1
Bu yıl İKSV İstanbul Film Festivali’nde onur ödülüne değer görülen Özener ile bu uzun yolculuğu konuştuk.
– İKSV İstanbul Film Festivali’nde onur ödülüne değer görüldünüz. Duygularınızı bizimle paylaşır mısınız?
Çok mutlu oldum tabii ki. Şarkıları plaklardan çalınan biri değilim, stüdyoda şarkı dublajı yapan bir emekçiyim. Dolayısıyla mesleğim ile ilgili bir ödül aldığımda onore oluyor, emeklerimin karşılığını görmüş oluyorum. Müzik dünyasından aldığım ödüllerle, sinema dünyasından aldığım ödüller arasında anlam farkı oluyor. Hatırlanmak ve vefa göstermeleri beni çok mutlu ediyor.
– Benim gibi Yeşilçam sevenler sizi hep merak etti. Nostalji şarkıların sevilmesinde katkınız büyük. Sizi sizden dinleyebilir miyiz?
Halkımın beni bu kadar merak ettiğini bilmiyordum. Albümüm çıktıktan sonra sevenlerim etrafımı sarıp adeta hesap sordular. Bizi yıllarca kendinizden mahrum ettiniz dediler. Meğer nostalji şarkılarının ilgi görmesinde benim de katkım varmış da haberim yokmuş. Esasında, yerim yurdum belliydi. Ünlü bir ablanın kardeşiydim fakat kapımı çalan da olmadı herhalde. Kim bilir belki de yaşamıyor zannediyorlardı. Sanırım jeneriklerde adımın nadir yazıyor olması da kim olduğumu gölgelemiş.
– Yeşilçam oyuncularının söylediği şarkıları siz seslendiriyordunuz. Nasıl başladı bu süreç ve ne hissederdiniz?
Dublaj sanatçılığı gölgede kalmak demektir. Vitrindeki aktris veya aktörler ön plandadır. Mesleğin kaderi bu. İşin mutfağında olmak bu demek. 62 senesinden itibaren birkaç filmde seslendirme yapmışım fakat milat 67 yılındaki Sinekli Bakkal filmidir. Filmlere müzik yapan Metin Bükey, apar topar beni Acar film stüdyosuna götürdü, gidiş o gidiş. Sonrasında filmden filme koşturur oldum. 75 senesindeki “Civciv Çıkacak” filmi ile bitirme kararı aldım. 78 senesine kadar Metin’in hatırını kıramayarak birkaç filmde daha şarkı okudum fakat şarkılı salon filmlerinin yerini erotik filmlerin aldığı dönemde benim de dublaj maceram bitmiş oldu. Kâğıt üstünde (1961-1978) 17 senelik dublaj, (1954-1976) 22 senelik bir gazino hayatım var. Sabite Tur ve Perihan Altındağ’ın alt kadrolarında başlayıp Zeki Müren’le devam eden gazino hayatım, dönemin büyük gazinolarından biri olan olan Bebek Belediye’deki assolistliğim ile bitti. 90’lı yıllara kadar özel gecelerde şarkı okumaya devam ettim. Yıllarca evde oturduktan sonra 2006’da yapmış olduğum albümden sonra, oğlum Barkın ile yeniden konserler vermeye başladım. Gücüm yettiğince de devam etmeye çalışıyorum. Toplamda 67 yıllık bir yolculuk olmuş oluyor. Ne mutlu bana ki bugünleri görebildim.
– Aslında siz ülkenin ilk dublaj sanatçılarındansınız, çok zor ve özveri isteyen bir meslek. Filmdeki oyuncunun durumuna göre şarkı söylemek, sesi kısıldığında, hasta olduğunda ya da çok neşeli olduğunda duruma göre duygu değişimi… Bana göre ses sanatçılığı yanında oyunculuk da yapmışsınız.
Sesimle bir nevi oyunculuk yaptığım doğrudur. Biz dublaj sanatçılarının yeteneği de buradan gelmektedir. Ses tonunun uygunluğu ve kalitesinin yanında, her oyuncuya göre sesini değiştirebilmek de yetenek ister. Dolgun dudaklı-balık etli Türkan Şoray ile sarı saçlı-Batı görünümlü Filiz Akın’ı farklı ses tonları ile okuyordum. Fosforlu Cevriye’de bıçkın, Buruk Acı’da bedbaht, Karagözlüm’de balıkçı kız oluyordum. Ses dublajı veya benim gibi şarkı dublajı yapan her meslektaşım çok güzel işler çıkarmışız. Malum, ülkemizde dublaj en üst seviyede ve kalitede.
– Seslendirirken en zorlandığınız sanatçıyı ve durumu bizimle paylaşır mısınız?
Sanatçı değil, sahneler beni zorlardı. Kölen Olayım filmi ve şarkısında zorlandığımı hatırlıyorum. “Gökyüzünde yalnız gezen yıldızlar” ve “Ben seni unutmak için sevmedim” şarkılarında kısık ve hazin bir ses tonu ile okumam gerekiyordu. Sayısız tekrardan sonra sesim kısılmıştı.
– Ülkemizde telif hakları sorunu hep vardı ve hâlâ devam ediyor. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Eskiden telif hakları ve sosyal haklar konusunda daha kötüydük. TV kanallarında oynayan filmlerden, her yerde çalınan şarkılarımızdan bir pay almak mümkün değildi. İlerleyen yıllarda biraz daha iyileştirme yapıldı fakat daha yapılacak çok iş var. Özellikle emekli maaşı ile geçinmek zorunda olan benim gibi sanatçılar, telif haklarından gelebilecek ek gelirler ile ayakta durmaktalar. Bu konuda devletimizin daha titiz ve koruyucu olmasını bekliyoruz.
– Sanata yıllarınızı vermiş biri olarak Türkiye’nin en büyük sorunu nedir sizce?
Eğitimdir herhalde. Toplumsal sorunlarımızın çözülemeyeşinin en büyük sıkıntısıdır bu. 7’den 70’e herkese lazım. Başka türlü ilerlemek ve gelişmek mümkün olmayacaktır.
– Bu meslekte tercih edilmenizdeki en önemli unsur nedir sizce?
Tercih edilmemin en büyük sebebi, senkron tutturmadaki becerimdir herhalde. Fakat ses tonu ve okuyuş stili de bir etkendir. Yukarıda bahsettiğim her sanatçıya başka bir ton ile okuyabilme yeteneği de bir başka tercih sebebidir. Salon filmleri eğlendirmek ve ağlatmak üzerine senaryolar içeriyordu. Mendil ıslatabilme ayrı bir özelliktir. Bülbül gibi şakıyan bir ses tonu, seyirciyi ağlatamayabilir. Karakteristik bir ses tonu, her sahneye uygun olmayabilir. Benim dönemimde çok yüksek ses aralığına sahip veya şöhretli birçok sanatçı vardı fakat beni tercih ettiler. Taklit edilemeyen bir ses tonum var. “Keriz” dediğimiz şarkı nağmeleri bende bulunmaz. Şarkıyı bozmak, adeta yeniden bestelemek benim tarzım değildir. Sinekli Bakkal filmine gittiğimde duru ve üsluplu okuyuşum tonmayster ve yönetmenleri etkilemiş olacak ki bir daha beni bırakmadılar. Deneme için stüdyoya girip 2-3 şarkı okuduktan sonra koridorlara çıkıp “Türk filmlerinin sesini nihayet bulduk” dediklerini hatırlıyorum.
Bugün içsel enerjinin zirveye ulaşacağı bir gün. Aktif ve dinamik bir tutum sergilemeyi bekleyebilirsin. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zaman dilimindesin; iş veya kişisel projelerde cesur adımlar atabilirsin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan ilişkilerin daha canlı hale gelecek, destekleyici arkadaşların hep yanında olacak. Anlık kararlar almak zorunda kalabilirsin; bu süreçte sezgilerine güvenmek faydalı olacak. Duygusal olarak kendini oldukça pozitif hissetmen, mental sağlığına da yansıyacak. Fiziksel aktiviteler için motivasyonun yüksek, spor veya dışarıda geçirilen zaman sana enerji verecek. Hayatının farklı alanlarında cesurca ilerlemeler kaydedebilirsin. Özgürlüğe ve bağımsızlığa olan tutkun, seni yeniliklere yönlendirebilir. Başkalarını etkilemek ve liderlik yapmak için doğru zaman. Unutma, bu günü en iyi şekilde değerlendirmek senin elinde.
Tükenmez bir sabır ve dayanıklılıkla dolmuşken, bugün ilişkilerinde sevdiğin insanla daha derin bir bağ kurma zamanı. Duygusal derinliklere inmekten çekinme. Paylaşımlarını artırmak, gerçek hislerini açığa çıkarmak ilişkini güçlendirebilir. Finansal konularda dikkatli olmalı, harcamalarına özen göstermelisin. İçsel huzurunu bulmak için doğada zaman geçirebilir, basit şeylerin keyfini çıkarabilirsin. Sevgi dolu enerjini çevrendekilere yansıtarak, kalpten bir bağ kurma fırsatı bulabilirsin. Kendine güven ve içe dönme zamanı; öz değerini hatırlamak, ruhsal bir yenilenme getirebilir. Dikkatini içsel dünyana yönlendirerek, değerlerine odaklan. Bugün, hayatının ne yönde ilerlemesi gerektiğini sorgulayarak yeni başlangıçlara adım atma arzusu içinde olabilirsin.
Bugün iletişimin ön planda olduğu bir dönemdesin. Zihinsel enerjin yüksek, düşüncelerini ifade etmek ve yeni fikirler paylaşmak için ideal bir zaman. Sosyal çevrende yapacağın etkileşimler, arkadaşlık ilişkilerini güçlendirebilir. Duygusal derinliğe inme isteği artıyor; bu nedenle, yüzeysel konuşmalardan kaçınmak isteyebilirsin. Merak duygun seni yeni ilgi alanlarına yönlendirecek, belki de yeni dersler veya kurslarla uğraşmak isteyeceksin.Yalnız kalma ihtiyacı hissetsen de çevrendeki insanlarla yapacağın küçük sohbetler bile ruhunu canlandırabilir. Aynı zamanda, geçmişle ilgili düşünceler aklına gelebilir; eski dostluk veya ilişkiler üzerine düşünmek, belki de senin için bir öğrenme fırsatı olacaktır. Yaratıcılığını besleyecek ve ilham alabileceğin bir gün; sanatsal faaliyetlere yönelmek, ruh halini iyileştirebilir. Unutma ki, düşüncelerini açıkça ifade ettiğin sürece, içsel huzuru bulman olası.
Duygusal derinliklerin, içsel huzurun ve aile bağlarının ön planda olduğu bir dönemdesin. Bugün, sevdiklerinle daha kaliteli zaman geçirme arzusu hissedebilirsin. İçinde büyüyen melankoli ve huzursuzluk, geçmişle olan bağlarını sorgulamana neden olabilir. Kendini ifade etme biçimini gözden geçirmek, ilişkilerine yeni bir soluk kazandırabilir. Özellikle yakın çevrendeki insanlarla olan diyaloglarına dikkat et; açık sözlülüğü tercih et. İçsel huzuru bulmak için doğayla zaman geçirmen, ruh haline olumlu bir dokunuş yapabilir. Kendini iyi hissetmek için ufak kaçamaklar yapmayı düşünebilirsin. Bugün, duygusal zekanı kullanarak sorunları daha kolay çözme yeteneğine sahipsin; sezgilerine güven. Başkalarına sunacağın destek, senin için de büyük bir tatmin kaynağı olabilir. Geçmişte yaşadıklarından ders çıkararak geleceğine daha umutla bakabilirsin. Unutma, kendini sevgi dolu bir ortamda bulmak, ruhunun ihtiyaç duyduğu besleyici unsurları sana sunacak.
Bugün içsel enerjinin zirveye ulaştığı bir dönemdesin; bu, yaratıcı projelerin için mükemmel bir zaman dilimi. Kendini ifade etme arzusunun ön planda olduğu, sahne ışıklarının üzerinde olduğu bir gün. Başkalarının dikkatini çekmek için cüretkar adımlar atabilirsin. Sosyal çevrende güçlü bağlantılar kurma fırsatları var, etkileyici iletişim becerilerini kullanarak önemli insanlarla tanışabilirsin. Göz alıcı, özgüven dolu duruşunla etrafındaki insanları etkileyebilirsin. Ancak, kibirden uzak durmalısın; zarafet ve alçakgönüllülük, seni daha da ileri taşıyacaktır. Tutkulu bir şekilde atıldığın işlerde, liderlik vasıfların parlayabilir; takım içinde destekleyici olmayı ihmal etme. İlişkilerinde samimiyet ve açıklık önemli, duygularını paylaşmaktan çekinme. Bugün, hayatın grand finale hazırlığı gibi; sahne senin!
Bugün, titizliğin ve detaylara olan düşkünlüğün seni daha da ileriye taşıyabilir. Gün boyunca karşına çıkacak fırsatlar, becerilerini sergilemek için güzel bir zemin sunacak. Özellikle iş hayatında ekip arkadaşlarınla olan iletişiminin güçlenmesi, birlikte daha yaratıcı ve verimli projelere yönelmenizi sağlayacak. Kendini huzursuz hissedebilirsin, bu yüzden ruhsal dengeyi bulmak için kısa molalar vermeyi unutma. Ticari konularda dikkatli ol, bütçeni kontrol altında tutmak sana uzun vadede kazanç sağlayacaktır. Sevgi hayatında ise, samimi bir iletişim kurmak, ilişkilerinde derinlik kazandırabilir. Kalbinin sesini dinleyerek, duygusal bağlarını güçlendirmen mümkün. Sadece pratik olmakla kalma, içsel sezgilerini geliştirerek daha geniş bir perspektif edinebilirsin. Günün sonunda küçük bir kendine zaman ayırma seansı, zihnini dinlendirerek daha verimli düşünmene yardımcı olacak. Entellektüel ve pratik yönlerini birleştirerek, kendine yeni hedefler belirleyebilirsin.
Havanın serinliği, içsel huzuru arayışını tetikleyebilir. Sosyal ilişkilerde daha fazla nezaket ve anlayış göstermeye itici bir güç hissedilebilir. Bugün, etrafındaki insanlarla olan bağlantılarını güçlendirmek adına güzel fırsatlar doğabilir. İletişim becerilerin dikkat çekici bir şekilde artacak, dostlarla olan sohbetlerin derinleşecektir. Estetik ve güzellik alanlarına olan ilgin, yeni bir hobi veya proje ile kendini ifade etmenin yolunu açabilir. Karar verme süreçlerinde adalet ve denge arayışı ön planda olacak; bu da etrafındakilere ilham verebilir. Kalbin ve ruhun, iç huzuru ararken çevrende daha fazla sevgi ve anlayış yaratacak bir aura yayacak. Kendine dön ve duygularını sorgula; bu, içsel dengenin yeniden sağlanmasına yardımcı olacaktır.
Bugün içsel duyguların ve sezgilerin derinliklerine inme arzusuyla uyanabilirsin. Belirsizlik içindeki konulara kafa yormak, seni daha iyi anlamanı sağlayabilir. Derin düşüncelere dalarak, çevrendeki insanlarla olan ilişkilerini gözden geçirebilir ve bazı durumların gerçek yüzünü anlamaya çalışabilirsin. Duygusal bağların çok güçlü, bu nedenle sevdiklerinle olan iletişiminde açıksözlü olmak önemli. Geçmişte yaşadıkların, bugün kararlarını etkileyebilir; bu yüzden hislerini bir kenara itmemelisin. Ayrıca, kendine alan yaratmak ve ruhsal dinginliğe ulaşmak adına meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi aktiviteleri düşünebilirsin. Kendini ifade ederken, içindeki tutkulu enerjiyi doğru yönlendirmek, özellikle iş veya sosyal çevrende uyum sağlayacaktır. Unutma, senin içsel gücünle, her türlü zorluğun üstesinden gelebilirsin.
Yeni maceralara atılma arzusu içinde olacaksın, keşfetme isteğin yüksek. Sosyal çevrenle sağlıklı diyaloglar kurarak ilişkilerini güçlendirebilir, yeni insanlarla bağlantılar kurabilirsin. İçsel olarak kendini daha özgür hissedecek ve düşüncelerini paylaşmaktan çekinmeyeceksin. Fikirlerinin ve hayallerinin peşinden koşmak için ilham alacağını hisset. İleriye dönük hedefler belirlemek için uygun bir dönemdesin; eyleme geçmekten korkma. Ancak, ani kararlar vermekten kaçınmalısın. Sabırlı ol, zira her şeyin bir zamanı var. Farklı bakış açıları kazanmana yardımcı olacak olan olaylardan yararlanmayı unutma.
Bugün odaklanma ve kararlılık ön planda. Hedeflerinle ilgili net bir vizyona sahip olabilirsin. Belki de gerçekleştirmek istediğin projeler üzerine derinlemesine düşünmek için mükemmel bir zaman. Duygusal olarak güçlü hissetmekle birlikte, bazı sorumlulukların üzerindeki yükü hafifletmek için yardım talep etmekten çekinmemelisin. İletişimde dikkatli ol; duygusal tepkiler vermek yerine mantıkla yaklaşmak sana avantaj sağlayacak. İş ortamında, geçmişteki çabalarını takdir eden birinin desteğini almak, motivasyonunu artırabilir. Kendine güven ve daima kendini hatırlat; başarı senden kaçmaz. Şimdi, azim ve iradeni birleştirme zamanı.
Bugün, yaratıcı enerjilerin doruk noktasında olacaksın. Kendini ifade etme isteğin artıyor ve bu, bazı sıradışı projelere yönelmeni sağlayabilir. Sosyal ilişkilerinde ise ani ve beklenmedik gelişmeler yaşaman mümkün. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetler, yeni ilham kaynakları bulmanı sağlayabilir. Duygusal olarak daha bağımsız hissedebilir, ilişkilerinde daha özgün davranmak isteyebilirsin. Ancak, başkalarının fikirlerine de kulak vermek, seni daha uyumlu hale getirebilir. Yeni fikirler veya ilgi alanları üzerinde çalışmak, zihinsel uyanışlar yaşayarak kendini bulmanı sağlayacak. İnovatif düşüncelerin, başkaları üzerinde derin bir etki bırakabilir. Gün genelinde, içsel özgürlüğünü keşfetmek için cesur adımlar atmaya hazır ol. Unutma, kendi yolunu yaratmak için en büyük ilham kaynağı sensin.
Bugün içsel huzurun ve sezgilerin öne çıktığı bir gün. Duygusal derinliklere inmeye hazır olabilirsin. Özellikle sanatsal ve yaratıcı yönlerin ön plana çıkacak; yeni projelere başlamak için ilham dolu anlar yaşayabilirsin. İlişkilerde duygu ve anlayış arayışın artarken, sevdiklerinle olan bağlarını derinleştirmek isteyebilirsin. Bazen dramatik hissetmene neden olabilecek olaylar yaşanabilir, bu yüzden içsel dengeyi korumaya özen göstermelisin. Diğerlerinin duygularına duyarlılığın, sosyal çevrenle olan etkileşimlerinde büyük bir avantaj olacak. Fakat, kendi sınırlarına da saygı göstermeyi unutma. Yeni fikirler veya sezgilerle sağlıklı kararlar almak için derin bir nefes almayı ihmal etme. Günün sonunda, huzurun ve yaratıcılığın getireceği tatmin duygusunu tadacaksın.
