1
Türk öykücülüğünün ustalarından, toplumcu gerçekçi yazının ve 1950 kuşağının yaşayan en önemli temsilcisi, Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) Başkanı Adnan Özyalçıner 90 yaşında. Sanat anat yaşamının 70. yılını kutluyor. Sanat yaşamının da 70. yılını kutlayan Özyalçıner için doğum günü olan 18 Şubat’ta Everest Yayınları bir kutlama düzenledi. Saadet Özen ve Ömer Erdem’in kolaylaştırıcılığını yaptığı söyleşi ve Nazlı Eray, Zülfü Livaneli, Ahmet Büke, Arlin Çiçekçi gibi yazarların video mesajla katıldığı kutlamadan sonra Özyalçıner ile yaşamı, edebiyatı ve TYS’yi konuştuk.
Yazmak yaşamak demek bir bakıma. Yaşadıklarınla hesaplaşmak. Kendinle, yaşananlarla, yaşatılanlarla. Ben öykülerle anlatmak istedim olanları. Bana, topluma. Kendimi ayırmadan, birlikte. Yaşadıklarımızın 70 yılını siyasal, ekonomik, toplumsal, yaşamsal boyutlarıyla öyküledim. Tanıklık mı ettim, tarih mi düştüm, bilemem. Bildiğim, istediğim, özlediğim tek şey: İnsanın insan gibi yaşayabileceği bir toplum düzeni.
Yaşadığımın tüm baskı düzenlerini… Demokrat Parti iktidarının baskıcı ikliminden, 12 Mart’a, 1980 darbesine, 2000 sonrasında bugünü de saran, yaşamakta olduğumuz tüm baskı düzenlerini… Tüm bu baskı dönemleri beni derinden etkiledi, yazınsal açıdan öykülerimi de etkiledi.
Edebiyatımızda yazınsal değerin yerini reklam değeri almış durumda. İnsandan, toplumsal yaşamdan kopuk bir serüven edebiyatı sürüyor, sürdürülüyor sanki.
Günümüzde genç yazarlar, kuşaklar boyu gelişen/geliştirilen edebiyatımızdan habersizler. Okurlar da öyle. Gündelik, marka bir edebiyat sürüyor. Geçmişinden kopuk. Yaşam ve toplum gerçeğine odaklandıkça edebiyatın gereği yükselir. Edebiyatın geçmiş değerleriyle bağları kurdukça gününe de geleceğe de damgasını vurabilir yazarlar. Usta çırak ilişkisinden geçtim, günümüz yazarlarının kendi aralarında bir iletişimleri yok. Şimdi gençler, “İhtiyar işte, konuşuyor” derlerse de inanmayın. Biz 1950 kuşağı yazarları arasında üçümüz, Kemal Özer, Erdal Öz ve ben, birbirimizden ayrılmazdık. Gün boyu aramızda yaşamla edebiyatı, özelliklerini konuşup tartıştığımız gibi mektuplaşarak da bu yaşamsal ve sanatsal düşünce alışverişimizi sürdürdük.
Can Yayınları’ndan çıkan “Arkadaş Mektupları” buna tanıktır. Çıkardığımız dergilerde, sonradan ünlenecek olan birçok yazarın ilk ürünlerini yayımlayarak el verdik. “a dergisi”nde Fahrettin Cüreklibatur adıyla Cüneyt Arkın’ın öykülerini yayımladık. “Yeni a dergisi”nde Işıl Zeynegül adıyla Işıl Özgentürk’ün kısa bir oyunu, Aysel Gülercan adıyla Aysel Özakın’ı, Hasan Kıyafet’i, Çetin Öner’in ilk öykülerini, Rıza Zelyut’un ilk yazısını, İsmail Uyaroğlu’nun şiiri yayımlandı. “Yazko Edebiyat”ta Ayşe Kulin, Cafer Hergünsel’in öykülerini yayımladım. TRT Öykü Ödülü Birinciliği’nin kazanan Ümit Kaftancıoğlu ve Osman Şahin ile Cumhuriyet’te yapılmış ilk -belki de tek- röportaj benimdir.
Usta bellediğim yazarlar da oldu. Orhan Kemal, Sait Faik Abasıyanık, Haldun Taner ve kitaplarının yasağı kalktıktan sonra okuyabildiğim Sabahattin Ali…
TYS 50 yıldır örgütlü bir mücadele veriyor. Kuruluşu, 1971 muhtırasının baskıcı dönemin sırasında yazarlar hapse atılıp işkenceden geçerken, kitaplar toplatılırken, insan hak ve özgürlükleri çiğnenirken 1974 yılında gerçekleşti. Amacımız, tam bir söz ve yazı özgürlüğünün yaşama geçmesi ve korunması için her türlü yasal mücadeleyi yürütmek, hukuki, sosyal, kültürel, ekonomik temel hak ve özgürlükleri korumak, saptamak, geliştirmektir. 50 yıl etkinlikleri içinde edebiyat matinelerini canlandırarak baskılara karşı kültürel bir karşı koyuş sağlamak istedik. İlki, Dünya Öykü Günü dolayısıyla öykü okumalarıyla geçti. Matineler, Kadıköy Barış Manço Kültür Merkezi’nde 15.00-17.00 arasında 21 Mart’ta, Dünya Şiir Günü, 18 Nisan’da çocuk edebiyatı, 6 Mayıs’ta emek şiirleri, 4 Haziran’da Nâzım Hikmet, Orhan Kemal, Hasan İzzettin Dinamo, Ahmed Arif’in şiir ve öyküleriyle sürecek. Ayrıca bir edebiyat şenliği, şiir ve müzik gösterisi yapmayı da düşünüyoruz.
İnsanın insana kulluğunun olmadığı, sömürüsüz, savaşsız bir düzen. Uygarlığı kendi elleriyle yaratan emekçi halkın, yarattığı uygarlığın güzellikleriyle zenginliklerini paylaşabileceği bir kardeşlik düzeni.
Son dönemlerde yazarlarda sendikayla iletişim kurma, ilişkide olma konusunda bir gelişme var. Genç yazarlar da sendikaya üye olmak için başvurularını sürdürüyor.
Genç yazarları üye yapma çabamız sürüyor. Çeşitli kentlerdeki temsilciliklerimiz bu konuda çalışıyor. Ayrıca daha genç grupları sendika çeperinde sendika dostları ve edebiyat dostları olarak toplamayı da düşünüyoruz.
Son derece enerjik ve girişimci bir ruh hali içindesin. Bugün yeni başlangıçlar için ideal bir zaman. İleriye dönük hedeflerinle ilgili netleşmek, yaratıcı fikirlerini hayata geçirmek için harekete geçebilirsin. İletişim becerilerin güçlü; bu nedenle etrafındakilerle olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat var. Ancak fikirlerin konusunda ısrarcı olmaktan kaçınmana fayda var, açık fikirli ol ve başkalarının görüşlerine de kulak ver. İçsel motivasyonunun artmasıyla birlikte spor veya fiziksel aktivitelere yönelmek, enerjini doğru bir şekilde kullanmana yardımcı olacaktır. Sosyal çevrende ise sürpriz gelişmeler beklenebilir; yeni insanlarla tanışmak ve keyifli anılar biriktirmek için harika bir gün. Dikkatini yalnızca kendine değil, sevdiklerine de vermeyi unutma; bugün onlarla paylaşacağın anlar, ilişkilerinizi daha da pekiştirecek.
Hayatın getirdiği sürprizlere karşı dikkatli olman gereken bir gün. İçsel huzurunu korumak, dingin bir zihinle ilerlemek için önemli. İş yerindeki ilişkilerin derinleşebilir, ortak projelerde veya işbirliklerinde yeni fırsatlar kendini gösterebilir. Aşk hayatında ise duygular derinleşiyor; samimi bir iletişim, ilişkini güçlendirecek. Hayallerin için cesur adımlar atmak isteyebilirsin, finansal konularda ise daha temkinli olman faydalı. Kendine ve çevrendekilere karşı nazik olmayı unutma, nazik jestler, pozitif enerjinin artmasını sağlayacak. Günün sonunda, huzur ve güven hissettiğin alanlara yönelmek seni mutlu edecek.
Zihin açıklığı ve iletişim becerilerinle dolu bir gün seni bekliyor. Sosyal ilişkilerinde samimi ve çekici bir üslup sergilemek, çevrendeki insanları etkilemeni sağlayacak. Yeni bağlantılar kurmak ve eski dostlarla bir araya gelmek için harika bir fırsat. Meraklı doğanla, yeni bilgiler edinmek isteyecek, düşündüğün fikirleri paylaşmak için sabırsızlanacaksın. Ancak, bu yoğun enerji içinde dikkatli olmalısın; bazı durumlarda söylenen sözlerin yanlış anlaşılma riski taşıyabilir. İş ortamında, karşılıklı anlayış ve iş birliği gerektiren konular ön plana çıkarken, fikirlerini açıkça ifade etme isteğin güçlü olacak. Anlık kararlar vermemeye özen göstermen iyi olabilir; derinlemesine düşünmek, daha sağlıklı sonuçlar almanı sağlayacak. Kişisel ilişkilerde ise, duygusal derinlikten kaçmak isteyebilir, yüzeyde kalmayı tercih edebilirsin. İçsel huzurun için, biraz zaman ayırmayı unutmamalısın. Kendine dönmek, zihnini dinlendirmek anlamında faydalı olacak. Hayatın akışına güven ve açık fikirli kal; bu süreçte seni yönlendiren sezgilerine kulak ver.
Duygusal bağlar, bugün birçok açıdan ön planda olacak. Ailevi ilişkilerde derinleşme ve geçmişten gelen temaların yüzeye çıkması söz konusu. Kendini savunmasız hissedebilir, eski anılar arasında kaybolmuş bulabilirsin. Bu süreç, içsel barışını sağlamana yardımcı olacak. Duygusal zekanı kullanarak yakınlarınla olan iletişimini güçlendirme fırsatın var. Biraz yalnız kalmak, düşüncelerini toparlamak ve ruhunu dinlendirmek için faydalı olabilir. İş hayatında, üzerinde çalıştığın projelere daha fazla dikkat etmen gerekebilir. Dikkatini dağıtacak unsurlardan uzak durarak hedeflerine daha sağlam adımlarla ilerleyeceksin. Romantik ilişkilerde, partnerinle açık bir iletişim kurarak sorunları çözebilir, ilişkinizi daha sağlam temellere oturtabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, etrafındaki her şey daha düzenli hale gelecektir.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. Yaratıcılığın tavan yapacak ve bu, projelerine yeni bir boyut katacak. Bugün dikkat çekici fikirler geliştirebilir, çevrendekiler üzerinde güçlü bir etki yaratabilirsin. Kendini ifade etme konusunda kararlı olmalısın; fikirlerin bu sıralar oldukça değerli. Sosyal ilişkilerinde de ön planda olabilirsin, sevgi dolu iletişimler seni bekliyor. Ancak sağlığına dikkat etmelisin; enerjini dengelemek için ufak molalar vermek iyi gelebilir. Karşılaştığın zorluklar, cesaretinle aşabileceğin engeller olacaktır. Kendine güven, hayallerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Bugün toplum önünde yer alacak fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmekten çekinme.
Bugün detaylara odaklanma ihtiyacın artabilir, bu da seni güçlü bir analiz yeteneği ile donatabilir. Günlük işlerini mükemmel bir şekilde tamamlama isteğin, seni daha verimli hale getirecek. Etrafta olan biteni dikkatle gözlemleyerek, hataları daha kolay fark edebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, eleştirel düşünme becerilerin seni öne çıkaracak. Sağlık konularına duyduğun ilgi, doğru beslenme ve egzersiz alışkanlıklarını benimsemeni teşvik edebilir; yapıcı adımlar atmak için harika bir zaman. İletişimlerde ise, bazen aşırı titiz olmak ilişkilerde gerginlik yaratabilir. Empati göstererek, başkalarının duygularını anlamaya çalışmak, daha uyumlu bağlantılar oluşturmanı sağlayabilir. Kendi duygularına da dikkat etmelisin; içsel huzurunu sağlamak adına kendine zaman ayırmak, ruhsal dengeyi bulmana yardımcı olacaktır.
Kendini yargılama ve başkalarıyla olan ilişkilerini gözden geçirme dönemindesin. Sosyal çevrende denge arayışın artmış ve bu, insanlarla olan etkileşimlerinde daha dikkatli olmanı sağlıyor. Hassas duyguların, başkalarının düşüncelerini ve hislerini önemsemeni sağlarken, kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin. İletişimde şeffaf olman, ilişkilere katlanabilirlik ve anlayış katacak. Yenilikçi fikirlere açık ol ve sıradan olmayan bir zihniyetle hareket et. Sanatsal veya yaratıcı bir projeye başlaman, kendini ifade etmenin harika bir yolu olabilir. Duygusal derinliğini çekimser bırakma, hislerini açıkça dile getirmek, ilişkilerinde yerinde bir adım atmanı sağlar. Kendine zaman ayırmayı unutma; dengeyi sağlamak adına içsel huzurunla bağlantı kurman önemli.
Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir dönemdesin. İçsel yolculuğun, kendini anlama ve yaralarından arınma fırsatı sunuyor. Gizli hislerini açığa çıkarma konusunda cesur olmalısın. İlişkilerde şeffaflık, güven inşa etmenin anahtarı. Karşılaştığın zorluklarda pes etmeme gücü, kararlılığınla birleştiğinde sana büyük kazançlar getirebilir. Sosyal çevrenle olan bağlarını gözden geçirip, güvenilir dostlarla vakit geçirmek sana iyi gelecek. Yaratıcılığın ve sezgilerin, sana yeni projelerde ilham verebilir. Bugün kendine ayıracağın zamanlar, ruhsal dinginlik kazandıracak. Korkularınla yüzleşmekten çekinme; kabullenme, yenilenmenin ilk adımıdır.
Macera arayışında olduğun bir dönemdesin, yeni deneyimlere açık olmalısın. Farklı kültürler ve yerler keşfetmek, ruhunu besleyecek. Eğitimle ilgili fırsatlar karşına çıkabilir; yeni şeyler öğrenmek isteyeceksin. İletişim becerilerin güçlü olacak, insanlarla kurduğun bağlantılar derinleşebilir. Ancak dikkatli ol, belirsizliklere karşı dikkatli yaklaşman gerekebilir. İçsel sezgilerine güven, hislerin doğru yolu gösterir. Özgürlüğüne düşkünlüğün, bazen sorumlulukları unutmana neden olabilir, bu dengeyi sağlamak önemli. Aşk hayatında samimi ve dürüst olmak, ilişkinin derinleşmesine katkı sağlar. Sevdiklerinle vakit geçirerek mutluluğu artırabilirsin. Tüm bu dönemden alacağın dersler, seni daha olgun bir birey haline getirecek.
Bugün, kararlılığını ve disiplinini ön plana çıkaracak fırsatlarla karşılaşabilirsin. Yarım kalan projelerine odaklanmak için mükemmel bir zaman; bu süreçte, sabrını ve azmini sergileyebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlar senin kararlılığına hayranlık duyacaklar ve bu, başkalarına ilham verme potansiyelin olduğunu gösteriyor. Kendi iç motivasyonun, hedeflerine ulaşmak için gereken gücü sağlarken, ikili ilişkilerde daha dikkatli olman önem taşıyor. Sevgi dolu bir yaklaşım, dolaylı olarak sana da yansıyacak. Duygusal ilişkilerinde geçmişte yaşanan zorlukları geride bırakmak ve yeni bir başlangıç yapmak için doğru bir zaman. İş hayatında, liderlik özelliklerini sergileme fırsatını iyi değerlendir; başkalarına rehberlik etmeye hazır olmalısın. Sağlık ve ruh halin üzerinde durmak, günün akışını olumlu yönde etkileyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal anlamda denge sağlamak, seni daha güçlü kılacaktır.
Bugün, yenilikçilik ve özgürlük arayışın ön plana çıkıyor. Akışın dışına çıkarak sıradışı düşünceler geliştirebilirsin. Var olan düzenini sorgulayarak, yeni yollar keşfetme isteğin artacak. Bireysel özgürlüğüne verdiğin önem, başkalarıyla olan ilişkilerinde farklı dinamikler yaratacak. Zihin açıklığın sayesinde, çözümler bulmakta ve isteklerini ifade etmekte daha başarılı olacaksın. Sosyal çevrenden alacağın destek, seni daha da cesaretlendirecek. Yenilikçi projelere adım atmak için harika bir gün; cesaretini topla ve adım at! Unutma, hayal gücün seni ileriye taşıyacak.
Duyguların ön planda olacağı bir gün. İçsel dünyana dönebilir, sezgilerini daha yoğun bir şekilde hissedebilirsin. Karşılıklı ilişkilerde empati yeteneğin artacak; bu da başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Sanatsal ve yaratıcı faaliyetler yoluyla kendini ifade etme isteği uyanabilir. Aynı zamanda, içsel huzur arayışın seni meditasyon veya doğa yürüyüşlerine yönlendirebilir. Ancak, gerçeklerden kaçma eğiliminde olabilirsin; bu yüzden net düşünmeye özen göster. Aniden ortaya çıkan olaylar karşısında duygusal tepkiler verebilirsin, bu yüzden yatıştırıcı etkinlikler bulmalısın. Hayal gücünü kullanarak projeler geliştirmen, yeni bakış açıları kazanmanı sağlayabilir. Sana iyi gelecek ortamlarda bulunmaya dikkat et. Sonuç olarak, duygu ve sezgi denizinde yol almak için cesur ve kararlı olmalısın.
