1
Ferhan Şensoy, kocaman bir dünya demek benim gibi bir tiyatro sevdalısı için. Ferhan Şensoy, bir tiyatro okulu demek benim gibi öğrenciliği hiç bitmeyen oyuncular için. Ferhan Şensoy, aklımızdan geçen ama bir türlü dile getiremediklerimizi cesurca sahneden söyleyen duyarlı bir sanatçı demek ülkesini seven her yurttaş için. Ferhan Şensoy, bu ülkede var olan ve adaleti savunan, durmadan yazan, sürekli üreten kocaman bir yürek demek, ülkenin aydınlık yanı için…
Pandeminin başından beri Bodrum Yalıkavak’taki köy evinde yaşayan usta sanatçıyı arayıp “Konuşalım mı” diye sorduğumda, “Olur” dedi buruk bir sesle. “İyi misiniz” diye sorduğumda ise “Ülkem gibi” dedi ve ekledi: “Yazıyorum, yazıyorum… Kitaplarımı bitirmem lazım.”
Yazıyorum dediğinde sevindim çünkü umudunu kaybetmemişti ve tam tersi umut olmaya devam ediyordu yazarak.
Ülkenin koronavirusten sonra en büyük derdinin ülkeyi yönetenler olduğunu söyleyen Ferhan Şensoy ile Ortaoyuncular’ı, tiyatronun gidişatını, kaybettiği dostlarını ve yeni projelerini konuştuk.
– Sizin iyi bir takipçiniz, filmlerinizi izlemiş ve tüm oyunlarınızı seyretmiş iyi bir tiyatro seyircisi olarak bir yıldır tiyatroya gidemediğim için mutsuzum. Hayatı tiyatro ve yazmak olan siz, tiyatronuzu, sahnede olmayı ne çok özlemişsinizdir. Duygu ve düşüncelerinizi merak ediyorum.
Pazar günü sokağa çıkmak yasak! Kitap yazmak yasak değil. Perde açamamak elbette üzüyor beni, sahneye çıkmayı özledim. Bunun dışında eve kapanmakla ilgili bir sorunum yok. Son yıllarda sokağa çıkmayı da unuttum, çıkasım yok! Gördüğüm şeyler beni mutsuz ediyor. Geriş’e evimize çekildik. Benim boş durmak gibi bir durumum olamaz. Masamın üstü kitap olmayı bekleyen dosyalarla dolu. Bin yıl yaşayacak değilim. Her yazarın ardında bıraktığı bitmemiş dosyaları vardır. Ben ölünce eşim Elif’im toparlayacak dosyalarımı.
– Ortaoyuncular’ın bu yıl 41. yılı, kimler geldi kimler geçti. Gökyüzünden sizi seyreden son yıldız da Rasim Öztekin oldu maalesef. Koskocaman bir hayat Ortaoyuncular ve sizde saklı onca anı. Öztekin ile unutamadığınız bir anınızı bizimle paylaşır mısınız?
Erken göçtü Kavuklu Rasim. Sanki hissetmiş gibi kavuğunu da erken devretti. Kalbiyle ilgili sıkıntıları vardı ama çok dikkat ediyordu kendine. Levent Ünsal’ın kaybını atlatamadan Rasim’in birdenbire göçmesi çok üzdü hepimizi. Say say bitmez anılarımız… Hangisini yazsam diğerine haksızlık! Özgeçmişlerle ilgili bir kitapta anlatılacak Rasim.
– Beyoğlu’nda onlarca tiyatro vardı, hepsi kapandı, sadece Ortaoyuncular kaldı. Hiç geçmişte aklınıza gelir miydi, Beyoğlu’nda bir tane tiyatro kalacağı, sanata bu kadar sansür uygulanacağı, sanatçıların sebepsiz yargılanacağı?
Ben Ayfer Feray Tiyatrosu’ndayken Beyoğlu’nda İstiklal Caddesi üstünde kırk tiyatro vardı. Şimdi sadece Ortaoyuncular var Ses-1885’te. Geçmişte de tiyatro ve genel anlamda sanat birçok baskıyla, sansürle karşılaştı. Benim tiyatrom yakıldı, gece bekçisi hayatını kaybetti. O an orada bulunmaktan başka kabahati yoktu. Korkunç bir şeydi. Yine de işlerin hiçbir dönem bu kadar pespayeleştiğini görmedim. Metin Akpınar’ı gözaltına almak nedir? Müjdat Gezen’i sorgulamak nedir? Bu çaresizliktir, korkudur! Ayıptan da öte ayıptır!
– Neden sanattan bu kadar korkuyorlar?
Korkmamaları için somut bir sebep yok. Sanatçı muhalif olur. Bunu daha önce de söylemiştim; benim dünya görüşümde yandaş sanatçı diye bir kavram olamaz. Ferhangi Şeyler’de sataşmadığım lider yok. Oto-sansür sevmem, sahnede dilimin kemiği yoktur. Yıllarca Özal’a demediğimi bırakmadım. Demirel’e, Deniz Baykal’a… Birçoğu gelip oyun izlediler, gülerek ayrıldılar. Erdal İnönü gizli gizli bilet alıp izlerdi, 500 koruması falan yoktu. İnsanın gelişmişlik düzeyini gösteren önemli unsurlardan biri de kendisiyle ilgili şakalara, eleştirilere karşı tavrıdır. Biz, bugün aşağılık kompleksiyle boğuşan siyasilerle uğraşıyoruz. Muhalefetin her türlüsünden korkuyorlar, muhalif izleyicimiz de buna dahil.
– Yeni mevsime yeni projeleriniz, oyunlarınız var mı?
Levent Ünsal kardeşimizin vefatı dolayısıyla Şahları Da Vururlar’ı oynayamadık. Levent’in yeri doldurulamaz tabii ama bir şekilde oynayacağız Şahları Da Vururlar’ı. Sahnede olur, internet üzerinden olur, bilemiyorum. Maskeli tiyatro fikri beni rahatsız ediyor. Aralıklı oturma düzeni komedinin mantığına aykırı! Dirsek dirseğe oturmazsa gülmez izleyici. Bu kuralı bütün Ortaoyuncular ekibi bilir. Yeni projeleri pandemi süreci belirleyecek. Ortaoyuncular’ın genç bir takımı var, hepsini ben yetiştirdim. Tiyatro müdürümüz bile Nöbetçi Tiyatro’dan. Benim hiç anlamadığım internetsel şeyler yapıyorlar. Ben interfluğ’yum, Elif’le çalışıyorlar. Elif çok deneyimli; 25 yıldır Ortaoyuncular’da. Hem sahnede hem yayınevinde çok sorumluluk üstleniyor. Onlar internet aleyhisselamla uğraşırken ben kitaplarımı yazmakla meşgulüm. Derdeste çıktı, Ferdeste’yi bitirmek üzereyim. Belki sonra üçüncü otobiyografik romana otururum; Nezle Olmuş Dolmakalem!
– Pandemi öncesi tiyatroya büyük ilgi vardı, neredeyse her mahallede küçük oda tiyatroları… Sizinle aynı binada bile gençler tiyatro yapıyordu. Yeni nesil tiyatrocuları nasıl buluyorsunuz?
1970’li yıllarda Beyoğlu’nda bir sürü tiyatro vardı, şimdi Ortaoyuncular var, oynayamıyoruz. Pazar sokağa çıkmak yasak, pazartesi 14.00’te oyna diyorlar. Bu kurallarla tiyatro nasıl yapılacak bilemiyorum. Sürekli söylüyorum; benim başımı kaşıyacak vaktim yok! Sürekli yazı masasında oturduğumdan yürümeyi unuttum. Tiyatroya gideyim, oyun izleyeyim… Buna zamanım yok. Yeni nesil tiyatrocuları tanımıyorum.
Enerjinin yüksek olduğu bir gün. Rahatça dile getiremediğin düşüncelerinin peşinden gitme fırsatı bulabilirsin. Yeni başlangıçlar için cesaret buluyorsun, bu sebeple içsel bir keşif başlatabilirsin. Sosyal çevrendeki dinamikler dikkatini çekiyor; bazı insanlar ilişkilerini yeniden değerlendirmene sebep olabilir. Kendine güvenin artıyor ve yeniliklere açılma cesaretini gösteriyorsun. Ancak, düşünmeden hareket etme eğilimine dikkat etmelisin; sezgilerine güvenerek, duygusal dengenin kaybolmamasına özen gösterebilirsin. Duygusal açıdan besleyici ilişkiler kurmaya ve destek arayışına yönelmekte fayda var. Kendi içsel gücüne odaklanarak cesur kararlar alabilir, hedeflerine daha kararlı adımlarla ilerleyebilirsin.
Sakin ve huzurlu bir gün seni bekliyor. İçsel bir denge arayışında olabilir, bu nedenle kendine zaman ayırmak isteyebilirsin. Tasarımlar ve planlar üzerinde düşünmek için mükemmel bir dönemdesin; yaratıcı fikirlerin aklında dolanabilir. Maddi konularda alım satım yapmayı düşünüyorsan, daha dikkatli olmalısın. Duygusal ilişkilerde ise, sağlam temellere dayanmak ve güvenilir bağlantılar kurmak ön plana çıkabilir. Aşk hayatında samimiyet arayışında olacak, partnerinle derin konuşmalar yaparak aranızda bağınızı güçlendireceksin. Kendine olan güvenin artarken, sosyal çevrendeki insanlarla da ilişkilerini derinleştirme fırsatı yakalayabilirsin. Anı yaşamak, detayların tadını çıkarmak ve doğanın sunduğu güzellikleri keşfetmek için harika bir zaman dilimi.
Bugün iletişim becerilerin öne çıkıyor. Çevrendeki insanlarla olan diyaloglarının derinleşmesi, yeni bağlantılar kurman için fırsatlar yaratabilir. Akılcı düşünme yeteneğini kullanarak, karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsin. Aynı zamanda sosyal ortamlarda varlığını hissettirecek fırsatlar karşına çıkacak; bu da ruh halini canlandıracak. Ancak dikkatli ol; hangi bilgiyi paylaşman gerektiğini ve kiminle iletişime geçeceğini iyi ayarlaman gerektiği bir gün. Kendine güvenerek hareket et, çünkü düşüncelerinin dışavurumu olumlu sonuçlar getirebilir. İlginç ve ilham verici insanlarla karşılaşma ihtimalin yüksek. Sadece çevrenle değil, kendinle de iletişimini güçlendir; içsel dünyana kısa bir yolculuk yapmak, sana yeni bakış açıları kazandırabilir.
Duygusal olarak derin bir gün içerisindesin. Aile ve sevdiklerinle olan ilişkilerine odaklanmak, içsel huzurunu artırabilir. Duygusal ihtiyaçlarını ifade etmekten çekinme; bu, bağlantıların daha da güçlenmesine yardımcı olabilir. İş veya günlük rutinlerin gerektirdiği sorumluluklar, zihnini meşgul edebilir, bu nedenle biraz ara vermek ve ruhunu dinlendirmek önemli. İçsel sezgilerin oldukça kuvvetli, bunu kullanarak karar alma süreçlerini yönlendirebilirsin. Kendine özel zaman ayırmayı unutma; bu, duygusal dengeyi sağlamak adına gereklidir. Yaratıcılığın yüksek, bu da sanatsal ifadelere yönelmeni teşvik edebilir. Aşk hayatında sıcaklıklara açılsan, karşılıklı iletişim önem kazanabilir; hislerini samimiyetle aktararak derinleşen bir bağ kurabilirsin. Harika bir gün seni bekliyor; içindeki duygusal zenginliği besle ve etrafındaki dünyayla uyum içinde ol.
Yaratıcılığını ve enerjini serbest bırakma zamanı. İçsel tutkun seni yönlendirecek, bu yüzden içinden gelen sesi dinle. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin oldukça canlı geçecek, yeni insanlarla tanışmak veya eski dostlarla bir araya gelmek ruhuna çok iyi gelecek. Bugün biraz gösterişli olmayı ve kendini ifade etmeyi tercih edebilirsin; bu, kendine olan güvenini artıracak. Karar almada cesur ol, hislerine güven. İş veya kişisel projelerde öne çıkmak isteyeceksin, bu fırsatı değerlendirmekten çekinme. Ayrıca, sevdiklerinle olan ilişkilerine dikkat et; açık iletişim ve samimiyet her şeyin anahtarı. Gözler üzerindeyken, tüm potansiyelini ortaya koymak için en uygun an. Unutma, senin ışığın parlamak için var!
Bugün, detaylara olan dikkatiniz sayesinde sorunları çözme yeteneğiniz ön planda olacak. Planlarınızı net bir şekilde organize etmek, hedeflerinize ulaşmanıza yardımcı olacak. Çalışma ortamında hoş bir atmosfer yaratma arzunuz, işbirliği içinde olduğunuz kişilerle olan ilişkilere olumlu yansıyacak. Kendinizi ifade ederken daha cesur olma ihtiyacı hissedebilirsiniz; bu, yaratıcı projelerde sizi öne çıkarabilir. Sağlığınıza dikkat etmek, vücudunuzun ihtiyaçlarını göz ardı etmemek için bir fırsat sunuyor. Belki de bir yürüyüş ya da hafif bir spor aktivitesi ile gününüze yenilik katabilirsiniz. Ayrıca, biriyle olan iletişiminiz derinleşebilir, duygusal bir bağ kurma şansınız var. Kendini ifade etmenin yollarını bulmak ve psikolojik olarak rahatlamak için içe dönmek faydalı olacak.
Bugün ilişkilerde denge arayışın ön planda. Sosyal ortamlarında etkileşimlerin canlanabilir, karşına çıkan fırsatları iyi değerlendirmek isteyeceksin. Başkalarının görüşlerine açık olman, işbirlikleri oluşturmanı kolaylaştırır. Ancak, başkalarının ihtiyaçlarını kendi isteklerinle dengelemekte zorlanabilirsin. Kendi sınırlarını belirlemek, sana özgüven kazandıracak. Sanata duyduğun ilgi artabilir, bu alanda yaratıcılığını ortaya koyma isteği içindesin. Özellikle estetik ve güzellikle ilgili projeler yeni ilhamlar getirip ruhunu besleyebilir. Duygusal ilişkilerde ise sevgi dolu bir iletişim oluşturmak, bağların kuvvetlenmesine yardımcı olacak. Sağlık açısından, zihnini dinginleştirmek için meditasyon veya doğa yürüyüşleri faydalı olabilir. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, tüm ilişkilerin daha da güçlenecek.
Bugün derin hislerinle yüzleşeceğin bir gün. Duygularının yoğunluğu, ilişkilerinde seni daha açık ve samimi olmaya yönlendirebilir. İkili ilişkilerde yaşanan küçük çatışmalar bile büyük öğrenmelere dönüşebilir. Gizli kalmış bir konu, yüzeye çıkma eğiliminde olabilir, bu durum bazı rahatsız edici durumları ortaya çıkarabilir. Ancak içsel gücün ve sezgilerinle bu durumları aşabilecek kapasitedesin.İş yerinde dikkatli bir gözlemleyici olmalısın. Başkalarının niyetlerini anlama kabiliyetin seni doğru yönlendirebilir. Yaratıcılığını ve tutkulu yaklaşımını ortaya koymak için harika bir fırsat bulabilirsin; bu sayede iş arkadaşların üzerinde olumlu bir etki bırakabilirsin.Kendi iç dünyana dönmek isteyebilirsin. Meditasyon veya günlük tutma gibi aktivitelerle zihin dinlendirici bir yolculuğa çıkabilirsin. Kendinle olan bu bağ güçlendikçe, karanlıkta kalmış düşüncelerin açığa çıkacak ve sana yol gösterecektir. Aslında, bu dönemde kendine olan güvenin artarken, yeni fırsatlara daha cesur bir adım atabileceğin bir atmosfer de oluşuyor. Zamanla her şey yerine oturacak.
Macera arayışında olduğun bir dönemdesin. Yeni deneyimlere açık olman, ruhunu besleyecek ve kişisel gelişimine katkı sağlayacak. İlişkilerdeki dinamikler, senin özgürlüğü sevmenden dolayı farklı bir boyuta geçebilir; bu, seni düşündüren bazı çatışmalara yol açabilir. Dikkatini dağıtan unsurlar arasında kaybolmamak için odaklanmayı öğrenmen gerekecek. Eğitim veya besleyici bir hobinin kapısını aralamak için harika bir zaman. Kendi sınırlarını aşarak, sınırlarını zorlamanın getireceği heyecanı yakalaman mümkün. İçsel huzurunu bulmak için zaman ayırmayı unutma; doğayla bağlantı kurabileceğin yerler arayabilirsen, kendini yenilenmiş hissedeceksin.
Bugün, kararlılığın ve sorumluluk duygunun en ön planda olduğu bir gün. Hayatındaki hedeflere odaklanmak ve onları gerçekleştirmek için gerekli adımları atmak adına mükemmel bir zaman. Kendi içsel motivasyonunu artırabilecek durumlarla karşılaşabilirsin; belki de uzun zamandır ertelediğin projelere yeniden yönelmek için ilham bulacaksın.İş ortamında, liderlik özelliklerinle parlayacak ve ekibe rehberlik edebileceksin. Ancak bu pozitif enerji etrafındaki insanları da motive etme potansiyeline sahip. İkili ilişkilerde daha fazla empati gösterme ihtiyacı duyabilirsin; bu sayede sevdiklerinle olan bağlarını güçlendirmek için fırsatlar ortaya çıkabilir. İçsel huzurunu korumak adına kendine küçük anlar yaratmayı ihmal etme, böylece yeniden enerji toplayabilirsin. Unutma, disiplinli yaklaşımın birçok kapıyı açabilir.
Bugün zihninde yeni fikirlere açılma isteği baskın olabilir. Sosyal çevrende yapacağın değişiklikler, kendini daha özgür hissetmene yardımcı olacak. İçsel motivasyonunla harekete geçmek, projelerinde ilerleme kaydetmene zemin hazırlayabilir. Bağlantılar kurmak için doğru zaman, ilgi alanların doğrultusunda yeni arkadaşlıklar edinmek mümkün. Alışılmışın dışında düşünmek, yaratıcı yönlerini ön plana çıkaracak. Duygusal açıdan ise, kendini ifade etme isteği artıyor. Dışarıya karşı açık olman, içsel huzurunu destekleyecek. Gelecek planlarına dair olumlu adımlar atabilirsin, sezgilerin bu konuda kılavuzun olacak.
Bugün duygusal derinliklerinle yüzleşmeye hazır olmalısın. Belki de içsel bir yolculuğa çıkman gerekecek. Sanatsal ve yaratıcı yeteneklerin ön plana çıkıyor. Hayal gücünü kullanarak, yeni projelere girişmek için mükemmel bir zaman. İnsanlarla olan iletişimin artabilir; empati yeteneğin, başkalarının hislerini anlamanda sana büyük avantaj sağlayacak. Ancak, çevrendekilerin duygusal yüklerini de taşımaktan kaçınmalısın, zira kendini kaybetmene neden olabilir. Bugün sevgi ve ilişkilere dair güzel anlar yaşanabilir; samimiyet ve derin bağlar oluşturmak için harika bir fırsat. İç sesini dinleyerek, doğru kararlar almakta ve hislerini net bir şekilde ifade etmekte başarılı olacaksın. Gece saatlerine doğru, ruhsal bir dinginlik arayışın ortaya çıkabilir; meditasyon veya doğayla vakit geçirmek iyi gelebilir.
1
2
3
4
5
6
