

“Ortalık yeterince karışık ve bulanık. Gerçeklerle söylentileri harmanlayarak yapılan yorumlarla havayı daha fazla bulandırmamaya özen gösterin lütfen”. Bu sözler, Cannes Festivali sanat yönetmeni Thierry Frémaux’nun, ciddi medya organlarına dostça ilettiği önerilerin özeti.
Tozun dumana karışmasının gerisinde, kimi radikal çevrelerin belirli konuları saplantı haline getirip, sosyal medya aracılığıyla yarısı dolu her bardakta fırtına koparma alışkanlığı; başka bir deyişle, etki ve izlenirlik arttırma yarışında öne geçmek için, yalan-yanlış haberlerle, içten pazarlıklı yorumlar yapmaktan çekinmeyen sorumsuzluğu yatmakta…
Dünya basını da, bu polemiklere her ne kadar profesyonel etik değerler çerçevesinden bakmaya çalışsa da, zaman zaman önüne konulan tuzaklara düşüp gerçeklerden uzaklaşabiliyor…
16-27 Mayıs tarihleri arasında yapılacak olan 76. Cannes Festivali ana seçkileri geçen hafta açıklandıktan hemen sonra, beklenen filmlerden bazılarının listelerde yer almaması, her yıl bu konuda gözlemlenen doğal düş kırıklığından çok farklı noktalara odaklandı. Bazı yönetmenlerin festivale davet edilmemiş olması, genellikle sanatsal tercihler ya da farklı baskı gruplarına karşı denge kurma çabalarıyla açıklanıp eleştirilirken; bu kez, kamuoyu tarafından doğru bulunan, hatta gerekli görülen “ahlaki” ve “hukuki” nitelikli nedenlere bağlanmakta, eleştirilmekte ya da onaylanmaktaydı…
Bu gelişme, 15 yıl önce gündeme gelen ve 2017’de alevlenen #metoo hareketinin, sinema dünyasını derinden etkilemeyi sürdürdüğünün yeni bir kanıtı olarak ta görülebilir. Filmleri seçkilerde yer almadığı için polemiklere malzeme olan üç yönetmen de, [alfabetik sıralamaya göre Woody Allen (1935), Catherine Corsini (1956) ve Roman Polanski (1933)] cinsel sömürü, taciz, sette şiddet, usulsüzlük ve hakaret gibi nedenlerle suçlanan adlar olarak öne çıkmaktalar…

Öncelikle altını çizmemiz gereken bir nokta var : Bu tür polemiklerin çoğaldığı, farklı baskıların giderek arttığı küresel ortamda, temel kadın hakları konusunda elde edilen ciddi kazanımlar yanında, sansür olgusunun değişik renk ve biçimlere bürünerek sinsi adımlarla ilerlemesinin içerdiği tehlikeler de gözardı edilmemeli.
Thierry Frémaux, “Roman Polanski’nin filmi henüz tamamlanmadığı için aday değildi; festival komitesi bir iş kopyası bile izlemedi” derken, temelde gerçekleri çarpıtmamaya özen göstermenin önemini vurguluyor. Ardından, “Woddy Allen’in seçki dışı kalmasının nedenleri, hakkındaki suçlamalarla katiyen ilişkili değildir” açıklamasıyla, usta yönetmenin Paris’te, Fransız oyuncularla Fransızca çektiği bu filmi gördüklerini, ancak seçici kurul yeterince güçlü bulmadığı için, yarışmaya almak ya da yarışma dışı açılış filmi olarak programlamak istemediklerini açıkça dile getiriyordu. Ayrıca, basın toplantısında altını çizdiği gibi, bugünkü ortamda, filmden çok Woddy Allen’le ilgili söylentilerin öne çıkmasına zemin hazırlamak ta istememişlerdi…
Ne diyelim? Woddy Allen, keşke Paris’te değil de, gelip Türkiye’de çekseydi son olacağını ilan ettiği bu ellinci filmini… Herkes kârlı çıkardı! Geçenlerde, “evlatlık alacağınız yetim kızlarla ilişki kurmak vaciptir” türünden bir kutsal izin çıkarılmıştı ya, işte ondan yararlanarak bir güzel aklanıp paklanmış olurdu! Bizler de, New York’lu entelektüel musevi tarzı mizahın ustası yönetmenin filmini, maruz kaldığı suçlamaların ışığı altında değil de, karanlık salonların özgürlükçü loşluğunda izleyerek, beğenip beğenmeyeceğimize kendimiz karar verirdik…
Benzer suçlamalara hedef olan üçüncü ad, Korsika kökenli Fransız kadın yönetmen Catherine Corsini’nin durumu daha da karmaşık. Festival yönetimi “Le retour” (Dönüş) adlı filmini beğenerek Corsini’yi bu yıl da “Altın Palmiye” yarışına davet etmek istiyor, hatta bunu basın açıklamasından bir gün önce yönetmene telefonla bildiriyordu. Ancak, film setindeki bazı (suçlananların yalanladığı ama soruşturması yürütülen) olaylara ilişkin şikayetler nedeniyle, festival yönetimi son anda kararını askıya aldığını, kendine zaman tanıyıp durumu yeniden değerlendirdikten sonra vereceği nihai kararı önümüzdeki haftalarda duyuracağını açıklıyordu.
Bu kararın sonuçta olumlu olacağı düşünülürken, Fransız Sinema Merkezi’nin (CNC), 16 yaşından küçük oyuncuların yer aldığı cinsellik içeren sahnelerin çekimi için gerekli olan özel ön iznin alınmamış olması nedeniyle, çekilen söz konusu sahne filmde kullanılmamış bile olsa, yapımcıya verilen 580 bin avroluk desteğin geri çekildiğini duyurması, ibreyi olumsuz yöne çeviriveriyordu…
Bu konumda, üç gün önce örtüsü açılan festival afişi gerisindeki incelikli simgeler daha da önem kazanmakta.
Öncelikle, Alain Cavalier gibi özgün bir yaratıcı yönetmenin adının öne çıkması, sanat sinemasına verilen önemi vurguluyor. Senaryoyu, “La chamade” adlı romanın yazarı Françoise Sagan ile yönetmenin birlikte kaleme almış olmaları, sinema-edebiyat işbirliğinin önemini vurgularken; filmin sadece Fransız sinemasının değil, dünya sinemasının kabuk değiştirdiği önemli bir dönemde, 1960’larda çekilmiş olması da ayrıca dikkati çekiyor.
En önemli simge, ana plandaki büyük oyuncu Catherine Deuneuve’ün, sanatçı kimliği yanında, toplumsal kişiliği ve kimi angaje tavırlarıyla da öne çıkıyor olması. Kendi kuşağının en uzun soluklu, en istikrarlı figürü olan yıldız oyuncunun, özellikle kadın hakları konusunda ucuz kışkırtıcılıktan ve moda akımlardan uzak duran, sayıca az ama etkili çıkışlarından ikisini anımsamanın tam zamanı :
Deuneuve, 1971 yılında, kürtaj yasağının kaldırılması için çağrı yapan ve kendilerinin de kanunlara aykırı olarak kürtaj yaptırmak zorunda kaldıklarını açıklayan 343 aydın ve sanatçı kadınla birlikte, büyük yankılar getiren bir metni imzalıyordu. Fransız kadınlar, çocuk aldırma özgürlüğüne, ancak dört yıl sonra onaylanan bir kanun değişikliği sayesinde kavuşacaklardı…
Aralık 2017’de, kimsenin beklemediği bir girişimle, feminizmin erkek düşmanlığı olmaması gerektigini savunan, aşağıda özetini okuyacağınız uzun bir bildirinin altına imza atan 100 kadın sanatçı, yazar ve aydın arasında yer alması, uluslararası düzeydeki tanınmışlığı nedeniyle radikal feministlerin hışımlarını üzerine çekmesi sonucunu doğuracaktı…
“… Cinsel özgürlük için kaçınılmaz olan rahatsız etme özgürlüğünü savunuyoruz. Bugün, cinsel dürtünün, doğası gereği vahşi ve saldırgan olduğunun yeterince bilincindeyiz; ancak, cinsel saldırıyla beceriksiz tavlama girişimlerini birbirinden ayıracak kadar da öngörülüyüz… ”
Bu türden haberlere ve polemiklere festival boyunca bir daha değinmeyeceğime söz vermeden önce, izin verin de, işin kolayına kaçarak, sosyal medya ağzıyla bir öneride bulunayım : Kadın bedeninin film ve festival afişlerinde yaklaşık yüz yıldır sömürülüyor olmasını haklı olarak protesto etmek için, kadın yönetmen odaklı bir festivalin afişine, pazuları dolgun, kasları sert sevimli küresel kahramanımız Rambo-Rocky’nin olabildiğince kışkırtıcı yarı çıplak bir görüntüsü neden konulmasın ki? Olsa olsa, kara mizah dozu yüksek, uyarıcı, dolayısıyla da yapıcı küçük bir kışkırtıcılık örneği olur…
Evet, “sapla samanı ayırmaya büyük özen göstermeliyiz” diyenlerin safında yer almak gerekiyor bugün.
Sinemayı bahane ederek başka sorunları, küçük hesaplaşmaları gündeme getirme fırsatçılığı, en hafifinden sinema sanatına kötülük etmektir. Cadı kazanları altına ateş sürmek ise, tehlikeli yangınlara gebedir!
Herhangi bir sanat yapıtıyla, onu yaratan sanatçının kişiliğindeki şu ya da bu saplantıyı, herhangi bir zayıflığı, hatta suç eğilimini aynı düzeyde tutamayız, tutmamalıyız.
Yoksa, kitap yakan, heykel kıran, film yasaklayan tehlikeli zihniyetlere giden yollara taş döşemiş oluruz…
Bugün enerjin yüksek ve motivasyonun zirveye çıkmış durumda. Yeni başlangıçlar yapmak için harika bir zaman. Karşılaşacağın zorluklar seni yıldırmak yerine daha da güçlendiriyor. İkna kabiliyetinle çevrendeki insanları etkileyebilirsin, bu fırsatı iyi değerlendirmelisin. Kalbindeki tutkuları takip et; yaratıcılığını sergilemek için mükemmel bir gün. Sosyal ilişkilerinde dikkatli ol, yanlış anlaşılmalara mahal vermemek için açık iletişim şart. Aşk hayatında heyecan dolu anlar seni bekliyor; partnerinle keyifli vakit geçirme fırsatını kaçırma. Kendine güvenin tam, bu öz güvenini çevrene de yansıtmalısın. Sağlığına özen göstermeyi unutma, enerjini dengelemek için spor yapmayı ihmal etme.
Bugün, güven arayışın daha belirgin hale gelecek. Maddi konularda sağlam adımlar atma isteğin, birlikte çalıştığın insanlarla tam bir uyum içinde olmanı sağlayabilir. Karar vermek için iç sesine kulak vermen, ilerleyen günlerde kendini daha güçlü hissedeceğin bir temel oluşturacak. Ayrıntılara dikkat etmen, planlarının sorunsuz ilerlemesine yardımcı olacak. Yakın ilişkilerde duygusal derinlik arayışın artarken, sevdiğin bireylerle geçireceğin zaman, kalbindeki huzuru pekiştirebilir. Sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruhsal tatmin sağlayacak ve yaratıcılığını açığa çıkarman için harika bir fırsat sunacak. İhtiyaçlarını önceliklendirirken, kendi sınırlarını korumayı da unutma.
Dikkatinin dağılmaması için aşırı bilgi yüklemesinden kaçınmalısın. Özel ilişkilerde ise açık ve net olmak, anlaşmazlıkları önleyecektir. İçinde bulunduğun durumları analiz et ve düşündüğünden daha fazla farkındalık kazanabileceğini unutma. Kısa yolculuklar veya iletişim yeni fırsatlar getirebilir. Yeni bir hobi veya kurs düşüncen varsa, cesaretle adım atabilirsin. Zihinsel açlığını giderecek aktivitelerle dolu bir gün seni bekliyor.
Ailevi ilişkiler ve duygusal bağlar bugün seni derinden etkileyebilir. Sevdiklerinle olan iletişimin güçlenirken, geçmişten gelen anılar ve duygular yüzeye çıkabilir. Bu durum, hem nostaljik hem de iyileştirici bir etkide bulunabilir. İçsel olarak kendini güvende hissetme arayışında olacaksın. Evde geçireceğin zaman, zihnini rahatlatmana yardımcı olabilir. Ayrıca, dikkatli ve sezgisel olman gereken bazı durumlarla karşılaşabilirsin; hislerine güvenmekten çekinme. Kendini ifade etmekte zorlanabileceğin anlar yaşasan bile, kalpten gelen hislerin seni yönlendirecektir. Günün ilerleyen saatlerinde, sosyalleşme ve dışa dönüklük isteği seni sarabilir. Arkadaşlarınla yapacağın buluşmalar, ruh halini yükseltecek ve iyimser bir atmosfer yaratacak. Kendine zaman ayırmayı ihmal etme. Yaratıcı projelere yönelmek için uygun bir dönemdesin; ilhamın peşinden gitme fırsatını değerlendir. Duygusal dengeyi sağlamak, içsel huzurunu artıracak.
Bugün içsel bir güç ve tutku hissi taşıyorsun. Kendine olan güvenin artmış durumda ve bu, çevrendekileri de etkiliyor. Yaratıcılığın zirveye çıkabilir; ilham verici fikirler aklında dolaşıyor. Sosyal çevrende daha fazla dikkat çekebilir, liderlik becerilerinle grupları bir araya getirebilirsin. Ama dikkat et, duygusal tepkilerin bazen fazla ısrarlı olabilir. Olumlu bir iletişim kurarak, bu enerjiyi yapıcı bir şekilde yönlendirmeye çalışmalısın. Ayrıca, sağlığına da özen göster. Kendine ayıracağın biraz zaman, zihinsel ve fiziksel esenliğini artıracak. Kendine olan inancını tazele ve kalbini dinlemeyi unutma!
Detaylara olan düşkünlüğün ve analitik düşünme yeteneğin, gün boyunca seni yönlendirecek. İş hayatında veya kişisel projelerinde bazı belirsizliklerle karşılaşabilir, bu durum seni gereğinden fazla düşünmeye itebilir. Ancak, kararlı bir yaklaşım sergilediğin sürece çözüm yollarını bulman zor olmayacak. İletişim becerilerin sayesinde çevrendeki insanlarla etkili bir diyalog kurabilirsin; bu, ortak projelerde iş birliği yapma şansını artırır. Sağlığına daha fazla dikkat etme gereği hissedebilirsin, bu yüzden dinlenmeye ve kendine zaman ayırmaya özen göster. Gün içerisinde küçük sürprizler veya beklenmedik karşılaşmalar yaşaman mümkün, bunlar yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Unutma, mükemmeliyetçilik bazen seni geride tutabilir; hedeflerine ulaşmak için esnek olmayı denemelisin. Kısa bir yürüyüş veya doğada vakit geçirmek zihnindeki bulutları dağıtabilir ve sana ilham verebilir. Kendi değerine olan inancını tazelemek, seni daha güçlü bir hale getirecek.
Denge arayışında olduğun bir gün. Sosyal ilişkiler ön planda, çevrendeki insanlarla uyum içinde olmaya özen göstermelisin. Duygusal olarak seni rahatsız eden konular varsa, bunları açık bir şekilde dile getirmek iletişiminde önemli bir rol oynamak üzere. Sanatsal ifadelere yönelmen, ruh halini dengeleyici bir etki yaratabilir.Maddi konularla ilgili hassasiyetlerin artmış olabilir, bütçeni gözden geçirip gereksiz harcamalardan kaçınmalısın. Aynı zamanda kendine zaman ayırarak içsel huzurunu sağlaman, gününü verimli geçirmeni sağlayacaktır. Farklı bakış açıları edinmek ve yenilikleri denemek, ruhunu canlandıracak fırsatlar sunabilir. Özellikle evlilik veya ortaklık konularında derinlemesine düşünmek, ilişkilerinde gelişim sağlayabilir. Kendine güvenin artıyor, bu da etrafındakilerle ilişkilerini olumlu yönde etkileyecek. Bugün olaylara mantık çerçevesinden çıkmadan yaklaşarak, daha sağlıklı kararlar alabilirsin. Empati yeteneğini kullanmak, karşındaki insanları daha iyi anlamana ve ilişkilerini güçlendirenecek fırsatlar yaratmana yardımcı olacaktır.
Gizemli duyguların ve derin düşüncelerin ön planda olduğu bir gün. İçsel huzursuzluklar, bazı havadan etkilenmelerle tetiklenebilir. Bu dönemde başkalarıyla bağlantı kurma isteği artabilir, ancak samimiyet arayışında dikkatli olmalısın. İletişimlerde net olmaya özen göster. İlişkilerdeki derin bağlar, sizin için büyük bir psikolojik zenginlik sunabilir. Kendine dönük sorgulayıcı bir eğilim içindesin; bu, kendini tanıma fırsatı sunarken içsel dönüşümüne de katkı sağlar. Ancak, kıskançlık gibi yoğun duygulardan kaçınmaya çalış. Duygularını açıkça ifade etmek ve başkalarına olan güvenini işaretleyen adımlar atmak, karşına yeni kapılar açabilir. Unutma, senin için önemli olan iç dünyanınla yüzleşmek ve sonuçları kabullenmek. Bu süreçte sezgilerine güvenmelisin; zira derin bir içgörü ile yön bulabilirsin. Kendine zaman ayır, ruhsal dengeyi sağlamak için meditasyon ya da doğada vakit geçirmek faydalı olabilir. Duygusal derinliğinin, çevrende yarattığın etkiyi artırdığı bir dönemdesin; bunu avantaja çevirmeye çalış.
Bugün, ruhsal keşifler ve öğrenme arzun ön planda. Seyahat etmeyi, yeni kültürlerle tanışmayı ve ufkunu genişletmeyi isteyebilirsin. Farklı bakış açıları, ilişkilerine ve anlayışına derinlik katacak. Ayrıca, yaratıcılığın ön plana çıkıyor; sanatsal yönlerini keşfetmek için harika bir gün. Ancak, dikkatli olman gereken bir nokta var; heyecan ve coşku içinde kararlar alırken aceleci davranmaktan kaçınmalısın. Uzun vadeli hedeflerine odaklanmak, seni içsel huzura yönlendirebilir. Sosyal ilişkilerde yapıcı bir iletişim kurarak insanlar üzerindeki etkini artırabilirsin. Geçmişle yüzleşmek ve içsel hesaplaşmalar yapmak için uygun bir zaman. Zihnini aç ve kalbinin sesini dinle; içsel rehberin senin için yol gösterici olacak.
İlerlemek için sağlam adımlar atma zamanı. Hedeflerine ulaşmak adına kararlı bir yaklaşım sergilemek, başarıya giden yolunu kestiriyor. Çalışmalarında dikkatini dağıtacak unsurlara karşı dikkatli olmalısın. İletişimde daha açık ve kesin olmak, projelerinde istenilen desteği almanı sağlayabilir. Sosyal ilişkilerde, eski dostlarla zaman geçirmek ruhunu canlandırabilir. Ancak, duygusal gerilimlere ve aşırı düşüncelere kapılmamaya özen göstermelisin. Kendi içsel sesine kulak ver, huzuru bulman kolaylaşacak. Bu dönemde kendine özgü bir strateji geliştirmen, kararlılığını pekiştirecek ve ilerlemeni sürdürecek.
Gelecek planların üzerine düşünmek için harika bir zaman dilimindesin. Yenilikçi fikirlerin ve özgür ruhun, seni çevrendekilerle etkili bir şekilde iletişim kurmaya yönlendiriyor. Eski alışkanlıklarının dışına çıkma isteği, sana yeni fırsatları keşfetme şansı sunacak. Duygusal olarak daha derin bir bağ kurma arayışında olabilirsin; bu hem arkadaşlıkta hem de özel ilişkilerde yenilik getirebilir. Sosyal çevrende liderlik vasıflarını sergilemek isteyebilirsin, bu da senin doğal çekiciliğini artıracak. Ancak iletişimde dikkatli ol; yanlış anlaşılmalara yol açmamak için düşüncelerini net bir şekilde ifade etmek önemli. Bugün, içsel huzurunu bulmanın ve kendini geliştirme fırsatlarını değerlendirmek için kendine zaman ayırmalısın. Yıldızlar, sezgisel içgüdülerine güvenmeni öneriyor; bu, beklenmedik bir durumla karşılaştığında seni yönlendirecek. Yeni bir projeye adım atmak için ilham verici bir gün. Unutma, farklı düşünme kabiliyetin, seni diğerlerinden ayırıyor ve fark yaratmanı sağlıyor.
Duyguların su yüzüne çıkmasıyla bugün içsel bir yolculuğa çıkacaksın. Hayal gücün tavan yapacak; sanat, yaratıcı projeler veya ilham verici fikirlerle dolup taşabilirsin. Ancak etrafındaki insanların da duygusal derinliklerine inmek isteyeceksin; empatin bu konuda seni yönlendirecek. Kendine ve sevdiklerine karşı nazik olmayı unutma. İlişkilerde açık iletişim, yanlış anlaşılmaları önleyecek. Bugün ruh halin dalgalı olabilir, bu nedenle sakin kalmaya çalış. İçindeki sesi dinle ve sezgilerine güven; bu, seni doğru yola yönlendirecektir. Anlık kararlar almaktan kaçınmak, daha fazla huzur getirir. Kendini sıkıştırılmış veya kaybolmuş hissettiğinde, doğayla bağlantı kurmak iyi gelecek. Unutma ki, duygusal zenginliğin en büyük gücün.