1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Bugün enerji dolu bir gün. İhtiyacın olan motivasyonu bulmakta zorluk çekmeyeceksin. Çevrendeki insanlarla iletişimin güçlü olacak; bu, iş veya sosyal ortamlarda fırsatlar yakalamanı sağlayabilir. Yeni projelere atılmak için cesur olma zamanı. Kendine güven, kararlı adımlar atarak hedeflerine doğru ilerle. Duygusal ilişkilerde ise samimiyet ve içtenlik büyük önem taşıyor. Sevdiklerinle arandaki bağı güçlendirmek için zaman ayırmayı unutma. Ayrıca, sağlığına dikkat et; enerjini dengelemek için fiziksel aktivitelere yönelmen faydalı olacak. Kısa seyahatler veya yeni yerler görmek ilham verici olabilir. Unutma, hayatı dolu dolu yaşamak için her anı değerlendirmek gerekiyor.
Duygusal olarak huzur arayışında olacaksın, bu nedenle çevrendeki güzelliklere ve rahatlatıcı şeylere yönelmek isteyebilirsin. Sanat, müzik gibi yaratıcı etkinlikler senin için daha anlamlı hale gelecek. Aşk hayatında sıcak ve tutkulu anlar yaşamak için güzel fırsatlar çıkabilir. Bunu değerlendirmek, kendini ifade etmenin keyfini çıkarmanı sağlayacak. İş hayatında, sabırlı ve kararlı duruşun sayesinde bazı zorlukları aşabilirsin. Özellikle işbirliği yapmak istediğin kişilerle iletişimini güçlendirmek, projelerini ileriye taşımakta büyük rol oynayacak. Kendine güvenerek, hedeflerine odaklandığın sürece başarı seninle olacak. Mali konularda ise daha temkinli olman gerekebilir. Harcamalarını gözden geçirip tasarruf yapma zamanı. Bu, ileriki dönemlerde daha rahat bir yaşam sürmen için fayda sağlayabilir. Kendi sağlığına ve ruh haline de dikkat etmelisin; meditasyon veya doğada vakit geçirmek, zihnini dinlendirmene yardımcı olabilir. Kendine biraz zaman ayırmak, içsel huzurunu bulmanda etkili olacak.
Bugün iletişim becerilerinle ön planda olacaksın. Fikirlerini ifade etme yeteneğin artacak, bu da çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerini güçlendirecek. Sosyal ilişkilerde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir, yeni bağlantılar kurma fırsatlarını değerlendirmeyi unutma. Seyahat veya kısa yolculuklar gündeme gelebilir; bu maceralar, düşünsel ufkunu genişletmene yardımcı olacak.Duygusal hayatında ise, içsel bir karmaşa hissedebilirsin. Duygularını analiz ederek, içsel huzurunu sağlama yolunda adımlar atman önemli. Eski ilişkilerden gelen dersleri hatırlamak, yeni başlangıçlar için bir zemin oluşturabilir. Kendine zaman ayırarak, meditasyon veya hobi gibi rahatlatıcı aktivitelerle zihnini dinlendirebilirsin. Aynı zamanda, sağlığına dikkat etmekte fayda var; enerjinin dengesizliği, küçük değişimlerle düzeltilebilir. Unutma, düşüncelerinin gücü; hayal gücünü kullanarak, beklenmedik fırsatların kapısını aralayabilirsin.
Duygusal derinliklere dalma ve içsel dünyanızı keşfetme zamanı. Bugün, sevdiklerinizle olan bağlarınızı güçlendirmek ve duygusal ihtiyaçlarınıza odaklanmak için harika bir fırsat. Hayatınızdaki insanlar üzerindeki etkiniz, samimiyetinizi ortaya koyacak şekilde belirebilir. Anlayışlı ve şefkatli yaklaşımınız, çevrenizdeki kalpleri kazanıyor. Kendinizi ifade etme şekliniz, özellikle duygusal konularda, güçlü bir yankı uyandırabilir. İleriye dönük planlar yaparken, içgüdülerinize güvenmek ve koruyucu bir tavır sergilemek faydalı olacak. Kendinizi rahat hissettiğiniz mekanlarda bulunmak, ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Arkadaşlarınız veya ailenizle olan ilişkilerde, küçük ama anlamlı jestler büyük fark yaratabilir. Kendinizi nasıl hissettiğinizi paylaştığınızda, belki de beklemediğiniz destekleri bulabilir ve sorumluluklarınızın baskısını hafifletebilirsiniz. Kendi ihtiyaçlarınıza dikkat etmek, ruhsal dengeyi yeniden kazanmanıza yardımcı olacak. Unutmayın, kalbinizin sesine kulak vermek, ilerlemenizi kolaylaştıracak.
Kendini özel hissetmek isteyeceğin bir gün. Özgüvenin zirveye çıkabilir; etrafındakiler üzerindeki etkini pekiştirebilirsin. Sosyal ortamlar ve arkadaşlıklar açısından şanslısın; yeni tanışmalar veya mevcut ilişkilerde derinleşme fırsatları söz konusu. İçsel yaratıcılığın canlanabilir, bu nedenle sanatsal bir aktivite sana iyi gelecektir. İnisiyatif alman gereken bir durum, kararlılıkla yaklaşman gereken bir fırsat ortaya çıkabilir. Duygusal meselelerde ise, kalbinin sesini dinlemen faydalı olacak. Duygusal duyarlılığın artabilir; bu durum, başkalarıyla daha anlamlı ve derin iletişimler kurmanı sağlayabilir. Kendi iç dünyanda derinleşmeye yönelip, kişisel gelişim için fırsatlar yaratabilirsin.
İş ve sorumluluklarınız konusunda çok disiplinli ve organize bir yaklaşım benimseyeceksiniz. Analitik düşünme yeteneğinizle karmaşık durumları kolayca çözümleyebilir, dikkatli ve titiz çalışmanızla çevrenizdekilere de örnek olabilirsiniz. Bugün, detaylara odaklanmak size bazı fırsatlar sağlayabilir. Sağlığınıza dikkat etmekte fayda var; küçük alışkanlıklarınızda yararlı değişiklikler yapmak, uzun vadede size büyük yarar sağlayabilir. İletişimde ise samimi ve net olmak, ilişkilerinizdeki güveni artırabilir. Belki de bir dostunuzla derin bir sohbet içine giriyorsunuz; bu, aranızdaki bağı daha da güçlendirebilir. Kişisel gelişim alanında attığınız adımlar, size yeni kapılar açabilir.
Sosyal etkileşimlerin ön planda olacağı bir gün. Arkadaş çevrende yer alan kişilerle olan ilişkilerin, yeni iş birliklerine kapı aralayabilir. Duygusal denge arayışın, karşı tarafın hislerini anlamanı sağlayacak. Bu süreçte, diplomatik yaklaşımlar sergilemek, sorunların üstesinden gelmende büyük rol oynayacak. Kendine olan güvenin artacak ve bu durum, yaşam alanında yenilikler yapma isteğinle birleşecek. Yatırım ve finansal konularda dikkatli olmalısın, belirsizliklere karşı temkinli davranmak yararına olacak. İçinde yer aldığın projelerde liderlik vasfını ön plana çıkarabilirsin, ancak dengeyi kaybetmemek önemli. Kendini ifade etme şeklin, çevrendeki kişiler üzerinde kalıcı etkiler bırakabilir. Gözlemlerine ve sezgilerine güven, gün boyunca karşına çıkacak fırsatlar değerlendirilmeyi bekliyor.
Derin duyguların ve sezgilerin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. İçsel dünyanda gezinti yapabilir, hislerinle yüzleşebilirsin. Ani parıltılar ve sezgisel bir anlayış, sana farkındalık kazandıracak. Sosyal ilişkilerde iletişimde daha dikkatli olman gerekebilir; başkalarının hislerine duyarlı olmalısın. Kendi sınırlarını zorlamadan, karşındakilere alan tanımak isteyebilirsin. Mali konularla ilgili yeni fırsatlar kapını çalabilir, ancak aceleci davranmamaya özen göstermelisin. Kendi içsel risklerinle dikkatli olup, gereksiz kaygılara kapılmadan ilerlemelisin. Yaratıcılığını kullanabileceğin bir alan ortaya çıkabilir, sanat ya da hobi projelerine yönelmek dinlendirici olabilir.Gün sonunda, ruhsal bir dinginliğe ulaşma şansı bulabilirsin; meditasyon veya doğada geçireceğin zaman, içsel huzuru getirir. Bu süre zarfında kendinle barışık olmaya çalış ve duygusal derinliğine saygı göster. Kendi özüne döndüğünde, gerçek gücünü yeniden keşfedeceksin.
İlginç bir gün seni bekliyor. Eğlenceli ve sosyal bir atmosferin içinde kendini bulabilirsin. Arkadaşlarınla beraber vakit geçirmek, yeni insanlarla tanışmak ve fikir alışverişinde bulunmak için harika bir zaman. Merakın ve keşfetme arzum seni farklı yerlere yönlendirebilir. Eğitim veya kişisel gelişim konularında yeni bir adım atma isteği de doğabilir. Amaçlarına ulaşmak için cesurca ilerlemelisin. Kalbindeki tutkular, yapmak istediklerini gerçekleştirmek için sana ilham verecek. Karar almadan önce düşünmekte fayda var; sezgilerini dinle ve duygusal iniş çıkışlara karşı hazırlıklı ol. Bugün, kalpten gelen dürtülerinle hareket etmeye çalışmalısın. Hersini olduğu gibi kabul etmek ve anın tadını çıkarmak seni mutlu edecek.
Sorumlu ve disiplinli yönlerinle ön plana çıkıyorsun. Bugün, belirlediğin hedeflere ulaşma konusunda kararlı adımlar atabilirsin. Çalışmalarını gözden geçirmek ve gerekiyorsa yeni stratejiler geliştirmek için harika bir zaman. İş ortamında karşılaşabileceğin zorluklara karşı soğukkanlılığını koruyarak, pratik çözümler geliştirebilirsin. İletişim kurarken, net ve açık olmaya özen göster; fikirlerini ifade etme şeklin, başkaları üzerinde büyük bir etki yaratacak. Sosyal ilişkilerde, ciddiyetini dengeleyerek daha esnek ve samimi olmanın yollarını bulabilirsin. Aile ile ilgilenmek hoş bir sürprizle karşılaşmanı sağlayabilir; bu nedenle sevdiklerinle vakit geçirmeyi ihmal etme. Günün genelinde, güven arayışın seni başka bir boyuta taşıyabilir; içsel huzurunu sağlamak için kendine zaman ayırmaya özen göster.
Farklı düşünceler ve yenilikçi yaklaşımlar gün boyunca zihninde dolaşacak. İçsel dünyanda bir uyanış hissedeceksin. Kendini özgür ifade etme arzusu, çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerini zenginleştirecek. Sosyal çevrende sıradışı fikirlere açıksın, bu da yeni bağlantılar kurmana vesile olabilir. Ancak, bazı beklenmedik durumlarla karşılaşabilir, sabırlı olman gerekebilir. Duygusal olarak, içsel dengeyi sağlamak için zaman ayırmalısın. Hayallerini gerçekleştirmek adına atılacak adımlar için cesur olmayı ihmal etme; çünkü, birçok fırsat karşına çıkabilir. Unutma ki, senin farklılığın, seni özel kılan en önemli unsurlardan biri.
Hayal gücün bugün doruk noktalarına ulaşacak. Yaratıcı projeler üzerinde çalışmak ya da sanatsal bir faaliyet içine girmek için mükemmel bir zaman. Duygusal derinliklerin, başkalarıyla arandaki bağları kuvvetlendirebilir; bir dostun ya da sevdiğin, içindekileri paylaşman için seni cesaretlendirecek. Fakat dikkatli ol; duyguların, bazen seni yanıltabilir. Özellikle karmaşık ilişkilere daha dikkatli yaklaşman gerekiyor. Kendini ifade etmekte zorlanabilirsin, bu yüzden içsel sesine kulak vermek önemli. Sakin kalmaya çalış ve anın tadını çıkar. İçsel huzurun ve sükûnetin, çevrendeki karmaşadan uzaklaşmanı sağlayacak. Farklı perspektifler kazanmak için dışarı çıkabilir, yeni insanlarla tanışabilirsin. Bu da seni heyecanlandıracak yeni bir yol açabilir. Unutma, sezgilerin bugün senin en büyük rehberin olacak.
