1
Türk öykücülüğünün ustalarından, toplumcu gerçekçi yazının ve 1950 kuşağının yaşayan en önemli temsilcisi, Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) Başkanı Adnan Özyalçıner 90 yaşında. Sanat anat yaşamının 70. yılını kutluyor. Sanat yaşamının da 70. yılını kutlayan Özyalçıner için doğum günü olan 18 Şubat’ta Everest Yayınları bir kutlama düzenledi. Saadet Özen ve Ömer Erdem’in kolaylaştırıcılığını yaptığı söyleşi ve Nazlı Eray, Zülfü Livaneli, Ahmet Büke, Arlin Çiçekçi gibi yazarların video mesajla katıldığı kutlamadan sonra Özyalçıner ile yaşamı, edebiyatı ve TYS’yi konuştuk.
Yazmak yaşamak demek bir bakıma. Yaşadıklarınla hesaplaşmak. Kendinle, yaşananlarla, yaşatılanlarla. Ben öykülerle anlatmak istedim olanları. Bana, topluma. Kendimi ayırmadan, birlikte. Yaşadıklarımızın 70 yılını siyasal, ekonomik, toplumsal, yaşamsal boyutlarıyla öyküledim. Tanıklık mı ettim, tarih mi düştüm, bilemem. Bildiğim, istediğim, özlediğim tek şey: İnsanın insan gibi yaşayabileceği bir toplum düzeni.
Yaşadığımın tüm baskı düzenlerini… Demokrat Parti iktidarının baskıcı ikliminden, 12 Mart’a, 1980 darbesine, 2000 sonrasında bugünü de saran, yaşamakta olduğumuz tüm baskı düzenlerini… Tüm bu baskı dönemleri beni derinden etkiledi, yazınsal açıdan öykülerimi de etkiledi.
Edebiyatımızda yazınsal değerin yerini reklam değeri almış durumda. İnsandan, toplumsal yaşamdan kopuk bir serüven edebiyatı sürüyor, sürdürülüyor sanki.
Günümüzde genç yazarlar, kuşaklar boyu gelişen/geliştirilen edebiyatımızdan habersizler. Okurlar da öyle. Gündelik, marka bir edebiyat sürüyor. Geçmişinden kopuk. Yaşam ve toplum gerçeğine odaklandıkça edebiyatın gereği yükselir. Edebiyatın geçmiş değerleriyle bağları kurdukça gününe de geleceğe de damgasını vurabilir yazarlar. Usta çırak ilişkisinden geçtim, günümüz yazarlarının kendi aralarında bir iletişimleri yok. Şimdi gençler, “İhtiyar işte, konuşuyor” derlerse de inanmayın. Biz 1950 kuşağı yazarları arasında üçümüz, Kemal Özer, Erdal Öz ve ben, birbirimizden ayrılmazdık. Gün boyu aramızda yaşamla edebiyatı, özelliklerini konuşup tartıştığımız gibi mektuplaşarak da bu yaşamsal ve sanatsal düşünce alışverişimizi sürdürdük.
Can Yayınları’ndan çıkan “Arkadaş Mektupları” buna tanıktır. Çıkardığımız dergilerde, sonradan ünlenecek olan birçok yazarın ilk ürünlerini yayımlayarak el verdik. “a dergisi”nde Fahrettin Cüreklibatur adıyla Cüneyt Arkın’ın öykülerini yayımladık. “Yeni a dergisi”nde Işıl Zeynegül adıyla Işıl Özgentürk’ün kısa bir oyunu, Aysel Gülercan adıyla Aysel Özakın’ı, Hasan Kıyafet’i, Çetin Öner’in ilk öykülerini, Rıza Zelyut’un ilk yazısını, İsmail Uyaroğlu’nun şiiri yayımlandı. “Yazko Edebiyat”ta Ayşe Kulin, Cafer Hergünsel’in öykülerini yayımladım. TRT Öykü Ödülü Birinciliği’nin kazanan Ümit Kaftancıoğlu ve Osman Şahin ile Cumhuriyet’te yapılmış ilk -belki de tek- röportaj benimdir.
Usta bellediğim yazarlar da oldu. Orhan Kemal, Sait Faik Abasıyanık, Haldun Taner ve kitaplarının yasağı kalktıktan sonra okuyabildiğim Sabahattin Ali…
TYS 50 yıldır örgütlü bir mücadele veriyor. Kuruluşu, 1971 muhtırasının baskıcı dönemin sırasında yazarlar hapse atılıp işkenceden geçerken, kitaplar toplatılırken, insan hak ve özgürlükleri çiğnenirken 1974 yılında gerçekleşti. Amacımız, tam bir söz ve yazı özgürlüğünün yaşama geçmesi ve korunması için her türlü yasal mücadeleyi yürütmek, hukuki, sosyal, kültürel, ekonomik temel hak ve özgürlükleri korumak, saptamak, geliştirmektir. 50 yıl etkinlikleri içinde edebiyat matinelerini canlandırarak baskılara karşı kültürel bir karşı koyuş sağlamak istedik. İlki, Dünya Öykü Günü dolayısıyla öykü okumalarıyla geçti. Matineler, Kadıköy Barış Manço Kültür Merkezi’nde 15.00-17.00 arasında 21 Mart’ta, Dünya Şiir Günü, 18 Nisan’da çocuk edebiyatı, 6 Mayıs’ta emek şiirleri, 4 Haziran’da Nâzım Hikmet, Orhan Kemal, Hasan İzzettin Dinamo, Ahmed Arif’in şiir ve öyküleriyle sürecek. Ayrıca bir edebiyat şenliği, şiir ve müzik gösterisi yapmayı da düşünüyoruz.
İnsanın insana kulluğunun olmadığı, sömürüsüz, savaşsız bir düzen. Uygarlığı kendi elleriyle yaratan emekçi halkın, yarattığı uygarlığın güzellikleriyle zenginliklerini paylaşabileceği bir kardeşlik düzeni.
Son dönemlerde yazarlarda sendikayla iletişim kurma, ilişkide olma konusunda bir gelişme var. Genç yazarlar da sendikaya üye olmak için başvurularını sürdürüyor.
Genç yazarları üye yapma çabamız sürüyor. Çeşitli kentlerdeki temsilciliklerimiz bu konuda çalışıyor. Ayrıca daha genç grupları sendika çeperinde sendika dostları ve edebiyat dostları olarak toplamayı da düşünüyoruz.
Enerji dolu bir gün seni bekliyor. İçinde bulunduğun atmosfer, cesaretini ve kararlılığını artıracak. Yenilikler konusunda heyecan duyacak, yeni fikirlere açık olacaksın. İletişimde daha samimi ve tutkulu bir dil kullanabilirsin. Kişisel hedeflerine odaklanmak için harika bir zaman. Ancak, aceleci davranmaktan kaçınmalısın; attığın adımların sonuçlarını düşünerek ilerlemek faydalı olacak. Duygusal ilişkilerde ise sıcak bir etkileşim kurabilirsin, sevgi ve karşılıklı anlayış bu dönemde önem kazanacak. Yeni tanışmalar veya eski bağların güçlenmesi gündemde. Sağlığına özen göstermeyi unutma; fiziksel aktivite seni daha zinde hissettirecek. Günü tiyatro, konser veya sosyal etkinliklerle renklendirmek ruh haline olumlu yansıyacak.
Bugün, sağlam temeller üzerinde durma isteğin baskın olabilir. Alışkanlıkların, güven arayışın ve konfor alanın ön planda. Finansal konulara odaklanmak için ideal bir zaman. Yatırımlarını gözden geçirmek ve uzun vadeli planlar yapmak için aklını kullanmak, sana fayda sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde, istikrar ve sadakat arayışın belirginleşecek. Partnerinle derin sohbetler yapma isteği, ilişkinizi güçlendirebilir. Ancak, zaman zaman tahammülsüzlük ve sabırsızlık hissi ortaya çıkabilir, bu durumda derin bir nefes almak faydalı olacak. Ayrıca, sanatsal yönlerin açığa çıkabilir. Yaratıcılığını ifade etmek için uygun bir gün, belki bir hobiyle ilgilenmek veya yeni bir şeyler denemek hoşuna gidecek. Doğayla iç içe olma arzusu da seni dışarı çıkmaya teşvik edebilir; bir yürüyüş yaparak ruhunu beslemek iyi gelecek. Uyum arayışın, hem içsel huzurunu hem de çevrendekilerle ilişkilerini olumlu etkileyecek.
Bugün zihnindeki düşüncelerin yoğun bir hareketlilik içinde. Yaratıcılığın, sıradanlıktan uzaklaşmanı sağlayarak yeni projelere yönelmeni tetikleyebilir. Sosyal çevrenle olan iletişimin güçlenecek; yeni insanlarla tanışma fırsatları karşına çıkabilir. Duygusal anlamda zayıf hissettiğin anlar olabilir, ancak bu anları derin nefesler alarak ve sevdiklerinle paylaşımlar yaparak aşabilirsin. Eski hatıralar, bir arkadaşın yardımıyla gün yüzüne çıkabilir ve bu, geçmişle barışmanı kolaylaştıracak. Haftanın başındaki enerjin, iş hayatında daha proaktif olmanı sağlayacak, fırsatları değerlendirme konusunda dikkatli olmalısın. Özgürlüğüne düşkünlüğün gün içinde kendini belli edecek; içsel sesine kulak vermeyi unutma. Kalbinde beslediğin umutlar, seni doğru yolda ilerlemeye teşvik edecek.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün. Yaşadığın anların tadını çıkarırken, içindeki hislerin seni yönlendirebilir. Ailenle vakit geçirme isteği artış gösterebilir. Sevdiklerinle paylaştığın anlar, iç huzurunu pekiştirecek. İçsel beslenmene ihtiyaç duyduğun bugün, yaratıcılığın da ön plana çıkabilir. Gün içinde kendine küçük mutluluklar yaratmayı unutma; bir kitap, bir film veya keyifli bir yürüyüş sana iyi gelecektir. Duygusal konularda daha açık ve samimi olman, ilişkilerini güçlendirebilir. Karar alırken sezgilerine güvenmeyi dene, iç sesin doğru bir yol haritası sunacaktır. Kendini göstermekten çekinme; hislerini paylaşmak, hem seni hem de çevrendekileri derin bir bağla birleştirebilir. Kendi iç dünyanı keşfettiğin bu süreçte cesur adımlar atmak istemen oldukça doğal. Unutma, güçlü bir bağ kurduğun her şey, yaşamına anlam katacak.
Bugün, kendini güçlü ve karizmatik hissetmek için harika bir gün. Çevrendeki insanlar senin liderlik özelliklerinden etkilenebilir ve bu, sosyal ilişkilerini güçlendirebilir. İçindeki yaratıcılığı dışa vurmak için fırsatlar doğacak, belki de yeni bir hobiye başlamak isteyebilirsin. Duygusal anlamda biraz daha açık olman gerekebilir; sevdiğin kişilerle samimi iletişim kurmak, aranızdaki bağı kuvvetlendirecek. Ayrıca, finansal konularda dikkatli olmalısın; harcamalarını dengelemek için akıllıca tercihler yapmalısın. Bugün, yaşamın tadını çıkarırken, kendine güvenini yansıtmak seni daha da ileri taşıyacaksın. Unutma, sahnedeki ışık senin üzerine düşüyor ve bu fırsatı en iyi şekilde değerlendirmelisin.
Bugün, detaylara olan eğilimlerin ön plana çıkacak. Gözlem yeteneğinle çevrendeki küçük ama önemli şeyleri fark etmen kolaylaşacak; iş hayatında bu, pek çok insanın gözünden kaçan fırsatları değerlendirmene yardımcı olabilir. Titizlik ve disiplinle yaklaşacağın projeler, beklediğinden daha fazla memnuniyet sağlayacak. Sağlık konularında da dikkatli olmalısın; belki basit bir egzersiz rutini oluşturarak bedeninle yeniden bir bağ kurmak isteyebilirsin. İletişim konusunda, sevdiklerinle açık ve dürüst bir diyalog kurmak, ilişkinizi derinleştirebilir. Duygusal anlamda, kendi iç dünyanda yaptığın sorgulamalar, sana yeni ufuklar açacak. Unutma ki, mükemmeliyet arayışın bazen yıpratıcı olabilir; kendine karşı nazik olmayı öğrenmek, ruhsal sağlığını destekleyecek.
Dengede kalmak, her zamankinden daha önemli hale geliyor. İlişkilerdeki denge arayışın, yakın çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerinle derinleşebilir. Gereksinimlerinle başkalarının ihtiyaçları arasında bir denge kurmaya çalışırken, zaman zaman kendini göz ardı etmemen gerektiğini unutmamalısın. Sanatsal ve yaratıcı yeteneklerin yeni bir boyut kazanabilir, bu alanlarda kendini ifade etmek için fırsatları değerlendirebilirsin. Sosyal çevrende hoş sürprizler ve keyifli anlar yaşanabilir. Daha açık fikirli olmak, farklı bakış açılarını anlamana yardımcı olacak. Kendine güvenin artacak, bu da seni cesur adımlar atmaya yönlendirebilir. Duygusal yönlerinle sezgisel olarak etrafındakilere daha yakından bakarak beklenmedik bağlantılar geliştirebilir, yeni dostluklar kurabilirsin. Kendini ifade etmekten çekinmeden, içindeki yaratıcılığı serbest bırakmalısın.
Tutkulu ve sezgisel bir enerjiyle dolup taşabilirsin. Duygusal derinliklerin, çevrendekilere ilham verebilir. İlişkilerde anlayış ve bağlılık arayışında kararlı olabilirsin. Gizli kalmış hisler gün yüzüne çıkabilir; bu, seni hem zorlayabilir hem de özgür kılabilir. İçsel bir dönüşüm sürecine girebilirsin, bu da çeşitli alanlarda güçlü bir motivasyon sağlayabilir. İş ve kariyer meselelerinde cesur adımlar atma isteği içindesin; içsel sesine güvenerek kararlar alabilirsin. Değişimler kapıda, ancak sabırlı olmalısın. Gün boyunca karşılaşabileceğin zorluklar, derinlemesine bir anlayış ve beceri geliştirmene olanak tanıyabilir. Kendini ifade etme biçiminde, samimiyetin ve otantik duruşunla dikkat çekebilirsin. Eğlence ve sosyal etkinliklerde güçlü bağlantılar kurma fırsatları karşına çıkabilir; bunları değerlendirmek önem taşıyor. Güne pozitif bir bakış açısıyla başlamak, motivasyonunu artırabilir. Duygusal olarak zenginleşeceğin, derin ilişkilerin peşinde koşacağın bir zaman dilimindesin.
Disiplinin ve azminle tanınan bir karakterin olduğu için, bugün hedeflerine ulaşman adına önemli bir fırsatla karşılaşabilirsin. Çalışkanlığın, çevrendeki insanlar üzerinde olumlu bir etki yaratıyor; bu durum, senin liderlik vasıflarını belirginleştiriyor. Duygusal alanında ise geçmişle yüzleşmek, içsel huzurunu sağlaman için esansiyel. Belki de, yaşadıklarını değerlendirerek geleceğine daha sağlam adımlarla ilerlemek isteyeceksin. Planlar yaparken gerçekçi olmayı unutma; adım adım ilerlemek ve hedeflerine ulaşmak için zaman ayırmak, seni daha da güçlendirecektir. Bugün, kendine karşı nazik olmayı unutma; duygusal ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak, ruhsal dengen için faydalı olacaktır. Unutma, başarıya giden yolda kendine güvenmen ve sabırlı olman en önemli anahtarlar.
Bugün yenilikçi fikirler ve özgün yaklaşımlar ön planda. Sosyal çabaların ve ilgi alanların, etrafındaki insanlarla olan bağlarını güçlendirecek. Arkadaşlarınla planlar yaparak keyifli vakit geçirebilir, ortak projeler üzerinde çalışarak motivasyonunu arttırabilirsin. Duygusal derinlikten ziyade entelektüel hırslar seni öne çıkaracak. Merkür'ün etkisi sayesinde iletişim konusunda akıcı bir gün geçirecek, düşüncelerini net bir şekilde ifade edebileceksin. Ancak başkalarının fikirlerine kapalı kalmamaya özen göstermelisin; esnek olabilmek birçok kapıyı açabilir. Gelecek için yaratıcı çözümler geliştirmek adına ilham verici anlar yaşayabilirsin. Unutma, farklılıkların seni güçlü kılıyor.
Bugün, duygusal derinliğin ve sezgilerin ön planda olabilir. İçsel dünyana dair yoğun hisler barındırıyor olabilirsin. Sanat, müzik veya yaratıcı faaliyetlerle uğraşmak ruhunu besleyebilir. Başkalarıyla olan iletişiminde empati gücün artıyor; bu, ilişkilerinde derin bir anlayış ve bağ kurmana olanak tanıyabilir. Geçmiş deneyimlerini değerlendirip, kendine yeni hedefler belirlemek için ideal bir dönemdesin. Fakat karar alırken, anlık duygusal tepkilere kapılmamaya özen göstermelisin. Biraz dinlenmek ve içsel huzuru bulmak adına zamana ihtiyaç duyabilirsin. Duygusal dengenin ve ruhsal sağlığının ön planda olması, kişisel gelişimine olumlu katkılar sağlayabilir. Aşk hayatında da tatlı sürprizler ve sıcak anlar yaşanabilir; kalbinin sesine kulak vermek için kendine bir şans tanı. Hayatta küçük şeylerin mutluluk getirdiğini unutmadan, keyifli anların tadını çıkar.
