adına nezaket ve anlayışla yaklaşman gereken bir dönemdesin. Duygusal olarak kendini ifade etmekte zorluk çekebilirsin; bu nedenle içsel hislerine kulak vermek, zihnindeki belirsizlikleri netleştirmene yardım edecek. Kendine fazladan zaman ayırıp, meditasyon ya da doğa yürüyüşü gibi aktiviteler yapmak ruhsal sağlığını olumlu yönde etkileyecek. Günün sonunda, başarıların ve yapılan çalışmalar karşılığında alacağın takdir, motivasyonunu artıracak. Unutma, küçük zaferler büyük değişimlerin başlangıcı olabilir.
Denge arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkilerin oldukça önemli hale gelecek, arkadaşlarınla olan bağların güçlenebilir. Ortaya koyduğun düşünceler dikkat çekebilir. Kendine güvenin artacak ve bu, başkalarının seni daha fazla takdir etmesine neden olacak. Bugün, estetikle ilgili konulara odaklanabilir, sanatsal bir faaliyetle meşgul olabilirsin. Duygularını ifade etme konusunda cesur olman, başkalarıyla olan etkileşimlerini derinleştirebilir. Hayatındaki dengeyi sağlam tutmak, karmaşadan uzak durmana yardımcı olacak. Ayrıca, küçük bir seyahat veya yeni yerler keşfetme isteği duyabilirsin; bu, ruhunu canlandıracak. Farklı bakış açılarına açık olmak, iletişimde sana fayda sağlayacak. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu sağlamak için gerekli.
Derin duyguların ve sezgilerin ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanla bağlantı kurup, gizli meseleleri çözmeksizin durmamalısın. Çevrendeki insanlara karşı empatik bir yaklaşım sergilemek, onların gerçek hislerini anlamana yardımcı olacak. İletişim kurarken, ihtiyatlı olman faydalı; bazı kelimeler istemediğin sonuçlara yol açabilir. Hırslı ve kararlı duruşunu koruyarak, zorlukları aşma gücüne sahipsin. Bugün, hedeflerine ulaşma konusunda cesur adımlar atabilirsin, ancak duygusal derinliğini de yansıtmayı unutma. Ayrıca, beklenmedik bir haber ya da durum, seni yeni bir yola yönlendirebilir; bu fırsatları değerlendirmek için açık fikirli olmalısın. Sosyal ilişkilerinde yeni dostluklar kurmak veya mevcut bağları güçlendirmek için harika bir zaman.
Aceleci davranmak üzerindeki pozitif etkileri gölgeleyecek çatışmalara neden olabilir. Anı yaşarken, geleceği de düşünmeyi unutma. Kendine ve çevrene karşı duyarlı olman, bugünü daha dolu dolu geçirmeni sağlayacak.
Görevlerin ve sorumlulukların ön planda olacak. Bunlarla ilgili kararlılık gösterebilirsin. İleriye yönelik hedeflerin için sağlam adımlar atmak isteyeceksin. Sosyal çevrenle olan ilişkilerinde, biraz daha açık olmalısın. İçindeki duyguları ifade etmekten çekinmemelisin. İş alanında sürpriz fırsatlar karşına çıkabilir, bunları değerlendirmek için hazır ol. Geleceğe dair planlarını netleştirmek için iyi bir zaman. Kendine güvenerek hareket ettiğin sürece başarıların artacak. Sağlığına dikkat etmeli, stres seviyeni yönlendirmeyi unutmamalısın. Duygusal derinlikleri keşfetmek için zaman yaratmak sana iyi gelecek.
Gözlemlenen enerji, yenilik arayışında olan Kova'nın özgür ruhunu serbest bırakıyor. Bugün, alışılmışın dışındaki düşünceler ve yaratıcı yaklaşımlar, karşınıza ilginç fırsatlar çıkarabilir. Sosyal çevrenizle olan etkileşimlerinizde sıradanlığın ötesine geçecek; alışılmış sohbetlerden sıyrılarak derin ve anlam dolu konuşmalara yönelme isteği hissedebilirsiniz. İçsel dinamiğinizi besleyecek ve ilham verici bir ortam yaratacak olan etkileşimler, hayal gücünüzü canlandıracak. Bir projeye ya da bir fikre dair yenilikçi çözümler üretmek için uygun bir zaman diliminde olacaksınız. Teknoloji ve bilimle ilgili konulara duyduğunuz ilgi, sizi yeni araştırmalara yönlendirebilir. Bugün, belirsizlikleri avantaja çevirerek, cesur adımlar atma kabiliyetiniz artıyor. Değişime açık olmanız, sizi beklenmedik başarılarla buluşturabilir. Kendi içsel dünyanıza dönerek, kim olduğunuzu sorgulamak ve kendinizi yeniden şekillendirmek için güzel bir dönemdesiniz. Bağlantı kurduğunuz insanlar, toplumsal meseleler üzerindeki farkındalığınızı artıracak. Arkadaşlarınızla olan düşünsel alışveriş, çevrenizle ilişkilerinizi daha da derinleştirecek. Sizi kısıtlayan düşünceleri bırakmak ve yeni perspektiflerle bakmak, yaşamınızda ufuk açıcı bir etki yaratabilir. Bugün, sınırlamalarınızı aşmak ve kendinizi tam anlamıyla ifade etmek için gereken cesareti bulacaksınız.
Duygusallığın ön planda olduğu bir gün. İçsel dünyanda derin algılar, sezgiler ve ilham kaynaklarını keşfetme zamanı. Sanatsal yaratıcılığın artabilir; resim, müzik veya yazma gibi aktivitelerde kendini ifade etme arzusun yükselebilir. İletişimde belirsizlikler söz konusu olabilir, bu yüzden duygu ve düşüncelerini net bir şekilde aktarmak için çaba göstermen önemli. Başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılığın artarken, kendi sınırlarını korumaya da dikkat etmelisin. Aşk hayatında romantik anlar seni bekliyor; sürprizler ve duygusal yakınlık, ilişkini güçlendirebilir. Geçmişe dair anıların gün yüzüne çıkması olası. Bu dönemde geçmişle yüzleşmek, içsel huzurunu sağlamak açısından faydalı olabilir. Kendine zaman tanımayı unutma; içsel dinlenme ve yenilenme dönemi.
