1
Türk öykücülüğünün ustalarından, toplumcu gerçekçi yazının ve 1950 kuşağının yaşayan en önemli temsilcisi, Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) Başkanı Adnan Özyalçıner 90 yaşında. Sanat anat yaşamının 70. yılını kutluyor. Sanat yaşamının da 70. yılını kutlayan Özyalçıner için doğum günü olan 18 Şubat’ta Everest Yayınları bir kutlama düzenledi. Saadet Özen ve Ömer Erdem’in kolaylaştırıcılığını yaptığı söyleşi ve Nazlı Eray, Zülfü Livaneli, Ahmet Büke, Arlin Çiçekçi gibi yazarların video mesajla katıldığı kutlamadan sonra Özyalçıner ile yaşamı, edebiyatı ve TYS’yi konuştuk.
Yazmak yaşamak demek bir bakıma. Yaşadıklarınla hesaplaşmak. Kendinle, yaşananlarla, yaşatılanlarla. Ben öykülerle anlatmak istedim olanları. Bana, topluma. Kendimi ayırmadan, birlikte. Yaşadıklarımızın 70 yılını siyasal, ekonomik, toplumsal, yaşamsal boyutlarıyla öyküledim. Tanıklık mı ettim, tarih mi düştüm, bilemem. Bildiğim, istediğim, özlediğim tek şey: İnsanın insan gibi yaşayabileceği bir toplum düzeni.
Yaşadığımın tüm baskı düzenlerini… Demokrat Parti iktidarının baskıcı ikliminden, 12 Mart’a, 1980 darbesine, 2000 sonrasında bugünü de saran, yaşamakta olduğumuz tüm baskı düzenlerini… Tüm bu baskı dönemleri beni derinden etkiledi, yazınsal açıdan öykülerimi de etkiledi.
Edebiyatımızda yazınsal değerin yerini reklam değeri almış durumda. İnsandan, toplumsal yaşamdan kopuk bir serüven edebiyatı sürüyor, sürdürülüyor sanki.
Günümüzde genç yazarlar, kuşaklar boyu gelişen/geliştirilen edebiyatımızdan habersizler. Okurlar da öyle. Gündelik, marka bir edebiyat sürüyor. Geçmişinden kopuk. Yaşam ve toplum gerçeğine odaklandıkça edebiyatın gereği yükselir. Edebiyatın geçmiş değerleriyle bağları kurdukça gününe de geleceğe de damgasını vurabilir yazarlar. Usta çırak ilişkisinden geçtim, günümüz yazarlarının kendi aralarında bir iletişimleri yok. Şimdi gençler, “İhtiyar işte, konuşuyor” derlerse de inanmayın. Biz 1950 kuşağı yazarları arasında üçümüz, Kemal Özer, Erdal Öz ve ben, birbirimizden ayrılmazdık. Gün boyu aramızda yaşamla edebiyatı, özelliklerini konuşup tartıştığımız gibi mektuplaşarak da bu yaşamsal ve sanatsal düşünce alışverişimizi sürdürdük.
Can Yayınları’ndan çıkan “Arkadaş Mektupları” buna tanıktır. Çıkardığımız dergilerde, sonradan ünlenecek olan birçok yazarın ilk ürünlerini yayımlayarak el verdik. “a dergisi”nde Fahrettin Cüreklibatur adıyla Cüneyt Arkın’ın öykülerini yayımladık. “Yeni a dergisi”nde Işıl Zeynegül adıyla Işıl Özgentürk’ün kısa bir oyunu, Aysel Gülercan adıyla Aysel Özakın’ı, Hasan Kıyafet’i, Çetin Öner’in ilk öykülerini, Rıza Zelyut’un ilk yazısını, İsmail Uyaroğlu’nun şiiri yayımlandı. “Yazko Edebiyat”ta Ayşe Kulin, Cafer Hergünsel’in öykülerini yayımladım. TRT Öykü Ödülü Birinciliği’nin kazanan Ümit Kaftancıoğlu ve Osman Şahin ile Cumhuriyet’te yapılmış ilk -belki de tek- röportaj benimdir.
Usta bellediğim yazarlar da oldu. Orhan Kemal, Sait Faik Abasıyanık, Haldun Taner ve kitaplarının yasağı kalktıktan sonra okuyabildiğim Sabahattin Ali…
TYS 50 yıldır örgütlü bir mücadele veriyor. Kuruluşu, 1971 muhtırasının baskıcı dönemin sırasında yazarlar hapse atılıp işkenceden geçerken, kitaplar toplatılırken, insan hak ve özgürlükleri çiğnenirken 1974 yılında gerçekleşti. Amacımız, tam bir söz ve yazı özgürlüğünün yaşama geçmesi ve korunması için her türlü yasal mücadeleyi yürütmek, hukuki, sosyal, kültürel, ekonomik temel hak ve özgürlükleri korumak, saptamak, geliştirmektir. 50 yıl etkinlikleri içinde edebiyat matinelerini canlandırarak baskılara karşı kültürel bir karşı koyuş sağlamak istedik. İlki, Dünya Öykü Günü dolayısıyla öykü okumalarıyla geçti. Matineler, Kadıköy Barış Manço Kültür Merkezi’nde 15.00-17.00 arasında 21 Mart’ta, Dünya Şiir Günü, 18 Nisan’da çocuk edebiyatı, 6 Mayıs’ta emek şiirleri, 4 Haziran’da Nâzım Hikmet, Orhan Kemal, Hasan İzzettin Dinamo, Ahmed Arif’in şiir ve öyküleriyle sürecek. Ayrıca bir edebiyat şenliği, şiir ve müzik gösterisi yapmayı da düşünüyoruz.
İnsanın insana kulluğunun olmadığı, sömürüsüz, savaşsız bir düzen. Uygarlığı kendi elleriyle yaratan emekçi halkın, yarattığı uygarlığın güzellikleriyle zenginliklerini paylaşabileceği bir kardeşlik düzeni.
Son dönemlerde yazarlarda sendikayla iletişim kurma, ilişkide olma konusunda bir gelişme var. Genç yazarlar da sendikaya üye olmak için başvurularını sürdürüyor.
Genç yazarları üye yapma çabamız sürüyor. Çeşitli kentlerdeki temsilciliklerimiz bu konuda çalışıyor. Ayrıca daha genç grupları sendika çeperinde sendika dostları ve edebiyat dostları olarak toplamayı da düşünüyoruz.
Bugün enerjinin oldukça yüksek olduğu bir dönemdesin. Kararlılık ve cesaret günün temalarını belirliyor. Yeni girişimlerde bulunmak, ani kararlar almak için ideal bir zaman. İlişkilerinde daha açık ve dürüst olman, iletişimdeki akıcılığı artıracak. İş hayatında dikkatini toplayarak ilerlemek, başarıyı beraberinde getirecek. Anlık fırsatları değerlendirmekten çekinme, bu senin için daha önce görmediğin kapıları açabilir. Kendine güvenin yüksek, bu güveni her alanda yansıtmalısın. Sağlığına da özen göstereceğin bir süreçtesin; küçük sıkıntılara takılmadan, daha sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek için niyet etmelisin. Bugün, yaşamın tüm alanlarında cesur adımlar atmaya hazırlıklı ol!
Bugün, içsel huzurun ve güvenin ön planda olduğu bir dönemdesin. Hayatında dinginliğe ulaşmak için daha fazla zamana ve dikkatli düşünmeye ihtiyaç hissedebilirsin. Maddi konularda biraz daha temkinli olman gerekebilir; yeni yatırımlar için dikkatli düşünmek ve aceleci kararlar vermemek senin yararınadır.İlişkilerinde, yakınlarınla olan iletişimini güçlendirmek ve bağları kuvvetlendirmek isteyebilirsin. Empati ve anlayışla yaklaşarak derin bir bağlantı kurabileceğin fırsatlar doğabilir. Bu dönem, özellikle sevdiğin insanlar ile birlikte keyifli anlar geçirme şansı sunuyor.Kendine dönmek ve içsel dünyanı keşfetmek için gün içinde bazı anlar yaratmalısın. Doğadayken veya doğayı seyrederek, ruh halini daha da dengeleyebilirsin. Sanatsal faaliyetlere yönelmek de zihninin ve ruhunun beslenmesine yardımcı olabilir. Unutma, içinde taşıdığın güç ve kararlılık, seni istediğin hedeflere götürecektir.
Bugün zihninde bir hayli yoğun düşünceler cirit atıyor. Farklı konular üzerinde hızlıca dönebilirken, yaratıcılığını ortaya koymak için mükemmel bir zaman. Yeni fikirlerin gündeme gelmesi, sosyal ilişkilerinde de canlılık yaratabilir. Çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin, düşündüğünden daha derin anlamlar taşıyor. Etrafında dönen diyaloglar, dikkatini çekebilir. Eski bir arkadaşınla karşılaşma ihtimali var; bu durum, geçmişe dair nostaljik anılar uyandırabilir. Ayrıntılara gösterdiğin özen, yaptıklarının daha etkili olmasını sağlayacak. Ancak, karar verirken acele etmemekte fayda var; düşüncelerini biraz daha netleştirmekte fayda var. İçsel huzurunu sağlamanın yollarını aramak, ruh sağlığını olumlu yönde etkileyebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, enerjini yenilemek için harika bir fırsat.
Duygusal derinliklerin ve içsel düşüncelerin ön planda olması bekleniyor. Aile bağları ve sevdiklerinle olan ilişkilerin önem kazanacak. Kalp sesini dinlemenin, hislerinin ardındaki nedenleri sorgulamanın tam zamanı. Gün içerisinde karşılaşacağın bazı durumlar, geçmişteki anılarını canlandırabilir. Empati gücünün yüksek olduğu bu süreçte, başkalarına destek olma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendine biraz zaman ayırarak ruhsal dinginlik arayışı içerisine girmek, zihnindeki karmaşayı hafifletecek. İş ve sorumluluklar konusunda dikkatli olmalısın; aceleci kararlar almaktan kaçınmak, daha sağduyulu bir yaklaşım sağlayabilir. Gece saatlerinde, duygusal bir paylaşımda bulunmak için uygun bir zaman dilimi olabilir. Bu süreçte açılmak, kalbindeki yüceliklerin başkaları tarafından da takdir edilmesine yol açabilir. Unutma, senin içsel ışığın, karanlık anlarda bile bir rehber olacaktır.
Bugün öz güvenin zirveye çıkacak; kendini ifade etme arzun, etrafındaki insanlara ilham verecek. Kreatif projelere yönelmek için oldukça uygun bir zaman. Yeteneklerini sergilemekten çekinme; başkalarının takdirini kazanman mümkün. Sosyal çevrende dikkat çekeceğin anlar olabilir. İkili ilişkilerde açık iletişim, duygusal bağları güçlendirecek. Bu süreçte kendine karşı nazik olmayı unutma; kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, zihinsel ve duygusal sağlığın için yararlı olacak. Kaygılardan uzak durarak, pozitif bir enerjiyle hareket edeceksin. Yeniliklere açık olmalısın; hayatında küçük değişiklikler yaparak büyük farklar yaratabilirsin. Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor, duygularını açıkça ifade etmekten çekinme.
Analitik düşünceniz bugün öne çıkacak, çevrenizdeki durumları incelemek ve çözüm yolları üretmek için harika bir zemin mevcut. Detaylara verdiğiniz önem, başkalarının fark etmediği noktalara dikkat etmenizi sağlayacak. İş yerinde veya günlük yaşamda küçük problemleri kolaylıkla halledebilir, dostlarınıza destek olabilirsiniz. Kendi sağlığınıza veya kişisel bakımınıza dikkat etmeniz gereken bir gün; ufak değişiklikler bile kendinizi daha iyi hissetmenize yol açabilir. Sosyal ilişkilerde kibarlığınız ve yardımlaşma isteğiniz, insanları çevrenizde toplamak için ideal bir atmosfer yaratıyor. Ancak, aşırı eleştiriden kaçınmak önem taşıyor; bu, iletişimde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendinize dürüst olmanın yanı sıra, başkalarının hislerine de önem vermeniz bu günün ruhsal dengesini korumanıza yardımcı olacak.
Duygusal denge ve uyum arayışında olduğun bir zaman dilimindesin. Sosyal ilişkiler ön planda, sevdiklerinle daha derin bağlar kurma fırsatı bulabilirsin. Tüm bunlar arasında, içsel huzurunu bulmak adına biraz yalnız zaman geçirmeyi de ihmal etmemelisin. Sanatsal yönlerin canlanacak, yaratıcılığını ifade etme yolları arayabilirsin. Her anın tadını çıkararak, kararlılıkla ilerlemeye çalışmalısın. Unutma ki, ilişkilerde açık iletişim sağlamak, seni daha güçlü hissettirecek. Ayrıca, dikkatin dağılmasın diye düşüncelerini sadeleştirmeye özen göster. Günün sonunda, huzurlu bir akşam sana iyi gelecektir.
Bugün duygusal derinliklere dalmak, içsel düşüncelere yönelmek için mükemmel bir zaman. Gizli kalmış hislerle yüzleşmek, kendine dair farkındalığı artırabilir. Sosyal ilişkilerde ise tutkulu ama dikkatli bir yaklaşım sergilemek faydalı olacaktır. İlişkilerde ortaya çıkabilecek sürprizler, duygusal yoğunluğu artırabilir; bu yüzden sezgilerini dinlemek önem kazanıyor. Kariyer alanında stratejik düşünmek, uzun vadeli planlar yapmak için oldukça verimli bir dönemdesin. İletişimde açık olmak, karşı tarafın beklentilerini anlamak, olası anlaşmazlıkları önleyebilir. Kendi iç dünyana odaklanırken, başkalarının ihtiyaçlarına da duyarlı olman, dengeyi sağlamana yardımcı olacaktır. Kendine zaman ayırmayı unutma; bu, zihinsel ve ruhsal olarak yenilenmene destek olacak.
Bugün, maceralar ve yeni keşifler için mükemmel bir gün. İçsel merakın seni yeni şeyler denemeye itiyor, bu da ruhunu besleyecek. Sosyal çevrende, seni destekleyecek ilginç insanlarla tanışabilirsin. Esprili ve neşeli tavırların, karşındakiler arasında enerji yaymana yardımcı olacak. Fakat dikkat etmen gereken bir nokta var; düşüncelerini ifade ederken aceleci olmaktan kaçınmalısın, zira bazı durumlarda sakin ve düşünceli bir yaklaşım daha etkili sonuçlar getirebilir. Ayrıca, finansal konularda dikkatli olman faydalı olabilir; ani harcamalar yapmaktan kaçın. Kısacası, bu gün, özgür ruhunu keşfedecek fırsatlarla dolu, ancak dikkat ve sabır da oldukça önemli.
Gün, kararlılığın ve disiplininin öne çıkacağı bir zaman dilimi. Hedeflerine ulaşma konusunda gösterdiğin azim, başkalarının da dikkatini çekecek. Çalışma hayatında yeni fırsatlar kapını çalmaya başlayabilir. Özellikle liderlik vasıflarını ön plana çıkaracağın durumlar söz konusu. Ancak sabırlı olmayı unutma; acele kararlar almak yanlış yollara yönlendirebilir.Kişisel ilişkilerde ise, samimiyetini korumak önemli. Yakınlarınla olan bağlarını güçlendirmek için onlara zaman ayırmalısın. Kendini ifade etme biçimin, sevdiklerinle arandaki bağı derinleştirebilir. İçsel huzurunu sağlamak adına kısa molalar vermek faydalı olabilir.Bugün, manevi yönlerinizi keşfetmek ve kendine dönmek için iyi bir zaman dilimi. Meditasyon veya doğa yürüyüşü, zihin ve ruhunu dengelemek için harika bir seçenek olabilir. Duygusal olarak yüklerini bırakmak, seni daha da hafifleştirirken, geleceğe dair planlarını netleştirmene yardımcı olabilir.
Bugün, yaratıcılığın ve özgürlüğün ön planda olduğu bir dönemdesin. Sıra dışı düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerin çevrendeki insanlar üzerinde ilgi uyandırabilir. Sosyal etkileşimlerin güçlü, bu nedenle arkadaşlarınla olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir zaman dilimindesin. Anlık kararlar vermek yerine, duygusal zekanı devreye sokarak daha rasyonel bir yaklaşım benimsemen faydalı olabilir. Beklenmedik olaylar karşısında esnek olmalısın; hayatın sürprizleri seni heyecanlandırabilir. Kendine yeni hedefler koymak, kişisel gelişimini destekleyecek ve motivasyonunu artıracak. Bugün çevresindeki insanlara ilham vermekten çekinme; senin öncüllüğün, başkalarının da değişim için cesaret bulmasına yardımcı olabilir.
Hayallerin peşinden koşma arzusu içindesin, duygular derinleşiyor. Sanat ya da yaratıcılık gerektiren alanlarda büyük bir ilham kaynağı bulabilirsin. İçsel dünyanda yaşadığın değişimler, dışa vurumunu etkileyebilir; bu süreçte kendini ifade etme biçimini gözden geçirmen faydalı olacaktır. Sosyal ilişkilerde daha samimi ve açık olman, bağlantılarını güçlendirebilir. Kendi duygusal sınırlarını belirlemek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Unutma ki, hislerinin sesi önemli; zaman zaman içe dönmeyi de ihmal etme. Bu dönemde kişisel gelişimin için meditasyon ya da doğada vakit geçirmek, ruhunu besleyebilir.
