1
Konuk yazar: Emel Seçen
Ali Koçoğlu yani Ali Usta, 1988 yapımı, Giuseppe Tornatore’nin Cinema Paradiso filminden çıkmış gibi, henüz ilkokul çağında sadece bir anons ile dünyası değişir “Kaynarca Sinemasında, bu akşam Ayhan Işık” Hikâyeyi ondan dinleyelim:
Malatya’da sinema salonu vardı ama ben kazası Arapgir’de yeni açılan “Kaynarca” salonunda yetiştim. Akşamları film gösterimleri olurdu, birde hafta sonları gündüz “bayanlar matinesi” vardı. O zaman araçla anons yapılırdı, çocuklar ağaçlara tırmanır izlemeye çalışırdı, tek sinema salonu, Ayhan Işık’ın oynadığı “Kanun Namına” ile ayak bastım ve her şeyi rahmetli ustam Sadık Bey’den öğrendim. O bana babacan tavrıyla ‘sinemayı seviyorsan gel!’ demese, hayat belki başka şekilde gelişecekti. Sevmek ne kelime, sinema benim hayatım oldu. Sinema nasıl oynatılıyor, bu makine nedir sorularına cevap bulma isteği, beni bugünlere taşıdı. O günden sonra ustamın yanından ayrılmadım, ne öğrensem kârdı. İlkokul bitti ama gönlüm hep sinemadaydı. Ustam, ‘önce okul, oku adam ol’ dedi ama ben çok ısrar ettim. Bana, bobin sarmayı, makineye film takmayı öğretti.
Ali Koçoğlu ve Emel Seçen
– Sonra İstanbul’a geliyorsunuz, ilk iş neresi?
Şehzadebaşı, Kulüp Sineması. O zamanlar sinema salonları karşılıklıydı, yanında Turan Sineması, karşısında, Gül, Gündeş ve Yeni Sinema, bir de Beyazıt, Marmara Sineması. Hem Kulüp Sineması’nda hem Marmara Sineması’nda çalıştım. Filmlerde diş kırıkları çok olurdu, yani filmi takmakla iş bitmiyor. Bazen gelişte, bazen bakımsızlıktan harap gelirdi film. Dişler temizlenir, yırtık bantlar onarılır ve filmin kopmaması için her şey yapılırdı. Eğer koparsa, asetonla filmi bandını kazıyıp, yapıştırırdık. Küçücük bir camım vardı, oradan film boyunca sürekli kontrol ederdim. Her şey 32 diş, tambur ve dişler etrafında döner. O gün bugündür, gözüm perdede, kulağım makine sesindedir. Ustam öğretmişti, sürekli elimde bir makas ile eğer film tutuşursa müdahale eder, keserdim yoksa filmin hepsi yanar, kül olma riski var, filmi kurtarırdım. Yukarıda musluklar vardı, hemen vanayı çevirirdim. Kömür yetişmedi bir gün, koştum Turan Sineması’na, aldım filmi oynatmaya devam ettim.
– Yangın söndürücü gibi yetişiyorsunuz, canınızın yandığı ya da seyircinin filmi izleyemediği oldu mu?
Birçok arkadaşımın elleri yanmıştı, bende de oldu, hemen kestim. Seyirci iki, üç kareyi izleyemedi haliyle.
– Anthony Quinn’in oynadığı Çağrı filmini Marmara Sinemasında oynatıyorsunuz, ilk iki gün hiç seyirci gelmiyor, sonra neler oluyor?
Türkiye’ye, Sunar film getirmişti, ilk iki gün kimse gelmedi. Çok uzun bir filmdi, 4 bobin değiştirirdim, üç saat sürerdi. Odamın camı tam İstanbul Üniversitesi’ne bakardı, hareket olmayınca girişe “İslamiyet’in Doğuşu, Çağrı filmi” afişini astık. Hoparlörleri sadece salona değil olası kalabalığa karşı dışarıya verdim. Balkonda kadınlar, diğer yerde erkekler otururdu. Millet aptes alıp sinemaya gelmeye başlamıştı. Kuyruk, Aksaray’ı bulmuştu ve üç, dört ay aralıksız oynattık, büfe malzeme yetiştiremiyordu. O film boyunca evimden alındım ve bırakıldım, tüm yemekleri makine dairesinde yedim.
Benzer durumu, Maksim’in yanındaki eski Taksim Sineması’nda yaşadık. Toros Film, Türkiye’ye Raj Kapoor’ın Avaramu filmini getirmişti ama hiç ilgi yok. Sahibi kapının önüne bir sandalye koydu ve müzikleri dışarı vermeye başladı, sonra da yer yok dedi. O film Türkiye’de bu şekilde tuttu.
– Gelelim o efsane sinemalara, ampullerin renkli, sandalyelerin ahşaptan, gerçek yıldızların altında, yazlık sinemalara. İstanbul’da kaç yazlık sinema vardı?
Her semtte yazlık sinema vardı, toplam beş yüz yazlık sinema, düşünün. Bobini alır, akşam saat dokuz gibi takardık. O zaman herkes sinemaya gelirdi, bu bir kültürdü.
– Şu an Cinemajestic makinistisiniz. Hasret kaldığımız basın gösterimleri, galalar, film festivallerinden unutamadığınız anınız var mı?
Yeni Melek, Emek’te çalıştım, Fitaş’tan emekli oldum. O zamanlar filmler kömürlüydü, basın ön gösterim zamanları film başlayınca, Atilla Dorsay yanıma gelir, “sol taraf biraz flu, amperi ayarlasana” der, düzeltirdim hemen. O zaman ampermetreler vardı, 60 amperi, 80 yapınca bembeyaz olurdu. Ne Atilla Dorsay, ne Ali Ulvi beni yalnız bırakmadı, bir de senin hakkını ödeyemem. Festival zamanlarında filmin kenarlarında düzeltilmesi gereken yerler olurdu, elimiz ile temizlerdik. Bir gün Eczacıbaşı, sahipleri var festivalde üç, dört kısım bölüm vardı, ben yukarı çıktım ve arkadaşa tembih ettim ama bir de geldim ki birinci kısmı, üçüncü kısma takmış, hemen bir telefon geldi, koştum müdahale ettim, Fitaş’ın patronu Sedat Bey “Ali bey, festival bitene kadar sen buradan bir yere ayrılmayacaksın!”dedi.
Hiç unutamadığım ise yönetmen Sinan Çetin’in, filminin basın gösterimi öncesi, üç, dört katlı pasta kesilecek, bana seslendi ve “Benim, Atilla Dorsay’ım buraya gelsin! Bütün filmleri altı, yedi kere izler, emeği çoktur, en son kararı, o verir!” dedi.
– Şimdi sinema seyirci ile buluşamıyor ama geçmişte Emek nasıldı?
Bambaşkaydı, ben sabah 11.00’de geldiğimde bakardım, her yer kuyruk. Ne zaman gelmiş, bu insanlar derdim. Saat 11.30 da başlayıp akşam 21.30’a kadar aralıksız film oynatırdık.
– Seyirci nasıldı?
Seyirci, bilinçliydi. Beyoğlu’na gidelim, kahve içelim, bir de film izleyelim derdi ve gideceği filmi bilirdi. Şimdi televizyon ve pandeminin etkisi de eklenince, kaliteli film de çıkmayınca seyirci soğudu, uzaklaştı.
– Dağıtım konusu geçmişte farklı, filmlerin sizlere ulaşımı ve seyirci ile buluşması nasıl olurdu?
Avrupa’dan yabancı film gelince, İstanbul ve Anadolu yani Adana, Ankara, İzmir ve Samsun için birer kopya verilirdi. Tek kopya olduğu için buna o zamanlar, taşımalı oynama, denirdi. Fitaş’ta oynadığı sırada Harbiye Has, Şişli Konak’ta oynayacak. Kurye motorları vardı, bobin bana gelene kadar reklam oynatırdım çünkü diğer sinema salonundan çıkıp da bir aksilik oldu mu, teknik bir arıza oldu bekleyeceğiz derdim ama kıyamet kopardı, seyirci hemen huysuzlanırdı.
– Sinema nerede izlenir?
Bu birlikte sloganımız, sinemaya yüreğini koymuş herkesin söylediği “Sinema, Sinemada izlenir”. Ben, sinemada büyüdüm, o efektler, sesler, başka bir dünya, seyircinin gelmeyişini anlamam mümkün değil. Biz bir aileyiz, bir kere Beyoğlu, sinemayı ilk öğrendikleri yer, bana kalırsa sinema izlemeyi başka şekle dönüştürmeye çabalamak, baba evini unutmak gibi. Üstelik hala halk günleri var, haftada bir gelinebilir. Pandemi, her şeyden beter!
Ali Koçoğlu, altmış yıla varan sinema yolculuğunda, makine çalışırken sesi dinleyip, ne olduğunu bilen bir usta. Bugünlerde “Hoş geldiniz, iyi ki varsınız” diye karşıladığı seyircilerini özlüyor, makineler de onu…
Enerjinin zirveye çıktığı bir gün. Kendini güçlü ve cesur hissedeceksin. Yeni başlangıçlar için uygun bir zaman. İçindeki liderlik ruhunu ortaya çıkarmak için fırsatlar seni bekliyor. İlişkilerde açık sözlülük ön plana çıkacak; özellikle yakın çevrendekilerle uyumlu ve etkili bir iletişim kurabileceksin. Aceleci davranmamakta fayda var, sabırlı olman gereken anlar olacak. Maceracı ruhunu beslemek için yeni deneyimlere kapı açabilirsin, farkındalığını artıracak aktiviteler keşfet. Fakat dikkatli ol; ani kararlar duygusal yanlarını zorlayabilir. Sağlık açısından hareketli olman, enerji alışverişini dengelemen adına önemli. Kısa bir yürüyüş, meditasyon veya spor faaliyetleriyle kendine iyi bakmayı unutma. Her şeyin dengesini bulma zamanı.
Bugün, kararlılığını ve istikrarını artıracak fırsatlarla karşılaşacaksın. İçsel huzur ve güven arayışın derinleşecek. Maddi konularda dikkatli olman gereken bir süreçtesin, harcamalarını gözden geçirmenin zamanı geldi. Doğanın tadını çıkarmak, seni yenileyecek. Sosyal ilişkilerde sıcak ve samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerini güçlendirebilir. Sevgi dolu sözlerin, çevrendekilerin kalbini kazanmanı sağlayacak. İçsel sesine kulak ver ve hislerine güven, bu dönemde sezgilerinle yön bulabileceksin. Bir projeye başlamak için harika bir zaman; azminle başarıyı elde etmende etkili olacak. Kendini rahat hissettiğin alanlarda zaman geçir, bu seni ruhsal olarak besleyecek ve motivasyonunu artıracak.
Zihninde hareketlenme, fikirlerin dans ettiği bir dönemdesin. İçinde bulunduğun ruh hali, çevrendekilerle daha geniş bir iletişim kurmanı sağlayacak. Bugün sosyal çevrenle olan bağlantıların derinleşebilir; yeni tanışıklıklar ve ilginç diyaloglar gündeme gelebilir. Eğlenceli aktiviteler ve grup ortamları sana ilham verecek. Anlık kararlar almakta zorlanabilirsin ama bu, spontane deneyimlerin tadını çıkarmanı engellemeyecek. Esnek olmaya çalış; değişime açık kaldıkça yeni fırsatlar kapını çalacak. Kendini ifade etme ihtiyacını göz ardı etme, düşüncelerini paylaşmak sana güven verecek. Öğleden sonra, biraz içe dönüş ve kişisel alanına çekilmek faydalı olabilir. Kendi belirsizliklerin üzerinde düşünmek, netlik kazanmanı sağlayacak. Hedeflerine bir adım daha yaklaşırken, başkalarının beklentilerine göre değil, kendi iç sesine göre hareket et.
Duygusal yoğunluk ve derin düşünceler içinde bir gün geçirebilirsin. İçsel dünyana odaklanmak, zihinsel ve ruhsal bir denge sağlamak için mükemmel bir zaman. Aile ve sevdiklerinle olan bağların güçlenebilir; birlikte geçirilen zaman, sana beklenmedik bir huzur getirecek. Geçmişle ilgili yaralar açılabilir, ama bunları kabullenmek ve iyileşmek için fırsat bulabilirsin. Yaratıcılığını ortaya çıkaracak sanatsal faaliyetlerde bulunman önerilir. Dış dünyadan uzaklaşmak isteyebilir, yalnızlık hissi içinde kaybolabilirsin; ancak bu, içsel yolculuğun için değerli bir fırsat sunuyor. Duygularının derinliklerine dalarken, kararsızlıklar yaşayabilirsin; iç sesini dinle ve hislerine güven. Partnerinle derin sohbetler yapmak, ilişkinizi daha güçlü kılabilir. Unutma, duygusal açılımlar ve itiraflar, ilerleme kaydetmenin anahtarıdır.
Yıldızlar, kendini ifade etme ve yaratıcılık konusunda seni destekliyor. Bugün sahne ışıkları üzerindeki yerini almak için mükemmel bir fırsat sunulabilir. Cesur adımlar atarak, çevrendekilere ilham verebilir ve kendini özgüvenle ortaya koyabilirsin. Sosyal ortamlarda parlayacak, insanlarla olan ilişkilerini derinleştireceksin. İkna edici yeteneklerinle, projelerin hakkında ilgiyi artırabilir, fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırabilirsin. Fakat, aşırı gururlu tavırlardan kaçınmalısın; bazen nazik bir yaklaşım, daha büyük başarılara kapı açabilir. Kalp ve sezgilerin kuvvetli olacak, içsel sesine güvenerek kararlar alabilirsin. Arkadaş çevrenle keyifli anlar paylaşırken, aynı zamanda ait olduğun topluluk içerisindeki rolünü yeniden değerlendirebilirsin. Kendin için bu gün belirli hedefler koymayı dene, böylece ilerlemeni somut bir şekilde görebilirsin. Unutma, her şey senin elinde; kararlılığınla büyük değişimlere kapı açma potansiyelin var.
Gün, detaylara odaklanma ve mükemmeliyetçi yönlerini ön plana çıkarma fırsatı sunuyor. İçsel bir yenilenme hissi, yaşamındaki düzen arayışını destekleyebilir. Aşk hayatında iletişim ve anlayışa daha fazla önem vermek, ilişkinizdeki duygusal bağı güçlendirebilir. İş yerinde, stratejik düşünme yeteneğin sayesinde projelerde önemli bir rol üstlenebilirsin. Sağlığına özen göstermek, zihinsel ve fiziksel dengeni korumana yardımcı olacaktır. Bugün, çevrendeki insanlara karşı gösterdiğin destek, sosyal ilişkilerini derinleştirebilir. Kimseyi ve hiçbir detayı göz ardı etme; senin analitik bakış açın, karşına çıkabilecek zorlukları aşmanda önemli bir avantaj sağlayacak. Kendi ihtiyaçlarını anlamak ve ifade etmek, kişisel gelişimine katkıda bulunabilir.
Bugün sosyal etkileşimlerinizde olağanüstü bir akıcılık ve çekicilik hissedeceksiniz. Arkadaşlarınızla ve ailenizle olan bağlarınız derinleşebilir. Duygusal paylaşımlar, sizi beklenmedik bir şekilde güçlü kılabilir. Bir ilişkiyi gözden geçirme veya yeni bir ilişkiye başlama niyetinde olanlar, kararlarını daha net bir şekilde belirleyebilir. Sanatsal yönlerinizi ön plana çıkarabileceğiniz fırsatlarla dolu bir gün. Yaratıcılığınızın doruk noktasında olduğu bir dönemde, projelere veya hobilerinize daha fazla zaman ayırmak isteyebilirsiniz. Duygusal dengesizlik hissettiğiniz anlarda, sizi rahatlatacak güzelliklere ve estetik değerlere yönelmek iyi gelecektir. Anlık kararlar almaktan kaçının; derinlemesine düşünmek ve duygularınızı anlamak, günün büyük resmi için önem taşıyor.Kendinizi ifade etme konusunda cesur olmalısınız; bu, hem sosyal çevrenizdeki insanların sizi nasıl gördüğünü hem de kendi içsel yolculuğunuzu dönüştürebilir. Bugün, içsel ve dışsal dengeyi sağlamak için küçük adımlar atmak, genel ruh halinizi olumlu yönde etkileyecek. Unutmayın, keyif aldığınız şeylere yönelmek, hem zihninize hem de ruhunuza iyi gelecek.
Duyguların derinlikleriyle yüzleşmek için ideal bir zaman. İçsel çatışmaların ve karmaşaların yüzeye çıkma ihtimali yüksek. Bu durum, çevrendekilerle olan ilişkilerin üzerinde etkili olabilir. Kendini ifade etme isteğin artarken, başkalarının beklentilerine karşı daha duyarlı olabilirsin. İletişim gücünü kullanarak samimi ve açık bir diyalog ortamı oluşturman gerektiği; duygularını paylaşmak, yalnız olmadığını hissettirecek. Öne çıkan sezgisel yeteneklerin, seni beklenmeyen fırsatlarla karşılaştırabilir. Yine de, duygusal derinliklere dalmadan önce sınırlarını bilmelisin; kendini kaybetmemek adına dikkatli ol. Bugün, öz keşif için gereken cesareti bulabilirsin. Unutma, karanlıkta da parlayan bir ışık var. İhtiyacın olan her şey, kendi içinde saklı.
Seyahat ve keşiflere açık bir zihinle güne başlayabilirsin. Eğitim ve öğrenme konularında yeni fırsatlar karşına çıkabilir, kendini geliştirme isteği ön plana çıkabilir. Sosyal ilişkilerde ise samimiyet ve dürüstlük arayışın güçlü olacak. Yeni insanlarla tanışmak, ufkunu genişletmek için mükemmel bir zaman. Ancak dikkat etmen gereken nokta, bazen abartılı beklentilere kapılmamak. İçsel huzurunu korumak için meditasyon veya doğada zaman geçirmek faydalı olabilir. Hayallerine doğru atacağın adımlar, kendine güveninle birleştiğinde, harika sonuçlar doğurabilir.
Kendini kararlılıkla ifade etme arzusu içinde olabilirsin. Bugünlerde iş hayatındaki sorumlulukların üzerindeki yükü hissetmen mümkün. Ancak, bu durum seni daha disiplinli ve hedef odaklı hale getirebilir. İleriye dönük planlarını gözden geçirirken, bazı detayları atlamaman önemli. Hedeflerine ulaşmak için gereken adımları dikkatlice belirle. Ayrıca, kişisel ilişkilerinle ilgili belki de geçmişteki bazı konuları ele almanın tam zamanı. Samimi bir iletişim, senin için yeni bir başlangıca yol açabilir. Kendine olan güvenin artacak, yeni fırsatlar yakalayacaksın. Unutma, sustuğun zamanlar da dinlenmek için faydalı olabilir; iç sesini dinlemek, sana hedefine dair farklı perspektifler sunacaktır. Aşk hayatında daha romantik ve yaratıcı olmanın yollarını keşfedebilirsin. Duygularını ifade etmekten çekinme; bu, ilişkini derinleştirecektir.
Bugün, yenilikçi fikirler gündeminizi şekillendirirken, yaratıcı yönleriniz ön plana çıkacak. Bağlantılarınızda beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; sosyal çevrenizle kurduğunuz bağlar derinleşebilir. Arkadaşlarınızla yapacağınız paylaşımlar, sizi farklı bir bakış açısına yönlendirecek. İçsel bir keşif süreci içinde olabilirsiniz, kendi isteklerinizi ve hedeflerinizi netleştirmek için bu fırsatı değerlendirin. Duygusal ilişkilerde samimiyet ve dürüstlük ön planda, bu sayede karşınızdakilerle olan iletişiminiz daha koyu ve anlam dolu hale gelecek. Hayallerinize ulaşma konusunda cesur adımlar atmak için ilham alacaksınız.
Duyguların derinliklerinde kaybolmuş gibi hissedebilirsin. Bu dönem, sezgilerin güçleniyor ve iç dünyana daha fazla odaklanma fırsatın var. Sanatsal yeteneklerini keşfetmek için harika bir zaman; ilham verici fikirler peşinden koşabilirsin. Sosyal ilişkilerinde ise empati ve anlayış ön planda olacak; bu da seni başkalarının kalbine dokunma fırsatı sunacak. Duygusal açıdan kendini ifade etmek adına yazmak veya yaratıcı bir proje üzerinde çalışmak, içinde bulunduğun bu karmaşık ruh halini dengelemene yardımcı olabilir. Ancak, başkalarının ihtiyaçlarına dikkat ederken kendi sınırlarını korumayı unutma; aşırı fedakarlık bazı sorunlara yol açabilir. İçsel düşsel dünyanı beslerken, gerçeklikten kopmamak da önemli. Kendi ihtiyaçlarını gözeterek ilerle, böylece hem kendin hem de sevdiklerin için dengeyi sağlayabilirsin.
